“არ უნდა შეგვეშინდეს გახსნილად საუბარი სუიციდზე” – ფსიქიკური ჯანმრთელობის სპეციალისტი, გიორგი დონაძე  

პოპულარული

“არ უნდა შეგვეშინდეს გახსნილად საუბარი სუიციდზე” – ფსიქიკური ჯანმრთელობის სპეციალისტი, გიორგი დონაძე  

შსს-ს საინფორმაციო ანალიტიკური დეპარტამენტის ინფორმაციით, 2017 წლის იანვარ-ივნისის პერიოდში დაფიქსირებულია თვითმკვლელობის 197 ფაქტი, მათ შორის 2 ფაქტზე დაიწყო სისხლის სამართლებრივი დევნა 115-ე მუხლით გათვალისწინებული ნიშნების არსებობის გამო.

სუიციდის თემა არ დაიყვანება ერთ ან რამოდენიმე ფაქტორზე, მაგრამ კავშირი არსებობს ისეთ ფაქტორებს შორის, როგორიცაა სუიციდის მცდელობა წარსულში, დეპრესია, ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების არსებობა, ალკოჰოლის ჭარბი რაოდენობით მიღება, სოციალური მხარდაჭერის ნაკლებობა, ცხოვრების საზრისის დაკარგვა, გამოუვალობის შეგრძნება,  და ა.შ. – ამ მიზეზთა ერთობლიობა მთლიანობაში ადამიანის ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე ზემოქმედებს და რისკს ზრდის სუიციდის. ფსიქოლოგთა თქმით, სუიციდის მაჩვენებლით საქართველო კავკასიის რეგიონში ერთ-ერთი ყველაზე მოწინავე ქვეყანაა.

ფსიქიკური ჯანმრთელობის სპეციალისტი, გიორგი დონაძე, განმარტავს, რომ ასაკის, სქესის და რეგიონის მიხედვითაც კი სუიციდის გამოწვევი მაჩვენებლები განსხვავებულია. მისი თქმით, განსაკუთებით მძიმე სურათი ეთნიკური უმცირესობებით დასახლებულ რეგიონებშია. „ფორტუნას“ კითხვებს სწორედ გიორგი დონაძემ უპასუხა.

  • ექვს თვეში თვითმკვლელობის ორასამდე შემთხვევა არის თუ არა დიდი მაჩვენებელი საქართველოსთვის?

გიორგი დონაძე: ბოლო წლების სტატისტიკას თუ გადავხედავთ, მნიშვნელოვანი ზრდა არ ფიქსირდება, მიუხედავად ამისა, შსს-ს წლევანდელი სტატისტიკური მაჩვენებელი საგანგაშოდ შეიძლება არ ჩავთვალოთ, მაგრამ მიუხედავად თითოული ჩვენგანის, სახელმწიფოს ვალდებულება იზრუნოს პრევენციაზე და დანერგოს პრევენციის ეფექტური პროგრამები, რათა მოხდეს სუიციდით გამოწვეული სიკვდილიანობის შემცირება.  

  • როგორია მსოფლიო სტატისტიკა და რა ადგილი უკავია საქართველოს სუიციდის მაჩვენებლით?

გიორგი დონაძე: საქართველო მსოფლიოში სუიციდის მაღალი რიცხვით არ გამოირჩევა, მაგრამ კავკასიას რეგიონში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი სწორედ ჩვენს ქვეყანას აქვს.

  • რა არის სუიციდის გამომწვევი მიზეზები?

გიორგი დონაძე: რამდენიმე მიზეზზე შეიძლება საუბარი. ეს არის:

  –  ალკოჰოლზე, ნარკოტიკულ, ფსიქოაქტიურ ნივთიერებებზე დამოკიდებული ან მისი ხშირი მომხმარებლები;  

      –   ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების მქონე პირები;ადამიანები, რომლებიც განიცდიან ან გადაიტანეს ფიზიკური ან ფსიქოლოგიური ტრავმა, აქვთ  მძიმე სომატური(სხეულებრივი) დაავადებები;

      –   ადამიანები, რომლებსაც არავინ ჰყავთ ან თავს გრძნობენ ყველასგან გარიყულად და მიტოვებულად;

      –   წარსულში სუიციდის მცდელობის მქონე პირები;

      –  ოჯახურ ისტორიაში სუიციდის მცდელობის მქონე პირები; 

      –  ხშირ შემთხვევაში ეს არის დეპრესია, ცხოვრების აზრის დაკარგვა, სოციალური კონტაქტების დაკარგვა, სხვადასხვა პერიოდში სხვადასხვა გამომწვევი მიზეზი არსებობს. მოზარდების შემთხვევაში შეიძლება იყოს კონფლიქტი თანატოლებთან, ოჯახთან, ზრდასრულის შემთხვევაში – სამსახურის დაკარგვა, ფინანსური პრობლემები, ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარება, ღირსების შელახვა, ემოციური კავშირების რღვევა და ა.შ. 

  • თვითმკვლელობა ქალების შემთხვევაში უფრო ხშირია თუ მამაკაცების?

გიორგი დონაძე: მამაკაცების შემთხვევაში, რადგან მეთოდებს შორის არის განსხვავება. მცდელობა ქალებში უფრო ხშირია. მეთოდები კაცებთან უფრო ძალადობრივია, ვიდრე ქალებთან.

  • რა ასაკში უფრო ხშირად მიმართავენ სუიციდს?

გიორგი დონაძე: მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მონაცემების მიხედვით, ასაკი 15-დან 29 წლამდე მერყეობს. ამ ასაკში თვითმკვლელობის რიცხვი ყველაზე დიდია. 

  • რეგიონებში უფრო ხშირია თვითმკვლელობა თუ ქალაქებში?

გიორგი დონაძე: შსს-ს და საქსტატს არ აქვთ სუიციდის ეფექტური მაჩვენებლები იმიტომ, რომ არ არის ზუსტი აღრიცხვიანობა. ეს რიცხვი შეიძლება რეალურად უფრო დიდი იყოს. რეგიონები განსაკუთრებით მოწყვლადი არის, გამოყოფილად ისეთი რეგიონები, რომლებიც ეთნიკური უმცირესობითაა წარმოდგენილი. ასეთ რეგიონებში ხშირია ქალთა უფლებების დარღვევა და ხშირად ქალები თვითმკვლელობის მიზნით, ძალადობრივ მეთოდებს მიმართავენ.

  • არსებობს მოსაზრება, რომ თვითმკვლელობა იწვევს თვითმკვლელობას. ეთანხმებით?

გიორგი დონაძე: ამას ე.წ. „გადამდებ სუიციდს“ ვუწოდებთ. რეგიონში როცა ხდება სუიციდი, ეს საკმაოდ ტრავმული მოვლენაა, აისახება არა მხოლოდ ოჯახის წევრებსა და ახლობლებზე, არამედ რეგიონის გარკვეულ ტერიტორიაზე და შესაძლოა, მაშინ, როცა ეს მოვლენა არ არის მონელებული, ვიღაცამ კვლავ სუიციდალურ ქცევას მიმართოს, განსაკუთებით ოჯახის წევრებმა. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ამ საკითხზე ტაბუ მოიხსნას და საზოგადოებაში ღიად ვისაუბროთ, დავეხმაროთ იმ პირებს, ვინც გლოვობს თვითმკვლელობით გარდაცვლილ ახლობელს, ან თავად აქვს სუიციდური აზრები, ვინც მარტოა და გვერდში დგომა სჭირდება. არ უნდა შეგვეშინდეს გახსნილად საუბარი სუიციდზე, მნიშვნელოვანია მითების მსხვრევა. 

  • როგორ უნდა მოხდეს სუიციდის პრევენცია?

გიორგი დონაძე: ეფექტური პრევენციის მექანიზმები რამდენიმე ფაქტორს მოიცავს მათ შორის:

      –   ამ თემაზე  ვისაუბროთ, რათა დავძლიოთ არსებული სტიგმა, მათ შორის  მედიის მიერ  სუიციდის შემთხვევების სათანადო პასუხისმგებლობით გაშუქება უნდა მოხდეს;

      –  მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლება სუიციდის პრევენციის, ფსიქიკური ჯანმრთელობისა და კრიზისის მართვის საკითხებში.

      –  იდენტიფიკაცია და იმ პირების მკურნალობა, რომლებსაც ფსიქიკური აშლილობა, ქრონიკული ტკივილი, წამალდამოკიდებულება და მძიმე ემოციური დისტრესი აღენიშნებათ;

      –  სუიციდის რისკის მქონე პირის ადრეული იდენტიფიცირება, შეფასება, რეფერალი  სპეციალისტთან, მკურნალობა;

      –  ეპიდემიოლოგიური დაკვირვება, ინტეგრირებული მონაცემთა შეგროვების სისტემის შექმნის ხელშეწყობა, რომელიც გაადვილებს მაღალი რისკის პირის, ჯგუფების და სიტუაციების გამოვლენას;

      –  ვიზრუნოთ და მხარიდავუჭიროთ იმ პირებს, რომელთაც ჰქონდათ სუიციდის მცდელობა.   

  • ბოლო პერიოდში საკმაოდ პოპულარულია თამაში „ლურჯი ვეშაპი“, რომელსაც უკავშირებენ თინეიჯერებსა და არასულწლოვნებში თვითმკვლელობის რიცხვის გაზრდას. რატომ ხდება მოზარდებში სუიციდი?

გიორგი დონაძე: ბავშვებსა და მოზარდებში ადგილი აქვს, ასე ვთქვათ, ერთმანეთის მიმართ აყოლას. ისინი მუდმივ ექსტრემალურ შეგრძნებებს ეძებენ და ეს თამაში სწორედ ექსტრემალურად მოიაზრება. თითქოს მარტივი დავალებები აქვს, შემდეგ კი ჩაყოლა ხდება. მოზარდები ხშირ შემთხვევაში გარიყულად, მარტოსულად გრძნობენ თავს და სურთ, რაიმე ჯგუფს მიეკუთვნებოდნენ და აქედან გამომდინარე, მოწყვლადები არიან მსგავსი ტიპის თამაშების მიმართ, რაც მათ უქმნის ჯგუფში ჩართულობის, მიკუთვნებულობის განცდას. ეძებენ იმ ჯგუფებსა და ადამიანებს, ვისაც მიეჯაჭვებიან. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ მშობლები ამ დროს ყურადღებით იყვნენ და ღია, გახსნილი ურთიერთობა ჰქონდეთ ბავშვებთან.

 

თათია კაკიაშვილი 

ახალი ამბები / საზოგადოება /

|

27 ოქტომბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => suicidi
                                    [1] => interviu
                                    [2] => shefaseba
                                    [3] => statistika
                                    [4] => fortunas-temebi
                                    [5] => mizezebi
                                    [6] => prevencia
                                    [7] => giorgi-donadze
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 181000
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => suicidi
                                    [1] => interviu
                                    [2] => shefaseba
                                    [3] => statistika
                                    [4] => fortunas-temebi
                                    [5] => mizezebi
                                    [6] => prevencia
                                    [7] => giorgi-donadze
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 181000
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 415
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => suicidi
                                    [1] => interviu
                                    [2] => shefaseba
                                    [3] => statistika
                                    [4] => fortunas-temebi
                                    [5] => mizezebi
                                    [6] => prevencia
                                    [7] => giorgi-donadze
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => suicidi
                                    [1] => interviu
                                    [2] => shefaseba
                                    [3] => statistika
                                    [4] => fortunas-temebi
                                    [5] => mizezebi
                                    [6] => prevencia
                                    [7] => giorgi-donadze
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (181000) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (18952,20750,20751,1631,646,648,415,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 189352
                    [post_author] => 12
                    [post_date] => 2017-11-21 15:08:27
                    [post_date_gmt] => 2017-11-21 11:08:27
                    [post_content] => ზამთრის პერიოდის დადგომასთან და აცივებასთან ერთად, დღის წესრიგში გათბობის საკითხი დგება. ეკონომიურობის თვალსაზრისით, მოსახლეობის უმრავლესობა, ელექტროენერგიასთან შედარებით, უპირატესობას ბუნებრივ აირს ანიჭებს.  

როგორ შევარჩიოთ ბუნებრივ აირზე მომუშავე გამათბობლები და რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება,  როგორც შეძენის, ასევე დამონტაჟების დროს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ე.წ გაზის გამათბობლების უსაფრთხოება, რადგან ყოველწლიურად აირით მოწამვლის ათობით ფატალური შემთხვევა ფიქსირდება.

„ფორტუნა“ ბაზარზე არსებულ პროდუქციას გაეცნო და უსაფრთხოების სტანდარტებთან დაკავშირებით, ენერგეტიკოსებისა და ექიმების რეკომენდაციებით დაინტერესდა.

ქართულ ბაზარზე, ძირითადად, თურქული,  უკრაინული და ქართული (31-ე ქარხნის წარმოების) გაზის კონვექტორები იყიდება.  ფასი გასათბობი ფართის მიხედვით განისაზღვრება და 200- დან 700 ლარამდე მერყეობს. 

რაც შეეხება აირზე მომუშავე წყლის გამაცხელებელს,  შიდაწვის გამაცხელებლები შედარებით, იაფია,  მათი ფასი 100 ლარიდან იწყება,  ხოლო გარეწვის გამათბობლები - 200 ლარიდან .

სახელგანთქმული „ნიკალა“ ქართულ ბაზარზე, თითქმის, აღარ შემოდის.

ნებისმიერი გამათბობელი არის უსაფრთხო, თუ დამონტაჟებულია წესების დაცვით.

სპეციალისტების ინფორმაციით,  ბუნებრივ აირზე მომუშავე გამათბობლის ყიდვისას აუცილებელია, გავითვალისწინოთ, სად ვაპირებთ მის დამონტაჟებას და  შემდეგ შევარჩიოთ კონკრეტული მოდელი.
„ბაზარზე არსებული წყლის გამაცხელებლების ნაწილი შიდაწვის პრინციპით მუშაობს, რაც ნიშნავს იმას, რომ წვისათვის ჰაერს ოთახიდან მოიხმარს და წვის ნაწარმსაც ოთახშივე გამოყოფს. თუ ოთახი დახურულია და არ ნიავდება, ჰაერის ნახშირორჟანგით ივსება. აბაზანაში ამას  ორთქლიც  ემატება , რაც მდგომარეობას საგრძნობლად ართულებს . შიდაწვის გამათბობლის დახურულ სივრცეში,  განსაკუთრებით კი აბაზანაში, დამონტაჟება კატეგორიულად მიუღებელია. სამზარეულოში დამონტაჟების შემთხვევაში, აუცილებელია, სარკმელი ღია დავტოვოთ. საუკეთესო გამოსავალი  აივანზე მონტაჟია,“  - განუცხადეს „ფორტუნას“  საოჯახო ტექნიკის მაღაზიაში.  
„ყაზტრანსგაზის“ რეკომენდაციების თანახმად, კატეგორიულად აკრძალულია:
  • გაზის გამათბობლების და წყლის გამაცხელებლის მონტაჟი ისეთ ტერიტორიაზე, სადაც წვისთვის საჭირო ჰაერის აღება სათავსოდან ხდება  და წვის პროდუქტების გაწოვა არ ხდება კვამლსადენების მეშვეობით ;
  • ყველა სახის არასტანდარტული, თვითნაკეთი გაზის ხელსაწყოების გამოყენება;
  • გაზის ხელსაწყოების და გაზგაყვანილობის თვითნებური მონტაჟი,  გაზგაყვანილობის  გაჯის, ცემენტის,  მეტლახის ფილების და ა.შ. ქვეშ მოქცევა;
  • გაზის ხელსაწყოების ჩამკეტი მოწყობილობების, საკვამლე-სავენტილაციო არხების არარსებობის შემთხვევაში, ბუნებრივი გაზის გამოყენება;
  • სავენტილაციო არხების საკვამლე არხებად გამოყენება;
  • წყლის გამაცხელებელის  და ყველა სახის გაზზე მომუშავე ხელსაწყოს დამონტაჟება სააბაზანოში.
ბუნებრივი აირით  მოწამვლის შემთხვევები ქვეყანაში  ყოველწლიურად ფიქსირდება.  საქართველოში ყველაზე ხშირად მოსახლეობა კარბონის მონოქსიდით,  იგივე ნახშირორჟანგით იწამლება, რომელიც სისხლში ჰემოგლობინს უკავშირდება,  რაც უჟანგბადობას და სიკვდილს იწვევს.  გაზით ინტოქსიკაციის სიმპტომებია:
  • თავის და საფეთქლების ტკივილი;
  • თავბრუსხვევა, კოორდინაციის დარღვევა;
  • სისუსტე,  დაღლილობის შეგრძნება;
  • ღებინების შეგრძნება.
მოწამვლის მძიმე შემთხვევაა, როდესაც ადამიანი კომატოზურ მდგომარეობაში იმყოფება. სახეზეა კრუნჩხვები, გუგები გაფართოებულია და მომატებულია სხეულის ტემპერატურა. პირველადი დახმარებისთვის აუცილებელია დაზარალებული სუფთა ჰაერზე გავიყვანოთ, (გავაღოთ კარი, ფანჯარა) იმ შემთხვევაშიც კი,  თუ დაზარალებული გონზეა და თავს უკეთ გრძნობს. შემდგომი გართულების თავიდან ასარიდებლად აუცილებელია სამედიცინო დახმარების გამოძახება.   თამუნა გოგუაძე  [post_title] => ზამთარი ახლოვდება - როგორ გავთბეთ უსაფრთხოდ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => zamtari-akhlovdeba-rogor-gavtbet-usafrtkhod [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-21 15:29:22 [post_modified_gmt] => 2017-11-21 11:29:22 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=189352 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 188221 [post_author] => 12 [post_date] => 2017-11-17 15:45:53 [post_date_gmt] => 2017-11-17 11:45:53 [post_content] => თბილისი საზოგადოებრივი ტუალეტების პრობლემის წინაშე დგას. დედაქალაქში ფასიანი ტუალეტები შედარებით ნაკლებ ანტისანიტარულია, რასაც ვერ ვიტყვით უფასო საპირფარეშოებზე. ტურისტები კი ქალაქში საზოგადოებრივი ტუალეტების მცირე რიცხვის გამო წუხან. განახლებულ აღმაშენებელზე ისინი რესტორნებსა და კაფე-ბარებს სწორედ ბუნებრივი მოთხოვნილებების დაკმაყოფილების მიზნითაც სტუმრობენ.  

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => სად დავიკმაყოფილოთ ბუნებრივი მოთხოვნილებები (ვიდეო) [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => sad-davikmayofilot-bunebrivi-motkhovnilebebi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-17 16:12:20 [post_modified_gmt] => 2017-11-17 12:12:20 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=188221 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 188035 [post_author] => 5 [post_date] => 2017-11-17 13:08:53 [post_date_gmt] => 2017-11-17 09:08:53 [post_content] => მსოფლიოს 2018 წლის ჩემპიონატის შესარჩევი ტურნირი დასრულდა და სტატისტიკოსებს შედეგების შეჯამების საშუალება მიეცათ. შესარჩევის საერთო სტატისტიკა ჩატარებული მატჩები: 871 გატანილი გოლები: 2 456 გოლი საშუალოდ მატჩში: 2,8 ყვითელი ბარათი: 2 965 წითელი ბარათი: 148 საუკეთესო ბომბარდირები რობერტ ლევანდოვსკი, აჰმედ ჰალილი, მოჰამად ალ-საჰლავი – 16 გოლი შესარჩევ ტურნირს სამი ბომბარდირი ჰყავს, მაგრამ მათგან უნდა გამოვარჩიოთ რობერტ ლევანდოვსკი. მან 16 გოლი 10 მატჩში გაიტანა და გაუსწრო ტოპ-ფორვარდებს – სუარესს, რონალდოს, მესის, კავანისა და სხვებს. 16-16 გოლი ასევე გაიტანეს აზიის შესარჩევში აჰმედ ჰალილმა (საემიროები) და მოჰამად ალ-საჰლავიმ (საუდის არაბეთი), მაგრამ მათ გაცილებით მეტი მატჩი ჩაატარეს (17 და 14 შესაბამისად) და მეტოქეებიც სუსტი ჰყავდათ. საუკეთესო ასისტენტი ჯოშუა კიმიხი – 9 საგოლე პასი გერმანული ფეხბურთის ყველაზე პროგრესირებადი მოთამაშე, ფილიპ ლამის მემკვიდრე, ბუნდესნაკრების მომავალი კაპიტანი. მან შესარჩევ ტურნირზე ყველა მატჩი შეუცვლელად ჩაატარა, თამაშობდა მარჯვენა მცველის პოზიციაზე და 10 მატჩში მოასწრო 2 გოლის გატანა და 9 შედეგიანი პასის შესრულება. ყველაზე გამტანი გუნდები ბელგია და გერმანია – 4.3 გოლი მატჩში ეს შედეგი გასაკვირი არ არის იმ გუნდისგან, რომელსაც შეტევაში ჰყავს ლუკაკუ, მერტენსი, აზარი და დე ბრუინი. ბელგიამ და გერმანიამ 10 მატჩში 43 გოლი გაიტანეს. ყველაზე მეტი ითამაშა იბრაჰიმ ალმა – 19 მატჩი სირიელ მეკარეს შესარჩევის ორ ჯგუფურ ეტაპზე და პლეი ოფში 19 მატჩი დაუგროვდა. სირია მსოფლიოს ჩემპიონატზე ვერ მოხვდა, სამაგიეროდ, ალმა რეკორდსმენი გახდა მოედანზე გატარებული დროის მიხედვით – 1740 წუთი. ყველაზე ხშირად ურტყამდა კრიშტიანო რონალდო – 66 კრიშტიან0 არც ნაკრებში ღალატობდა ტრადიციას და არ ერიდებოდა ნებისმიერი სიტუაციიდან დარტყმას. პორტუგალიელს საშუალოდ მატჩში 7.4 დარტყმა დაუგროვდა, რაც ასევე შესარჩევის რეკორდია. საუკეთესო რელიზაცია რობერტ ლევანდოვსკი – 48.5% პოლონელი სუპერფორვარდი დარტყმების თითქმის ნახევარი გოლად იქცეოდა. იმისთვის, რომ 10 მატჩში 16 გოლი დეგროვებინა, ლევანდოვსკის მხოლოდ 33 დარტყმა დასჭირდა. ყველაზე მეტი პასის ავტორი ტონი კროოსი – 121 გადაცემა მატჩში ამ მომენტში, მსოფლიოში მოედნის ცენტრს ყველაზე კარგად, ალბათ, ტონი კროოსი აკონტროლებს. გერმანელმა 10 მატჩში 1200-ზე მეტი გადაცემა შეასრულა – საშუალოდ თამაშში 121. ყველაზე მოკლე გზა მუნდიალამდე ბრაზილია – 537 დღე 537 დღე დასჭირდა ბრაზილიას, მსოფლიოს ჩემპიონატის საგზური რომ მოეპოვებინა. სანამ სამხრეთ ამერიკის შესარჩევში გუნდები ბოლო ტურამდე წვალობდნენ, ბრაზილიამ საგზურის საკითხი უკვე მარტში გაარკვია. ყველაზე გრძელი გზა მუნდიალამდე პერუ – 770 დღე პერუმ და ბრაზილიამ ერთ დღეს დაიწყეს შესარჩევი, მაგრამ ინკებს 233 დღით მეტი დასჭირდათ საგზურის მოსაპოვებლად. ყველაზე დიდი ანგარიშით მოგება ყატარი-ბუტანი 15:0 ყატარელთა რიგებში გაიტანა ყველამ, ვისაც არ შეეზარა, მაყურებლებს კი ბოლოსკენ მობეზრდათ გოლების აღნიშვნა. ყველაზე მეტი გაუშვა ბუტანი – 52 გოლი ბუტანელებმა შესარჩევში მხოლოდ მალდივებს გაუტანეს, სამაგიეროდ, ყველა მეტოქისგან ბევრს უშვებდნენ – 0:15, 0:12, 0:7… ჯამში დაგროვდა 52 გაშვებული გოლი 8 მატჩში. ყველაზე მეტი გაიტანეს საუდის არაბეთი, იაპონია – 44 ფორმალურად, სწორედ ამ გუნდებმა გაიტანეს ყველაზე მეტი გოლი შესარჩევში. მაგრამ, საქმე ისაა, რომ აზიის შესარჩევი ტურნირი რამდენიმე ეტაპისგან შედგება. ამიტომაც, იაპონიამ და საუდის არაბეთმა 18-18 მატჩი ჩაატარეს. ევროპის წარმომადგენლებმა – გერმანიამ და ბელგიამ მხოლოდ 10 მატჩში გაიტანეს 43 გოლი. ყველაზე ცოტა გაიტანა ლიხტენშტაინი – 1 გოლი ლიხტენშტაინს ერთადერთი გოლი ისრაელის ნაკრების დაცვის ხაზმა აჩუქა. ყველაზე ცოტა გაუშვა მაროკო – 1 გოლი მაროკოს ყველაზე საიმედო დაცვა ჰყავდა. ამ გუნდმა შესარჩევის დასკვნით ეტაპზე არც ერთხელ არ გაუშვა, სულ კი მხოლოდ ერთი გოლი მიიღო საკუთარ კარში.   [post_title] => მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევის სტატისტიკა [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => msoflios-chempionatis-shesarchevis-statistika [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-17 13:11:30 [post_modified_gmt] => 2017-11-17 09:11:30 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=188035 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 189352 [post_author] => 12 [post_date] => 2017-11-21 15:08:27 [post_date_gmt] => 2017-11-21 11:08:27 [post_content] => ზამთრის პერიოდის დადგომასთან და აცივებასთან ერთად, დღის წესრიგში გათბობის საკითხი დგება. ეკონომიურობის თვალსაზრისით, მოსახლეობის უმრავლესობა, ელექტროენერგიასთან შედარებით, უპირატესობას ბუნებრივ აირს ანიჭებს.   როგორ შევარჩიოთ ბუნებრივ აირზე მომუშავე გამათბობლები და რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება,  როგორც შეძენის, ასევე დამონტაჟების დროს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ე.წ გაზის გამათბობლების უსაფრთხოება, რადგან ყოველწლიურად აირით მოწამვლის ათობით ფატალური შემთხვევა ფიქსირდება. „ფორტუნა“ ბაზარზე არსებულ პროდუქციას გაეცნო და უსაფრთხოების სტანდარტებთან დაკავშირებით, ენერგეტიკოსებისა და ექიმების რეკომენდაციებით დაინტერესდა. ქართულ ბაზარზე, ძირითადად, თურქული,  უკრაინული და ქართული (31-ე ქარხნის წარმოების) გაზის კონვექტორები იყიდება.  ფასი გასათბობი ფართის მიხედვით განისაზღვრება და 200- დან 700 ლარამდე მერყეობს.  რაც შეეხება აირზე მომუშავე წყლის გამაცხელებელს,  შიდაწვის გამაცხელებლები შედარებით, იაფია,  მათი ფასი 100 ლარიდან იწყება,  ხოლო გარეწვის გამათბობლები - 200 ლარიდან . სახელგანთქმული „ნიკალა“ ქართულ ბაზარზე, თითქმის, აღარ შემოდის. ნებისმიერი გამათბობელი არის უსაფრთხო, თუ დამონტაჟებულია წესების დაცვით. სპეციალისტების ინფორმაციით,  ბუნებრივ აირზე მომუშავე გამათბობლის ყიდვისას აუცილებელია, გავითვალისწინოთ, სად ვაპირებთ მის დამონტაჟებას და  შემდეგ შევარჩიოთ კონკრეტული მოდელი.
„ბაზარზე არსებული წყლის გამაცხელებლების ნაწილი შიდაწვის პრინციპით მუშაობს, რაც ნიშნავს იმას, რომ წვისათვის ჰაერს ოთახიდან მოიხმარს და წვის ნაწარმსაც ოთახშივე გამოყოფს. თუ ოთახი დახურულია და არ ნიავდება, ჰაერის ნახშირორჟანგით ივსება. აბაზანაში ამას  ორთქლიც  ემატება , რაც მდგომარეობას საგრძნობლად ართულებს . შიდაწვის გამათბობლის დახურულ სივრცეში,  განსაკუთრებით კი აბაზანაში, დამონტაჟება კატეგორიულად მიუღებელია. სამზარეულოში დამონტაჟების შემთხვევაში, აუცილებელია, სარკმელი ღია დავტოვოთ. საუკეთესო გამოსავალი  აივანზე მონტაჟია,“  - განუცხადეს „ფორტუნას“  საოჯახო ტექნიკის მაღაზიაში.  
„ყაზტრანსგაზის“ რეკომენდაციების თანახმად, კატეგორიულად აკრძალულია:
  • გაზის გამათბობლების და წყლის გამაცხელებლის მონტაჟი ისეთ ტერიტორიაზე, სადაც წვისთვის საჭირო ჰაერის აღება სათავსოდან ხდება  და წვის პროდუქტების გაწოვა არ ხდება კვამლსადენების მეშვეობით ;
  • ყველა სახის არასტანდარტული, თვითნაკეთი გაზის ხელსაწყოების გამოყენება;
  • გაზის ხელსაწყოების და გაზგაყვანილობის თვითნებური მონტაჟი,  გაზგაყვანილობის  გაჯის, ცემენტის,  მეტლახის ფილების და ა.შ. ქვეშ მოქცევა;
  • გაზის ხელსაწყოების ჩამკეტი მოწყობილობების, საკვამლე-სავენტილაციო არხების არარსებობის შემთხვევაში, ბუნებრივი გაზის გამოყენება;
  • სავენტილაციო არხების საკვამლე არხებად გამოყენება;
  • წყლის გამაცხელებელის  და ყველა სახის გაზზე მომუშავე ხელსაწყოს დამონტაჟება სააბაზანოში.
ბუნებრივი აირით  მოწამვლის შემთხვევები ქვეყანაში  ყოველწლიურად ფიქსირდება.  საქართველოში ყველაზე ხშირად მოსახლეობა კარბონის მონოქსიდით,  იგივე ნახშირორჟანგით იწამლება, რომელიც სისხლში ჰემოგლობინს უკავშირდება,  რაც უჟანგბადობას და სიკვდილს იწვევს.  გაზით ინტოქსიკაციის სიმპტომებია:
  • თავის და საფეთქლების ტკივილი;
  • თავბრუსხვევა, კოორდინაციის დარღვევა;
  • სისუსტე,  დაღლილობის შეგრძნება;
  • ღებინების შეგრძნება.
მოწამვლის მძიმე შემთხვევაა, როდესაც ადამიანი კომატოზურ მდგომარეობაში იმყოფება. სახეზეა კრუნჩხვები, გუგები გაფართოებულია და მომატებულია სხეულის ტემპერატურა. პირველადი დახმარებისთვის აუცილებელია დაზარალებული სუფთა ჰაერზე გავიყვანოთ, (გავაღოთ კარი, ფანჯარა) იმ შემთხვევაშიც კი,  თუ დაზარალებული გონზეა და თავს უკეთ გრძნობს. შემდგომი გართულების თავიდან ასარიდებლად აუცილებელია სამედიცინო დახმარების გამოძახება.   თამუნა გოგუაძე  [post_title] => ზამთარი ახლოვდება - როგორ გავთბეთ უსაფრთხოდ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => zamtari-akhlovdeba-rogor-gavtbet-usafrtkhod [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-21 15:29:22 [post_modified_gmt] => 2017-11-21 11:29:22 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=189352 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 380 [max_num_pages] => 127 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 711893012efbd5b4fa6af5230208959c [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები