აპენდიქსი ამოჭრილი იყო, როცა ექიმებმა სხვა დიაგნოზი დასვეს – რა სიმპტომები ახასიათებს აპენდიქსის ანთებას

პოპულარული

აპენდიქსი ამოჭრილი იყო, როცა ექიმებმა სხვა დიაგნოზი დასვეს – რა სიმპტომები ახასიათებს აპენდიქსის ანთებას

მაღალი ტემპერატურა, მუცლის ტკივილი, უმადობა და ღებინება – ეს სიმპტომები, რომლებიც, როგორც წესი, ზოგად ინტოქსიკაციას ახასიათებს, შესაძლოა, ჭიანაწლავის, იგივე აპენდიქსის, ანთებაზეც მეტყველებდეს. მედიკოსები განმარტავენ, რომ დაავადებისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები მოზარდებსა და ზრდასრულ ადამიანებში განსხვავებულად ვლინდება. ექიმების თქმით, მცირეწლოვან ბავშვებში აპენდიქსის ანთების დიაგნოზი განსაკუთრებით რთულად ისმება, რადგან პატარები ტკივილის ადგილსა და ხანგრძლივობას, როგორც წესი, სწორად ვერ უთითებენ.

11 წლის მარიამი რამდენიმე დღის განმავლობაში მუცელს იტკიებდა და, როგორც მისი მშობელი ამბობს, სიარულიც უჭირდა. თავად მარიამი „ფორტუნასთან“ ყვება, რომ განსაკუთრებულ დისკომფორტს მარჯვენა ფეხით გადაადგილება და მასზე დაყრდნობა უქმნიდა. მარიამის დედა, თამუნა, ამბობს, რომ  მარჯვენა ფეხის ე.წ. გაკავება და პარალელურად მუცლის ტკივილი ჭიანაწლავის ანთება ეგონა და ოპერაციულ მკურნალობას მიმართა.

„საავადმყოფოში მაღალი ტემპერატურით, მუცლის ტკივილით და მარჯვენა ფეხის გაკავების სიმპტომებით წავედით. რამდენიმესაათიანი დაკვირვების შემდეგ, ექიმებმა აპენდიქსის ოპერაციის გადაწყვეტილება მიიღეს. თუმცა ოპერაციის შემდეგ, მედიკოსებმა სულ სხვა პრობლემა დაასახელეს – მათი თქმით, ბავშვს ნაღვლის ბუშტის ანთება დაუდგინდა. რაღას შევცვლიდით? ჭიანაწლავი უკვე ამოჭრილი იყო, ამიტომ ახლა მკურნალობა სხვა მიმართულებით გავაგრძელეთ,“ – უთხრა „ფორტუნას“ მშობელმა.

ბავშვთა ქირურგი, დავით წაქაძე, განმარტავს, რომ ჭიანაწლავის ანთებისთვის დამახასიათებელი მარჯვენა ფერდქვეშ დისკომფორტი ან ტკივილის შეგრძნებაა. იმის გამო, რომ ეს სიმპტომი ნაღვლის ბუშტის ანთებასაც  თან ახლავს და იმიტომაც, რომ მოზარდმა, შესაძლოა, ტკივილის ადგილის ზუსტი ლოკალიზება ვერ მოახდინა, შესაძლოა, მარიამს აპენდიქსის ოპერაცია არც დასჭირვებოდა.

დავით წაქაძე: ჭიანაწლავის ანთების შემთხვევების 97%-100%-ში პაციენტებს, ძირითადად, მუცლის მარჯვენა მხარეს ტკივილი აღენიშნებათ. ღებინება შემთხვევათა 50%-60%-ში გვხვდება, გულისრევა – 70%-80%-ში. ასევე, ძალიან გავრცელებული სიმპტომი უმადობაა. რაც შეეხება ტემპერატურას, კუჭის აშლას ან შეკრულობას, ეს სიმპტომები შემთხვევათა დაახლოებით 15%-20%-ში იჩენს თავს.

  • რა განსხვავებით ვლინდება აპენდიქსის ანთება ბავშვებსა და მოზრდილებს შორის?

დავით წაქაძე: ბავშვებსა და მოზრდილებს შორის განსხვავება იმდენად დიდია, რომ მოზრდილების ქირურგს დიაგნოზის დასმა უჭირს, ასევე, ბავშვთა ასაკის ექიმს უჭირს დიაგნოსტიკა და მკურნალობა. 3 წლამდე ასაკის ბავშვებში აპენდიქსის ანთება გაცილებით სხვანაირად მიმდინარეობს, ვიდრე 3-დან 18 წლის ასაკობრივ პაციენტებში. აპენდიქსის ანთების ზოგადი სიმპტომებია ტემპერატურული რეაქცია, ღებინება, საერთო სისუსტე. ეს სიმპტომები მეტად დამახასიათებელია მცირე ასაკის ბავშვებისთვის, ვიდრე მოზრდილებისთვის. ამასთან, მცირე ასაკის ბავშვს უჭირს ტკივილის ადგილის და ხანგრძლივობის მითითება.

  • უშუალოდ ოპერაციულ მკურნალობაზე რომ ვისაუბროთ, რამდენ ხანს გრძელდება ჭიანაწლავის ოპერაცია?

დავით წაქაძე: როდესაც ოპერაციულ მკურნალობაზე ვსაუბრობთ, უნდა ვახსენოთ როგორც კლასიკური, ღია წესით, ოპერაციული მკურნალობა, ასევე თანამედროვე ლაპარასკოპიული მეთოდით. სავარაუდოდ, ბავშვთა ასაკში საკუთრივ ქირურგიული სტადია ნახევარი საათიდან ორ საათამდე შეიძლება, გაგრძელდეს. ამ პროცესს ანესთეზიის დრო შეიძლება, დაემატოს. გართულებები და გვერდითი ეფექტები, რასაკვირველია, ყველა სამედიცინო მანიპულაციას შეიძლება, ახლდეს თან, მაგრამ დღევანდელი თანამედროვე მედიცინის პირობებში, თუ დიაგნოზი დროულად არის დასმული, ეს გართულებები მინიმუმამდეა დასული.

  • როგორ უნდა შევამზადოთ არასრულწლოვანი პაციენტი ოპერაციისთვის?

დავით წაქაძე: არასრულწლოვანი პაციენტის მომზადება საოპერაციოდ კომპლექსურია, რაც გულისხმობს სიმპტომურ მკურნალობას, მაგალითად, სიცხის დაწევას, გარკვეული დროის განმავლობაში კვების შეზღუდვას. ოპერაციისწინა მომზადება მოიცავს სითხის შევსებას, რაც ძალიან ხშირად ოპერაციამდე დაკარგულია ხოლმე. ამ დაკარგული სითხის ადეკვატური რაოდენობით შევსება ოპერაციის ერთ-ერთი წინაპირობაა. ამასთან, საჭიროა, გაკეთდეს ანტიბიოტიკის პროფილაქტიკური დოზა. საგულისხმოა, რომ შესაძლებელია, პაციენტს ჰქონდეს ტემპერატურა, რომელიც უნდა დაიწიოს და კიდევ სხვა პარამეტრებიც აუცილებლად უნდა მოწესრიგდეს.

 

  • როგორი უნდა იყოს პაციენტის კვებისა და დატვირთვის რეჟიმი ოპერაციის შემდგომ?

დავით წაქაძე: პაციენტი პოსტოპერაციულ რეჟიმში უნდა იკვებოს წილადობრივად, 3-4 საათში ერთხელ, მცირე ულუფებით. პირველ დღეს პაციენტს ვაძლევთ სითხეს, რძის პროდუქტებს, მაგალითად, მაწონს; მეორე დღეს ემატება ხაჭო, მცირე რაოდენობით ჰერკულესის ფაფა ან კარტოფილის პიურე. მესამე დღეს შეიძლება, დავამატოთ ხორცის ნახარში, ცხელი კარტოფილის პიურე და ჰერკულესი, ასევე, თოხლოდ მოხარშული კვერცხი. მეოთხე დღეს უკვე შეიძლება, დაემატოს ორცხობილა. ასე ყოველდღიურად თითო-თითო პროდუქტის დამატებით და პაციენტის მდგომარეობის კონტროლით, დაახლოებით, 14-20 დღის განმავლობაში კვება უნდა იყოს მკაცრად რეგულირებული. რაც შეეხება ფიზიკურ აქტივობას, პირველივე დღეს პაციენტი შეიძლება, გადაბრუნდეს, გადმობრუნდეს და წამოჯდეს. მეორე დღიდან უკვე ფეხზე დგება, მესამე დღიდან პაციენტმა თანდათანობით უნდა მოუმატოს აქტივობის ხანგრძლივობას. სრული ფიზიკური აქტივობის მიღწევა უკვე 2 თვის შემდეგ იქნება შესაძლებელი.

  • თუ არსებობს ასაკი, როცა აპენდიქსის ანთება ყველაზე ხშირად ვლინდება?

დავით წაქაძე: არსებობს ასეთი კვლევები, რომლის მიხედვით, აპენდიქსის ანთების მაქსიმალური შემთხვევები 5-დან 10 წლამდე ასაკის პაციენტებში ვლინდება. ყველაზე ხშირად ეს დაავადება ამ პერიოდში ვითარდება. შემდგომი პერიოდი დაკავშირებულია ორგანოს ანატომიურ განვითარებასთან. ეს პერიოდია 10-დან 18 წლამდე ასაკი. ყველაზე იშვიათად კი ანთება 5 წლამდე პერიოდში ვლინდება, თუმცა გამონაკლისის სახით, ოპერაცია ახალშობილისთვისაც გაგვიკეთებია.

  • როგორ დავიცვათ თავი აპენდიქსის ანთებისგან?

დავით წაქაძე: აპენდიქსის გართულებებისგან თავს დაიცავთ მხოლოდ მაშინ, თუ ტკივილის შემთხვევაში დროულად მივმართავთ ბავშვთა ქირურგს. სამწუხაროდ, სხვა რეკომენდაციების მოცემა დღეს თანამედროვე მედიცინას არ შეუძლია.

 

 

თათია კაკიაშვილი

 

ახალი ამბები / საზოგადოება /

|

13 თებერვალი, 2018

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => apendiqsis-anteba
                                    [3] => davit-waqadze
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 213580
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => apendiqsis-anteba
                                    [3] => davit-waqadze
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 213580
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 646
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => apendiqsis-anteba
                                    [3] => davit-waqadze
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => apendiqsis-anteba
                                    [3] => davit-waqadze
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (213580) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (646,23025,23026,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 295244
                    [post_author] => 21
                    [post_date] => 2018-10-15 15:00:07
                    [post_date_gmt] => 2018-10-15 11:00:07
                    [post_content] => კვლევის საგანგაშო შედეგები ბრიტანეთში - ბავშვის დასასჯელად ცემის მეთოდის გამოყენება თავის ტვინს აზიანებს, იწვევს მეტყველების პრობლემებს, სმენის, შეხების, მგრძნობელობის დაქვეითებას, ზრდასრულ ასაკში ალკოჰოლსა და ნარკოტიკებზე დამოკიდებულებას და არცთუ იშვიათად - სუიციდს. კვლევა ბრიტანეთის საგანმანათლებლო ფსიქოლოგიის ასოციაციამ მოამზადა, სადაც საუბარია მენტალური ჯანმრთელობის დარღვევის იმ ძირითად მიზეზებზე, რომლის გამომწვევი მიზეზი ბავშვების დასასჯელად მათი ცემაა.

მიუხედავად საგანგაშო შედეგისა, გასულ კვირას ცნობილი გახდა, რომ ამერიკის ჯორჯიას შტატის სკოლებში დასჯის ფორმად კვლავ ფიზიკურ შეხებას, ცემას აბრუნებენ. ახალმა ამბავმა განსაკუთრებული მღელვარება გამოიწვია, რადგან არავინ ელოდა, რომ ბრიტანული ასოციაციის მიერ მომზადებული გახმაურებული კვლევის შემდეგ, სკოლებში ფიზიკური დასჯის ამ მეთოდს ისევ შემოიღებდნენ.

„მსოფლიოს მასშტაბით, არსებობს 60 ქვეყანა, სადაც ბავშვებს სახლში კვლავ ცემით სჯიან. ამ ქვეყნებს შორისაა: ბრაზილია, კენია, ახალი ზელანდია და შვედეთი. ეს უკანასკნელი ერთ-ერთი ის პირველი ქვეყანა იყო, რომელმაც ცემის პრაქტიკა 1979 წლიდან აკრძალა. ამასობაში უელსი და შოტლანდია მსგავსი დისციპლინის შეზღუდვის ან საერთოდ აკრძალვის დანერგვის პროცესშია,“ - წერია iflscience-ის სტატიაში.



ამერიკის 28 შტატი სკოლებში ბავშვის ფიზიკურ დასჯას ცემის სახით კრძალავს, 7 შტატი - არა. რჩება კიდევ 15 შტატი, სადაც აშკარად ნებადართულია ფიზიკური სასჯელი და ამ შტატების სიაშია ტეხასი, ფლორიდა და ჩრდილოეთ კაროლინა.

2017 წელს ჩატარებული გამოკითხვის მიხედვით, სკოლებში ბავშვების ცემას მხარს აშშ-ის ზრდასრული მოსახლეობის მეოთხედი, 26% უჭერს, თუმცა 65%-ზე მეტი ზოგადად, ბავშვის დისციპლინური დასჯის მომხრეა იმ თვალსაზრისით, რომ მოზარდების დასჯის ეს მეთოდი მხოლოდ სახლში უნდა იყოს გამოყენებული.

დიდი ბრიტანეთის საგანმანათლებლო ფსიქოლოგიის ასოციაციის ექსპერტები ფიქრობენ, რომ რეგულარულად ბავშვის ფიზიკური დასჯა არა მხოლოდ არაეფექტურია (არსებობს რამდენიმე სანდო კვლევა, რომელიც აჩვენებს, რომ ბავშვის ცემა სამომავლოდ მის ცუდ ქცევას აუცილებლად განაპირობებს), არამედ ასეთ ქცევას შეუძლია, მოზარდის ჯანმრთელობა სასტიკად დააზიანოს.

„ეჭვგარეშეა, რომ გამოჩნდება ისეთი გუნდიც, რომელიც იფიქრებს, რომ მის შვილს მსგავსი პრობლემები არ შეექმნება, თუმცა მეცნიერული კვლევით, ეს საფრთხე აბსოლუტურად ყველა მოზარდს ემუქრება,“ - ამბობენ კვლევის ავტორები.

ერთ-ერთი უახლესი და ყველაზე დიდი, 75 გვერდიანი კვლევა, რომელიც ბოლო 50 წლის განმავლობაში მომხდარი მსგავსი შემთხვევების შესწავლა-განხილვას ეხება, წერს, რომ არსებობს 160 000-ზე მეტი ბავშვი, რომელიც წლების განმავლობაში მსგავსი დისციპლინური სასჯელით - ცემით ისჯებოდა. ასეთი ბავშვების უმრავლესობას ბავშვობაშივე გამოუვლინდა სუსტი მენტალური ჯანმრთელობა, ხოლო ზრდასრულობის პერიოდში მათ ანტისოციალური ქცევითი აშლილობის უმაღლესი მაჩვენებელი დაუფიქსირდათ.

თუმცა, ამავე კვლევის გარკვეული მიგნებები მეცნიერებისთვის დღემდე საკამათო თემად იქცა. პედიატრიის ამერიკულ კოლეჯში აცხადებენ, რომ ამ კვლევის ანალიზი „სამწუხაროდ არაადექვატურია“ და მკვლევარებს აკრიტიკებენ ძალიან ბევრი კორელაციური მონაცემის გაუთვალისწინებლობის და კვლევის სასარგებლო დასკვნების იგნორირების გამო, სადაც საუბარია ფიზიკური დასჯის სათანადო საბაბზე და ხაზს უსვამენ იმ ფაქტს, რომ „მსგავსი დისციპლინური დასჯა ტრადიციული და გამართლებულია“.

მიუხედავად გამოთქმული მოსაზრებისა, მედიკოსები განმარტავენ, რომ ახალგაზრდა ტვინი საკმაოდ მოქნილია და მის ფორმირებას სწორედ ის ფაქტორი განსაზღვრავს, რამდენად ხშირად დაისჯებიან ბავშვები ცემის მეთოდით.

 

ძალადობა გავლილ ბავშვებს განვითარების შეფერხებები აქვთ!

  „გლობალური ჯანმრთელობის“ ანალიტიკოსები ირწმუნებიან, რომ წლის დასაწყისში 74 წყვილი საკუთარ შვილებთან ერთად დაუკავშირდა სამედიცინო კომპანიებს და მედიკოსებს შვილების განვითარების შეფერხებებზე აცნობეს. მშობლები აცხადებდნენ, რომ დასჯის მეთოდად ბავშვის ცემას ირჩევდნენ. ყველაზე ხშირი მიმართვიანობა იყო ბავშვებში მეტყველების პრობლემებით - რიგ შემთხვევებში მოზარდებს საუბარი ძალიან უჭირდათ. 2009 წელს ჩატარებული კვლევით ირკვევა, რომ მსგავსი ტიპის ძალადობით მოზარდებს მნიშვნელოვნად უჭირდათ მუქი ფერის ნივთების ერთმანეთისგან გარჩევა და მათი დასახელება. ბავშვებს დაზიანებული ჰქონდათ თავის ტვინში არსებული ქსოვილი, რომელიც პასუხისმგებელია სენსორული ინფორმაციის აღქმაზე, უჭირდათ მოსმენა, საუბარი, ემოციების და ქცევის კონტროლი. მედიკოსების თქმით, ძალადობაგამოვლილი ბავშვების ტვინის ფუნქციასთან ერთად, იცვლება მისი ფორმაც - მოზრდილობისას ასეთ ადამიანებს აღენიშნებათ შუბლის მარჯვენა მხარეს ამობურცვები და ტვინის მარცხენა ჰემისფეროს შეფერხებული მუშაობა. რაც შეეხება ყველაზე ხშირად გამოვლენილ სუსტი მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემებს, კვლევის მიხედვით, დადგინდა, რომ 7-დან 2 ქეისში ასეთი შემთხვევები სწორედ ბავშვობაში დასასჯელად ცემის მეთოდის გამოყენებას უკავშირდება. მედიკოსები განმარტავენ, რომ მენტალური ჯანმრთელობის დარღვევის ყველაზე ხშირი სიმპტომებია ძლიერი დეპრესია, ბრაზი და პარანოია. კვლევის პროცესში გამოკითხული რესპონდენტების 6% ამბობს, რომ მათ ბავშვობაში მშობლები ცემდნენ, არც ისე იშვიათად თავის არეში და ხანდახან მშობლები მათ „კედელზეც ანარცხებდნენ“. „ასეთი ბავშვები მოზრდილობის ასაკში ხშირად ხდებიან ალკოჰოლზე დამოკიდებული, უვითარდებათ მწვავე დეპრესია და პანიკური შემოტევები, განსაკუთრებით ხშირია ნარკოტიკების მოხმარების, თვითმკვლელობის მცდელობის და თვითმკვლელობის შემთხვევები,“ - განმარტავენ მედიკოსები. კვლევა ცხადყოფს, რომ ძალადობაგამოვლილი ბავშვები ზრდასრულ ასაკში თავადაც ხშირად ძალადობენ პარტნიორებსა და საკუთარ შვილებზე. კვლევის მონაწილეები ამბობენ, რომ მსგავსი შემთხვევების შემდეგ, მუდმივად უჩნდებათ სინანულის გრძნობა და სურთ, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულონ. კვლევაში წერია, რომ ძალადობა იწვევს ძალადობას, მოძალადე მშობელი ბავშვობაში თავადაც ძალადობის მსხვერპლი იყო და სავარაუდოდ, მისი შვილიც საკუთარ შთამომავლობას უკვე კარგად ნაცნობი, „ტრადიციული“ მეთოდით დასჯის.

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => დაზიანებული ტვინი, სუიციდი... - სპეციალისტები ბავშვის დასჯის სასტიკი მეთოდების საგანგაშო შედეგებზე [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => dazianebuli-tvini-suicidi-specialistebi-bavshvis-dasjis-sastiki-metodebis-sagangasho-shedegebze [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-15 15:07:50 [post_modified_gmt] => 2018-10-15 11:07:50 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=295244 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 294713 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-10-15 10:58:14 [post_date_gmt] => 2018-10-15 06:58:14 [post_content] => ოჯახურ დანაშაულებსა და სამართალდამცავი უწყებებისადმი ქალთა მიმართვიანობა წლიდან წლამდე იზრდება - 2017 წელს სამართალდამცავ ორგანოს ოთხი ათასმა ქალმა მიმართა, 2018 წლის ცხრა თვის მონაცემებით, უკვე ხუთი ათასზე მეტი შემაკავებელი ორდერია გაცემული. გაზრდილია მიმართვიანობა დისკრიმინაციული ნიშნით ჩადენილ დანაშაულებზეც - ინფორმაციას შინაგან საქმეთა სამინისტროს ადამიანის უფლებათა დეპარტამენტი ავრცელებს. საქართველოში ყოველი 7 ქალიდან ერთი ოჯახში ძალადობის მსხვერპლია, ამის შესახებ გაეროს ქალთა ორგანიზაციის, სტატისტიკის ეროვნული სააგენტოსა და ევროკავშირის წელს ჩატარებული ერთობლივი კვლევა იუწყება. პრობლემის აღმოსაფხვრელად კი, შინაგან საქმეთა სამინისტრო კონკრეტულ ქმედით ნაბიჯებს დგამს. კერძოდ, სექტემბერში შსს-ს სისტემაში რისკის შეფასების ინსტრუმენტი დაინერგა. სპეციალისტები სწორედ ამ ფაქტს უკავშირებენ ყველაზე მეტი შემაკავებელი ორდერის გაცემას, რაც, უწყების განმარტებით, იმას ნიშნავს, რომ რისკის შეფასების ინსტრუმენტი ძალიან ეფექტიანად მუშაობს. არასამთავრობო ორგანიზაცია „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ იურისტი, ანა თავხელიძე ქალების მხრიდან სამართალდამცავი უწყებების მიმართ მიმართვიანობის გაზრდას რამდენიმე, კომპლექსურ საკითხს უკავშირებს. ერთ-ერთი მიზეზი, თავხელიძის შეფასებით, საზოგადოებაში ცნობიერების გაზრდაა. „ადამიანებს ინფორმაცია აქვთ საკანონმდებლო რეგულაციების შესახებ, რომ ერთის მხრივ, მაგალითად, სიტყვიერი შეურაცხყოფა არის ფსიქოლოგიური ძალადობა და მეორეს მხრივ, ამაზე რეაგირება სახელმწიფოს ვალდებულებაა. იციან ის, რომ დამატებითი სერვისები არსებობს; ასევე, ისიც, რომ ადამიანებმა შეიძლება სტატუსი შეიძინონ და მოძალადისგან შორს, თუნდაც თავშესაფარში გადავიდნენ,“ - განუცხადა „ფორტუნას“ ანა თავხელიძემ. იურისტის თქმით, მრავალ მიზეზს შორის არის კიდევ ერთი, მნიშვნელოვანი ფაქტორი - როდესაც საზოგადოება ხედავს, რომ სახელმწიფო რიგ შემთხვევებს რეაგირების გარეშე არ ტოვებს და საჯარო განხილვის საგანია ოჯახში ძალადობის შემთხვევები, მოძალადეების დაკავება, მათზე პასუხისმგებლობის დაკისრება, იურისტის აზრით, ეს ფაქტორები პოზიტიურად აისახება სახელმწიფო სტრუქტურების მიმართ დამოკიდებულებაზეც და საზოგადობის მხრიდან სამართალდამცავი ორგანოების მიმართ ნდობის ჩამოყალიბებაზეც ახდენს გავლენას. „პოლიციის ეფექტური რეაგირება განმაპირობებელია სწორედ საზოგადოების ნდობაზე. შემიძლია, ვთქვა, რომ შსს-ს მხრიდან ოჯახში ძალადობის და ქალთა მიმართ ძალადობის საკითხებზე ნამდვილად გაიზარდა ეფექტური რეაგირების მაჩვენებელი, თუმცა ამ კუთხით რიგი გამოწვევები მაინც რჩება,“ - აცხადებს თავხელიძე. შემაკავებელი ორდერი 1 თვემდე, ხოლო დამცავი - 6 თვემდე ვადით გამოიცემა. მისი მოქმედების ვადის გაგრძელება, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, შესაძლებელია ორდერის მოქმედების პერიოდში და დამატებით არა უმეტეს 3 თვით, თუ არსებობს საფრთხე მსხვერპლის ან ოჯახის სხვა წევრის მიმართ. დამცავი ორდერის გამოცემის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს სასამართლო, ხოლო შემაკავებელ ორდერს გასცემს პოლიციის უფლებამოსილი თანამშრომელი. „2017 წელს შემაკავებელი ორდერის პირობები დაარღვია მხოლოდ 7%-მა, ხოლო 2018 წლის 6 თვეში ეს მაჩვენებელი კიდევ უფრო შემცირდა და ორდერის პირობები დაარღვია მხოლოდ 6%-მა. ამასთან, მიუხედავად იმისა, რომ შემაკავებელი ორდერების დარღვევა ძირითადად, გამოხატული იყო ე.წ. „მიახლოვების აკრძალვის” დარღვევაში და არა დანაშაულის ჩადენაში, ორდერის დარღვევის თითოეულ შემთხვევაზე შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეაგირება იყო მყისიერი - 2018 წლის 6 თვეში ორდერის დარღვევისთვის ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა დაეკისრა 185 პირს, ხოლო სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა 24 პირს,“ - აღნიშნავენ შსს-ში. შემაკავებელი ორდერების გაცემის რაოდენობის გაზრდაზე, იურისტი ანა თავხელიძე „ფორტუნასთან“ ამბობს, რომ საზოგადოებაზე დადებითად აისახება. კერძოდ, იურისტის თქმით, მსგავსი რამ ხალხს სურვილს უჩენს, რომ საჭიროების შემთხვევაში, პოლიციას თავადაც მიმართონ. „სახელმწიფოს მკაცრი პოლიტიკა ოჯახში ძალადობის წინააღმდეგ და მედიის როლი მსგავსი საკითხების გაშუქებისას ძალიან მნიშვნელოვანია, ასევე, როცა ხედავს მოძალადე, რომ დარღვევის შემთხვევაში მისი სამართლებრივი პასუხისმგებლობის საკითხი დგება, ფაქტს მკაცრი რეაგირება მოჰყვება, ეს ყველაფერი პრევენციული ხასიათის მატარებელია, ზოგადად, ყველასთვის და არა ერთი კონკრეტული მოძალადისთვის. შესაბამისად, სახელმწიფოს მკაცრი რეაგირება აისახება შემაკავებელი ორდერის დარღვევის მაჩვენებელზე,“ - განმარტავს ანა თავხელიძე. ახლა ქვეყანაში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი გამოწვევა ელექტრონული სამაჯურების დანერგვაა, რომლით უზრუნველყოფაც სწორედ შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკისრია. უწყებაში გამარტავენ, რომ ამ სიახლის ამოქმედებას, სავარაუდოდ, წლის ბოლოსთვის უნდა ველოდოთ. საგულისხმოა ისიც, რომ ოჯახში ძალადობაში 2018 წელს 16 პოლიციელი ამხილეს, ოჯახში და ქალთა მიმართ ძალადობის ფაქტებზე არასათანადო რეაგირების გამო, დისციპლინური სახდელი დაეკისრა რვა პოლიციელს, რომელთა მიმართ გამოძიების პარალელურად გამოყენებულ იქნა დისციპლინური სახდელი, მათ შორის, სამსახურიდან დათხოვნა. ინფორმაციას შსს-ს ადამიანის უფლებათა დეპარტამენტის ანგარიშში ვკითხულობთ. ანგარიშის მიხედვით, 2017 წელს გამოძიება დაიწყო 2828 საქმეზე, ხოლო 2018 წლის 9 თვეში - 4 339 საქმეზე. გასულ წელს სისხლის სამართლებრივი დევნა დაიწყო 1986 პირის მიმართ, ხოლო 2018 წლის 9 თვეში - 3000-მდე პირის მიმართ. შარშან გამოიცა 4370, წელს კი - 5472 შემაკავებელი ორდერი; ამასთან, შემცირდა შემაკავებელი ორდერის დარღვევის შემთხვევები. 2017 წელს შემაკავებელი ორდერების დარღვევის მაჩვენებელი იყო - 9%, 2018 წლის 9 თვეში - 6%, ხოლო 2018 წლის სექტემბერში (რისკის შეფასების ინსტრუმენტის ამოქმედების შემდეგ) - 4%. „გაიზარდა გამოძიების მიმდინარეობისას დისკრიმინაციული ნიშნისა და სიძულვილის მოტივის იდენტიფიცირების შემთხვევათა რაოდენობაც. 2017 წელს სიძულვილით მოტივირებული დანაშაულის ბრალდებით სისხლისსამართლებრივი დევნა დაიწყო 44 პირის მიმართ, 2018 წლის ცხრა თვეში კი სიძულვილის მოტივი გამოკვეთილ იქნა 100-მდე სისხლის სამართლის საქმეში; გაუმჯობესდა ტრეფიკინგთან ბრძოლის მაჩვენებელი, რაც გამოწვეულია შესაბამის უწყებებთან თანამშრომლობის გააქტიურებით; დაიწყო და მიმდინარეობს პოლიციის დანაყოფებსა და დროებითი მოთავსების იზოლატორში არასრულწლოვანთა ინტერესებზე მორგებული გარემოს მოწყობა,“ - აღნიშნულია ადამიანის უფლებათა დაცვის დეპარტამენტის ანგარიშში. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ადამიანის უფლებათა დაცვის დეპარტამენტმა სხვადასხვა სახელმწიფო უწყების, არასამთავრობო და საერთაშორისო ორგანიზაციების წარმომადგენლებს დეპარტამენტის მუშაობის ცხრა თვის ანგარიში წარუდგინა. ანგარიშის მიხედვით, 2018 წლის პირველი სექტემბრიდან ამოქმედდა ძალადობის რისკის შეფასების ინსტრუმენტი და შემაკავებელი ორდერის მონიტორინგის მექანიზმი, რაც განმეორებითი ძალადობის ადრეულ ეტაპზე პრევენციის შესაძლებლობას იძლევა. ამასთან, ოჯახში და ქალთა მიმართ ძალადობის, აგრეთვე, დისკრიმინაციული დანაშაულის საკითხებზე დაიწყო და ამჟამადაც გრძელდება გამომძიებელთა სპეციალიზაციისა და გადამზადების პროცესი.

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => ცოლ-ქმრის ჩხუბი "სულელს მართალი აღარ ჰგონია" - ოჯახურ დანაშაულებზე ქალთა მიმართვიანობა იზრდება [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => col-qmris-chkhubi-sulels-martali-aghar-hgonia-ojakhur-danashaulebze-qalta-mimartvianoba-izrdeba [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-15 10:58:14 [post_modified_gmt] => 2018-10-15 06:58:14 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=294713 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 294741 [post_author] => 8 [post_date] => 2018-10-13 11:00:59 [post_date_gmt] => 2018-10-13 07:00:59 [post_content] => ადამიანების გატაცება XXI საუკუნის ადამიანისთვის, უცხო სიტყვა უნდა იყოს, მაგრამ საქართველოს ე.წ. საზღვრისპირა სოფელში, ეს სიტყვა ხშირად ისმის, გრძნობა კი თითქმის ყველა ოჯახს გამოუცდია. საოკუპაციო ხაზთან არსებულ სოფლებში, ხალხი, რომელიც საზღვრის ბუნებრივ შემაკავებლად იქცა, მუდმივ სტრესშია. მათ უკვე წართმეული მიწების გარდა, საფრთხე დარჩენილებში ყოფნის დროსაც ემუქრებათ. წარმოსახვითი თუ მავრთულშემოვლებული ე.წ. საზღვრების მიღმა, ავტომატიანები მშვიდობიან მოსახლეობას ხან უბრალოდ აშინებენ, ხანაც იტაცებენ. ტყვეობიდან დაბრუნებული, მცოცავი ოკუპაციის შემაკავებლები "ფორტუნასთან" ცხოვრების ყველაზე რთულ მომენტებზე ყვებიან. https://www.facebook.com/fortuna106.9/videos/1161113577391521/?__xts__[0]=68.ARBQz6iztyGzYyxtNEJn3rFezcoLwzU6-oR0xRYH4E5cpiyjJ85SnlTYuy8BxdQbDJMlmO420DcuToIvdCAjyoeGHYIzrkUYeCpISA5s24P_rdXg8zPGcCVh_-OD1NLfgi17JotOdC5TIqWVNAHE1ozJflmkhMDW_h3L53KJ0SYeD8yJsIEeAA&__tn__=-R [post_title] => "გგონია, რომ მავრთულხლართებთან სულ ვიღაც არის" - ცხოვრება მტაცებელი მეზობლის გვერდით [ვიდეო] [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ggonia-rom-mavrtulkhlartebtan-sul-vighac-aris-ckhovreba-mtacebeli-mezoblis-gverdit-video [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-15 10:55:14 [post_modified_gmt] => 2018-10-15 06:55:14 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=294741 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 295244 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-10-15 15:00:07 [post_date_gmt] => 2018-10-15 11:00:07 [post_content] => კვლევის საგანგაშო შედეგები ბრიტანეთში - ბავშვის დასასჯელად ცემის მეთოდის გამოყენება თავის ტვინს აზიანებს, იწვევს მეტყველების პრობლემებს, სმენის, შეხების, მგრძნობელობის დაქვეითებას, ზრდასრულ ასაკში ალკოჰოლსა და ნარკოტიკებზე დამოკიდებულებას და არცთუ იშვიათად - სუიციდს. კვლევა ბრიტანეთის საგანმანათლებლო ფსიქოლოგიის ასოციაციამ მოამზადა, სადაც საუბარია მენტალური ჯანმრთელობის დარღვევის იმ ძირითად მიზეზებზე, რომლის გამომწვევი მიზეზი ბავშვების დასასჯელად მათი ცემაა. მიუხედავად საგანგაშო შედეგისა, გასულ კვირას ცნობილი გახდა, რომ ამერიკის ჯორჯიას შტატის სკოლებში დასჯის ფორმად კვლავ ფიზიკურ შეხებას, ცემას აბრუნებენ. ახალმა ამბავმა განსაკუთრებული მღელვარება გამოიწვია, რადგან არავინ ელოდა, რომ ბრიტანული ასოციაციის მიერ მომზადებული გახმაურებული კვლევის შემდეგ, სკოლებში ფიზიკური დასჯის ამ მეთოდს ისევ შემოიღებდნენ. „მსოფლიოს მასშტაბით, არსებობს 60 ქვეყანა, სადაც ბავშვებს სახლში კვლავ ცემით სჯიან. ამ ქვეყნებს შორისაა: ბრაზილია, კენია, ახალი ზელანდია და შვედეთი. ეს უკანასკნელი ერთ-ერთი ის პირველი ქვეყანა იყო, რომელმაც ცემის პრაქტიკა 1979 წლიდან აკრძალა. ამასობაში უელსი და შოტლანდია მსგავსი დისციპლინის შეზღუდვის ან საერთოდ აკრძალვის დანერგვის პროცესშია,“ - წერია iflscience-ის სტატიაში. ამერიკის 28 შტატი სკოლებში ბავშვის ფიზიკურ დასჯას ცემის სახით კრძალავს, 7 შტატი - არა. რჩება კიდევ 15 შტატი, სადაც აშკარად ნებადართულია ფიზიკური სასჯელი და ამ შტატების სიაშია ტეხასი, ფლორიდა და ჩრდილოეთ კაროლინა. 2017 წელს ჩატარებული გამოკითხვის მიხედვით, სკოლებში ბავშვების ცემას მხარს აშშ-ის ზრდასრული მოსახლეობის მეოთხედი, 26% უჭერს, თუმცა 65%-ზე მეტი ზოგადად, ბავშვის დისციპლინური დასჯის მომხრეა იმ თვალსაზრისით, რომ მოზარდების დასჯის ეს მეთოდი მხოლოდ სახლში უნდა იყოს გამოყენებული. დიდი ბრიტანეთის საგანმანათლებლო ფსიქოლოგიის ასოციაციის ექსპერტები ფიქრობენ, რომ რეგულარულად ბავშვის ფიზიკური დასჯა არა მხოლოდ არაეფექტურია (არსებობს რამდენიმე სანდო კვლევა, რომელიც აჩვენებს, რომ ბავშვის ცემა სამომავლოდ მის ცუდ ქცევას აუცილებლად განაპირობებს), არამედ ასეთ ქცევას შეუძლია, მოზარდის ჯანმრთელობა სასტიკად დააზიანოს. „ეჭვგარეშეა, რომ გამოჩნდება ისეთი გუნდიც, რომელიც იფიქრებს, რომ მის შვილს მსგავსი პრობლემები არ შეექმნება, თუმცა მეცნიერული კვლევით, ეს საფრთხე აბსოლუტურად ყველა მოზარდს ემუქრება,“ - ამბობენ კვლევის ავტორები. ერთ-ერთი უახლესი და ყველაზე დიდი, 75 გვერდიანი კვლევა, რომელიც ბოლო 50 წლის განმავლობაში მომხდარი მსგავსი შემთხვევების შესწავლა-განხილვას ეხება, წერს, რომ არსებობს 160 000-ზე მეტი ბავშვი, რომელიც წლების განმავლობაში მსგავსი დისციპლინური სასჯელით - ცემით ისჯებოდა. ასეთი ბავშვების უმრავლესობას ბავშვობაშივე გამოუვლინდა სუსტი მენტალური ჯანმრთელობა, ხოლო ზრდასრულობის პერიოდში მათ ანტისოციალური ქცევითი აშლილობის უმაღლესი მაჩვენებელი დაუფიქსირდათ. თუმცა, ამავე კვლევის გარკვეული მიგნებები მეცნიერებისთვის დღემდე საკამათო თემად იქცა. პედიატრიის ამერიკულ კოლეჯში აცხადებენ, რომ ამ კვლევის ანალიზი „სამწუხაროდ არაადექვატურია“ და მკვლევარებს აკრიტიკებენ ძალიან ბევრი კორელაციური მონაცემის გაუთვალისწინებლობის და კვლევის სასარგებლო დასკვნების იგნორირების გამო, სადაც საუბარია ფიზიკური დასჯის სათანადო საბაბზე და ხაზს უსვამენ იმ ფაქტს, რომ „მსგავსი დისციპლინური დასჯა ტრადიციული და გამართლებულია“. მიუხედავად გამოთქმული მოსაზრებისა, მედიკოსები განმარტავენ, რომ ახალგაზრდა ტვინი საკმაოდ მოქნილია და მის ფორმირებას სწორედ ის ფაქტორი განსაზღვრავს, რამდენად ხშირად დაისჯებიან ბავშვები ცემის მეთოდით.  

ძალადობა გავლილ ბავშვებს განვითარების შეფერხებები აქვთ!

  „გლობალური ჯანმრთელობის“ ანალიტიკოსები ირწმუნებიან, რომ წლის დასაწყისში 74 წყვილი საკუთარ შვილებთან ერთად დაუკავშირდა სამედიცინო კომპანიებს და მედიკოსებს შვილების განვითარების შეფერხებებზე აცნობეს. მშობლები აცხადებდნენ, რომ დასჯის მეთოდად ბავშვის ცემას ირჩევდნენ. ყველაზე ხშირი მიმართვიანობა იყო ბავშვებში მეტყველების პრობლემებით - რიგ შემთხვევებში მოზარდებს საუბარი ძალიან უჭირდათ. 2009 წელს ჩატარებული კვლევით ირკვევა, რომ მსგავსი ტიპის ძალადობით მოზარდებს მნიშვნელოვნად უჭირდათ მუქი ფერის ნივთების ერთმანეთისგან გარჩევა და მათი დასახელება. ბავშვებს დაზიანებული ჰქონდათ თავის ტვინში არსებული ქსოვილი, რომელიც პასუხისმგებელია სენსორული ინფორმაციის აღქმაზე, უჭირდათ მოსმენა, საუბარი, ემოციების და ქცევის კონტროლი. მედიკოსების თქმით, ძალადობაგამოვლილი ბავშვების ტვინის ფუნქციასთან ერთად, იცვლება მისი ფორმაც - მოზრდილობისას ასეთ ადამიანებს აღენიშნებათ შუბლის მარჯვენა მხარეს ამობურცვები და ტვინის მარცხენა ჰემისფეროს შეფერხებული მუშაობა. რაც შეეხება ყველაზე ხშირად გამოვლენილ სუსტი მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემებს, კვლევის მიხედვით, დადგინდა, რომ 7-დან 2 ქეისში ასეთი შემთხვევები სწორედ ბავშვობაში დასასჯელად ცემის მეთოდის გამოყენებას უკავშირდება. მედიკოსები განმარტავენ, რომ მენტალური ჯანმრთელობის დარღვევის ყველაზე ხშირი სიმპტომებია ძლიერი დეპრესია, ბრაზი და პარანოია. კვლევის პროცესში გამოკითხული რესპონდენტების 6% ამბობს, რომ მათ ბავშვობაში მშობლები ცემდნენ, არც ისე იშვიათად თავის არეში და ხანდახან მშობლები მათ „კედელზეც ანარცხებდნენ“. „ასეთი ბავშვები მოზრდილობის ასაკში ხშირად ხდებიან ალკოჰოლზე დამოკიდებული, უვითარდებათ მწვავე დეპრესია და პანიკური შემოტევები, განსაკუთრებით ხშირია ნარკოტიკების მოხმარების, თვითმკვლელობის მცდელობის და თვითმკვლელობის შემთხვევები,“ - განმარტავენ მედიკოსები. კვლევა ცხადყოფს, რომ ძალადობაგამოვლილი ბავშვები ზრდასრულ ასაკში თავადაც ხშირად ძალადობენ პარტნიორებსა და საკუთარ შვილებზე. კვლევის მონაწილეები ამბობენ, რომ მსგავსი შემთხვევების შემდეგ, მუდმივად უჩნდებათ სინანულის გრძნობა და სურთ, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულონ. კვლევაში წერია, რომ ძალადობა იწვევს ძალადობას, მოძალადე მშობელი ბავშვობაში თავადაც ძალადობის მსხვერპლი იყო და სავარაუდოდ, მისი შვილიც საკუთარ შთამომავლობას უკვე კარგად ნაცნობი, „ტრადიციული“ მეთოდით დასჯის.

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => დაზიანებული ტვინი, სუიციდი... - სპეციალისტები ბავშვის დასჯის სასტიკი მეთოდების საგანგაშო შედეგებზე [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => dazianebuli-tvini-suicidi-specialistebi-bavshvis-dasjis-sastiki-metodebis-sagangasho-shedegebze [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-15 15:07:50 [post_modified_gmt] => 2018-10-15 11:07:50 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=295244 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 620 [max_num_pages] => 207 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => ec9c1ef422940bb61918ddd24b03cd2e [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები