აქვს თუ არა ეფექტი კურორტოთერაპიას დამტვერვის სეზონზე  – ბიძინა კულუმბეგოვის რეკომენდაციები

პოპულარული

აქვს თუ არა ეფექტი კურორტოთერაპიას დამტვერვის სეზონზე  – ბიძინა კულუმბეგოვის რეკომენდაციები

როგორ იწყება საგაზაფხულო ალერგია, მწვავდება თუ არა ალერგია ვირუსული ინფექციის დროს, მნიშვნელოვანია თუ არა ალერგიული ბავშვებისთვის სპეციალური გარემოს შექმნა, აქვს თუ არა ეფექტი კურორტოთერაპიას დამტვერვის სეზონზე  და რა დროს კეთდება ალერგიის საწინააღმდეგო აცრები  – ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ ალერგოლოგ-იმუნოლოგმა, ბიძინა კულუმბეგოვმა ისაუბრა.

როგორ იწყება საგაზაფხულო ალერგია და რა არის მისი ყველაზე მკვეთრად გამოხატული სიმპტომები?

პირველ რიგში უნდა ვთქვათ, რა არის სეზონური ალერგია და რა მოვლენასთან გვაქვს საქმე. სეზონურ ალერგიას რამოდენიმე ისტორიული სახელი აქვს, ხშირად მას  ალერგიულ რინიტს ეძახიან, ასევე პოლინოზსა და თივის ცხელებას. მიზეზი თავად დასახელებიდან მომდინარეობს, სეზონური ალერგია ძირითადად მცენარეული, მტვრის მარცვლის მიმართ ალერგიით არის გამოწვეული.

საქართველოში, ევროპაში, მათ შორის ამერიკაშიც ძირითადად გამოყოფენ სამი მცენარეული სეზონის პერიოდს. პირველი ეს არის ზამთრის ბოლოდან გაზაფხულის შუა პერიოდამდე, ანუ აპრილის 15-20 რიცხვამდე, ხეებისა და მათი მცენარეული მარცვლის მიმართ ალერგია. ეს ხეებია მურყანი, კიპარისი, ჭადარი, თხმელა და ა.შ მეორე უნდა დავასახელოთ ბალახები და მარცვლოვანი კულტურები. ბალახებიდან ეს გახლავთ ყველასათვის კარგად ცნობილი ინგლისური კოინდარი, თივა ქასრა, ჭვავი, ქერი, შვრია, სიმინდის მტვერი. მათი ყვავილობა არის აპრილის მეორე ნახევრიდან და გრძელდება მაისი, ივნისი, ივლისის პერიოდამდე. ამის შემდეგ იწყება მესამე ყვავილობის პერიოდი, ეს გახლავთ მცენარეთა ნაირსახეობა, რომელსაც ბოტანიკოსები და სამედიცინო სფეროს წარმომადგენლები იცნობენ, როგორც სარეველა მცენარეებს. მათ შორის ყველაზე ძლიერი და აგრესიული ალერგენია ამბროზია, ასევე ავშანი, ბაბუაწვერა და მრავალძარღვა. ადამიანს, რომელსაც  აქვს ალერგია ამ მცენარეების მტვრის მარცვლის მიმართ, წელიწადის ამ დროს, ანუ აგვისტო, სექტემბერი, ოქტომბრის პერიოდში, უვლინდება ალერგიის სიმპტომები.

რაც შეეხება მცენარეების მიმართ ალერგიის სიმპტომებს და იმას, სად არის დარტყმის ძირითადი სამიზნე სეზონური ალერგიის დროს. უხშირესი გამოვლინება სეზონურ ალერგიას აქვს ალერგიული სურდოს სახით ანუ ცხვირის ლორწოვანის ალერგიული ანთება, იგივე ალერგიული რინიტი. სურდოს გარდა რინიტს ახასიათებს გამონადენი, ცხვირის ქავილი, ცემინება და რაც პაციენტისთვის ძალიან შემაწუხებელია, ცხვირის გაჭედილობა. თუ ალერგიის პროცესში ჩაერთო თვალის ლორწოვანი გარსი, ვითარდება ალერგიული კონიუქტივიტი, რაც გამოვლინდება თვალის სიწითლით, თვალის ძლიერი ქავილითა და ცრემლდენით. გარდა ამისა, ადამიანებს, რომლებსაც წლების განმავლობაში აქვთ არაკონტროლირებადი სეზონური ალერგია, შესაძლოა ერთ მშვენიერ დღეს ეს ალერგია ქვედა სასუნთქ გზებში ჩაენაცვლოთ. ანუ ქვედა სასუნთქი გზები ეს არის ბრონქიალური ხე. თუ მე სეზონური მცენარეული ალერგენების ყვავილობის დროს ქვედა სასაუნთქი გზების ანთება განმივითარდება, ეს იმას ნიშნავს, რომ იქნება ხველა, სუნთქვის გაძნელება, ამოსუნთქვისას მსტვინავი ხასიათის სუნთქვა.  მე ახლა ჩამოვთვალე სეზონთან ასოცირებული ბრონქული ასთმის კლინიკური სიმპტომები. ამიტომაც  ვამბობთ, რომ სეზონური ალერგია ძალიან მნიშვნელოვანია, ის დროზე სადიაგნოსტიკოა, დროულად ამოსაცნობი და სამკურნალოა, რადგან მისი ყველაზე ხშირი გართულება არის ბრონქული ასთმის განვითარების რისკი. და მეორე, ერთ სეზონს შესაძლოა წლიდან წლამდე სხვა ახალი მცენარეების მიმართ მგრძნობელობაც დაემატოს და სეზონი ადამიანს გაუფართოვდეს. ანუ თუ ის რამდენიმე წელი მხოლოდ აპრილსა და მაისში ავადობს, შესაძლოა მეხუთე წლის თავზე მას არც აგვისტო-სექტემბერში ჰქონდეს სიმშვიდე. ამას პოლინოზის გეოგრაფიის არეალის გაფართოებას ვეძახით. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია ორალური ალერგიის სინდრომი, ხშირად მას ეძახიან Polen Food სინდრომს ანუ მცენარისა და საკვების სინდრომი. ეს ნიშნავს, რომ როცა პაციენტს აქვს ალერგია ამბროზიის ყვავილის მიმართ, ამბროზიის ყვავილის მსგავსი მოლეკულური შენება აქვს ბანანს, კივსა და ავოკადოს. ამიტომ თუ ადამიანს აქვს ამბროზიის მტვერზე ალერგია და აგვისტო-სექტემბერში  და მას თვალის, ცხვირის ან ბრონქიალური სიმპტომები აწუხებს, შესაძლოა წლის ნებისმიერ დროს,  ბანანის, ანანასის ან ავოკადოს მირთმევისას დაემართოს იგივე რეაქცია. ან ამას დაემატოს ტუჩთან და ყლაპვასთან დაკავშირებული პრობლემები.

ალერგოლოგები ხშირად ვეხმარებით პაციენტებს, ჯვარედინი რეაქციების თავიდან აცილებაში. ანუ საუბარია ჯვარედინ მორეაგირე ალერგენებზე, როცა მცენარე და საკვები მსგავსი აგებულების გამო, ადამიანთან ერთნაირად რეაგირებენ.

 

მწვავდება თუ არა ალერგია ვირუსული ინფექციის დროს და რა გართულებას იწვევს ის?

სამედიცინო მტკიცებულებითი ხარისხის კვლევებით დადგენილია, რომ ალერგიული განწყობის მქონე ადამიანებს ინფექციური დაავადებები ორჯერ უფრო ხშირად ხვდებათ და დაახლოებით, ორნახევარჯერ უფრო ხანგრძლივად გრძელდება გამოჯანმრთელების პერიოდი. ცხადია ამათი კომორბიდობა და თანხვედრა არ არის სასურველი, რადგან ჩვენ ინფექცია და ალერგია ერთმანეთს დავუკავშირეთ, ძალიან მნიშვნელოვან და აქტუალურ საკითხს გამოვეხმაურები.

პაციენტები ხშირად ინტერესდებიან, როგორ გავარჩიოთ სეზონური ალერგია გაციებისგან, რადგან სიმპტომები თითქმის იდენტურია. სეზონური ალერგია უხშირესად გვხვდება წინასასკოლო და სკოლის ასაკის ბავშვებში.

  • 2-3 წლამდე ასაკში სეზონური ალერგია ყოველდღიურ ცხოვრებაში პრაქტიკულად, არ გვხვდება. ეს იწყება დაახლოებით 4-5 წლის ასაკიდან და თავის პიკს აღწევს 8-9-11-12 წლის ასაკში. ესეც ერთგვარი მინიშნებაა.
  • ტემპერატურული რეაქცია, რაც დამახასიათებელია ვირუსული ინფექციის დროს, ეს შესაძლოა იყოს 37.1– იც კი, უნდა ვიცოდეთ, რომ ალერგიისთვის ტემპერატურული რეაქცია დამახასიათებელი არ არის.
  • ცხვირიდან გამონადენი, ალერგიის დროს მეტად გვხვდება წყლისებური, მაშინ როდესაც გაციებისთვის დამახასიათებელია დასაწყისში გამჭვირვალე გამონადენი, რამდენიმე დღეში კი ის სქელდება, ბლანტი ხდება და ფერს იცვლის.
  • ასევე მნიშვნელოვანია, რომ ცემინების სიხშირე ალერგიული რინიტის დროს უფრო შეტევითია. ანუ მას ჩვენ ალერგიულ პაროქსიზმს ვეძახით. გაციების დროს ცემინებისას პაროქსიზმი არ გვხვდება.
  • ასევე ალერგიისთვის და განსაკუთრებით სკოლის ასაკის ბავშვებში, მოზარდებსა და მოზრდილებში დამახასიათებელია ეგრეთწოდებული რბილი სასისა და მაგარი სასის ქავილი, ფხაჭნის შეგრძნება. ეს ცხადია, შესაძლოა, ინფექციისთვისაც იყოს დამახასიათებელი, მაგრამ მას ასეთი ხარისხის შემაწუხებლობა არ აქვს.
  • თუ 2-3 წლის მანძილზე, ერთსა და იმავე პერიოდში, დაწყებული გვიანი ზამთრიდან, შემდეგ გაზაფხულსა და შემოდგომაზე ატყობთ, რომ პაციენტს აქვს „გაციების“ სიმპტომები, უნდა ვიცოდეთ, რომ არც ერთი გაციება თვეების მანძილზე არ გრძელდება. ესაა ძირითადი მინიშნებები, მათი განგრძობადობა, განმეორებადობა და მცირედი ნიუანსები, რაც ალერგიის ამოცნობაში დაგვეხმარება.

თუ შესაბამისმა კვლევებმა დაადასტურა, რომ საქმე ალერგიასთან გვაქვს, რა აუცილებელი რეკომენდაციები უნდა გავითვალისწინოთ ამ დროს. მნიშვნელოვანია თუ არა ალერგიული ბავშვებისთვის სპეციალური გარემოს შექმნა ან როგორ მოვარიდოთ ის თუნდაც მტვერს, რომელიც ყველგანაა?

ალერგიის მართვა და მისგან საბოლოოდ განკურნება საკმაოდ რთულია, მაგრამ დღეს თანამედროვე მედიცინაში ალერგია კონტროლს ექვემდებარება. მნიშვნელოვანია, რომ ჩვენ ცხოვრების ხარისხი არ გავიუარესოთ და სახლიდან შორს გულის ფანცქალით არ ვიაროთ, ანუ შესაძლებელია ყველაფერი დალაგდეს ექიმთან შეთანხმებით, შესაბამისი აფთიაქის მომზადებითა და ყველა რეკომენდაციის გათვალისწინებით. რაც შეეხება ალერგიასთან ბრძოლას, ამ მოვლენას ჩვენ ალერგოლოგები ელიმინაციას ვეძახით. ანუ ალერგენებთან კონტაქტის მაქსიმალურად თავიდან არიდება. არსებობს ელიმინაციის სხვადასხვა ფორმები და რადგან თქვენ მტვერიც და მცენარეც ახსენეთ, მოდით გამოვყოფ ცალ-ცალკე. სეზონური ალერგიის დროს მთავარი ელიმინაციური ღონისძიება გახლავთ ის, რომ მზიან და ქარიან ამინდში, როდესაც ადამიანს აქვს დადასტურებული ალერგია მცენარეული მტვრის მიმართ, მაქსიმალურად უნდა მოერიდოს გარეთ სიარულს. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ იმ საბავშვო ბაღებსა და ჯგუფებში, სადაც დადასტურებულია ალერგიის შემთხვევა, აღმზრდელს აუცილებლად უნდა ვუთხრათ, რომ ამ დროს ბავშვის გასეირნება და ბუნებასთან კონტაქტი არ შეიძლება. ეს მისთვის შესაძლოა ძალიან საზიანო აღმოჩნდეს. მე მახსენდება პრაქტიკიდან ჩემი პაციენტის შემთხვევა. სკოლის მოსწავლე, რომელსაც ჰქონდა სეზონური ალერგია და ცხადია, სიტუაცია კონტროლზე იყო. ოჯახი შიდა ქართლში ცხოვრობს და მოხდა ისე, რომ ბავშვმა ერთ-ერთი ექსკურსიის დროს მთელი დღე გაატარა მინდორში. აგროვა ყვავილები, მთელი დღე იყო ბუნებაში და სამწუხაროდ მოხდა გართულება, ანუ მის ორგანიზმში და ბრონქიალურ ხეში მოხვდა ძალიან დიდი ოდენობით მცენარეული მტვრის ალერგენები. მას განუვითარდა უმძიმესი ბრონქოსპაზმი , იმავე საღამოს ის მოხვდა იაშვილის ცენტრალურ საავადმყოფოში, რამოდენიმე დღე მან კრიტიკული მედიცინის დეპარტამენტში გაატარა და ცხადია მე ძალიან განვიცადე, როდესაც მშობელმა შემატყობინა. ამიტომ არის ძალიან მნიშვნელოვანი, რომ სეზონური ალერგიის მქონე ბავშვები მაქსიმალურად მოვარიდოთ  ბუნებასთან კონტაქტს. ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი ნიუანსი, ძალიან საშიშია სეზონური ალერგიის დროს მინდორში და ღია სივრცეში თამაში. მაგალითად რაც უფრო ფართო ფოთლოვანია ტყე, ეს ფოთლები ასრულებენ ბუნებრივი ფილტრის როლს. მცენარეული მტვერი ამ ფოთლებზეა დალექილი და შესაძლოა ამ ტყეში ადამიანი, რომელიც ქვემოთაა საერთოდ არ შეაწუხოს ალერგიამ. ასევე ბუნებრივი ფილტრის როლს თამაშობს ზღვა და წყლის დიდი სივრცე. ამიტომ სეზონური ალერგიის დროს ჩვენ ვურჩევთ პაციენტებს, რომ ზღვის კლიმატი ყველაზე კარგია. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანი რეკომენდაცია, როცა საუბარია სასკოლო ავტობუსებზე, აუცილებლად გთხოვთ გაითვალისწინოთ, რომ სეზონური ალერგიის მქონე ბავშვებისთვის ტრანსპორტირების პერიოდში ფანჯრები უნდა იყოს ამოწეული. ჩამოწეული ფანჯრით, მაღალი ან საშუალო სიჩქარით გადაადგილება უზრუნველყოფს დახურულ სივრცეში დიდი რაოდენობით მტვრის დაგროვებას, რაც შესაძლოა ბავშვისთვის მთელი დღის მანძილზე გართულების საფუძველი გახდეს.

ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ალერგოლოგიისა და იმუნოლოგიის ცენტრს, სადაც მე და ჩემი კოლეგები ვმუშაობთ, ქალბატონ მაია გოთუას ხელმძღვანელობით, გვაქვს საიტი, სადაც ხელმისაწვდომია მტვრის მარცვლის ყოველკვირეული მონიტორინგი. ამას ყოველკვირეულად ამინდის პროგნოზის მსგავსად ვაწვდით ადამიანებს, რადგან ევროპის ბევრ ქვეყანაში ეს მიღებული პრაქტიკაა და ამ ინფორმაციას ამინდის პროგნოზთან ერთადაც აცხადებენ.

ახლა რაც შეეხება ოთახის მტვერსა და მასში არსებულ ტკიპას. ოთახის მტვერს მაქსიმალურად ვებრძვით სახლის პირობებში, შეძლებისდაგვარად საუკეთესო მტვერსასრუტით, მოვლისა და ჰიგიენის საშუალებებით, სილიკონის თანამდროვე ლეიბებით. ელიმინაცია მნიშვნელოვანია, მაგრამ ერთადერთი და გადამწყვეტი ცხადია, არ არის.

რაც შეეხება კურორტოთერაპიას…

აქ მშობლებმა უნდა გაითვალისწინონ, რომ როდესაც სეზონური ალერგიების არსებობისას ვიცით, რომ თბილისის პირობებში თქვენი სეზონი მაისია, ზღვის დონიდან 700-800 და მეტი სიმაღლეზე სეზონური ყვავილობა დაახლოებით თვე, თვენახევრით გვიან იწყება. ამიტომ მთაში წასვლის სეზონს უნდა დავამთხვიოთ ისე, რომ აქ დამთავრებული სეზონი იქ დაწყებული არ დაგვხვდეს. როდესაც მეკითხებიან, სად ჯობს დასვენება მტვრის ალერგიის შემთხვევაში, ყოველთვის ვპასუხობ, რომ ეს არის ზღვის დონიდან 1350 ან 1400 მეტრი სიმაღლის ადგილი, რადგან აქ ოთახის მტვრისთვის არასასურველი გარემოა.  ეს გახლავთ მაღალმთიანი საქართველოს კურორტები. მაგალითად იგივე ბაკურიანი, აბასთუმანი, ცემი, შოვი, ბახმარო , სადაც შეუძლიათ მტვრის ალერგიის მქონე ადამიანებმა დაისვენონ.

ყვავილობა მაისში, ეს ის პერიოდია, როდესაც მშობლებს ხშირად ურჩევენ ზედა თუ ქვედა სასუნთქი სისტემის დაავადებების მქონე ბავშვები წაიყვანონ იქ , სადაც ყვავილობა მკვეთრად გამოხატულია. რა უნდა ვიცოდეთ ამ დროს?

ამ კითხვას მშობლები ძალიან ხშირად სვამენ, წავიდეთ თუ არა ყვავილობის დროს დასასვენებლად. ძალიან ბევრი პაციენტი მინახავს, რომელიც წინასწარი შეფასების გარეშე წასულა ყვავილობის სეზონზე ანუ მაშინ, როდესაც მცენარის მარცვლის მტვერი მაქსიმალურად იფრქვევა და უკან გამობრუნებულა რამოდენიმე დღის შემდეგ.  აღმოჩნდა, რომ ბავშვს აქვს  სწორედ იმ მცენარეების ალერგია, რომლის ყვავილობის დროსაც ის წავიყვანეთ კურორტზე. რათქმაუდნდა ეს გაუმართლებელია, ბავშვი დადგა რისკის ქვეშ, მას იქ კლინიკური სიმპტომატიკა გაურთულდა, განვითარდა ძლიერი ხველა, ბრონქოსპაზმი და ა.შ. რაც შეეხება შემთხვევას, როდესაც ალერგია არ გვაქს, სამედიცინო მტკიცებულებითი კვლევა, რომელიც გვეუბნება, რომ მცენარეების გამოფრქვევას სასუნთქი სისტემისთვის რაიმე გამაჯანსაღებელი თვისება აქვს, ჩვენ მედიცინაში არ გაგვაჩნია.

ალერგიის საწინააღმდეგო აცრები, რა ტიპის ალერგიის მქონე ადამიანებისთვისაა ის განკუთვნილი და როდის დგება ამ აცრების ჩატარების აუცილებლობა?

როდესაც ვსაუბრობთ სეზონურ ალერგიაზე, არსებობს ორი გზა. პირველი ესაა ფარმაკოთერაპია, ანუ წამლის გამოყენებით მკურნალობა და მეორე, არის გრძელვადიანი და უფრო სტაბილური განკურნება, როდესაც შესაძლებელი არის აღმოჩენილი ალერგენის მიმართ აცრის გაკეთება ანუ იმუნოთერაპია. დესენსიბილიზაცია, მგრძნობელობის დაკარგვა ამა თუ იმ ალერგენის მიმართ. საწყის ეტაპზე, ჩვენ მივმართავთ მკურნალობის ორივე  მეთოდს. ფარმაკოთერაპიას მივმართვათ ყველა ადამიანთან, ვისაც კლინიკურად ეს აწუხებს, წამლების არსენალი დღეს ალერგოლოგიას და ზოგადად მედიცინას, ბევრი აქვს.

ვის ეკუთვნის ეს აცრა ანუ შეგუება ალერგენებზე და რა ასაკიდან კეთდება ის?

დადგენილი სამედიცინო ჩვენებით და კვლევებით, ალერგიული დესენსიბილიზაცია კეთდება 6 წლის ასაკიდან.

ვის უნდა ჩაუტარდეს ის? – მე დავყოფდი პაციენტებს სამ კატეგორიად. პირველი, როდესაც ვუმკუნალეთ პაციენტს, ის კარგად გახდება და შესაძლოა ეს მკურნალობა მისთვის საკმარისი აღმოჩნდეს და მას შესაძლოა, არ უღირდეს სამი წელი აცრის კეთება. ამიტომ ხშირად ასეთი პაციენტი მოცდის რეჟიმს ამჯობინებს. ამ შემთხვევაში მე მივყვები მათ ლოგიკას და რადგან პაციენტს არ აქვს ქვედა სასუნთქი გზების პრობლემა, მსუბუქი რინიტი, ჩვენ მივდივართ ამ სქემით. მეორე კატეგორია პაციენტის, როდესაც მკურნალობა წამალს ემორჩილება, მაგრამ წამლის შეწყვეტისთანავე ის ამბობს, რომ სიმპტომები რამოდენიმე დღეში უკან დაბრუნდა. გამოდის, რომ მას წამალი უფრო ხანგრძლივად სჭირდება. და მესამე კატეგორია პაციენტების, როდესაც მას აძლევ წამალს, ხანდახან აძლიერებ პრეპარატს და ის ამბობს, რომ ბოლომდე სიმპტომები მაინც არ არის ალაგებული.  აი მეორე და მესამე კატეგორიის პაციენტებს ჩვენ შეგვიძლია დამნაშავე ალერგენებზე შევთავაზოთ აცრის გაკეთება. ეს იმუნოთერაპია ძალია დიდი ხნის ისტორიის მატარებელია. ის თავის დაბადების თარიღს 1906 წლიდან ითვლის ანუ 106 წლის მეთოდია. დადასტურებულია, რომ მას აქვს მაღალი თერაპიული ეფექტი და ადამიანებს მცენარეებთან მიმართებაში აცრის შემთხვევაში თითქმის 90 პროცენტი ეფექტურობა აღენიშნებათ.

ხშირად მეკითხებიან, მოქმედებს თუ არა აცრა მალევე და ნიშნავს თუ არა ის, რომ სამი წლის მანძილზე და მას არაფერი შეაწუხებს, ან შევწყვეტთ თუ რა წამლების მიღებას აცრების გაკეთებისთანავე. სამწუხაროდ, ეს ასე არ არის. ამ აცრას აქვს თავისი სქემა და ის აღმავალი დოზებით კეთდება, შესაძლებელია დასაწყის თვეებში სამკურნალო პრეპარატების გაძლიერებაც მოგვიწიოს, თუმცა ერთი წლის შემდეგ მიღებული შედეგი ძალიან სტაბილურია. ძირითადი სამედიცინო კვლევებით დადასტურდა რომ, 3 წლის შემდეგ, თითქმის 13-15 წელი პაციენტი თავისუფალია სეზონური თუ არასეზონური ალერგიის ფორმისგან. ეს აცრა ყველა ალერგიული დაავადებების დროს არ გამოიყენება, მხოლოდ სეზონური და არასეზონური რინიტის და ალერგენით განპირობებული ბრონქული ასთმის სამკურნალოდ.

გადაცემის ლაივი

გადაცემის ჩანაწერი

რჩევები /

|

22 მარტი, 2018

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bidzina-kulumbegovi
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 225848
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bidzina-kulumbegovi
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 225848
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 4907
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bidzina-kulumbegovi
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bidzina-kulumbegovi
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (225848) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (4907,10720)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 296996
                    [post_author] => 6
                    [post_date] => 2018-10-19 14:24:30
                    [post_date_gmt] => 2018-10-19 10:24:30
                    [post_content] => გადაცემის ლაივი LIVE

რა დროს შეძლება დაისვას უშვილობის დიაგნოზი, რა არის უნაყოფობის გამომწვევი ძირითადი მიზეზები, წარმოადგენს თუ არა დაბრკოლებას ასაკი 35 წელს ზევით და რა დროს დგება ინ ვიტრო განაყოფიერების აუცილებლობა – ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ „ჟორდანიას კლინიკის" ხელმძღვანელმა, მეან-გინეკოლოგმა, რეპროდუქტოლოგმა ნანა ჯანელიძემ ისაუბრა.

რას ნიშნავს დიაგნოზი უშვილობა, რა დროს უნდა მივმართოთ ექიმს, თუ რეგულარული სქესობრივი კავშირის შემდეგ არ დგება ორსულობა? 

მიუხედავად იმისა, რომ მეც და ჩემს კოლეგებსაც არაერთგზის გვისაუბრია ამ თემაზე, ის მაინც აქტუალურია. იმ პაციენტების რიცხვი, რომელთა დიაგნოზსაც უშვილობა, უნაყოფობა წარმოადგენს, საკმაოდ დიდია.

წყვილთან, სადაც ქალის ასაკი 35 წელზე ნაკლებია და ერთი წელი რეგულარული სქესობრივი ცხოვრების შემდეგ, არ დგება ორსულობა, ისმება უშვილობის დიაგნოზი. ხოლო თუ ქალის ასაკი არის 36 წელზე მეტი, აქ ეს დიაგნოზი შესაძლოა, 6 თვეში დაისვას.

ძალიან მნიშვნელოვანია პაციენტის გადაწყვეტილება, როდის მიმართოს ექიმს. ასევე მნიშვნელოვანია პირველი ვიზიტისას სწორად შეფასდეს ქალისა და მამაკაცის რეპროდუქციულ ფუნქცია. ქალის რეპროდუქციული ფუნქცია სხვა ტესტებით ფასდება, მამაკაცის შეფასება თავისთავად განსხვავებული პროცესია. მნიშვნელოვანია წყვილთან  მოხდეს ყველა დეტალის განხილვა და დაიგეგმოს გარკვეული კვლევები. პროცესი არ უნდა იყოს სტრესული, რადგან ერთი წელს შეიძლება რამდენიმე თვე დაემატოს და ამის შემდეგ დადგეს სპონტანური ორსულობა.

რაც შეეხება შეფასების კრიტერიუმებს, ქალსა და მამაკაცში არსებობს ჰორმონალური დიაგნოსტიკური ტესტები, არსებობს ინსტრუმენტული გამოკვლევა, რომელსაც ულტრაბგერითი დიაგნოსტიკა ჰქვია და არსებობს ასევე დაკვირვება, ფოლიკულის მონიტორინგი. ეს არის ის ძირითადი კვლევები, როდესაც ქალის რეპროდუქციული ფუნქცია მოწმდება. მამაკაცის შემთხვევაში ხდება ბანალური სპერმოგრამა და მინდა ხაზი გავუსვა, რომ მამაკაცის რეპროდუქციული ფუნქციის შემოწმების მიზნით, სპერმოგრამის ჩატარებაც სრულებით საკმარისია.  თუ მამაკაცს სხვა პრობლემებიც აქვს, უროლოგიური, სქესობრივი დისფუნქცია თუ რაიმე თანმხლები ინფექციები, ეს უკვე ითხოვს გაშლას ამ პროცესის და უფრო დეტალურ დიაგნოსტიკას.

ხაზი უნდა გავუსვა, რომ სპერმის ანალიზი საერთაშორისო  სტანდარტების შესაბამისად უნდა იყოს შესრულებული. აქ უნდა განვიხილოთ ის კრიტერიუმები, რომლებიც ძალიან მნიშვნელოვანია. ეს არის სპერმის რაოდენობა, აქტივობა, მოძრაობა, სიცოცხლისუნარიანობა და მისი მორფოლოგია ანუ სტრუქტურა.



რომელია უშვილობის ძირითადი მიზეზები?

განმაპირობებელი ფაქტორები და მიზეზები გახლავთ ენდოკრინული დარღვევები, როგორც ქალებში ასევე მამაკაცებში. ფარისებრის დისფუნქცია, ჰიპერპროლაქტინემია და სხვა სასქესო ჯირკვლებთან დაკავშირებული პრობლემები, რისი მიზეზითაც დგება მეორადად განვითარებული სქესობრივი დისფუნქცია, რაც სპერმოგრამაში შესაბამისი ცვლილებებს აჩვენებს.

სტატისტიკურად ენდოკრინული პათოლოგიები წამყვანია, რაშიც მოიაზრება პოლიკისტოზური საკვერცხის სინდრომი. ხაზს გავუსმევ, სინდრომი და არა დაავადება. როდესაც პოლიკისტოზთან გვაქვს საქმე, იქ რამდენიმე კომპონენტი უნდა ერთიანდებოდეს, რომ ეს დიაგნოზი დაისვას. საკვერცხის პოლიკისტოზი შესაძლოა, მეორადად, სხვა ჰორმონალური დარღვევის პარალელურად იყოს განვითარებული და არსებობდეს უშუალოდ სტრუქტურული ცვლილებები საკვერცხეში, რომელიც იწვევს ანოვულაციას. ანოვულაცია ფოლიკულის მომწიფების პროცესის დარღვევაა, ფოლიკულები და არსებული დომინანტური ფოლიკული კი აუცილებელი პირობაა, რომ მოხდეს მისი ოვულაცია, გასკდომა და გამონთავისუფლდეს იქიდან მომწიფებული კვერცხუჯრედი, შემდეგ მოხდეს მისი ტრანსპორტირება და განაყოფიერება.

რაც შეეხება ინფექციებს, ესეც აქტუალურია, მაგრამ არა იმ სიხშირით, როგორც ენდოკრინული დარღვევები. ინფეციების მიზეზი ძირითადად არის სქესობრივი გზით გადამდები ინფექცია, რაც განმაპირობებელია შემდგომი გართულებების, ძირითადად შეხორცებითი პროცესის, რომელიც იწვევს მამაკაცის უნაყოფობასაც და ქალებში მილის ფაქტორით განპირობებულ უნაყოფობას.

ყოფით ცხოვრებაში გვხვდება შემთხვევები, როდესაც წყვილს აქვს რეგულარული სქესობრივი კავშირი, მაგრამ ორსულობა არ დგება. 7-8 წლის შემდეგ კი, ყოველგვარი ჩარევის გარეშე დგება ორსულობა, რით შეიძლება აიხსნას ეს ერთი შეხედვით ამოუხსნელი შემთხვევები?

ეს შემთხვევები შემიძლია დავუკავშირო  უცნობი ეტიოლოგიის უნაყოფობას. ეს არის ცალკე პრობლემა და დიაგნოზი და არც თუ ისე მცირე, დაახლოებით 35%-ში გვხვდება. ამ დროს ვატარებთ ყველა დიაგნოსტიკურ კვლევას, ვცდილობთ მაქსიმალური ინფორმაცია მივიღოთ, მაგრამ ხელმოსაჭიდ პრობლემას ვერ ვაწყდებით. 7 წელი საკმაოდ დიდი პერიოდია, ეს არის ემოციურად დამთრგუნველი, პაციენტების ფსიქოემოციური სტატუსი საკმაოდ სუსტია. შეიძლება ითქვას, რომ ასეთ შემთხვევაში მოხდა გამეტების თანხვედრა. მილში მოხდა მათი შერწყმა, ანუ ანატომიური თავისებურება არ იყო და ასევე არ იყო ისეთი მძიმე დაავადება, როგორიც არის მამაკაცის უნაყოფობა. შესაბამისად, არსებობდა პირობა იმისა, რომ მომხდარიყო განაყოფიერება.

 როგორია უშვილო მამაკაცებისა და უშვილო ქალების რიცხვობრივი შეფარდება?

რიცხვობრივი შეფარდება თანაბარია, 50/50 -ზე. ბოლო პერიოდში ძალიან აქტიური გახდა მამაკაცის ფაქტორის გამოვლენა, თვითონ მამაკაცებშიც დაგროვდა გარკვეული ცოდნა იმისა, რომ საჭიროა მათაც მიმართონ ექიმს და მოხდეს რეპროდუქციული ფუნქციის შეფასება. დღემდე გამონაკლისებს ვაწყდებით, როდესაც  წლების განმავლობაში მხოლოდ ქალი იტარებს გამოკვლევებს და ეს მართლაც სავალალოა. იმ შემთხვევაში, როდესაც პაციენტს სურს იყოლიოს შვილი, ვურჩევთ, რომ წყვილმა მოგვმართოს.

უცნობი ეტიმოლოგიის უნაყოფობა თავის მხრივ იმ ფაქტორებს აერთიანებს, რომელსაც ერთხელ ჩატარებული რუტინული დიაგნოსტიკური ტესტით  ვერ ვადგენთ, ამაში ვგულისხმობ იმას, რომ არსებობს სხვა სიღრმისეული დაზიანება სპერმატოზოიდების, როდესაც მიდის დნმ ფრაგმენტაცია, ესეც განაპირობებს უნაყოფობის პრობლემას და ასევე, როდესაც  დგება ორსულობა, მაგრამ მისი თვითნებითი შეწყვეტა ხდება.

რა შეიძლება მეორადი უნაყოფობის  მიზეზი გახდეს?

იგივე მიზეზი შეიძლება არსებობდეს მეორადი უნაყოფობის დროს, რაც ახასიათებს პირველად უნაყოფობას.  შეიძლება შეიცვალოს ორგანიზმის ენდოკრინული სტატუსი.  მეორადი უნაყოფობის მიზეზი შესაძლოა, იყოს ინფექცია ან ენდომეტრიოზი ან გარკვეული შეხორცებითი პროცესის შედეგად გამოვლენილი მილის უნაყოფობა. მილის გაუმტარობა -  ეს ფაქტორი უნდა გამოირიცხოს და შემდეგ უფრო მარტივია მკურნალობის სქემის დასახვა.



რა როლი ასქვს  ემოციურ ფაქტორს ?

მტკიცებულებები ამასთან დაკავშირებით არ არსებობს, თუმცა, პრაქტიკაში ასეთი შემთხვევები გვქონია. უშედეგო ინ ვიტრო განაყოფიერების შემდეგ, სპონტანური ორსულობა დამდგარა. ან გაუჩენიათ ინ ვიტრო განაყოფიერებით და შემდეგ ბუნებრივად. მხოლოდ ემოციურ ფაქტორს ვერ მივაწერ, რადგან, თუ მკურნალობა სწორად არის ჩატარებული, პაციენტთან ეს მკურნალობა შედეგს აუცილებლად გამოიღებს მის ენდოკრინულ სტატუსზე,  იგივე საკვერცხეზე და საშვილოსნოზე.

ფსიქოლოგიური ფაქტორი ეს არის ნერვული სისტემის მზაობა და მდგომარეობა.  ნებისმიერი ორგანო და მათ შორის საკვერცხე რეგულირდება თავის ტვინიდან, ყველა სტიმული და იმპულსი მოდის იქედან. თუ ღერძი დაირღვევა, იქ შეიძლება არსებობდეს არამოპასუხე საკვერცხე, შესაბამისად ემოციურ ფსიქოლოგიურ მდგომარეობას ძალიან დიდი მნიშვნელობა ენიჭება.

როდესაც პაციენტებთან კონტაქტი გვაქვს, ვცდილობ მაქსიმალურად ავუხსნა და განვუმარტო, რა პრობლემის წინაშე დგას. ზოგჯერ პაციენტს თავისი პრობლემა კოშმარად აქვს წარმოდგენილი, უჭირს გათავისება, თუ პაციენტის მზაობა არ იქნა, რომ იმეგობროს ექიმთან, რეზულტატამდე ვერ მივალთ. თავიდანვე ვცდილობთ, პაციენტებს მივცეთ განათლება, ემოცია იმისათვის, რომ დაგვიმეგობრდნენ და ერთად ვებრძოლოთ ამ პრობლემებს.  არსებობს ჩვენება პაციენტებთან, როდესაც შემიძლია ეტაპობრივი მკურნალობა დავგეგმო და მათ თავიდანვე ვაცნობ ამას. შესაძლოა, შევისვენოთ კიდეც ეტაპებს შორის, პაუზის დროს შეიძლება დადგეს ორსულობა, თუ ასე არ ხდება, გადავდივართ შემდეგ ეტაპებზე.



 რამდენად შეესაბამება სიმართლეს ის მოსაზრება, რომ ჰისტეროსკოპიის პროცედურის ან კონტრაცეპტივების მიღების შეწყვეტის შემდეგ, ორსულობა უფრო მარტივად დგება? 

ორსულობის დადგომა ქალის და მამაკაცის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზეა დამოკიდებული. კონკრეტულ შემთხვევებში არ ვეთანხმები კოლეგებს, როდესაც პირდაპირ მიმართავენ  ჰისტეროსკოპიულ კვლევას, ესა არის საშვილოსნოს ღრუს ენდოსკოპიური კვლევა, დათვალიერება, როდესაც ვღებულობთ ინფორმაციას იმის შესახებ, არსებობს თუ არა რაიმე ხელისშემშლელი ფაქტორი საშვილოსნოს ღრუში, რომ მოხდეს ემბრიონს იმპლანტაცია.

თუ ულტრაბგერით კვლევაზე ენდომეტრიოზის სტუქტურა არ მოგვწონს და ეჭვი გვაქვს ე.წ. პოლიპის არსებობაზე, უნდა მოხდეს ჰესტეროსკოპიით ამის გადამოწმება. ასევა ჰისტეროსკოპია ავლენს თანდაყოლილ ანომალიებს, არის თუ არა ღრუს დეფორმაცია, შეხორცებითი პროცესი. საოფისე ჰისტეროსკოპიის დროს, მინიმალური ინვაზიით, ანესთეზიის გარეშე, ენდოსკოპიურად ხდება საშვილოსნოს ღრუს დათვალიერება, რომელიც დიდ ინფორმაციას გვაძლევს, გვაჩვენებს, არის თუ არა ისეთი ცვლილებები, რომელიც შემდგომი მკურნალობის განხორციელებაში ხელს შეგვიშლის.  შესაძლებელია მინიმალური ჩარევაც, პატარა პოლიპექტომია. ჩემი მოსაზრებით, ყველა უნაყოფო პაციენტი არ საჭიროებს რუტინულად ჰისტეროსკოპიულ კვლევას, რადგან საშვილოსნოს ღრუში ინვაზიური ჩარევა შესაძლოა, უარყოფითი შედეგის მომტანი გახდეს ვიდრე დადებითის.

მსოფლიოში კონტრაცეპტივები გამოიყენება იმისათვის, რომ დაიგეგმოს სასურველი ორსულობა, მაგრამ ამავე დროს კონტრაცეფციას აქვს უდიდესი როლი გინეკოლოგიური დაავადებების მკურნალობაში, განსაკუთრებით როდესაც ენდოკრინული პრობლემებია. თუ ის სწორად დაინიშნება, ე.წ. ”რიბაინდ" ეფექტს ვეძახით, ასეთ დროს საკვერცხე ისვენებს კონტრაცეპტივის ფონზე, მოხსნის შემდეგ კი მოხსნის სინდრომი ვითარდება და საკვერცხე აქტიურდება, იწყებს ოვულაციას და შესაძლოა ორსულობა დადგეს. ძირითადად ეს პოლიკისტოზიური საკვერცხის მქონე ახალგაზრდა ქალებს ეხება.



ქალები თანამედროვე ცხოვრებაში გვიან იცლიან შვილოსნობისთვის, რას მივაწეროთ ეს ტენდენცია და რატომ შეიძლება გახდეს 35 წელს ზევით ასაკი უშვილობის მიზეზი?

ეს პრობლემა აქტუალურია, პაციენტების უმრავლესობა ვინც 35 წელს ზემოთ ქორწინდება და გეგმავს ორსულობას, მათთან პრობლემები იჩენს თავს. ეს პრობლემა არა მხოლოდ ჩვენთან, არამედ მთელს მსოფლიოში აქტუალურია. ნებისმიერი სიმპოზიუმი, კომფერენცია, შეხვედრა ეხება ასეთი ქალების ჯგუფს და ყოველთვის ხდება ცოდნის, გამოცდილების გაზიარება, ახალი მეთოდების დანერგვა, რათა როგორმე დავეხმაროთ ქალებს, განსაკუთრებით 39 წელს ზემოთ. საქართველოში ჯერ–ჯერობით არ არსებობს ასაკობრივი შეზღუდვა, რის შემდეგაც შეგვიძლია უარი ვუთხრათ პაციენტებს მკურნალობაზე, ევროპის ბევრ ქვეყანაში ეს ლიმიტირებულია და 43-45 წელს შეადგენს.

"ცუდად მოპასუხე საკვერცხის მქონე ქალების"  შემთხვევაში,  ძალიან დიდი შრომა, ძალისხმევა, ცოდნა გვჭირდება იმისათვის, რომ გამოვიყენოთ ის მინიმალური პოტენცია, რაც მათ გააჩნიათ.  ეს უნდა იქცეს მესიჯად მსმენელებისთვის, იგივე ჩემი კოლეგებისთვის, რომელთანაც ასეთი ქალბატონები მოხვდებიან, მათ დრო არ უნდა დავაკარგინოთ. ქალის რეპროდუქციული ფუნქცია 40 წლის შემდეგ ყოველთვიურად 5%-ით კლებულობს. ამის წარმოდგენა გვაძლევს იმის საფუძველს, რომ მათ დროულად გავუწიოთ მხარდაჭერა.

 სასურველია თუ არა ინ ვიტრო განაყოფიერებამდე ინსემინაცია და რა დროს დგება ინ ვიტრო განაყოფიერების აუცილებლობა? 

პირდაპირი ჩვენება ინსემინაციას არ გააჩნია, პირდაპირი ჩვენება არსებობს ინ ვიტრო განაყოფიერებისთვის. ასევე არსებობს უკუჩვენება, რა დროს არ უნდა ჩაატარო ინსემინაცია, ეს გახლავთ მამაკაცის ფაქტორით განპირობებული უნაყოფობა, როდესაც სპერმის რაოდენობა და ხარისხი მკვეთრად დაქვეითებულია, ასევე მნიშვნელოვანია მილის ფაქტორი და ქალის ასაკი.  ასაკი სადავოა, რადგან შეიძლება მისცე ქალს შანსი, ინსემინაცია ჩაიტაროს, სცადოს, გაიაროს ეს ეტაპიც. რაც შეეხება ინ ვიტრო განაყოფიერებას, ის დღეს რეპროდუქტოლოგიაში ერთ-ერთ რუტინულ, უსაფრთხო, ეფექტულ და წარმატებულ  მეთოდად მოიაზრება უშვილობის მკურნალობაში. ინ ვიტრო განაყოფიერების გარეშე წარმოუდგენელია ნებისმიერი დაწესებულების და რეპროდუქტოლოგის მუშაობა. ინ ვიტრო განაყოფიერების დროს მაქსიმალურ ვაძლევთ  შანსს პაციენტს იმისათვის, რომ მივიღოთ გამეტა და მივიღოთ ემბრიონი.

არსებობს ინ ვიტროს პირდაპირი ჩვენება, ეს არის მამაკაცის ფაქტორი და ქალის ასაკი, თუმცა, უმჯობესია ინ ვიტრო დაიგეგმოს დროულად, თუნდაც ახალგაზრდა ასაკში, როდესაც ქალის საკვერცხეს გააჩნია პოტენცია იმისა, რომ მივიღოთ ორსულობა. ინ ვიტრო განაყოფიერების ჩატარება შეიძლება იმდენჯერ, რამდენჯერაც საჭიროება მოითხოვს. ძალიან ბედნიერები ვართ, როდესაც პირველი ცდაზე ვიღებთ შედეგს და ეს არც თუ ისე იშვიათად ხდება. პირველივე ცდაზე რეზულტატი უკავშირდება ქალის ახალგაზრდა, 35 წლამდე ასაკს.

გადაცემის აუდიოჩანაწერი

[audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/10/nana-janelidze.mp3"][/audio]

 

 

 

 

 

 

 

 

 
                    [post_title] => ჰორმონები, ასაკი და სტრესი!! რა იწვევს უშვილობას - ნანა ჯანელიძე მიზეზებსა და გამოსავალზე
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => hormonebi-asaki-da-stresi-ras-iwvevs-ushvilobas-nana-janelidze-mizezebsa-da-gamosavalze
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-10-19 15:19:01
                    [post_modified_gmt] => 2018-10-19 11:19:01
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=296996
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 294473
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-10-11 17:50:57
                    [post_date_gmt] => 2018-10-11 13:50:57
                    [post_content] => გადაცემის ლაივი LIVE

საზოგადოებაში ფართოდ გავრცელებული მითები გულთან დაკავშირებით და რეალური საფრთხე, რომელიც გულიდან მომდინარეობს. სიმართლეა თუ არა გავრცელებული მითები გულთან დაკავშირებით, რომელია დღეს ყველაზე გავრცელებული გულის პათოლოგიები, ვინ შედის რისკ ჯგუფში და რა გამოსავალი არსებობს ამ დროს - ამ და სხვა საინტრესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ ბოხუას სახელობის კარდიოვასკულარული ცენტრის კარდიოქირურგიული მიმართულების ხელმძღვანელმა ზაზა კაციტაძემ ისაუბრა.

ბატონო ზაზა, შესაძლოა თუ არა ფეხების შესიება, გულის აჩქარება, ჰაერის უკმარისობა,  გულის შეკუმშვის შეგრძნება და მსგავსი  სიმპტომები საერთოდ არ მიუთითებდეს გულის დაავადებებზე? 

რა თქმა უნდა არ არის გამორიცხული, რომ ჩამოთვლილი სიმპტომები საერთოდ არ იყოს გულთან კავშირში. ფეხების შესიება შესაძლოა, ვენური უკმარისობის მიზეზით მოხდეს. გულის ცემის აჩქარება და გულის ცემის შეგრძნება შესაძლოა, ელექტროლიტური დისბალანსით იყოს გამოწვეული, მით უმეტეს ახლა გავრცელებული დიეტების ფონზე. სუნთქვის უკმარისობა, თავისუფლად შეიძლება იყოს დაკავშირებული თამბაქოს მოხმარებასთან, ფილტვის დაავადებებთან ან საყლაპავის თიაქართან. თუმცა, არ არის გამორიცხული, რომ ყველა ეს სიმპტომი სწორედ  გულთან იყოს დაკავშირებული.   ნებისმიერი ჩივილის დროს აუცილებელია ჩატარდეს დიფერენცირებული დიაგნოსტიკა. ვთქვათ, თუ პაციენტი მივიდა ექიმთან, გაესინჯა კარდიოლოგს და აღმოჩნდა, რომ ეს გული არ არის, ეს არ უნდა იყოს თვითდამშვიდების საფუძველი, რადგან ყოველთვის უნდა მოინახოს მიზეზი.

https://www.youtube.com/watch?v=c4hv_OLguUM

მართალია თუ არა, რომ ტკივილი მარცხენა ხელის არეში და ძლიერი ტკივილი კუჭის არეში, შესაძლოა გულის შეტევაზე მიანიშნებდეს?

თუ პაციენტი არის რისკის ჯგუფში, მაგალითად შაქრიანი დიაბეტით, ჰიპერტონული დაავადებებით, შეიძლება ეს ყველაფერი გულთან იყოს კავშირში. სწორედ ამიტომ არის საჭირო კომპლექსური გამოკვლევის ჩატარება.

რაც შეეხება, ხელის და მუცლის ტკივილს, რა თქმა უნდა ასეთ დროს ერთ-ერთი რასაც ფიქრობ ადამიანი, არის გული. განსაკუთრებით ახალგაზრდებში, როდესაც მიდის უკანა კედლის იშემია, იქ შეიძლება იყოს კუჭის არეში ტკივილი გამოხატული, მაგრამ ხანდახან არც ეს არის გული, იმიტომ რომ,  მაგალითად ხელის ტკივილი ახასიათებს ძალიან ხშირად ოსტეოქონდროზს კისრის არეში. მუცლის არეში ტკივილი შესაძლოა, გასტრიტის ან საყლაპავის თიაქარის მიზეზით იყოს გამოწვეული. მინდა აღვნიშნო, რომ ადამიანს როგორც კი ეტყვიან, რომ ეს გული არ არის, არ უნდა დამშვიდდეს და გააგრძელოს სიმპტომების მიზეზის ძიება.
ჩვენ უნდა ვისწავლოთ ექიმთან სიარული, იგივე პროფილაქტიკური მედიცინა, რომელიც ძალიან ბევრ გართულებას აგვაშორებს თავიდან.
ნერვული სისტემის პათოლოგიები და პრობლემები, მაგალითად თავბრუსხვევა, სისუსტე, წნევის ცვალებადობა, ძლიერი შიშები - ხშირად როდესაც მსგავსი სიმპტომები გვაწუხებს, გარშემომყოფები ამ ყველაფერს ნერვულ აშლილობას უკავშირებენ , რეალურად კი მსგავსი სიმპტომები შესაძლოა გულთან იყოს კავშირში. როგორ შეიძლება  გავარჩიოთ ეს პრობლემები ერთმანეთისგან ? როდესაც მდგომარეობა არის ძალიან რთული, გადაუდებელი სამედიცინო დახმარება, სასწრაფო უნდა გამოვიძახოთ. თავბრუსხვევები და თავის ტკივილი შესაძლოა რიტმის დარღვევასთან ან მაღალ არტერიულ წნევასთან იყოს დაკავშირებული. დიაგნოზს სვამს პროფესიონალი და არა მეზობელი, რომლის აზრითაც თქვენ ნევროზი გჭირთ, ამიტომ არის აუცილებელი მიმართოთ ექიმს. თავბრუსხვევა, ყურებში შუილი, შესაძლოა განპირობებული იყოს აორტის სარქვლის სტენოზით ან რითმის დარღვევით. ამიტომაც აუცილებელია კომპლექსური გამოკვლევის ჩატარება. მე მყოლია პაციენტი, როდესაც თავბრუსხვევა გამოწვეული ყოფილა ნევროლოგიური დარღვევებით, მაგრამ თანდართული იყო გულის პათოლოგიაც, ანუ ერთი მეორეს არ გამორიცხავს. რაც შეეხება განსხვავებას, ეს გულია თუ არ არის გული, იმ პერიოდში, როგორც კი აღმოცენდება სიმპტომები, უმჯობესია მიმართოთ ექიმს. თუ არ არის კრიტიკული სიტუაცია მაშინ ჯობია  დავგეგმოთ ექიმთან ვიზიტი. გამოკვლევა იწყება მარტივად ელექტრო–კარდიოგრაფიული კვლევით და შეიძლება მაგნიტურ–რეზონანსული ტომოგრაფია გახდეს საჭირო, ასევე კარდიოსკოპიული ეხოსკოპია და ა.შ.  რა როლს თამაშობს გულის დაავადებებში გენეტიკური ფაქტორი და ცხოვრების წესი? რა თქმა უნდა გენეტიკური ფაქტორი ერთ-ერთი გადამწყეტია. ყველაზე ხშირი დაავადება  არის კორონარული პათოლოგია, იგივე ინფარქტი, სტენოკარდია, როდესაც პაციენტს ვამზადებთ ჩარევისთვის და სტენდირებისთვის. არსებობს სტატისტიკა, რას უკავია პირველი ადგილი ამ დაავადებების გამომწვევ რისკებში, რომლის მიხედვითაც გენეტიკური ფაქტორი მხოლოდ მეოთხე ან მეხუთეა. დანარჩენი არის ცხოვრების წესი, როდესაც ადამიანს აქვს ჭარბი წონა, იღებს ქოლესტერინით მდიდარ საკვებს, არ მიდის ექიმთან, არ არეგულირებს მაღალ არტერიულ წნევას, არ იღებს მედიკამენტებს. ზოგადად ქართული სენია, რომ თუ წამალი დალიე, ესე იგი მთელი ცხოვრების მანძილზე უძლური იქნები. გენეტიკური წინასწარ განწყობა ძალიან მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით ახალგაზრდებში, იმიტომ, რომ გენეტიკური ფაქტორი არის ჩვენი ორგანიზმის ჯაჭვი, ცხოვრების წესით კი ამ ჯაჭვს ვქაჩავთ. რაც უფრო ცუდი ცხოვრების წესი გვაქვს, მით უფრო მეტად ვქაჩავთ და წყდება იქ, სადაც სუსტი რგოლია. თუ ისე ვიცხოვრებთ, რომ ხისტად და უხეშად არ დავქაჩავთ მას, შესაძლოა, გენეტიკური ფაქტორი არც გამომჟღავნდეს და არანაირი დაზიანება არ დაფიქსირდეს. ძალიან ხშირად გვყოლია  პაციენტი, როდესაც მშობლებს არაფერი არ სჭირთ, მაგრამ შვილს ახალგაზრდა ასაკში საკმაოდ ცუდი ფორმის ინფარქტი და კორონარული პათოლოგია  დაუფიქსირდა, საჭირო გახდა ოპერაცია.  აღმოჩნდა, რომ შვილი სვამს, სიგარეტს ეწევა, არ მისდევს ცხოვრების ნორმალურ წესს. მამა კი სვამს ზომიერად, არ ეწევა, ჯანსაღი ცხოვრების წესით ცხოვრობს, იღებს მედიკამენტებს. შესაბამისად, მას არ გამოუმჟღავნდა, შვილს კი გამოუმჟღავნდა. ყოფით ცხოვრებაში ვხვდებით ადამიანებს, რომლებიც ჯანსაღი ცხოვრების წესით ცხოვრობენ და მოულოდნელად აღმოაჩნდებათ სერიოზული პრობლემა, მათ შორის გულზე, მეორე მხრივ კი ვხვდებით ადამიანებს, რომლებიც ძალიან ბევრს ეწვიან, მაგრამ ფანტასტიკურად ცხოვრობენ დიდხანს და ბედნიერად. ხომ არ არის თამბაქოს მავნებლობის შესახებ აგიტაცია ზედმეტად უტრირებული ექიმების მხრიდან? სტატისტიკურად ითვლება, რომ მოწევისთვის თავის დანებების შემდეგ, 5-6 წელი ადამიანი მაინც ითვლება მწეველად. ფილტვებს და გულ-სისხლძარღვთა სისტემას ყველაზე მეტად „ურტყამს” თამბაქოს მოხმარება.  გვყოლია პაციენტები, ვისაც ცხოვრებაში არ მოუწევია, არსებობენ ადამიანები, ვინც ეწევა და არაფერი არ სჭირთ, მაგრამ ეს გენეტიკური ფაქტორით არის განპირობებული. პირდაპირ გეტყვით, რომ მოწევა ძალიან ცუდად მოქმედებს სისხლძარღვებზე.  რომელია დღეს ყველაზე გავრცელებული გულის პათოლოგიები, ვინ შედის რისკ ჯგუფში და რა გამოსავალი არსებობს ამ დროს? ყველაზე გავრცელებული დაავადება როგორც ჩვენთან, ასევე მთელს მსოფლიოში არის კორონარული არტერიების დაავადება,  რომელიც განპირობებულია არასწორი ცხოვრების წესით. პირველი რისკ ფაქტორებია, შაქრიანი დიაბეტი, მაღალი არტერიული წნევა, თამბაქოსა და სასმელის ჭარბი მოხმარება. საქართველოს თუ გადავხედავთ, სტატისტიკურად გავრცელებულია სარქვლოვანი პათოლოგიები, რომლებიც განპირობებულია როგორც რევმატული დაავადებებით, ასევე ასაკობრივი ცვლილებებით, რომლებიც აორტის სარქვლის სტენოზით გამოიხატება. ბოლო პერიოდში ჩვენთან განსაკუთრებით გაახალგაზრდავებულია აორტის ანევრიზმები და აღმავალი აორტის დისექციები. უახლოეს პერიოდში 29, 39, 38 წლის ადამიანებში  მოგვიწია ოპერაციის გაკეთება,  რაც ძალიან ახალგაზრდა ასაკია. ეს არის ყველაზე საშინელი დიაგნოზი, რომელსაც ყველაზე მაღალ პროცენტში  ახასიათებს გართულებები. დაავადება კი განპირობებულია იმით, რომ ადამიანი არ სვამს წამლებს, დადის ექიმთან, მაგრამ არ იღებს მედიკამენტებს, როდესაც ვეკითხებით რატომ არ სვამს წამალს? პასუხია მივეჩვიე. შემდეგ კი პაციენტი მოყავთ უკვე გამსკდარი აორტით  და ეს ძალიან მაღალი რისკის ოპერაციაა. თუ გულის გადანერგვის ოპერაციის გართულებების რისკი 6 % - ია, ამ ოპერაციის – 20 %. ამოსავალი წერტილი და უმთავრესი არის ის, რომ ადამიანმა მიიღოს მედიკამენტი, მიხედოს თავის თავს და თუ ამას გააკეთებს, არ დავჭირდებით არც კარდიოქირურგები და არც სხვა დარგის სპეციალისტები. ჭარბი წნევა იწვევს ინსულტებს, ნორმაა 120, მაგრამ არსებობს გამოკვლევა, რომლის მიხედვითაც, თუ ადამიანი მუდმივად 130 წნევას ატარებს, რისკი იმისა, რომ  ინსულტი დაემართოს 10%-ით მაღალია. ეს იმ ადამიანებთან შედარებით, ვინც 110-120-ს ატარებს. ბოლო პერიოდში, საქართველოში საკმაოდ დიდი გამოცდილება დაგროვდა გულის ქირურგიაში, ჩვენი რეგიონი ბევრ ქვეყანასთან შედარებით საქართველო ბევრად წინ არის. მათ შორის რუსეთზე წინ, რაღაც პერიოდი სომხეთი იყო უფრო წარმატებული, მაგრამ ამ დროისთვის ჩვენ ბევრად წინ ვართ. როდესაც ვაკეთებთ ოპერაციას, პაციენტს ვუხსნით, რომ ჩვენ ვშველით შედეგს, მიზეზს შველის მხოლოდ და მხოლოდ მედიკამენტები და ცხოვრების წესის შეცვლა. როდესაც 3-4 წლის შემდეგ პაციენტი გიბრუნდება და კატასტროფულ მდგომარეობაშია, იწყებ მიზეზების ძიებას, ირკვევა, რომ ეს პაციენტი მას შემდეგ ექიმთან არ ყოფილა და მედიკამენტები არ დაულევია. ხშირად ქართველი პაციენტი ამბობს, რომ ოპერაცია გაიკეთა იმისთვის, რომ არ სვას წამლები. ამ მიმართულებით ბოლო პერიოდში მცირედით, უკეთესობისკენ ძვრები შეინიშნება. ბატონო ზაზა, რას გულისხმობს ისეთი გავრცელებული ტერმინი, როგორიცაა  „გულის უკმარისობა“? გულის უკმარისობაა, როდესაც გულის კუნთს აღარ შესწევს ძალა, გადატუმბოს იმ რაოდენობის სისხლი, რაც საჭიროა ორგანიზმის ცხოველმყოფელობისთვის. ძალიან ხშირად გულის უკმარისობაში აღნიშნავენ, რომ სუნთქვა უჭირთ ან ფეხები შეუშუპდათ. 80%-ში ეს გულის პრობლემებით არის გამოწვეული, მაგრამ შესაძლოა, სულაც არ იყოს გულის ბრალი. გულის უკმარისობის რამდენიმე გამომწვევი მიზეზი არსებობს. ერთია გადატანილი მიოკარდიუმის ინფარქტები, რომელიც გულის ისეთ დაზიანებას იწვევს, რომ აღარ შესწევს მას სისხლის გადატუმბვის ძალა. მეორე ეს არის სხვადასხვა დაავადებებისგან განპირობებული, როგორც წესი არის შექცევადი, იგივე სეფსისი, იგივე სხვა დაავადებები, რომლის დროსაც ინფექცია ვარდება და გულის უკმარისობა ვითარდება.  როგორც კი აღმოიფხვრება პრობლემა, გულის უკმარისობაც ქრება. არსებობს სარქვლოვანი პათოლოგიის შემდგომი გულის უკმარისობები, რომელიც შეიძლება იყოს განპირობებული რევმატიზმით. ასევე შეიძლება აღმოცენდეს უეცრად, ტრამვის შემდეგ, ზურგზე დაცემის ან ზურგში ჩარტყმის შედეგად. არსებობს გენეტიკური გულის უკმარისობა, როგორიც არის დერატაციული კარდიომიოპათიები, ჰიპერტროფირებული კარდიომიოპათიები, რომლებიც არსებობს და ადამიანი უკვე გულის გადანერგვის კანდიდატია. ეს ყველაფერი, გამოკვლევის, მკურნალობის და განსჯის საგანია. ჩხვლეტის შეგრძნება გულის არეში, რამ შეიძლება ეს შეგრძნება გამოიწვიოს? ჩხვლეტის მიზეზი ხშირ შემთხვევაში გულია, მაგრამ შეიძლება იყოს კისრის მალების ოსტეოქონდროზით განპირობებული. ასევე შეიძლება იყოს განპირობებული ლოკალური გაციებით ან ნეკნთაშუა ნევრალგიით. ნებისმიერი ამ ჩივილის შემთხვევაში, როდესაც პაციენტი ჩვენთან მოდის, ვუკეთებთ გამოკვლევას და ვნახულობთ, რამდენად გადის რისკის ჯგუფში. თუ წნევა და ქოლესტერინი არ აქვს მაღალი,  კუმშვადობის მოშლა არ არის,  განდევნის ფრაქცია არ არის დავარდნილი,  ვუკეთებთ დატვირთვის ტესტს და შედეგმა თუ არ გვანახა ცვლილება, კეთდება დასკვნა, რომ გული არ არის ჩხვლეტის შეგრძნების მიზეზი და ვუშვებთ სხვა სპეციალისთან. ყოფილა შემთხვევა, როდესაც მიუმართია სხვადასხვა სპეციალისტისთვის, მათ გამორიცხეს თავიანთი პროფილი, მოხვდა ჩვენთან პაციენტი და აღმოჩნდა, რომ ეს გულია. თითოეული ამ სიმპტომის აღმოცენებისას, უნდა მოხდეს პაციენტის რეაგირება, პირველი ეტაპი არის ოჯახის ექიმი,   შემდეგ ხდება იმის დადგენა რომელი მიმართულებით წავიდნენ. რომელია ის ძირითადი კვლევები, რომლებიც  ყველაზე გავრცელებული პათოლოგიების ამოსაცნობად გვჭირდება, რა დროს არის მათი ჩატარება აუცილებელი და საჭიროა თუარა პროფილაქტიკის მიზნით ეს გამოკვლევები? თუ ჩივილები არ არის გარკვეულ ასაკამდე, გამოკვლევების ჩატარება აუცილებელი არ არის. მაგალითად 40 წლამდე ქალბატონებში, თუ ის არ არის ძალიან აქტიური მწეველი და არ აქვს დიაბეტი,  გამოკვლევის ჩატარება არ არის საჭირო. გარკვეულ ასაკს რომ გადავცილდებით, ქალბატონებში 45-50 წლის შემდეგ,  მამაკაცებში, 40-45 წლის შემდეგ, უნდა ჩავიტაროთ გარკვეული კვლევები, კარდიოგრამა, ექოსკოპია და ქოლესტერინის კონტროლი წელიწადში ერთხელ ან ორჯერ. არ არის აუცილებელი გავიქცეთ და კორონოგრაფია გავიკეთოთ, ეს არის კვლევა რომელიც 100 % გვიჩვენებს კორონარული ანატომიების დაზიანებას. ნებისმიერ ჩარევას აქვს თავისი გართულება, ჩვენ როდესაც პაციენტს ვთავაზობთ გარკვეულ კვლევას, უნდა ვიყოთ დარწმუნებული, რომ ის კვლევა გაცილებით ნაკლებ ზიანს მიაყენებს მას, ვიდრე არ გამოკვლევის დროს აღმოცენებული დაავადება. გადაცემის აუდიოჩანაწერი [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/10/ekimi-10-okt.mp3"][/audio]   [post_title] => რაზე მიუთიებს ტკივილი და დისკოფორტი გულის არეში - ზაზა კაციტაძე გულის დაავადებების შესახებ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => raze-miutiebs-tkivili-da-diskoforti-gulis-areshi-zaza-kacitadze-gulis-daavadebebis-shesakheb [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-12 11:31:53 [post_modified_gmt] => 2018-10-12 07:31:53 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=294473 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 292671 [post_author] => 8 [post_date] => 2018-10-07 18:45:24 [post_date_gmt] => 2018-10-07 14:45:24 [post_content] => ალერგოლოგ-იმუნოლოგი ბიძინა კულუმბეგოვი სოციალურ ქსელში, მისი პაციენტის მიერ დაწერილ თავისუფალ თემას აქვეყნებს, რომელიც მას ეხება. დავალების თემა წარმატებული ადამიანია და როგორც ჩანს, ბიძინა კულუმბეგოვის პატარა პაციენტისთვის, სწორედ მისი ექიმი და მის მიერ წარმატებისკენ გავლილი გზაა მისაბაძი. წერილში პაციენტი აღნიშნავს, რომ ბიძინამ სკოლა ხონში დაამთავრა, შემდეგ კი ფინანსური პრობლემების მიუხედავად სამედიცინო ინსტიტუტში ჩააბარა. "ჩემს პატარა პაციენტს ხვალისთვის საშინაო დავალება გაუმზადებია ❤️ ერთი ადამიანისთვის მაინც თუ ვიქნები მაგალითი ბედნიერი ვიქნები!" - წერს ბიძინა კულუმბეგოვი. [post_title] => "ერთი ადამიანისთვის მაინც თუ ვიქნები მაგალითი ბედნიერი ვიქნები!" - კულუმბეგოვი პაციენტის დავალებას აქვეყნებს [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => erti-adamianistvis-mainc-tu-viqnebi-magaliti-bednieri-viqnebi-kulumbegovi-pacientis-davalebas-aqveynebs [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-07 18:45:24 [post_modified_gmt] => 2018-10-07 14:45:24 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=292671 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 296996 [post_author] => 6 [post_date] => 2018-10-19 14:24:30 [post_date_gmt] => 2018-10-19 10:24:30 [post_content] => გადაცემის ლაივი LIVE რა დროს შეძლება დაისვას უშვილობის დიაგნოზი, რა არის უნაყოფობის გამომწვევი ძირითადი მიზეზები, წარმოადგენს თუ არა დაბრკოლებას ასაკი 35 წელს ზევით და რა დროს დგება ინ ვიტრო განაყოფიერების აუცილებლობა – ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ „ჟორდანიას კლინიკის" ხელმძღვანელმა, მეან-გინეკოლოგმა, რეპროდუქტოლოგმა ნანა ჯანელიძემ ისაუბრა. რას ნიშნავს დიაგნოზი უშვილობა, რა დროს უნდა მივმართოთ ექიმს, თუ რეგულარული სქესობრივი კავშირის შემდეგ არ დგება ორსულობა? მიუხედავად იმისა, რომ მეც და ჩემს კოლეგებსაც არაერთგზის გვისაუბრია ამ თემაზე, ის მაინც აქტუალურია. იმ პაციენტების რიცხვი, რომელთა დიაგნოზსაც უშვილობა, უნაყოფობა წარმოადგენს, საკმაოდ დიდია. წყვილთან, სადაც ქალის ასაკი 35 წელზე ნაკლებია და ერთი წელი რეგულარული სქესობრივი ცხოვრების შემდეგ, არ დგება ორსულობა, ისმება უშვილობის დიაგნოზი. ხოლო თუ ქალის ასაკი არის 36 წელზე მეტი, აქ ეს დიაგნოზი შესაძლოა, 6 თვეში დაისვას. ძალიან მნიშვნელოვანია პაციენტის გადაწყვეტილება, როდის მიმართოს ექიმს. ასევე მნიშვნელოვანია პირველი ვიზიტისას სწორად შეფასდეს ქალისა და მამაკაცის რეპროდუქციულ ფუნქცია. ქალის რეპროდუქციული ფუნქცია სხვა ტესტებით ფასდება, მამაკაცის შეფასება თავისთავად განსხვავებული პროცესია. მნიშვნელოვანია წყვილთან  მოხდეს ყველა დეტალის განხილვა და დაიგეგმოს გარკვეული კვლევები. პროცესი არ უნდა იყოს სტრესული, რადგან ერთი წელს შეიძლება რამდენიმე თვე დაემატოს და ამის შემდეგ დადგეს სპონტანური ორსულობა. რაც შეეხება შეფასების კრიტერიუმებს, ქალსა და მამაკაცში არსებობს ჰორმონალური დიაგნოსტიკური ტესტები, არსებობს ინსტრუმენტული გამოკვლევა, რომელსაც ულტრაბგერითი დიაგნოსტიკა ჰქვია და არსებობს ასევე დაკვირვება, ფოლიკულის მონიტორინგი. ეს არის ის ძირითადი კვლევები, როდესაც ქალის რეპროდუქციული ფუნქცია მოწმდება. მამაკაცის შემთხვევაში ხდება ბანალური სპერმოგრამა და მინდა ხაზი გავუსვა, რომ მამაკაცის რეპროდუქციული ფუნქციის შემოწმების მიზნით, სპერმოგრამის ჩატარებაც სრულებით საკმარისია.  თუ მამაკაცს სხვა პრობლემებიც აქვს, უროლოგიური, სქესობრივი დისფუნქცია თუ რაიმე თანმხლები ინფექციები, ეს უკვე ითხოვს გაშლას ამ პროცესის და უფრო დეტალურ დიაგნოსტიკას. ხაზი უნდა გავუსვა, რომ სპერმის ანალიზი საერთაშორისო  სტანდარტების შესაბამისად უნდა იყოს შესრულებული. აქ უნდა განვიხილოთ ის კრიტერიუმები, რომლებიც ძალიან მნიშვნელოვანია. ეს არის სპერმის რაოდენობა, აქტივობა, მოძრაობა, სიცოცხლისუნარიანობა და მისი მორფოლოგია ანუ სტრუქტურა. რომელია უშვილობის ძირითადი მიზეზები? განმაპირობებელი ფაქტორები და მიზეზები გახლავთ ენდოკრინული დარღვევები, როგორც ქალებში ასევე მამაკაცებში. ფარისებრის დისფუნქცია, ჰიპერპროლაქტინემია და სხვა სასქესო ჯირკვლებთან დაკავშირებული პრობლემები, რისი მიზეზითაც დგება მეორადად განვითარებული სქესობრივი დისფუნქცია, რაც სპერმოგრამაში შესაბამისი ცვლილებებს აჩვენებს. სტატისტიკურად ენდოკრინული პათოლოგიები წამყვანია, რაშიც მოიაზრება პოლიკისტოზური საკვერცხის სინდრომი. ხაზს გავუსმევ, სინდრომი და არა დაავადება. როდესაც პოლიკისტოზთან გვაქვს საქმე, იქ რამდენიმე კომპონენტი უნდა ერთიანდებოდეს, რომ ეს დიაგნოზი დაისვას. საკვერცხის პოლიკისტოზი შესაძლოა, მეორადად, სხვა ჰორმონალური დარღვევის პარალელურად იყოს განვითარებული და არსებობდეს უშუალოდ სტრუქტურული ცვლილებები საკვერცხეში, რომელიც იწვევს ანოვულაციას. ანოვულაცია ფოლიკულის მომწიფების პროცესის დარღვევაა, ფოლიკულები და არსებული დომინანტური ფოლიკული კი აუცილებელი პირობაა, რომ მოხდეს მისი ოვულაცია, გასკდომა და გამონთავისუფლდეს იქიდან მომწიფებული კვერცხუჯრედი, შემდეგ მოხდეს მისი ტრანსპორტირება და განაყოფიერება. რაც შეეხება ინფექციებს, ესეც აქტუალურია, მაგრამ არა იმ სიხშირით, როგორც ენდოკრინული დარღვევები. ინფეციების მიზეზი ძირითადად არის სქესობრივი გზით გადამდები ინფექცია, რაც განმაპირობებელია შემდგომი გართულებების, ძირითადად შეხორცებითი პროცესის, რომელიც იწვევს მამაკაცის უნაყოფობასაც და ქალებში მილის ფაქტორით განპირობებულ უნაყოფობას. ყოფით ცხოვრებაში გვხვდება შემთხვევები, როდესაც წყვილს აქვს რეგულარული სქესობრივი კავშირი, მაგრამ ორსულობა არ დგება. 7-8 წლის შემდეგ კი, ყოველგვარი ჩარევის გარეშე დგება ორსულობა, რით შეიძლება აიხსნას ეს ერთი შეხედვით ამოუხსნელი შემთხვევები? ეს შემთხვევები შემიძლია დავუკავშირო  უცნობი ეტიოლოგიის უნაყოფობას. ეს არის ცალკე პრობლემა და დიაგნოზი და არც თუ ისე მცირე, დაახლოებით 35%-ში გვხვდება. ამ დროს ვატარებთ ყველა დიაგნოსტიკურ კვლევას, ვცდილობთ მაქსიმალური ინფორმაცია მივიღოთ, მაგრამ ხელმოსაჭიდ პრობლემას ვერ ვაწყდებით. 7 წელი საკმაოდ დიდი პერიოდია, ეს არის ემოციურად დამთრგუნველი, პაციენტების ფსიქოემოციური სტატუსი საკმაოდ სუსტია. შეიძლება ითქვას, რომ ასეთ შემთხვევაში მოხდა გამეტების თანხვედრა. მილში მოხდა მათი შერწყმა, ანუ ანატომიური თავისებურება არ იყო და ასევე არ იყო ისეთი მძიმე დაავადება, როგორიც არის მამაკაცის უნაყოფობა. შესაბამისად, არსებობდა პირობა იმისა, რომ მომხდარიყო განაყოფიერება.  როგორია უშვილო მამაკაცებისა და უშვილო ქალების რიცხვობრივი შეფარდება? რიცხვობრივი შეფარდება თანაბარია, 50/50 -ზე. ბოლო პერიოდში ძალიან აქტიური გახდა მამაკაცის ფაქტორის გამოვლენა, თვითონ მამაკაცებშიც დაგროვდა გარკვეული ცოდნა იმისა, რომ საჭიროა მათაც მიმართონ ექიმს და მოხდეს რეპროდუქციული ფუნქციის შეფასება. დღემდე გამონაკლისებს ვაწყდებით, როდესაც  წლების განმავლობაში მხოლოდ ქალი იტარებს გამოკვლევებს და ეს მართლაც სავალალოა. იმ შემთხვევაში, როდესაც პაციენტს სურს იყოლიოს შვილი, ვურჩევთ, რომ წყვილმა მოგვმართოს. უცნობი ეტიმოლოგიის უნაყოფობა თავის მხრივ იმ ფაქტორებს აერთიანებს, რომელსაც ერთხელ ჩატარებული რუტინული დიაგნოსტიკური ტესტით  ვერ ვადგენთ, ამაში ვგულისხმობ იმას, რომ არსებობს სხვა სიღრმისეული დაზიანება სპერმატოზოიდების, როდესაც მიდის დნმ ფრაგმენტაცია, ესეც განაპირობებს უნაყოფობის პრობლემას და ასევე, როდესაც  დგება ორსულობა, მაგრამ მისი თვითნებითი შეწყვეტა ხდება. რა შეიძლება მეორადი უნაყოფობის  მიზეზი გახდეს? იგივე მიზეზი შეიძლება არსებობდეს მეორადი უნაყოფობის დროს, რაც ახასიათებს პირველად უნაყოფობას.  შეიძლება შეიცვალოს ორგანიზმის ენდოკრინული სტატუსი.  მეორადი უნაყოფობის მიზეზი შესაძლოა, იყოს ინფექცია ან ენდომეტრიოზი ან გარკვეული შეხორცებითი პროცესის შედეგად გამოვლენილი მილის უნაყოფობა. მილის გაუმტარობა -  ეს ფაქტორი უნდა გამოირიცხოს და შემდეგ უფრო მარტივია მკურნალობის სქემის დასახვა. რა როლი ასქვს  ემოციურ ფაქტორს ? მტკიცებულებები ამასთან დაკავშირებით არ არსებობს, თუმცა, პრაქტიკაში ასეთი შემთხვევები გვქონია. უშედეგო ინ ვიტრო განაყოფიერების შემდეგ, სპონტანური ორსულობა დამდგარა. ან გაუჩენიათ ინ ვიტრო განაყოფიერებით და შემდეგ ბუნებრივად. მხოლოდ ემოციურ ფაქტორს ვერ მივაწერ, რადგან, თუ მკურნალობა სწორად არის ჩატარებული, პაციენტთან ეს მკურნალობა შედეგს აუცილებლად გამოიღებს მის ენდოკრინულ სტატუსზე,  იგივე საკვერცხეზე და საშვილოსნოზე. ფსიქოლოგიური ფაქტორი ეს არის ნერვული სისტემის მზაობა და მდგომარეობა.  ნებისმიერი ორგანო და მათ შორის საკვერცხე რეგულირდება თავის ტვინიდან, ყველა სტიმული და იმპულსი მოდის იქედან. თუ ღერძი დაირღვევა, იქ შეიძლება არსებობდეს არამოპასუხე საკვერცხე, შესაბამისად ემოციურ ფსიქოლოგიურ მდგომარეობას ძალიან დიდი მნიშვნელობა ენიჭება. როდესაც პაციენტებთან კონტაქტი გვაქვს, ვცდილობ მაქსიმალურად ავუხსნა და განვუმარტო, რა პრობლემის წინაშე დგას. ზოგჯერ პაციენტს თავისი პრობლემა კოშმარად აქვს წარმოდგენილი, უჭირს გათავისება, თუ პაციენტის მზაობა არ იქნა, რომ იმეგობროს ექიმთან, რეზულტატამდე ვერ მივალთ. თავიდანვე ვცდილობთ, პაციენტებს მივცეთ განათლება, ემოცია იმისათვის, რომ დაგვიმეგობრდნენ და ერთად ვებრძოლოთ ამ პრობლემებს.  არსებობს ჩვენება პაციენტებთან, როდესაც შემიძლია ეტაპობრივი მკურნალობა დავგეგმო და მათ თავიდანვე ვაცნობ ამას. შესაძლოა, შევისვენოთ კიდეც ეტაპებს შორის, პაუზის დროს შეიძლება დადგეს ორსულობა, თუ ასე არ ხდება, გადავდივართ შემდეგ ეტაპებზე.  რამდენად შეესაბამება სიმართლეს ის მოსაზრება, რომ ჰისტეროსკოპიის პროცედურის ან კონტრაცეპტივების მიღების შეწყვეტის შემდეგ, ორსულობა უფრო მარტივად დგება? ორსულობის დადგომა ქალის და მამაკაცის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზეა დამოკიდებული. კონკრეტულ შემთხვევებში არ ვეთანხმები კოლეგებს, როდესაც პირდაპირ მიმართავენ  ჰისტეროსკოპიულ კვლევას, ესა არის საშვილოსნოს ღრუს ენდოსკოპიური კვლევა, დათვალიერება, როდესაც ვღებულობთ ინფორმაციას იმის შესახებ, არსებობს თუ არა რაიმე ხელისშემშლელი ფაქტორი საშვილოსნოს ღრუში, რომ მოხდეს ემბრიონს იმპლანტაცია. თუ ულტრაბგერით კვლევაზე ენდომეტრიოზის სტუქტურა არ მოგვწონს და ეჭვი გვაქვს ე.წ. პოლიპის არსებობაზე, უნდა მოხდეს ჰესტეროსკოპიით ამის გადამოწმება. ასევა ჰისტეროსკოპია ავლენს თანდაყოლილ ანომალიებს, არის თუ არა ღრუს დეფორმაცია, შეხორცებითი პროცესი. საოფისე ჰისტეროსკოპიის დროს, მინიმალური ინვაზიით, ანესთეზიის გარეშე, ენდოსკოპიურად ხდება საშვილოსნოს ღრუს დათვალიერება, რომელიც დიდ ინფორმაციას გვაძლევს, გვაჩვენებს, არის თუ არა ისეთი ცვლილებები, რომელიც შემდგომი მკურნალობის განხორციელებაში ხელს შეგვიშლის.  შესაძლებელია მინიმალური ჩარევაც, პატარა პოლიპექტომია. ჩემი მოსაზრებით, ყველა უნაყოფო პაციენტი არ საჭიროებს რუტინულად ჰისტეროსკოპიულ კვლევას, რადგან საშვილოსნოს ღრუში ინვაზიური ჩარევა შესაძლოა, უარყოფითი შედეგის მომტანი გახდეს ვიდრე დადებითის. მსოფლიოში კონტრაცეპტივები გამოიყენება იმისათვის, რომ დაიგეგმოს სასურველი ორსულობა, მაგრამ ამავე დროს კონტრაცეფციას აქვს უდიდესი როლი გინეკოლოგიური დაავადებების მკურნალობაში, განსაკუთრებით როდესაც ენდოკრინული პრობლემებია. თუ ის სწორად დაინიშნება, ე.წ. ”რიბაინდ" ეფექტს ვეძახით, ასეთ დროს საკვერცხე ისვენებს კონტრაცეპტივის ფონზე, მოხსნის შემდეგ კი მოხსნის სინდრომი ვითარდება და საკვერცხე აქტიურდება, იწყებს ოვულაციას და შესაძლოა ორსულობა დადგეს. ძირითადად ეს პოლიკისტოზიური საკვერცხის მქონე ახალგაზრდა ქალებს ეხება. ქალები თანამედროვე ცხოვრებაში გვიან იცლიან შვილოსნობისთვის, რას მივაწეროთ ეს ტენდენცია და რატომ შეიძლება გახდეს 35 წელს ზევით ასაკი უშვილობის მიზეზი? ეს პრობლემა აქტუალურია, პაციენტების უმრავლესობა ვინც 35 წელს ზემოთ ქორწინდება და გეგმავს ორსულობას, მათთან პრობლემები იჩენს თავს. ეს პრობლემა არა მხოლოდ ჩვენთან, არამედ მთელს მსოფლიოში აქტუალურია. ნებისმიერი სიმპოზიუმი, კომფერენცია, შეხვედრა ეხება ასეთი ქალების ჯგუფს და ყოველთვის ხდება ცოდნის, გამოცდილების გაზიარება, ახალი მეთოდების დანერგვა, რათა როგორმე დავეხმაროთ ქალებს, განსაკუთრებით 39 წელს ზემოთ. საქართველოში ჯერ–ჯერობით არ არსებობს ასაკობრივი შეზღუდვა, რის შემდეგაც შეგვიძლია უარი ვუთხრათ პაციენტებს მკურნალობაზე, ევროპის ბევრ ქვეყანაში ეს ლიმიტირებულია და 43-45 წელს შეადგენს. "ცუდად მოპასუხე საკვერცხის მქონე ქალების"  შემთხვევაში,  ძალიან დიდი შრომა, ძალისხმევა, ცოდნა გვჭირდება იმისათვის, რომ გამოვიყენოთ ის მინიმალური პოტენცია, რაც მათ გააჩნიათ.  ეს უნდა იქცეს მესიჯად მსმენელებისთვის, იგივე ჩემი კოლეგებისთვის, რომელთანაც ასეთი ქალბატონები მოხვდებიან, მათ დრო არ უნდა დავაკარგინოთ. ქალის რეპროდუქციული ფუნქცია 40 წლის შემდეგ ყოველთვიურად 5%-ით კლებულობს. ამის წარმოდგენა გვაძლევს იმის საფუძველს, რომ მათ დროულად გავუწიოთ მხარდაჭერა.  სასურველია თუ არა ინ ვიტრო განაყოფიერებამდე ინსემინაცია და რა დროს დგება ინ ვიტრო განაყოფიერების აუცილებლობა? პირდაპირი ჩვენება ინსემინაციას არ გააჩნია, პირდაპირი ჩვენება არსებობს ინ ვიტრო განაყოფიერებისთვის. ასევე არსებობს უკუჩვენება, რა დროს არ უნდა ჩაატარო ინსემინაცია, ეს გახლავთ მამაკაცის ფაქტორით განპირობებული უნაყოფობა, როდესაც სპერმის რაოდენობა და ხარისხი მკვეთრად დაქვეითებულია, ასევე მნიშვნელოვანია მილის ფაქტორი და ქალის ასაკი.  ასაკი სადავოა, რადგან შეიძლება მისცე ქალს შანსი, ინსემინაცია ჩაიტაროს, სცადოს, გაიაროს ეს ეტაპიც. რაც შეეხება ინ ვიტრო განაყოფიერებას, ის დღეს რეპროდუქტოლოგიაში ერთ-ერთ რუტინულ, უსაფრთხო, ეფექტულ და წარმატებულ  მეთოდად მოიაზრება უშვილობის მკურნალობაში. ინ ვიტრო განაყოფიერების გარეშე წარმოუდგენელია ნებისმიერი დაწესებულების და რეპროდუქტოლოგის მუშაობა. ინ ვიტრო განაყოფიერების დროს მაქსიმალურ ვაძლევთ  შანსს პაციენტს იმისათვის, რომ მივიღოთ გამეტა და მივიღოთ ემბრიონი. არსებობს ინ ვიტროს პირდაპირი ჩვენება, ეს არის მამაკაცის ფაქტორი და ქალის ასაკი, თუმცა, უმჯობესია ინ ვიტრო დაიგეგმოს დროულად, თუნდაც ახალგაზრდა ასაკში, როდესაც ქალის საკვერცხეს გააჩნია პოტენცია იმისა, რომ მივიღოთ ორსულობა. ინ ვიტრო განაყოფიერების ჩატარება შეიძლება იმდენჯერ, რამდენჯერაც საჭიროება მოითხოვს. ძალიან ბედნიერები ვართ, როდესაც პირველი ცდაზე ვიღებთ შედეგს და ეს არც თუ ისე იშვიათად ხდება. პირველივე ცდაზე რეზულტატი უკავშირდება ქალის ახალგაზრდა, 35 წლამდე ასაკს. გადაცემის აუდიოჩანაწერი [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/10/nana-janelidze.mp3"][/audio]                   [post_title] => ჰორმონები, ასაკი და სტრესი!! რა იწვევს უშვილობას - ნანა ჯანელიძე მიზეზებსა და გამოსავალზე [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => hormonebi-asaki-da-stresi-ras-iwvevs-ushvilobas-nana-janelidze-mizezebsa-da-gamosavalze [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-19 15:19:01 [post_modified_gmt] => 2018-10-19 11:19:01 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=296996 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 89 [max_num_pages] => 30 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 779710fbe0cd7d9a2ee0949f79071064 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები