600–გრამიანი გადარჩენილი ბავშვი და  ისტორიები, რომელთა გახსენებისას ექიმმა ემოციები ვერ შეიკავა

პოპულარული

600–გრამიანი გადარჩენილი ბავშვი და  ისტორიები, რომელთა გახსენებისას ექიმმა ემოციები ვერ შეიკავა

ბავშვთა ნეონატოლოგი ნინო სოლომონია გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“

ცოტა ხნის წინ სოციალური ქსელით გავრცელდა ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ იაშვილის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს ნეონატოლოგიური დეპარტამენტის ექიმებმა 600-გრამიანი ბავშვი გადაარჩინეს. ამ პოსტს საზოგადოების მხრიდან უამრავი სამადლობელი წერილი მოჰყვა. მალევე გაირკვა, რომ ამავე დეპარტამენტის ექიმებმა  24 კვირის ვადაზე დაბადებული გოგონაც გადაარჩინეს, რომელიც 750 გრამს იწონიდა. რადიო „ფორტუნა“ ესაუბრა გოგონას დედას, რომელმაც აღნიშნა, რომ ექიმების თავდაუზოგავი შრომის შედეგად დღეს პატარა თავს კარგად გრძნობს. გადაცემამ „სტუმრად ექიმთან” ამჯერად ამ ისტორიებისს მთავარ გმირს უმასპინძლა. იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს ახალშობილთა და ჩვილ ბავშვთა კრიტიკული მედიცინის დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა ნინო სოლომონიამ ამ ისტორიების გახსენებისას ემოციები ვერ შეიკავა. ექიმი დეტალურად მოჰყვა, როგორ იბრძოდა ის საკუთარ გუნდთან ერთად პატარების გადასარჩენად. ასევე გადაცემაში ნინო სოლომონიამ ნაადრევი მშობიარობის მიზეზებზე, დღენაკლული ბავშვების მოვლის თავისებურებებსა და ძუძუთი კვების უპირატესობებზე ისაუბრა და ახალგაზრდა დედებს საინტერესო რეკომენდაციები მისცა.

ქალბატონო ნინო, რა ძირთადი ფაქტორები იწვევს ნაადრევ მშობიარობას?

ნაადრევი მშობიარობა და მისი შედეგი, დღენაკლული ახალშობილი, დღევანდელ მსოფლიოში ძალიან რთული ტიპის პატარაა, რომლის გამოზრდაც ბევრ სირთულესთან არის დაკავშირებული. ნაადრევი მშობიარობის მხოლოდ ერთი მიზეზი არ არსებობს და არც ის ვიცით, როგორ ავიცილოთ თავიდან. არის ფაქტორთა ერთობლიობა, მაგალითად, რისკ ჯგუფში შედიან: ძალიან ახალგაზრდა დედები, ან 35 წელს ზემოთ დედები, მრავალნაყოფიანი ორსულობა, დაბალი სოციალურ-ეკონომიური მდგომარეობა, როდესაც დედები ვერ ახერხებენ ანტენატალურ მეთვალყურეობას, მაღალი წნევა არა მხოლოდ ორსულობის პერიოდში, არამედ მანამდეც, ქრონიკული დაავადებები და ინფექციები, რომლებიც შეიძლება სრულიად არ იყოს ხილული. ზოგჯერ, გარკვეული მდგომარეობების დროს ხელოვნურად უწევთ ორსულობის შეწყვეტა და ჩნდება დღენაკლული ახალშობილი. დღენაკლულობაა ყველაფერი, რაც არის 37 კვირამდე. ახალშობილი, რომელიც 32 კვირამდე იბადება, არის ძალზედ დღენაკლული ახალშობილი, ხოლო მაშინ, როდესაც პატარა 28 კვირის ქვემოთ იბადება, ესტრემალურ დღენაკლულობასთან გვაქვს საქმე. რა თქმა უნდა სხვადასხვა ვადაზე დაბადებული ახალშობილები სხვადასხვა გამოწვევების წინაშე დგანან, აქ საუბარია სიმწიფის ხარისხზეც, რამდენად ახლოს არის ის სიმწიფესთან და რამდენად შეძლებს იმ გარემოში გადარჩენას, რასაც ჩვენ ხელოვნურად ვუქმნით.

რა პარამეტრებს უნდა აკმაყოფილებდეს ახალშობილი, რომ ის სახლში გაიწეროს?

თუნდაც 36 კვირის ახალშობილი, რომელიც შეიძლება 2 400 გრამს იწონიდეს, არის დღენაკლული ბავშვი, მაგრამ შეიძლება სრულიად აკმაყოფილებდეს ყველა კრიტერიუმს და გაიწეროს სახლში. პირველ რიგში, პატარას არ უნდა ჰქონდეს არანაირი რისკ ფაქტორი. არის შემთხვევები, როდესაც დედას დიაბეტი აქვს, ამ დროს ბავშვი ნორმალური წონის არის, შეუძლია შეინარჩუნოს სხეულის ტემპერატურა, შეუძლია იკვებოს ძუძუთი, არ აქვს სუნთქვის უკმარისობის ნიშნები და ა.შ. თუმცა, მას მაინც სჭირდება გარკვეული მონიტორინგი, მაგალითად გაკონტროლდეს გლუკოზის მაჩვენებელი. 35-36 კვირის გესტაციის ვადაზე დაბადებული ბავშვები, რომლებიც მოგვიანებითი პერიოდის დღენაკლულ ახალშობილებად მიიჩნევიან და თითქოს მზად არიან საშვილოსნოს გარეთ ადეკვატური ზრდა-განვითარება შეძლონ, ეს ბავშვები მაინც მიეკუთვნებიან გარკვეულ რიკსის ჯგუფს და აქვთ წონასთან, სიყვითლესთან, წოვა-ყლაპვის კოორდინაციისთან, თერმოლაბილურობასთან დაკავშირებული პრობლემები და აპნოეს ეპიზოდები. ეს მაჩვენებლები მათთან უფრო მაღალია, ვიდრე დროულ ახალშობილებთან. ყველა ასეთ პატარასთან უნდა მოხდეს ამ ფაქტორების გათვალისწინება და პედიატრთან ვიზიტი რაც შეიძლება მალე.

აშშ-ში ძალიან კარგი პრაქტიკა აქვთ, გაწერისას ყოველთვის იცის იმ ექიმმა რომელიც წერს, ვინ იქნება ბავშვის პედიატრი და როდის ნახავს მას. ყოფილა ჩვენთან შემთხვევები, როდესაც სამშობიაროდან გაწერისას, პირველივე კვირის ბოლოს ბავშვები ჩვენთან შემოსულან, და პირველი ჩივილი არის ის, რომ ბავშვი ვერ ინარჩუნებს ტემპერატურას, მივარდნილია, ვერ წოვს და ა.შ. და მიზეზი სწორედ დღენაკლულობაა. ეს ბავშვები მალე ეწერებიან ბინაზე ახალშობილთა ინტენსიური თერაპიის დეპარტამენტიდან, რადგან მათ საბედნიეროდ აგრესიული ჩარევა არ სჭირდებათ.

რა უპირატესობა აქვს ძუძუთი კვებას როგორც დღენაკლული ახალშობილების, ისე დროულ ვადაზე დაბადებულ ბავშვებში?

მიუხედავად იმისა, რომ არაერთ ნეონატოლოგსა და პედიატრს უსაუბრია ამ თემაზე, მე მგონია, რომ რამდენჯერაც მოგვეცემა საშუალება, იმდენჯერ უნდა ვისაუბროთ ამ თემაზე, რომ გაიზარდოს იმ დედების რაოდენობა, რომლებიც პატარებს ძუძუთი კვებავენ. ხშირია შემთხვევა, როდესაც გადმოყავთ სამშობიარო სახლიდან ჩემს დეპარტამენტში ახალშობილი და დედა, რომელიც მოდის ჩვენთან, ამბობს რომ რძე აღარ აქვს ან უთხრეს, რომ რძე გაეშრო.

უამრავი სამეცნიერო მტკიცებულებებზე დამყარებული ინფორმაცია არსებობს იმის შესახებ, რომ ძუძუთი გაზრდილ ბავშვებში გაცილებით ნაკლებია ავადობის მაჩვენებლი, ალერგიის მაჩვენებელი, მაღალია ინტელქტუალური კოეფიციენტი, განსაკუთრებით დღენაკლულ ახალშობილებში ნაკლებია ნაწლავის ანთებითი გართულებები.

https://www.youtube.com/watch?v=0iXaHZz-Mnc

წვეთ-წვეთობით, მილილიტრობით ვაძლევთ ახალშობილს ამ უნიკალურ საკვებს. თუკი აქვს დედას საშუალება, საოცარი საკვებით გაზარდოს შთამომავლობა, ამაზე უარის თქმა დანაშაულია. არის ძალიან მცირე ჩამონათვალი იმ მდგომარეობებისა, როდესაც დედას არ შეუძლია პატარას რძე მისცეს. ზოგიერთი დაავადება უკუჩვენებაა ამ დროს, ასევე ზოგიერთი მედიკამენტი გადადის რძეში და რისკია ხოლმე ამ დროს ძუძუთი კვება. შევხედოთ სხვა კუთხითაც – არ სჭირდება ყიდვა, გათბობა, გამზადება, მაღაზიაში წასვლა. ეს არის საუკეთესო შემადგენლობის მზა საკვები.

უცხოეთში გაცილებით მაღალია იმ დედების პროცენტული მაჩვენებელი, რომლებიც პატარებს ძუძუთი კვებავენ. საქართველოში ძალიან პოპულარულია ფრაზა სამ თვემდე ვაჭამე რძე, არ ვიცი საიდან მოვიდა ეს ლეგენდა. მანამდე, სანამ ჭამს ბავშვი, წლის განმავლობაში, ამაზე კარგს ის არაფერს არ მიიღებს. 6 თვემდე, ექსკლუზიურად მხოლოდ ძუძუთი კვებაზეც შეიძლება იყოს ბავშვი და ეს დაიცავს დედა–შვილს ბევრი პრობლემისგან. მე არ ვამბობ, რომ ხელოვნური ნარევი ცუდია, ის საოცარი რამ არის, რადგან შევძელით უამრავი ახალშობილი გამოგვეზარდა, მაგრამ არაფერი არ უახლოვდება დედის რძეს.

თქვენს დეპარტამენტში მხოლოდ დღენაკლული ბავშვები არ ხვდებიან, რა გართულებებითა და ჩივილებით მოჰყვათ თქვენთან პატარები?

ჩვენს დეპარტამენტში თავს იყრიან როგორც დედაქალაქის, ისე ქვეყნის მასშტაბით მძიმე ახალშობილები და აქ არ იგულისხმება მხოლოდ დღენაკლული ბავშვები. ჩვენთან ხვდებიან პატარები თანდაყოლი და შეძენილი პათოლოგიებით. მინდა ავღნიშნო, 2015 წელს ჩვენს კლინიკაში ძალიან კარგი კარდიოქირურგიული განყოფილება გაიხსნა. ხვდებიან ბავშვები, რომელებსაც აქვთ განუვითარებელი საყლაპავის მილი, რომელიც არ უერთდება კუჭს, ბავშვები, რომელბსაც არ აქვთ განვითარებული დიაფრაგმა, ანუ მათი გულმკერდი და მუცლის ღრუ არ არის ერთმანეთისგან გამოყოფილი, ბავშვები რომლებსაც თავის ტვინის განვითარების მანკები აქვთ, ბავშვები მრავლობითი სტიგმებით, ბავშვები გენეტიკური პათოლოგიებით – ყველა ეს პატარა თავს იყრის ჩვენს დეპარტამენტში.

სანამ თქვენთან მოვიდოდი, შემოიყვანეს პატარა თანდაყოლი ნაწლავური ანომალიით და დაინიშნა ოპერაცია, ის 24 საათისაც არ არის. ერთი წუთით რომ დაფიქრდეთ, ეს პატარა, უსუსრი ორგანიზმი რა ძლიერია და რამდენს უძლებს, ეს წარმოუდგენელია. ყველაზე დიდი ბედნიერება ის არის, როდესაც მრავალკვირიანი, ზოგჯერ მრავალთვიანი მკურნალობის შემდეგ ჯანმრთელად ეწერება და ერთი, ან ორი წლის შემდეგ ის თავად შემოდის განყოფილებაში, ვერ აგიხნით ეს რა გრძნობაა. თუ რამე გვაძლევს იმის ძალას, რომ მეორე დღეს ეს რთული საქმე გავაგრძელოთ, სწორედ ეს არის. ჩვენ გვაქვს შეხება იმ მდგომარეობებთან, რომელთა მორჩენაც სამწუხაროდ არ შეგვიძლია და ვხვდებით იმ პატარებს, რომლებსაც ვერ ვეხმარებით. მე თუ რამე მახსოვს, მახსოვს ყველა ჩემი პაციენტი, ვისაც ვერ დავეხმარე, იყო ძალიან მძიმე გართულება, სიცოცხლესთან შეუთავსებელი მანკები და ა.შ. ეს დიდი ტრაგედიაა და ამ პაციენტებთან ერთად  ჩემი ნაწილიც ქრება და მიყვება. ამის შემდეგ, რომ ისევ ადგე და გააგრძელო შენი საქმე, ისევ იბრძოლო, დაამარცხო დაავადება და გაიმარჯვო, სწორედ ეს პატარები გვაძლებინებენ, რომლებიც ერთ შვენიერ დღეს შემოაბიჯებენ. წარმოიდგინეთ, ბავშვი, რომელმაც რამდენიმე ოპერაცია გაიკეთა, ყველგან უდგას ზონდები, მილები, კათეტერები და ის ამას არა თუ უძლებს, არამედ მოდის სრულიად გამოჯანმრთელებული, ამაზე დიდი ბედნიერება არ არსებობს და ამისთვის ბევრი რამე ღირს ცხოვრებაში.

იაშვილის კლინიკას აქვს იმის ფუფუნება, რომ გვყავს ძალიან ბევრი კარგი სპეციალისტი ერთ ჭერქვეშ თავმოყრილი. ჩვენ ერთადერთი კლინიკა ვართ, რომელიც ყველა სირთულის პაციენტს იღებს, რა თქმა უნდა ყოველთვის არ ვართ გამარჯვებულები და მსოფლიოში ვერც ერთი ქვეყანა ვერ დაიკვხნის, რომ მხოლოდ საუკეთესო შედეგები აქვს. მე ნამდვილად შემიძლია გითხრათ, რომ უამრავი პატარა გადაგვირჩენია იმ ექიმების, მედდების დახმარებით, რომლებიც ერთ გუნდში ვართ. მხოლოდ გუნდური მუშაობით ვიღებთ იმ შედეგს, რასაც ვიღებთ. ოთხი წელი ხდება, რაც ამ ქვეყანაში დავბრუნდი და მაქვს ფუფუნება ვმართო ასეთი სირთულის ბავშვები მხოლოდ ამ ადამიანების დახმარებით.

ბევრი სასწაულებრივი ისტორია უკავშირდება თქვენს დეპარტამენტს…

ვერ ვიტყვი, რომ ერთადერთი ცენტრი ვართ, სადაც 750 გრამიანი ბავშვი გადავარჩინეთ. რამდენიმე წლის წინ ეს საქართველოში წარმოუდგენელი იყო, რაც უფრო წინ წავიდა დარგი და რაც უფრო მეტი ცოდნა დაგროვდა ამ კუთხით, ეს შედეგებშიც აისახა. საზოგადოებამ გაიგო 600 გრამიანი პატარას ამბავი. მის დედიკოს მძიმე პრეეკლამსია ჰქონდა და 30 კვირაზე შეწყვიტეს ორსულობა, ნაყოფი კი წარმოუდგენლად მცირე ზომის იყო, უკიდურესად იყო ჩამორჩენილი ზრდა განვითარებაში. შედარებით განვითარებული იყო ტვინი და ფილტვი. ეს ფაქტი ჩვენთვის იმიტომ იყო ემოციური, რომ არ იცით რა სირთულეები გადავიტანეთ ყველამ ერთად და პირველ რიგში პატარამ, რომ მას თუნდაც საკვების მიღება შეძლებოდა. ინტრავენურ კვებაზე იყო ხაგრძლივად და როდესაც ის დღე დადგა, როდესაც ორ კილოგრამს გადააჭარბა და მზად იყო, რომ სახლში წასულიყო… ეს საოცარი დღე იყო… ძალიან გმირულად იტანდა მისი დედიკოც ჩვენგან ყველანაირ ინფორმაციას. როდესაც ის ისევ ვნახე, ვერ აგიწერთ ამ შეგრძნებას. იყო კიდევ ერთი, 750 გრამიანი ახალშობილი. მას დედიკო დიდი ხანი ელოდებოდა, ეს მოლოდინი ნაადრევი მშობიარობით დასრულდა და ეს მისთვის ძალიან დიდი სტრესი და ტკივილი იყო. ყველა ბავშვს ზოგჯერ ერთნაირად უკეთებ ყველაფერს, ზოგიერთი მათგანი სრულად გამოჯანმრთელდება, ზოგიერთი კი არა…

რა რეკომენდაციებს მისცემდით ჩვილების მშობლებს?

მნიშვნელოვანია ის, რომ ბავშვს ჩატარებული ჰქონდეს ყველა ის აუცილებელი კვლვევა, რაც წინასწარ ადგენს ამა თუ იმ პრობლემას. ის ახალშობილები, რომლებიც ახალშობილთა ინტენსიური თერაპიის დეპარტამენტიდან ეწერებიან და არ აქვთ ჩატარებული სმენის სკრინგი, აუცილებლად უნდა ჩაატარონ, რადგან შემდგომი ნორმალური ფსიქომოტორული განვითარებისთვის და მეტყველების განვითარებისთვის ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. ბავშვები, რომლებიც დღენაკლულები არიან, დღენაკლულთა რეტინოპათიის რისკის წინაშე არიან, ანუ მათი მხედველობა დიდი რისკის ქვეშ დგას, მათ სჭირდებათ მეთვალყურეობა. ბავშვები, რომელებიც გადიან ბინაზე, ჩემი რეკომენდაციაა, კვებოს ის ბუნებრივად დედამ, თუმცა თუ ის ვერ ახერხებს ამას, ხელოვნური ნარევი სპეციალისტმა შეურჩიოს.

როდესაც ახალშობილია ოჯახში, არაფრით არ შეიძლება, რომ იქ ვინმე ეწეოდეს, ეს განსაკუთრებით მავნებელია ახალშობილისთვის. აივანზე თუ მოწევთ, არაფერს არ ცვლის ეს, რადგან სამოსი გაჟღენთილი გაქვთ თამბაქოს სუნით. თუკი პატარს გაზები აქვს, ნუ აწვალებთ მის უკანა ტანს თერმომეტრებით, გაზგამყვანი მილებით… უნდა იცოდეთ, სწორად როგორ დაიჭიროთ ბოთლი, ბავშვი, რა ტემპერატურაში უნდა გაიყვანოთ ბავშვი ჰაერზე, აუცილებელი რეკომენდაციაა D ვიტამის მოხმარება. ჩემი თხოვნა იქნება, მეზობლის, ნათეასავის რჩევით ნუ მისცემთ ბავშვს მედიკამენტს, ან საკვებს, გაიარეთ კონსულტაცია პედიატრთან.

რჩევები /

|

19 ოქტომბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => nino-solomonia
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 177319
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => nino-solomonia
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 177319
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 10720
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => nino-solomonia
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => nino-solomonia
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (177319) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (20444,10720)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 243534
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-05-17 14:40:15
                    [post_date_gmt] => 2018-05-17 10:40:15
                    [post_content] => რა გამოწვევების წინაშე დგებიან მშობლები ზაფხულში და როგორ მოვემზადოთ წლის ყველაზე ცხელი სეზონისთის, როგორ დავიცვათ პატარები ნაწლავური ინფექციებისგან და როგორ მოვიქცეთ პირველივე სიმპტომების გამოვლენის შემდეგ, რა ასაკიდან მივცეთ პატარებს ახალი ხილი და რა სიფრთხილე გამოვიჩინოთ სხვადასხვა პროდუქტების მომზდებისას – ამ და სხვა საინტრესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორმა, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორმა, პედიატრმა ნუგზარ უბერმა ისაუბრებრა.

გადაცემის მსვლელობისას ცნობილი ექიმის მისამართით ბევრი სამადლობელი წერილი და თბილი მესიჯი მოვიდა.



ბატონო ნუგზარ, ყოფით ცხოვრებაში ჩვენ ვიყენებთ ტერმინს ენტეროვირუსები, თუმცა, ვიცით, რომ ეს არასწორია. რითია განპირობებული, რატომ ჩნდება ზაფხულში ეს პრობლემა და შეგვიძლია თუ არა გარდამავალ სეზონზე ნაწლავური ინფექციების  პრევენცია მოვახდინოთ?

მინდა აღვნიშნო, რომ ძალიან დიდი სიამოვნებით მოვდივარ თქვენს გადაცემაში სტუმრად. მალე ზაფხული დადგება, რომელიც საქართველოში ცხელია ხოლმე და შესაბამისად, იქნება ცხელი დღეებისგან გამოწვეული სამედიცინო პრობლემები. როგორ უნდა მოვემზადოთ, რა შეიძლება გავაკეთოთ თბილისში, რაიონსა თუ თუნდაც საზღვარგარეთ.

პირველი, რაც უნდა ვიცოდეთ: არ უნდა დავარღვიოთ ის სტანდარტული რეჟიმი, რითიც ვკვებავთ პატარებს. მათი რაციონი მაღალი სანიტარული ნორმებით უნდა იყოს მომზადებული. ზაფხულის პერიოდში მწვავე ნაწლავური ინფექციის შემცირებას განაპირობებს როტავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა. ხუთ წლამდე ასაკის ბავშვებში უმთავრესი ინფექცია სწორედ როტავირუსია. საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრომ სერიოზული პროექტი განახორციელა და უკვე რამდენიმე წელია, უფასოდ ტარდება ეს აცრა. ეს ნიშნავს, რომ როტავირუსული ნაწლავური ინფექციები მკვეთრად შემცირდება. წინათ, დიარეით მიმდინარე დაავადებების 37%-ს როტავირუსი იწვევდა. განვითარებულ ქვეყნებში უფრო ადრე დაიწყეს როტავირუსზე აცრა და მან უკანა პლანზე გადაიწია. თუმცა, წამოიწია ნოროვირუსმა. არ არსებობს ენტეროვირუსები, რომლებიც იწვევენ დიარეით მიმდინარე დაავადებას. ანუ, ენტეროვირუსი საერთოდ არ იწვევს მწვავე ნაწლავურ ინფექციას. ენტერონ - არის ნაწლავი, ალბათ ამიტომაც ამბობენ ხოლმე, რომ ის ნაწლავის ვირუსია. ნაცვლად ამისა, უნდა ვთქვათ - ჩემს შვილს აქვს ნაწლავური, ვირუსული ხასიათის ინფექცია, ან ბაქტერიული ინფექცია. ვირუსული ინფექციების გარდა, მწვავე ნაწლავურ ინფექციას იწვევს დიზენტერია, სალმონელოზი, ნაწლავის ჩხირი და სხვა.
როგორ მოვიქცეთ პირველი ნიშნების გამოვლენისას? ნაწლავური ინფექცია მთელს მსოფლიოშია გავრცელებული. მისი ნიშნებია - გულისრევა, დიარეა, ანუ ნაწლავთა მოქმედების გახშირება. სამჯერ და მეტჯერ ნაწლავის მოქედება უკვე დიარეად განიხილება, მაგრამ არა ახალშობილებში. ასევე, შეიძლება ახლდეს ცხელებაც. სანამ ექიმთან მიხვალთ, პირველ რიგში, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციით, რაც შეიძლება სწრაფად უნდა დაიწყოთ პერორალური რეჰიდრატაცია. ეს ნიშნავს, რომ ბავშვს უნდა მიეცეს ის სითხე, რომელსაც ის კარგავს ან ღებინებით, ან ნაწლავთა გახშირებული მოქმედებით. ეს შეიძლება იყოს წყალი, იდეალურია ელექტროლიტების პაკეტი. 2 წლამდე ასაკის ბავშვმა, ერთი დიარეის ეპიზოდის შემდეგ, უნდა მიიღოს 100 მლ. წყალი. 2 წლიდან 10 წლამდე ასაკის ბავშვმა, ყოველი დიარეის ეპიზოდის შემდეგ, უნდა მიიღოს 200 მლ. წყალი. თუმცა, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია ასეთ რეკომენდაციას აძლევს განვითარებად ქვეყნებს. ჩვენ განვითარებული, კულტურული ქვეყანა ვართ და ჩვენთვის ხელმისაწვდომია ელექტროლიტების ნარევი.
რატომ არის ზოგიერთი ბავშვი უფრო მეტად მიდრეკილი ამ ინფექციისკენ და თუ არის შესაძლებელი როგორმე დავიცვათ ბავშვები მისგან? რთული სამედიცინო კითხვაა. საერთოდ, დაავადებას განაპირობებს მემკვიდრული განწყობა. როდესაც მწვავე ნაწლავურ ინფექციაზე ვსაუბრობთ, ის სერიოზული დაავადებების რიგს მიეკუთვნება. ხუთ წლამდე ასაკის ბავშვებში, მსოფლიოში სასუნთქი სისტემის ინფექციების შემდეგ, მწვავე ნაწლავური ინფექცია ფატალურობის კუთხით მეორე ადგილზე დგას. თუმცა, განვითარებულ ქვეყნებში სიკვდილიანობის მაღალი პროცენტი არ არის. მწვავე ნაწლავური ინფექციის პრევენცია არის სწორედ როტავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა. მწვავე ნაწლავური ინფექციის პრევენცია ასევე არის სუფთა სასმელი წყალი, ელემენტარული სანიტარულ ჰიგიენური ნორმებისა და იმ რეკომენდაციების დაცვა, რასაც მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია გვაწვდის. როდესაც ზაფხულში ვამზადებთ საკვებს, განცალკევებული უნდა იყოს უმი და მოხარშული მზა საკვები. თერმულად კარგად უნდა იყოს დამუშავებული ხორცი, ბოსტნეული. ხშირად მინახავს ზღვის სანაპიროზე, როგორ მიირთმევს საკვებს წყლიდან ამოსული ადამიანი. თითქოს მარტივი რეკომენდაცია ხელების დაბანასთან დაკავშირებით, განსაკუთრებით საკვების მიღების წინ, პირველი პრევენციაა მწვავე ნაწლავური ინფექციისათვის. მაცივარში ნებისმიერი პროდუქტი +5 გრადუსზე უნდა შევინახოთ. მშობლები ხშირად ჩქარობენ, ბავშვს ესა თუ ის ხილი გაასინჯონ. უნდა მივირთვათ ნებისმიერი ხილი, მაგრამ უმჯობესია, ჩვენს ქვეყანაში მოყვანილი ხილი მივიღოთ. სასტიკად იკრძალება, გზის პირას გასაყიდად გამოტანილი ხილის შეძენა. ის ჰაერი გამონაბოლქვისგან არის დაბინძურებული, ხილის შემადგენლობაში მავნე ნივთიერებები შედის და ხდება ხილისგან მოწამვლა. ცალკე მინდა ვისაუბრო მარწყვზე. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ მარწყვი ერთ-ერთ საშიშ პროდუქტად დაასახელა. მასში პესტიციდების შემცველობა 40%-ს შეადგენს, ჩემი მორიდებული რჩევაა, მარწყვის მიცემა 2-3 წლამდე ასაკის ბავშვებში შეიზღუდოს. ზოგჯერ, თერმული დამუშავების შემდეგაც კი ინარჩუნებს მარწყვი ზოგიერთ მავნე თვისებას. ხილი უნდა იყოს გარეცხილი, ის მხოლოდ დაბანილი ხელით უნდა გათალოთ. ვაშლი, ატამი, მსხალი, ქლიავი, გარგარი - ძალიან კარგია. 2-3 წლამდე ასაკის ბავშვებს არ ვურჩევ ლეღვს, საზამთროს. ამ უკანასკნელის შემთხვევაში გასათვალისწინებელია, როგორ არის შენახული, როგორ მოხდა ბაზრამდე მისი ტრანსპორტირება და ა.შ. თუ გაჭრით საზამთროს, ის ბოლომდე უნდა იქნას რეალიზებული და მაცივარში არ უნდა შეინახოთ. ზოგჯერ სჯობს, ხილი რომელიმე კომპოტის სახით მიიღოს ბავშვმა. შაქარი და მარილი კაცობრიობის უმთავრეს მტრებად განიხილება. ორ წლამდე ასაკის ბავშვებში ჩვენ არცერთ მათგანს არ ვუწევთ რეკომენდაციას. თუ ჩვენ ბავშთა კვების რაციონში 2 წლამდე ვზღუდავთ შაქარს, მაშინ რა სახით ტკბილეული შეიძლება მას შევთავაზოთ? ჩემი მდიდარი კლინიკური გამოცდილება ადასტურებს, რომ სუპერმარკეტში ნაყიდი ტკბილეული იმ ფასად, რა ფასადაც ის იყიდება, არ შეიძლება იყოს სასარგებლო ბავშვისთვის. სამ წლამდე ასაკის ბავშვებში არ შეიძლება არავითარი შოკოლადი, მითუმეტეს საქართველოში, თუ არ არის ეტიკეტზე ასაკობრივი შეფასება მითითებული. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციით, საკვების დაძალება კატეგორიულად იკრძალება. შეგვიძლია გავარკვიოთ მიზეზები, რატომ არ ჭამს, რატომ აქვს დაბალი ჰემოგლობინი და ა.შ. ზაფხულში ბავშვები ცოტას ჭამენ, მაგრამ ინტენსიურად იზრდებიან. ხილი უნდა შევთავაზოთ, მაგრამ არ დავაძალოთ. ბავშვი რაციონალურ საკვებს უნდა იღებდეს, უნდა იყოს კარგად ადუღებული რძე და ვარგისიანი რძის პროდუქტები, უნდა მიიღოს ხორცპროდუქტები. რეკომენდაციები, რომლებიც ეხება დასვენებას. აქაც ბევრი მოსაზრება არსებობს - ღირს თუ არა ზღვაზე ბავშვის დასვენება და რა დრო უნდა გაატაროს ბავშვმა ქალაქგარეთ? რეკომენდაცია ერთია და მშობლის შესაძლებლობა მეორე. შესაძლოა ოჯახს სურდეს კეთილმოწყობილ კურორტზე დაასვენოს ბავშვი, მაგრამ ვერ ახერხებდეს. ზოგიერთი დაისვენებს საქართველოში, ზოგიერთი კი მსოფლიოს ცნობილ კურორტებზე - ამას მნიშვნელობა არ აქვს. აქ მთავარი ის არის, როგორ მოვიქცევით. არ უნდა მივიღოთ ის საკვები, რაც აქამდე არ გამისინჯავს ჩემს ქვეყანაში. შესაძლოა კვებისმიერი ალერგია გამოვლინდეს. უნდა დაიცვათ პირადი ჰიგიენა, ხელები უნდა დაიბანოთ ხშირად, განსაკუთრებით სანამ საკვებს მოამზადებთ. ბატონო ნუგზარ, როდესაც დავაანონსეთ, რომ  თქვენ იქნებოდით ჩვენი გადაცემის სტუმარი, ბევრი თბილი წერილი მოვიდა თქვენი მისამართით. რა თქმა უნდა, ყველა მათგანს პირდაპირ ეთერში ვერ წავიკითხავ, თუმცა, ამ ორ ადამიანს დავპირდი, რომ მათ მოკითხვას აუცილებლად გადმოგცემდით: ანა მაღრაძე: ბატონი ნუგზარს ბადალი არ ჰყავს, უანგარო, კეთილშობილი, საყვარელი და  პროფესიონალი პროფესორია. ჩემს შვილთაშვილს ელენეს ბატონმა ნუგზარმა აჩუქა სიცოცხლე. მე ვერ გამოვთქვავ იმ უსაზღვრო მადლიერებას, რაც დამსახურებულად ეკუთვნის ბატონ ნუგზარ უბერს ჩვენგან. ბავშვზე გვატყუებდნენ სხვა ექიმები ტუბერკულოზი აქვსო, ბატონი ნუგზარის სწორმა დიაგნოზმა და სწორმა მკურნალობამ დადებითი შედეგი დაგვიდო. მის ადამიანურ გრძნობასა და გაგებას პატივს ვცემ და ვეთაყვანები. იგი არის ბავშვთა უნიკალური  სპეციალისტი, მე ვერ დავუკარგავ ამ სიკეთეს. რომ არა ბატონი ნუგზარი, შეიძლება უმძიმეს შედეგის წინაშე აღმოვჩენილიყავით. მე 72 წლის ქალი ვარ და ასეთი გულისხმიერი, უანგარო ექიმი არ მინახავს. მარინა ბენიძე: ბატონი ნუგზარი ძალიან გულისხმიერი და ყურადღებიანია. მე ტყუპები მყავს. ორივენი ერთად მიმყავდა ხოლმე კონტროლზე. გამომყვებოდა ხოლმე მისაღებში და მიმღებს აფრთხილებდა. ამათგან ორის მომსახურება არ აიღოთ. ერთი აიღეთო. დღეს ორი ტყუპის გაზრდა გმირობააო. არ არსებობს ამ კაცისთვის სამუშაო საათები... ღამის საათებშიც შეგვიწუხებია და რჩევა მოუცია. ალბათ ასეთი ადამიანების მხრებზე დგას ქვეყანა... [gallery columns="4" link="file" ids="243550,243552,243553,243551"] გადაცემის აუდიოჩანაწერი [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/05/ekimebi-nugzar-uberi.mp3"][/audio]             [post_title] => მარწყვი, საშიში პროდუქტი – როგორ დავიცვათ ბავშვები ზაფხულში ნაწლავური ინფექციებისგან [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => marwyvi-sashishi-produqti-rogor-davicvat-bavshvebi-zafkhulshi-nawlavuri-infeqciebisgan [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-05-17 14:40:25 [post_modified_gmt] => 2018-05-17 10:40:25 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=243534 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 240838 [post_author] => 23 [post_date] => 2018-05-10 14:40:11 [post_date_gmt] => 2018-05-10 10:40:11 [post_content] =>

გადაცემის ლაივი

გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ მშობლების მხრიდან ყველაზე ხშირად დასმულ შეკითხვებს დაეთმო. რა არის ახალაშობილთა ტირილის უხშირესი მიზეზი, როდის არის საგანგაშო ახალშობილთა სიყვითლე,  საჭიროა თუ არა კოლიკის დროს გაზგამყვანი მილი და მედიკამენტები, როდის უნდა დაჯდეს, როდის უნდა ხოხავდეს ბავშვი. რეკომენდებულია თუ არა ჭოჭინა და სუპინატორიანი ფეხსაცმელი. ასევე, რაზე მიუთითებს არათანაბარი ნაკეცები ფეხებზე, რა უნდა ვიცოდეთ პალმის ზეთის, კალცის, ვიტამინი D-სა და ხშირი ოფლიანობის შესახებ – ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში „სეუ-კლინიკის“ პედიატრიული განყოფილების უფროსმა, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორმა, პროფესორმა ინგა მამუჩიშვილმა ისაუბრა. აღსანიშნავია, რომ პედიატრთან ვიზიტის დაგეგმვა, ასევე, შესაძლებელია კლინიკაში „მზიური მედი“. ქალბატონო ინგა, რა არის ახალაშობილთა ტირილის უხშირესი მიზეზი? ახალშობილობის პერიოდი არის დაბადებდან 28 დღის ჩათვლით. ახალშობილის ერთ-ერთი სასაუბრო ენა არის ტირილი. ის ასე შედის კომუნიკაციაში გარშემომყოფებთან, ცდილობს მუცლად ყოფნის შემდეგ ახალ გარემოში გაიაროს ადაპტაცია. ის დედასთან ურთიერთობის დაბრუნებას ცდილობს და ეს ბუნებრივი კვების საშუალებით ხდება. ძალიან ხშირად ხდება, რომ ბავშვებს უფრო მეტად მარცხენა ძუძუ უყვართ, იმიტომ რომ ის გულთან ახლოს არის. ბავშვები ტირიან და მუდმივად საკვებს ითხოვენ, ამიტომ ისინი კვების თავისუფალ რეჟიმზე არიან. მან მაშინ უნდა მიიღოს ძუძუთი კვება, როდესაც ტირის. თუ ეს ბავშვს არ ამშვიდებს, მაშინ სხვა მიზეზები უნდა ვეძებოთ. ძალიან ხშირად, პედიატრები შეცდომას ვუშვებთ და ვნიშნავთ დამატებით კვებას. ვფიქრობთ, რომ არ ყოფნის ბუნებრივი კვება და საჭიროა ხელოვნური ნარევის დამატება. წესით, ერთი თვის ასაკში ბავშვი უნდა აიწონოს და თუ ნამატი აქვს, ხელოვნური საკვების დამატება მას არ სჭირდება. დროთა განმავლობაში, ბავშვი სწავლობს, როგორ შეატყობინოს დედას, თუ რა სურს მას. დედა თვითონ ხვდება რა უნდა ბავშვს.
  • ტირილის მიზეზი შეიძლება იყოს ასევე ტკივილი, კოლიკა, ბავშვები ძალიან სწრაფად წოვენ და ამას მოყვება აეროფაგია, ანუ ჰაერის ყლაპვა, რაც ძალიან მტკივნეულია ბავშვისთვის. აქ ჩვენ სხვადასხვა სახის საშუალებებს ვაწვდით ბავშვს და ეს ყველაფერი უშედეგოა, რადგან არ აქვს კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის ფერმენტული ფუნქცია და ა.შ.
  • ბავშვი ძალიან მგრძნობიარეა ხალხმრავლობის მიმართ, თუკი საფენი აქვს სველი, ან სცივა, ის წუხს. თუკი ხელებს და ცხვირს მოუსინჯავენ და ფიქრობენ, რომ ბავშვს სცივა, ასე არ არის. ოთახში ტემპერატურა 18-20 გრადუსს არ აღმატებოდეს. აგვისტოში ახალშობილს ფეხზე შალის წინდა არ უნდა ჩააცვათ. მყავდა ასეთი პაციიენტი, რომელიც მკბენარა შალის წინდის გამო დღე და ღამე ტიროდა.
  • ხშირად ბავშვი რაღაცას ითხოვს, ბეზრდება წოლა და როგორც კი მას მშობელი აიყვანს ხელში აიყვანს და გულზე მიიკრავს, წყნარდება. მშობელი ფიქრობს, რომ ბავშვი ხელში აყვანას მიეჩვევა დაა ეს ცუდია, ეს ასე არ არის. ეს მხოლოდ სიყვარულის გადაცემაა და კანის კანთან ურთიერთობის მეთოდი არაჩვეულებრივია.
  • უკანასკნელ პერიოდში ძალიან სერიუზულად საუბრობენ რქოვანას ეროზიაზე, ეს ძალიან მტკივნეულია. მყავდა პაცინტი, 1 თვის ბავშვი, რომლიც განუწყვეტლივ ტიროდა სწორედ ამ მიზეზით. ბავშვს შესაძლოა სტკიოდეს ყური, მოხდეს საკვების გადაცდენა. და ბოლოს, შეიძლება ბავშვი ტიროდეს მხოლოდ იმისთვის, რომ ითხოვდეს ყურადღებას.
თუმცა, მაინც ახალშობილებში კოლიკა არის წამყვანი ტირილის მიზეზი. ეს შეიძლება გამოიხატოს ტირილში. სამ თვემდე რა საშუალებებიც არ უნდა იხმაროთ, უშედეგო იქნება. ხშირად მეცოდებიან კიდეც მშობლები, ცვლიან ამ მედიკამენტებს... სახლში დახმარების აღმოჩენა ბევრად უფრო ეფექტრურია ხოლმე: მშობლების თანდასწრებთ ცოტა ხნით მუცელზე დაწვენა, გარკვეული პოზის მიცემა, მუცლის შეთბობა, მაგალითად ფენის თბილი ნაკადის მიშვერით მომენტალურად იხსნება კოლიკა და ბავშვი გამოყოფს გაზებს. მე არ ვურჩევ მშობლებს ხშირად გაზგამყვანი მილის ჩადგმას, იმიტომ, რომ ბავშვი არ მიეჩვიოს ამ დახმარებს, მან თვითონ უნდა შეძლოს იმ პრობლემებთან გამკლავება რაც მას ტკივილს ანიჭებს. როდის არის ახალშობილთა სიყვითლე საგანგაშო? პირველ რიგში გეტყვით, რომ ფიზიოლოგიური სიყვითლე ემართება ახალშობილთა 50%-ს. ბავშვი დაბადებიდან მეორე დღეს ყვითლდება. ამისი მიზეზი ის არის, რომ დედისგან მიღებული ერითროციტები, რომლებიც ტრანსპლაცენტარული გზით გადაეცემოდა, როდესაც გადაიჭრება ჭიპლარი, ამდენი ერითროციტი უბრალოდ აღარ არის საჭირო და ისინი იწყებენ დაშლას, გამოიყოფა ჰემოგლობინი, რომლის შედეგადაც გამოიყოფა არაპირდაპირი ბილირუბინი. არაპირდაპირი ბილირუბინი ეს არის ცხიმში ხსნადი ბილირუბინი, რომელიც უნდა გარდაიქმნას წყალში ხსნად ბილირუბინად. ეს რომ მოხდეს, ამისათვის საჭიროა ფერმენტი გლუკონორიუმ ტრასფერანზა, რომელიც არაპირდაპირ ბილირუბინს ღვიძლში გადაიტანს და აქ ხდება მისი გარდაქმნა არაპირდაპირ ბილირუბინად. ბოლოს, ის განავლოვან მასებთან ერთად გამოიყოფა. როდესაც ბავშვი იბადება ფიზოლოგიური სიყვითლით, ჯერ ღვიძლის ფუნქცია, ფერმენტული ფუნქცია  მოუმწიფებელია და ამიტომაც ყვითლდება ბავშვი. ასეთ ბავშვს ვაკვირდებით, ეს იწყება მეორე-მესამე დღეს და 2 კვირაში ბავშვი თავის ფერს იბრუნებს. თუ სიყვითლე პირველ 24 საათში წარმოიქმნა, თუ სიყვითლე ინტენსიურიაა, თუ ბავშვი ზაფრანას ფერია, ბილირუბინი ძალიან მაღალია, არის ჯგუფური, ან რეზუს შეუთავსებლობა და არის სხვა თანდაყოლილი სინდრომები ეს უკვე ყურადღესაბია. ბილირუბინი არის ცხიმში ხსნადი და მას შეუძლია ჰემატოენცეფალურ ბარიერს გაააღწიოს და გამოიწვიოს ბილირუბინული ენცეფალოპათია. ეს კი ბავშვის სიცოცხლისთვის საშიშია. ნებისმიერი სიყვითლე ექიმმა უნდა შეაფასოს. არსებობს ასევე კონიუგაციური სიყვითლე, რომელიც ერთ თვემდე ლაგდება ხოლმე. ფიზიოლოგიური სიყვითლე აბსოლუტირად არ არის საშიში, ისევე როგორც ფიზიოლოგიური კლება. ბავშვს აქვს უფლება დაიკლოს თავისი წონის 10%. ბავშვი გამოყოფს შარდს, განავალს, ის სუნთქავს და მის შედეგად სითხე ორთქლდება. მეათე დღისთვის ბავშვი სრულად იბრუნებს თავის წონას. პირველ თვეში სასურველია ბავშვმა მოიმატოს 600 გრამი. ნორმაა თუ არა ღებინება ახალშობილებში? არიან ბავშვები რომლებიც ძალიან სწრაფად ჭამენ. ამას ახლავს აეროფაგია, იყლაპება ჰაერი და ამოქარვების პროცესში, მოყვება ხოლმე საკვებიც. ბავშვმა მცირე რაოდენობა უნდა ამოაყოლოს ჰაერს. შესაძლოა ზედმეტი რაოდენობით მიიღო საკვები და ეს უნდა ამოღოს რა თქმა უნდა. მაგრამ ამასაც თავისი ტიპები აქვს. თუ ღებინებას ჩანჩქერისებული ფორმა აქვს, დიფერენცირება უნდა მოხდეს და მივაქციოთ ყურადღება. თუ ბავშვს ხშირი ღებინება აქვს და წონაში მატება კარგია, მაშინ ეს პრობლემას არ წარმოადგენს. არსებობს გასტროეზოფაგური რეფლუქსი, როდესაც საკვები საყლაპავ მილში ამოისროლება და ის ხვდება სასუნთქ გზებში, ამ დროს ბავშვებს ეწყებათ ხველა და ბავშვებს სხვადასხვა სპეციალისტებთან დაარბენინებენ, სინამდვილეში კი, ეს არის გასტროეზოფაგური რეფლუქსი. ღებინება, სამ თვემდე ასაკის ბავშვებში არ არის საშიში, თუმცა რა თქმა უნდა კონსულტაცია უნაა გაიაროთ სპეციალისტთან. როდის უნდა დაჯდეს ბავშვი, უნდა ხოხავდეს თუ არა ის, რატომ აღარ არის საჭირო ჭოჭინა და ყველა ბავშვს სჭირდება თუ არა სუპინატორიანი ფეხსსაცმელი? ძალიან ხშირად სვამენ ამ კითხვებს მშობლები. დაჯდომა არის ევოლუცია, ის უნდა დაჯდეს მაშინ, როდესაც ცდილობს, რომ წამოჯდეს. ეს 4-5 თვის ასაკიდან ხდება. კომუნისტების პერიოდში მიიჩნეოდა, რომ ბავშვი 6 თვიდან უნდა დამჯდარიყო, თუმცა ეს მიდგომები შეიცვალა. რაც შეიძლება ხოხვას - მას თუ უნდა იხოხავს, თუ უნდა პირდაპირ გაივლის. ბავშვი გაივლის მაშინ, როდესაც უნდა გაიაროს და ხოხვა მას ხელს არ შეუშლის. ნუ ეცდებით, რომ ის ფეხზე წამოაყენოთ. იხოხოს წინ, უკან - ამას არ აქვს მნიშვნელობა. რაც შეეხება ჭოჭინას, ძალიან ბევრ ქვეყანაში ის საერთოდ აკრძალულია. ბავშვის ძვალსახსროვაანი სისტემა განიცდის ცვლილებებს და მეორე და სერიოზული მიზეზი, ბავშვის ტრამვატიზაციაა. როდესაც ბავშვი ჭოჭინაშია, მშობელი ადუნებს ყურადღებას და მან შეიძლება რაიმე დაიზიანოს. მქონდა ასეთი შემთხვევა, როდესაც ჭოჭინაში მყოფმა ბავშვმა მდუღარე ჩაიდანი გადაისხა. როდესაც ცდილობთ ბავშვი ჩასვათ ჭოჭინაში, კენგურუში, ან სარტყელი გაუკეთოთ, გავიაროთ კონსულტაცია ორთოპედთან. ეს არის ძვალ-სახსროვანი დაავადებების საუკუნე და წლამდე ბავშვმა სამჯერ მაინც უნდა გაიაროს კონსულტაცია ორთოპედთან. რაც შეეხება სუპინატორს, ის ორთოპედიული დანამატია და ამას ორთოპედი არჩევს. ბრტყელტერფიანობა არსებობს შეძენილი და თანდაყოლილი. ტერფის სრული ჩამოყალიბება 6-7 წლის ასაკში ხდება. ბავშვის კარგი ბრენდის ფეხსაცმელი ფეხს კარგად უფიქსირებს. არსებობს თხელი ლითონის კამარა, რომელიც ფეხსაცმლის ძირს მიყვება, ასეთ ფეხსაცმელს თავად მშობლები არჩევენ. თუ საჭიროა სპეციალური ორთოპედიული სუპინატორი, ამას ტერფის კომპიუტერული ტომოგრაფიის საშუალებით არჩევს ორთოპედი. როდესაც ბავშვი ფეხის ადგმას იწყებს, უნდა ვეცადოთ, ის კოჭზე კარგად იყოს მომდგარი და იყოს რბილი ტყავის. მშობლებს მინდა ვთხოვო, ნუ ჩააცმევთ სხვის ნახმარ ფეხსაცმელს, რადგან მას უკვე დეფორმაცია აქვს მიღებული. ცუდი სუნი პირში - რას უკავშირდება ის? სუნი პირიდან - ყველა ადამიანს აქვს, განსაკუთრებით დილას. ის რომ ბავშვს ჭიები ჰყავს და ამიტომ აქვს სუნი, ეს მითია. სუნი პირიდან შეინიშება მაშინ, ნუშისებური ჯირკვლების გაწოვა ხდება, როდესაც სუნთქავს პირით და ლორწოვანების გამოშრობა ხდება, თუ ბავშვს ცხვირ-ხახის ინფექცია აქვს და ბაქტერიები ენის უკანა ნაწილზე ილექება. როგორც კი ბავშვს კბილებს გამოვუწმენდთ და ენას გამოვხეხავთ, სუნიც გაქრება. ზოგჯერ კუჭის კარდიალური სპინქტერი ცოტას აგვიანებს ხოლმე დახურვას და შესაძლოა ამოკრავდეს სუნი. ასეთ დროს უნდა მიმართოთ ექიმს. შავი ნადები კბილებზე - რატომ ჩნდება და რა უნდა გააკეთოს მშობელმა? ძალიან ბევრი ბავშვია კბილებზე შავი ლაქებით. მშობლებს ეშინიათ, რომ ბავშვებს კარიესი დაეწყოთ. ეს არის ტკბილეულის, ნახშირწყლებისა და ბაქტერიების შენაერთი. ეს მარტივად მოშორებადია, არსებობს სპეციალური თითზე წამოსაცმელი ჯაგრისები, მცირე რაოდენობის სოდას ამატებენ და თავადაც წმენდენ მშობლები. ვიტამინებზე და კალცზე მინდა ვსაუბროთ... არის თუ არა შემთხვევები, როდესაც D ვიტამინი საერთოდ არ არის საჭირო... ამ უკანასკნელ პერიოდში ბავშვებში სამჯერ ზედიზედ მომიწია D ვიტამინის სისხლში განსაზღვრა და აღმოჩნდა, რომ მათ D ვიტამინის დეფიციტი აქვთ. როდესაც ანამნეზი გამოვიკითხე, ეს ის ბავშვები აღმოჩნდნენ, რომლებსაც არ მიუღიათ დაბადებიდან D ვიტამინი. მე მაგალითად, პოლივიტამინების მომხრე არ ვარ, ამას თავისი ჩვენება აქვს. ბავშვს, რომელიც ბალანსირებულად იკვებება, მას ვიტამენების დამატებით მიცემა არ სჭირდება. კალცს წლამდე ასაკის ბავშვებში არავინ ნიშნავს. კალცის უტილიზაცია რომ მოხდეს, ამისთვის საჭიროა D ვიტამინი. თუ არის რაიმე ჩივილი, ეჭვი გვაქვსს ჰიპოკალცემიაზე, შეგვიძლია ანალიზის ჩატარების შედეგად დავნიშნოთ კალციუმი. D3 ვიტამინის ნაკლებობას ახლავს ოფლიანობა... ძალიან იმატა ჰიპერქტიული ბავშვების რაოდენობამ. ეს დამახასიათებელია ემოციური, რთული, ცელქი ბავშვებისთვის. ისინი ემოციას ხარშავენ შიგნით, ინტრავენტები არიან. ან თუ გამოხატავენ ემოციას, ამას მთელი სიმძაფრიდ აკეთებენ. ასეთ ბავშვებს უჭირთ ჩაძინება და არც ძილში არიან მშვიდები. შესაძლოა,  ეს გენეტიკურიც იყოს. მანის ფაფა - რამდენად არის ის რეკომენდებული, ან რატომ უნდა ამოვიღოთ რაციონიდან? წლამდე ასაკამდე საერთოდ არ არის მანის ფაფის მიცემა ბავშვისთვის სასურველი. მანანის ბურღული არის ძალიან წვრილად დაფქვილი ხორბალი, რომლის ძირითად ნაწილს სახამებელი და ნახშირწყალი წარმოადგენს, რა თქმა უნდა შედის სხვადასხვა ვიტამინიც, მას გამოიყენებენ სხვადასხვა დაავადების დროს, თუმცა ბავშვებში რამდენიმე მიზეზი არსებობს იმისა, თუ რატომ უნდა შევზღუდოთ მანის ფაფის მიცემა ბავშვებისთვის. პირველი - მასში შედის ფიტინი, ეს არის კალციუმის, მაგნიუმისა და ფოსფორის  უხსნადი შენაერთი, რომელიც ხელს უშლის ნაწლავიდან კალციუმის შეწოვას. გარდა ამისა, ის შეიცავს გლუტენს, შესაძლოა იყოს ალერგიული. წლის შემდეგ კვირაში ერთხელ ან კვირაში ორჯერ შეგიძლიათ აჭამოთ ბავშვებს მანის ფაფა. ძალიან შეშფოთებულები არიან მშობლები პალმის ზეთით... თავისთავად პალმის ზეთი ცუდი არ არის, უბრალოდ მეწარმეები ცუდ პალმიტატს იყენებენ. პალმის ზეთის სიკარგე განისაზღვრება ზეჟანგური ჟანგვის რიცხვით და ის 2%-ს არ უნდა აღემატებოდეს, მაშინ როდესაც ის, რასაც ჩვენ მოვიხმართ, 10%-ს აღემატება. პალმის ზეთი იხმარება ყველგან, სადაც ეტიკეტზე მცენარეული ზეთია მითითებული. ის ორგანიზმში თავისუფალი რადიკალების დაგროვებას უწყობს ხელს და წარმოადგენს კარცეროგენს. ვეცადოთ, ისეთი პროდუქტები შევიძინოთ, რომლებიც არის პალმის ზეთის გარეშე. პალმის ზეთისთვის დამახასიათებელია ყაბზობა და ის შედის ნაყინში, შოკოლადებსა და სხვადასხვა ტკბილეულში. როგორია თქვენი მოსაზება ფეხებზე არათანაბარ ნაკეცებთან დაკავშირებით ? ის რომ, არათანაბარი ნაოჭები რაიმე ძვლოვან პათოლოგიაზე მიუთითებს, ეს მითია. თუმცა, შეიძლება იყოს სიმპტომი და საჭიროა ვაჩვენოთ ბავშვი ორთოპედს. [gallery columns="4" link="file" ids="240860,240861,240862,240863"] გადაცემის აუდიოჩანაწერი [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/05/inga-mamuchishvili.mp3"][/audio]   [post_title] => ტირილი, კოლიკა, ჭოჭინა და პალმის ზეთი - ინგა მამუჩიშვილის რეკომენდაციები მშობლების მიერ ყველაზე ხშირად დასმულ შეკითხვებზე [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => tirili-kolika-chochina-da-palmis-zeti-inga-mamuchishvilis-rekomendaciebi-mshoblebis-mier-yvelaze-khshirad-dasmul-shekitkhvebze [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-05-10 16:54:04 [post_modified_gmt] => 2018-05-10 12:54:04 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=240838 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 238411 [post_author] => 23 [post_date] => 2018-05-03 14:44:21 [post_date_gmt] => 2018-05-03 10:44:21 [post_content] => გადაცემის ლაივი LIVE შესაძლებელია თუ არა სიგარეტისთვის თავის  დანებება მარტივად, შეუქმნის თუ არა ეს დამატებით სტრესს მწეველს, არის თუ არა ელექტორნული სიგარეტი თამბაქოს ალტერნატივა და რეალურად, რა დაავდებების განვითარებას უწყობს ხელს მოწევა. გარდა ამისა, არის თუ არა მარიხუანა „უსაფრთხო მოსაწევი“ და რეალურია თუ არა ინფორმაცია მისი სამკურნალო თვისებების შესახებ - ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ ექიმმა-კარდიოლოგმა გიორგი კაპანაძემ ისაუბრა. მან ცოტა ხნის წინ შექმნა მოწევის შეწყვეტის  და პრევენციის ცენტრი, რომელიც კლინიკა „ჰელსიკორის“ ბაზაზე გაიხსნა. რა სახის დაავადებების განვითარებას უწყობს ხელს მოწევა? უამრავი დაავადებაა, რომელსაც უშუალოდ მოწევა იწვევს. მსოფლიომ განგაშის ზარი უკვე დიდი ხანია შემოკრა მოწევასთან დაკავშირებით. ეს ახალი კანონიც დიდ როლს შეასრულებს ჩვენი ქვეყნის მოსახლეობის სიცოცხლის გადარჩენაში. მე მოქმედი კარდიოლოგი ვარ, რამდენიმე კლინიკაში ვმუშაობ. ერთ-ერთ დღეს კარდიოლოგიურ ინტენსიურ თერაპიას ცხრა პაციენტი გადიოდა, აქედან 4 პაციენტი სწორედ იმიტომ იყო იქ, რომ ისინი თავის დროზე ეწეოდნენ სიგარეტს. სიგარეტის მოწევა იწვევს სასუნქთი სისტემის უმძიმეს დაავადებებს, გულ-სისხლ-ძარღვთა სისტემის პრობლემებს, საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებებს და ა.შ. რომ არა თამბაქო, დღეს ძალიან ბევრი ადამიანი ავად არ იქნებოდა. ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ გამოქვეყნებული სტატისტიკის მიხედვით, საქართველოში მწეველია მოსახლეობის 33%, ფილტვის სიმსივნით დაავადებულ ადამიანებს შორის 80-85% არის მწეველი. პასიური მწეველებიც ხშირად გამხდარან ფილტვის კიბოს მსხვერპლნი. მაგალითად, ცნობილია შემთხვევა, როდესაც ახალგაზრდა გოგონა დაავადდა ფილტვის კიბოთი, რომელიც ბარში მიმტანი იყო. იშემიური დაავადება, ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება, ფილტვის სისმსივნე - პირდაპირ კავშირშია მოწევასთან. არის რამდენიმე მოსაზრება სიგარეტისთვის თავის დანებებასთან დაკავშირებით. ზოგიერთი მიიჩნევს, რომ უმჯობესია, ღერების შემცირებით დავიწყოთ და ამ გზით ვთქვათ უარი მოწევაზე, რომელი ვარიანტია უფრო მისაღები? ძალიან ხშირად მიწევს ამ საკითხზე მუშაობა. ჩემი პირადი გამოცდილებით, ნელ-ნელა დანებებას დაბალი ეფექტი აქვს. უმჯობესია მყისიერად დაანებოთ თავი. რა თქმა უნდა უკეთესია, როდესაც იმდენს აღარ ეწევა, რამდენსაც ეწეოდა, მაგრამ არ არის ეფექტური. ძალიან იშვიათად, რომ ადამიანი ასე ნელ-ნელა სრულ შეწყვეტამდე მისულიყო. პრაქტიკაში გვაქვს შემთხვევები, როდესაც ადამიანები ანებებენ თავს და წლების შემდეგ ისევ იწყებენ მოწევას... აქ მთავარი ურჩხული არის ნიკოტინი. ის ნეიროტოქსიკური ნივთიერებაა და პირდაპირ იწვევს აბსტინეციას როგორც ფიზიკურს, ისე ფსიქიკურს. ადამიანს უჩნდება მოთხოვნა ნიკოტინზე, ჩნდება შიმშილი ნიკოტინის მიმართ. ნიკოტინის შიმშილი არ ეწყება ადამიანს, ვისაც ის არ მიუღია. როდესაც ადამიანი იწყებს მოწევას, ამბობს, რომ ეს რა არის, როდესაც მომინდება მაშინ დავანებებ, აი სუფრაზე მოვწევ, ნადირობისას მოვწევ და ასე იწყებს ადამიანი მოწევას. ჩვენ გაგვიგია ნარკოტიკების შესახებ, რომ თუ ერთხელ გავსინჯეთ, თავს ვეღარ დავანებებთ, სიგარეტზე კი ადამიანს მცდარი შეხედულება აქვს და მალე ის ხდება დამოკიდებული. რაც შეეხება შემდგომ დაწყებას - ერთხელ თუ დავანებე,  კიდევ დავანებებ – ეს დამოკიდებულება აქვთ. ნიკოტინი ეხმარება სტრესის დაძლევაში ადამიანს, მაგრამ სტრესს თავად ნიკოტინი იწვევს. ჩვენ ნიკოტინის გარეშე დავიბადეთ, ნიკოტინი არ არის ადამიანის ფიზიოლოგიური მდგომარეობა. მწეველებში შიმშილი უკვე რთული სამართავია. ყველა იმ ადამიანს, ვინც სიგარეტს თავი დაანება, მინდა გმირი ვუწოდო, რადგან ეს ძალიან რთულია. არ არსებობს მწეველი, რომელმაც მოინდომა და თავი ვერ დაანება, არ აქვს მნიშვნელობა 20 წელი ეწეოდა თუ 50. რა რეკომენდაციებს მისცემთ იმ ადამიანებს, ვისაც სურს პირველი ნაბიჯები გადადგან? პირველი - აუცილებელია მყისიერი თავის დანებება, კარგი იქნება თუ თავის დანებების დღეს სწორად შეარჩევთ. თუ იცით, რომ ზეგ კლუბში მიდიხართ, ხვალ არ დაანებოთ. მეორე - გარემო.  მნიშვნელოვანია პირველი რამდენიმე კვირა, მოერიდეთ ისეთ ადგილებში ყოფნას, სადაც მაღალი რისკია იმისა, რომ მოწევა გააგრძელოთ. ახალ კანონს ძალიან დადებითი შედეგების მოტანა შეუძლია. მესამე - ალკოჰოლს დიდი მაცდუნებელი ძალა აქვს. იმ შემთხვევაში, თუ ნიკოტინის შიმშილი გამოიხატება თავის ტკივილში, უძილობასა და დეპრესიაში, მიმართეთ ექიმს, რომელიც დამატებით რეკომენდაციებს გაგიწევთ. [caption id="attachment_238422" align="alignnone" width="640"] გადაცემის წამყვანი ნატა ხარაშვილი და ექიმი გიორგი კაპანაძე[/caption] არსებობს თუ არა რაიმე დამხმარე მედიკამენტი ამ დროს და რა პროცესებს უწყობს ხელს? დიახ, ეს არის ნიკოტინის ჩანაცვლებითი თერაპია. ნიკოტინის შიმშილს ადამიანი სხვადასხვა საღეჭი რეზინით, პლასტირით, სპრეით იკლავს. ამას თავისი ეფექტები აქვს. პრეპარატები უსაფრთხოა, რისკზე მეტი სარგებელი მოაქვს. არის ასევე ცენტრალური ნიკოტინის რეცეპტორების ანტაგონისტი ნივთიერება, ვარენიკლინი. მისი დალევა გარკვეული დოზებით ხდება და ადამიანი მოწევას შიმშილის გარეშე ანებებს თავს. არ არსებობს საშუალება, რომელიც 100%-იან შედეგს იძლევა. მთავარი არის მოტივაცია. ეს საშუალებები უბრალოდ ამსუბუქებს სტრესებს. ჩანაცვლებითი თერაპია არ უნდა გაგრძელდეს მთელი ცხოვრება. უნდა მოხდეს დოზების კორეგირება და უმტკივნეულოდ თავის დანებება. ელექტრო სიგარეტი - რამდენად უსაფრთხოა ის? ელექტრო სიგარეტი შეიცავს კარცეროგენებს. მასშიც ნიკოტინის ჩანაცვლებითი თერაპიის პრინციპია და ამიტომ შიმშილს აღარ განიცდის ადამიანი. აღმოჩნდა, რომ აეროზოლები არ არის უსაფრთხო. არ არსებობს კვლევა, რომელიც ადასტურებს, რომ ელექტრო სიგარეტი არ იწვევს ამა თუ იმ დაავადებას. მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამ 2008 წელს პირდაპირ მოუწოდა მწარმოებლებს, რომ სიტყვა უსაფრთხო ამოეღოთ ელექტროსიგარეტთან მიმართებაში, რადგან ის არ არის უსაფრთხო. რას იტყვით მწეველ ექიმებზე? მე მიმაჩნია, რომ როდესაც ადამიანი ცხოველთა დაცვის საზოგადოებაში მუშაოობს, მას ქურქი არ უნდა ეცვას. როდესაც პაციენტთან ვმუშაობ და ვუხსნი, რომ არ უნდა მოწიოს, აქვს გულ-სისხლ-ძარღვთა დაავადება, ან ფილტვის პრობლემა და ა.შ. ამ დროს მეუბნებიან, რომ ექიმებიც ხომ ეწევიან. სადღაც ნამდვილად არსებობს 95 წლის მიშა ბაბუა, რომელიც მთელი ცხოვრება ეწეოდა და ახლაც ჯანმრთელია. მაგრამ, თუ ჩვენ რისკებს, ციფრებს გავითვალისწინებთ, უნდა გვახსოვდეს, რომ მოწევით დიდი რისკის ქვეშ ვაყენებთ ჩვენს ჯანმრთელობას. მარიხუანაზე მინდა ვისაუბროთ, ძალიან ბევრი მითი ვრცელდება. პირველი არის ის, რომ მარიხუანა უსაფრთხოა, არ იწვევს დამოკიდებულებას და ონკოლოგიურ პაციენტებს გამოჯანმრთელებაში ეხმარება... ამბობენ, რომ შოზოფრენიის მქონე ადამიანებს შველის, მაგრამ ჩვენ ხომ ჯანსაღი ფსიქიკის ადამიანებზე ვსაუბრობთ. მარტივად გეტყვით, მარიხუანა არ არის უსაფრთხო, შეიცავს უამრავ საფრთხეს, ისევე როგორც სიგარეტი და ალკოჰოლი. მარიხუანასაც აქვს გამონაბოლქვი, იზრდება დაავადებებების რისკი. არიან ადამიანები, რომლებსაც ადვილად გადააქვთ, მაგრამ, არის შემთხვევები, როდესაც ერთჯერადი მოხმარების შემდეგ მძიმე ფსიკიკური მდგომარეობა გამოვლინდა, ჩნდება ფსიქოზი, შიზოფრენია. ეს რა თქმა უნდა ყველას არ ეხება. ვიღაც სვამს დიდი რაოდენობით ალკოჰოლს და არ ემართება ღვიძლის დაავადება. მარიხუანა იწვევს კონცენტრაციის უნარის დაკარგავს, ძილის დარღვევებს, რაც თავისთავად ძალიან მძიმე შედეგებს განაპირობებს. ის, რომ მარიხუანა კარგია, ეს არის აბსურდი. ის საშიში ნარკოტიკია, კიდევ ერთხელ ვიტყვი რომ ასევე არ არის კარგი ალკოჰოლი. ეს ადამიანის არჩევანია, შორს ვარ იმ აზრისგან, რომ მარიხუანის გამო ადამიანი ციხეში არ უნდა იჯდეს. თუმცა, ჩვენ ჯანმრთელობაზე ვსაუბრობთ. არანაირად არ მაქვს სურვილი, როგორც მამას, რომ ჩემმა შვილებმა ერთხელ მაინც გასინჯონ მარიხუანა. მე მაქვს შიში იმისა, რომ ამან მათ ფსიკიკაში შესაძლოა შეუქცევადი პროცესები გამოიწვიოს. რა თქმა უნდა, შეიძლება არც გამოიწვიოს, მაგრამ როგორც ექიმი, კიდევ ერთხელ ვამბობ, მარიხუანა არ არის უსაფრთხო. [gallery columns="4" link="file" ids="238426,238425,238427,238428"] გადაცემის აუდიოჩანაწერი [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/05/giorgi-kapanadze-ekimi.mp3"][/audio]   [post_title] => როგორ დავანებოთ მოწევას თავი - სამი პრაქტიკული რჩევა სპეციალისტისგან [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => rogor-davanebot-mowevas-tavi-sami-praqtikuli-rcheva-specialistisgan [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-05-04 10:35:12 [post_modified_gmt] => 2018-05-04 06:35:12 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=238411 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 243534 [post_author] => 23 [post_date] => 2018-05-17 14:40:15 [post_date_gmt] => 2018-05-17 10:40:15 [post_content] => რა გამოწვევების წინაშე დგებიან მშობლები ზაფხულში და როგორ მოვემზადოთ წლის ყველაზე ცხელი სეზონისთის, როგორ დავიცვათ პატარები ნაწლავური ინფექციებისგან და როგორ მოვიქცეთ პირველივე სიმპტომების გამოვლენის შემდეგ, რა ასაკიდან მივცეთ პატარებს ახალი ხილი და რა სიფრთხილე გამოვიჩინოთ სხვადასხვა პროდუქტების მომზდებისას – ამ და სხვა საინტრესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორმა, თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორმა, პედიატრმა ნუგზარ უბერმა ისაუბრებრა. გადაცემის მსვლელობისას ცნობილი ექიმის მისამართით ბევრი სამადლობელი წერილი და თბილი მესიჯი მოვიდა. ბატონო ნუგზარ, ყოფით ცხოვრებაში ჩვენ ვიყენებთ ტერმინს ენტეროვირუსები, თუმცა, ვიცით, რომ ეს არასწორია. რითია განპირობებული, რატომ ჩნდება ზაფხულში ეს პრობლემა და შეგვიძლია თუ არა გარდამავალ სეზონზე ნაწლავური ინფექციების  პრევენცია მოვახდინოთ? მინდა აღვნიშნო, რომ ძალიან დიდი სიამოვნებით მოვდივარ თქვენს გადაცემაში სტუმრად. მალე ზაფხული დადგება, რომელიც საქართველოში ცხელია ხოლმე და შესაბამისად, იქნება ცხელი დღეებისგან გამოწვეული სამედიცინო პრობლემები. როგორ უნდა მოვემზადოთ, რა შეიძლება გავაკეთოთ თბილისში, რაიონსა თუ თუნდაც საზღვარგარეთ. პირველი, რაც უნდა ვიცოდეთ: არ უნდა დავარღვიოთ ის სტანდარტული რეჟიმი, რითიც ვკვებავთ პატარებს. მათი რაციონი მაღალი სანიტარული ნორმებით უნდა იყოს მომზადებული. ზაფხულის პერიოდში მწვავე ნაწლავური ინფექციის შემცირებას განაპირობებს როტავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა. ხუთ წლამდე ასაკის ბავშვებში უმთავრესი ინფექცია სწორედ როტავირუსია. საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტრომ სერიოზული პროექტი განახორციელა და უკვე რამდენიმე წელია, უფასოდ ტარდება ეს აცრა. ეს ნიშნავს, რომ როტავირუსული ნაწლავური ინფექციები მკვეთრად შემცირდება. წინათ, დიარეით მიმდინარე დაავადებების 37%-ს როტავირუსი იწვევდა. განვითარებულ ქვეყნებში უფრო ადრე დაიწყეს როტავირუსზე აცრა და მან უკანა პლანზე გადაიწია. თუმცა, წამოიწია ნოროვირუსმა. არ არსებობს ენტეროვირუსები, რომლებიც იწვევენ დიარეით მიმდინარე დაავადებას. ანუ, ენტეროვირუსი საერთოდ არ იწვევს მწვავე ნაწლავურ ინფექციას. ენტერონ - არის ნაწლავი, ალბათ ამიტომაც ამბობენ ხოლმე, რომ ის ნაწლავის ვირუსია. ნაცვლად ამისა, უნდა ვთქვათ - ჩემს შვილს აქვს ნაწლავური, ვირუსული ხასიათის ინფექცია, ან ბაქტერიული ინფექცია. ვირუსული ინფექციების გარდა, მწვავე ნაწლავურ ინფექციას იწვევს დიზენტერია, სალმონელოზი, ნაწლავის ჩხირი და სხვა.
როგორ მოვიქცეთ პირველი ნიშნების გამოვლენისას? ნაწლავური ინფექცია მთელს მსოფლიოშია გავრცელებული. მისი ნიშნებია - გულისრევა, დიარეა, ანუ ნაწლავთა მოქმედების გახშირება. სამჯერ და მეტჯერ ნაწლავის მოქედება უკვე დიარეად განიხილება, მაგრამ არა ახალშობილებში. ასევე, შეიძლება ახლდეს ცხელებაც. სანამ ექიმთან მიხვალთ, პირველ რიგში, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციით, რაც შეიძლება სწრაფად უნდა დაიწყოთ პერორალური რეჰიდრატაცია. ეს ნიშნავს, რომ ბავშვს უნდა მიეცეს ის სითხე, რომელსაც ის კარგავს ან ღებინებით, ან ნაწლავთა გახშირებული მოქმედებით. ეს შეიძლება იყოს წყალი, იდეალურია ელექტროლიტების პაკეტი. 2 წლამდე ასაკის ბავშვმა, ერთი დიარეის ეპიზოდის შემდეგ, უნდა მიიღოს 100 მლ. წყალი. 2 წლიდან 10 წლამდე ასაკის ბავშვმა, ყოველი დიარეის ეპიზოდის შემდეგ, უნდა მიიღოს 200 მლ. წყალი. თუმცა, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია ასეთ რეკომენდაციას აძლევს განვითარებად ქვეყნებს. ჩვენ განვითარებული, კულტურული ქვეყანა ვართ და ჩვენთვის ხელმისაწვდომია ელექტროლიტების ნარევი.
რატომ არის ზოგიერთი ბავშვი უფრო მეტად მიდრეკილი ამ ინფექციისკენ და თუ არის შესაძლებელი როგორმე დავიცვათ ბავშვები მისგან? რთული სამედიცინო კითხვაა. საერთოდ, დაავადებას განაპირობებს მემკვიდრული განწყობა. როდესაც მწვავე ნაწლავურ ინფექციაზე ვსაუბრობთ, ის სერიოზული დაავადებების რიგს მიეკუთვნება. ხუთ წლამდე ასაკის ბავშვებში, მსოფლიოში სასუნთქი სისტემის ინფექციების შემდეგ, მწვავე ნაწლავური ინფექცია ფატალურობის კუთხით მეორე ადგილზე დგას. თუმცა, განვითარებულ ქვეყნებში სიკვდილიანობის მაღალი პროცენტი არ არის. მწვავე ნაწლავური ინფექციის პრევენცია არის სწორედ როტავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა. მწვავე ნაწლავური ინფექციის პრევენცია ასევე არის სუფთა სასმელი წყალი, ელემენტარული სანიტარულ ჰიგიენური ნორმებისა და იმ რეკომენდაციების დაცვა, რასაც მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია გვაწვდის. როდესაც ზაფხულში ვამზადებთ საკვებს, განცალკევებული უნდა იყოს უმი და მოხარშული მზა საკვები. თერმულად კარგად უნდა იყოს დამუშავებული ხორცი, ბოსტნეული. ხშირად მინახავს ზღვის სანაპიროზე, როგორ მიირთმევს საკვებს წყლიდან ამოსული ადამიანი. თითქოს მარტივი რეკომენდაცია ხელების დაბანასთან დაკავშირებით, განსაკუთრებით საკვების მიღების წინ, პირველი პრევენციაა მწვავე ნაწლავური ინფექციისათვის. მაცივარში ნებისმიერი პროდუქტი +5 გრადუსზე უნდა შევინახოთ. მშობლები ხშირად ჩქარობენ, ბავშვს ესა თუ ის ხილი გაასინჯონ. უნდა მივირთვათ ნებისმიერი ხილი, მაგრამ უმჯობესია, ჩვენს ქვეყანაში მოყვანილი ხილი მივიღოთ. სასტიკად იკრძალება, გზის პირას გასაყიდად გამოტანილი ხილის შეძენა. ის ჰაერი გამონაბოლქვისგან არის დაბინძურებული, ხილის შემადგენლობაში მავნე ნივთიერებები შედის და ხდება ხილისგან მოწამვლა. ცალკე მინდა ვისაუბრო მარწყვზე. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ მარწყვი ერთ-ერთ საშიშ პროდუქტად დაასახელა. მასში პესტიციდების შემცველობა 40%-ს შეადგენს, ჩემი მორიდებული რჩევაა, მარწყვის მიცემა 2-3 წლამდე ასაკის ბავშვებში შეიზღუდოს. ზოგჯერ, თერმული დამუშავების შემდეგაც კი ინარჩუნებს მარწყვი ზოგიერთ მავნე თვისებას. ხილი უნდა იყოს გარეცხილი, ის მხოლოდ დაბანილი ხელით უნდა გათალოთ. ვაშლი, ატამი, მსხალი, ქლიავი, გარგარი - ძალიან კარგია. 2-3 წლამდე ასაკის ბავშვებს არ ვურჩევ ლეღვს, საზამთროს. ამ უკანასკნელის შემთხვევაში გასათვალისწინებელია, როგორ არის შენახული, როგორ მოხდა ბაზრამდე მისი ტრანსპორტირება და ა.შ. თუ გაჭრით საზამთროს, ის ბოლომდე უნდა იქნას რეალიზებული და მაცივარში არ უნდა შეინახოთ. ზოგჯერ სჯობს, ხილი რომელიმე კომპოტის სახით მიიღოს ბავშვმა. შაქარი და მარილი კაცობრიობის უმთავრეს მტრებად განიხილება. ორ წლამდე ასაკის ბავშვებში ჩვენ არცერთ მათგანს არ ვუწევთ რეკომენდაციას. თუ ჩვენ ბავშთა კვების რაციონში 2 წლამდე ვზღუდავთ შაქარს, მაშინ რა სახით ტკბილეული შეიძლება მას შევთავაზოთ? ჩემი მდიდარი კლინიკური გამოცდილება ადასტურებს, რომ სუპერმარკეტში ნაყიდი ტკბილეული იმ ფასად, რა ფასადაც ის იყიდება, არ შეიძლება იყოს სასარგებლო ბავშვისთვის. სამ წლამდე ასაკის ბავშვებში არ შეიძლება არავითარი შოკოლადი, მითუმეტეს საქართველოში, თუ არ არის ეტიკეტზე ასაკობრივი შეფასება მითითებული. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის რეკომენდაციით, საკვების დაძალება კატეგორიულად იკრძალება. შეგვიძლია გავარკვიოთ მიზეზები, რატომ არ ჭამს, რატომ აქვს დაბალი ჰემოგლობინი და ა.შ. ზაფხულში ბავშვები ცოტას ჭამენ, მაგრამ ინტენსიურად იზრდებიან. ხილი უნდა შევთავაზოთ, მაგრამ არ დავაძალოთ. ბავშვი რაციონალურ საკვებს უნდა იღებდეს, უნდა იყოს კარგად ადუღებული რძე და ვარგისიანი რძის პროდუქტები, უნდა მიიღოს ხორცპროდუქტები. რეკომენდაციები, რომლებიც ეხება დასვენებას. აქაც ბევრი მოსაზრება არსებობს - ღირს თუ არა ზღვაზე ბავშვის დასვენება და რა დრო უნდა გაატაროს ბავშვმა ქალაქგარეთ? რეკომენდაცია ერთია და მშობლის შესაძლებლობა მეორე. შესაძლოა ოჯახს სურდეს კეთილმოწყობილ კურორტზე დაასვენოს ბავშვი, მაგრამ ვერ ახერხებდეს. ზოგიერთი დაისვენებს საქართველოში, ზოგიერთი კი მსოფლიოს ცნობილ კურორტებზე - ამას მნიშვნელობა არ აქვს. აქ მთავარი ის არის, როგორ მოვიქცევით. არ უნდა მივიღოთ ის საკვები, რაც აქამდე არ გამისინჯავს ჩემს ქვეყანაში. შესაძლოა კვებისმიერი ალერგია გამოვლინდეს. უნდა დაიცვათ პირადი ჰიგიენა, ხელები უნდა დაიბანოთ ხშირად, განსაკუთრებით სანამ საკვებს მოამზადებთ. ბატონო ნუგზარ, როდესაც დავაანონსეთ, რომ  თქვენ იქნებოდით ჩვენი გადაცემის სტუმარი, ბევრი თბილი წერილი მოვიდა თქვენი მისამართით. რა თქმა უნდა, ყველა მათგანს პირდაპირ ეთერში ვერ წავიკითხავ, თუმცა, ამ ორ ადამიანს დავპირდი, რომ მათ მოკითხვას აუცილებლად გადმოგცემდით: ანა მაღრაძე: ბატონი ნუგზარს ბადალი არ ჰყავს, უანგარო, კეთილშობილი, საყვარელი და  პროფესიონალი პროფესორია. ჩემს შვილთაშვილს ელენეს ბატონმა ნუგზარმა აჩუქა სიცოცხლე. მე ვერ გამოვთქვავ იმ უსაზღვრო მადლიერებას, რაც დამსახურებულად ეკუთვნის ბატონ ნუგზარ უბერს ჩვენგან. ბავშვზე გვატყუებდნენ სხვა ექიმები ტუბერკულოზი აქვსო, ბატონი ნუგზარის სწორმა დიაგნოზმა და სწორმა მკურნალობამ დადებითი შედეგი დაგვიდო. მის ადამიანურ გრძნობასა და გაგებას პატივს ვცემ და ვეთაყვანები. იგი არის ბავშვთა უნიკალური  სპეციალისტი, მე ვერ დავუკარგავ ამ სიკეთეს. რომ არა ბატონი ნუგზარი, შეიძლება უმძიმეს შედეგის წინაშე აღმოვჩენილიყავით. მე 72 წლის ქალი ვარ და ასეთი გულისხმიერი, უანგარო ექიმი არ მინახავს. მარინა ბენიძე: ბატონი ნუგზარი ძალიან გულისხმიერი და ყურადღებიანია. მე ტყუპები მყავს. ორივენი ერთად მიმყავდა ხოლმე კონტროლზე. გამომყვებოდა ხოლმე მისაღებში და მიმღებს აფრთხილებდა. ამათგან ორის მომსახურება არ აიღოთ. ერთი აიღეთო. დღეს ორი ტყუპის გაზრდა გმირობააო. არ არსებობს ამ კაცისთვის სამუშაო საათები... ღამის საათებშიც შეგვიწუხებია და რჩევა მოუცია. ალბათ ასეთი ადამიანების მხრებზე დგას ქვეყანა... [gallery columns="4" link="file" ids="243550,243552,243553,243551"] გადაცემის აუდიოჩანაწერი [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/05/ekimebi-nugzar-uberi.mp3"][/audio]             [post_title] => მარწყვი, საშიში პროდუქტი – როგორ დავიცვათ ბავშვები ზაფხულში ნაწლავური ინფექციებისგან [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => marwyvi-sashishi-produqti-rogor-davicvat-bavshvebi-zafkhulshi-nawlavuri-infeqciebisgan [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-05-17 14:40:25 [post_modified_gmt] => 2018-05-17 10:40:25 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=243534 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 71 [max_num_pages] => 24 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => fd731b8ee685ff7877a707fdd55477ee [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები