ბავშვის მოვალეობა სახელმწიფოს და საზოგადოების წინაშე თუ პირიქით – რას გულისხმობს “ბავშვის კოდექსი”

პოპულარული

ბავშვის მოვალეობა სახელმწიფოს და საზოგადოების წინაშე თუ პირიქით – რას გულისხმობს “ბავშვის კოდექსი”

სახელმწიფო ვალდებულია იზრუნოს ბავშვის ინტერესების დაცვაზე, მის განვითარებაზე, სახელმწიფომ ყველაფერი უნდა გააკეთოს ბავშვთა უფლებების დასაცავად  – ეს და კიდევ მრავალი სხვა ვალდებულება სახელმწიფოს ბავშვების მიმართ ბავშვის უფლებათა საერთშორისო კონვენციით აქვს განსაზღვრული. თუმცა, ახალი ბავშვთა კოდექსით, რომელზეც საქართველოს პარლამენტის ადამიანის უფლებათა კომიტეტმა იმუშავა, შესაძლოა, ვალდებულებები თავად ბავშვს დაეკისროს სახელმწიფოს, ოჯახის, საზოგადოების და მათ მიმართ, ვინც საერთაშორისო სტანდარტის მიხედვით, ბავშვის უფლებების დაცვაზე უნდა ზრუნავდნენ.

ჯერ-ჯერობით დოკუმენტი პარლამენტში არ შესულა და მასზე მუშაობა გრძელდება, თუმცა, არასამთავრობო სექტორმა სამუშაო ვერსიაში სახიფათო ჩანაწერები დაინახა, რომელიც სწორედ ბავშვებისთვის მოვალეობების გაწერას ეხება. პროექტის პირველადი ვერსია კომიტეტის წარმომადგენლებმა არასამთავრობო სექტორს რამდენიმე დღის წინ გააცნეს. ორგანიზაციაში „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ მიიჩნევენ, რომ ბავშვებისთვის მოვალეობების გაწერამ მათი უფლებები შესაძლოა, დაცვის ნაცვლად, პირიქით – შეზღუდოს.

„ბავშვი ვალდებულია პატივი სცეს ოჯახის წევრებს და ვალდებულია დაიცვას სისუფთავე, ისწავლოს, დაემორჩილოს შედგენილ დღის წესრიგს – ასეთი იმპერატიული ნორმები გვხვდება,“- ამბობს ორგანიზაცია „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ იურისტი ანა თავხელიძე.

ის, რომ საზოგადოება ბავშვებთან მიმართებით მართლაც იმპერატიული ტონით გამოირჩევა, ეს ნათლად ჩანს Unicef-ის და სახალხო დამცველის ყველა კვლევაში. უფრო მეტიც, მითითებების შეუსრულებლობის შემხვევაში, ბავშვის აღზრდაზე პასუხისმგებელი პირები ხშირად ფიზიკურ თუ ფსიქოლოგიურ დასჯას მიმართავენ. მაგალითად, Unicef-ის კვლევის თანახმად, რამდენიმე წლის წინ საქართველოს მოსახლეობის თითქმის ნახევარი დასაშვებად მიიჩნევდა ბავშვთა მიმართ ძალადობას. მოსახლეობის 60 პროცენტი აცხადებდა, რომ ბავშვის აღზრდისას ძალადობრივი მეთოდების გამოყენება უფრო შედეგიანია, ვიდრე არაძალადობრივი მეთოდები.

ბავშვთა უფლებების შესახებ სახალხო დამცველის ბოლო კვლევის მიხედვით კი, ერთ წელიწადში ბავშვის მიმართ ძალადობის 755 შემთხვევა დაფიქსირდა. მათ შორის რაოდენობრივად ყველაზე მეტი იყო უგულებელყოფა (192), ფიზიკური (149) და ფსიქოლოგიური ძალადობა (170).

არსებული მონაცემების საფუძველზე ორგანიზაციაში „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ მიაჩნიათ, რომ საკანონმდებლო დონეზე ბავშვებისთვის მოვალეობების გაწერით, ძალადობრივი მოპყრობის რისკები ჩნდება. ანა თავხელიძე განმარტავს, რომ ზოგადად, ბავშვებისთვის მოვალეობების დაწესება საერთაშორისო სტანდარტების მიხედვით დაუშვებელია.

როცა პირს აკისრებ ვალდებულებებს და როცა ეს ვალდებულებები საკანონმდებლო დონეზეა გაწერილი, ვიცით, რომ მათ დარღვევას მოჰყვება პასუხისმგებლობა. აქაც მოცემულია მშობლებთან მიმართებით, რომ შემზღუდავი ღონისძიებები შეუძლიათ გამოიყენონ, ჩვენი რეალობიდან გამომდინარე შესაძლებელია გამოყენებული იყოს ფიზიკური დასჯა. კონკრეტული ღონისძიებები ჩამოთვლილი არ არის, გვხვდება ზოგადი ჩანაწერი, რომ ეს უნდა იყოს თანაზომიერი, მაგრამ მშობელმა უნდა შეარჩიოს ეს შემზღუდავი ღონისძიება და არ ვიცით, რას გამოიყენებს. ამიტომ, ჩვენი რეალობიდან გამომდინარე შესაძლებელია გამოყენებული იყოს ფიზიკური დასჯა.

ასევე, არის საგანმანათლებლო დაწესებულებებში დისციპლინარული ღონისძიებების გამოყენებაზე მითითება, გვესმის, რომ სკოლებში ძირითადად გაწერილი არის ხოლმე შინაგანაწესით ეს ყველაფერი და დარღვევის შემთხვევაში სკოლა ახდენს რეაგირებას, ამიტომ დამატებით გაწერის საჭიროება კანონით, საერთოდ არ დგას,“ – ამბობს ანა თავხელიძე.

ადამიანის უფლებათა დაცვის კომიტეტში კი განმარტავენ, რომ მოვალეობები დეკლარაციული ხასიათისაა და ეს არის პოლიტიკის ხაზი, რომელიც უნდა გაატაროს შესაბამისმა უწყებებმა. როგორც კომიტეტის თავმჯდომარე სოფიო კილაძე „ფორტუნასთან“ აცხადებს, ბავშვებმა თავიანთ უფლებებთან ერთად სხვების უფლებების პატივისცემაც უნდა ისწავლონ და რაიმე სანქციებზე აქ საუბარი არ არის.

„ეს არის სახელმძღვანელო პრინციპი სახელმწიფო უწყებებისთვის, რომ თავიანთ პროგრამებში ბავშვები აღზარდონ პათოსით, საკუთარ უფლებებთან ერთად სხვისი უფლებების გათვალისწინებით, საზოგადოებრივ პასუხისმგებლობაზეა აქ საუბარი,“- ამბობს სოფიო კილაძე.

რაც შეეხება საზოგადოებრივ პასუხისმგებლობას, ამ მხრივ ბავშვთა უფლებების საერთაშორისო კონვენციით ვალდებულება აქაც ბავშვზე მზრუნველ პირებს აქვთ გაწერილი და არა თავად ბავშვებს- „განათლება მიმართული უნდა იყოს ბავშვის გონებრივი და ფიზიკური განვითარებისკენ. სკოლამ უნდა მოამზადოს ბავშვი სრულფასოვანი ცხოვრებისთვის, ასწავლოს მშობლების, თავისი, სხვა ქვეყნების კულტურისა და რელიგიის პატივისცემა,“ – ამბობს კონვენციის 29-ე მუხლი. „ფორტუნა“ დაინტერესდა ახალ პროექტში არსებული ჩანაწერის მიხედვით, ბავშვს აქვს ვალდებულება, რომ სხვების უფლებებს პატივი სცეს, თუ პირიქით, ოჯახს, საგანმანათლებლო დაწესებულებას აქვს ვალდებულება, რომ ბავშვს სხვების პატივისცემა ასწავლონ, სოფიო კილაძე პასუხობს, რომ „ჩანაწერი არ არის მთავარი, იმიტომ რომ ჩანაწერები და კონკრეტული მოცემულობა იქნება მომდევნო დამუშავების საკითხი.“

ადამიანის უფლებათა კომიტეტის თავმჯდომარე განმარტავს, რომ ჯერ მხოლოდ კონცეფცია აქვთ და კონკრეტული მიმართულებებია გამოკვეთილი, კონკრეტული ჩანაწერები კი შესაძლოა, მუშაობის პროცესში შეიცვალოს. სოფლიო კილაძე აცხადებს, რომ ამის შესახებ არასამთავრობო სექტორიც ინფორმირებულია.

„ეს როგორ შეიცვლება და როგორ ჩავწერთ, სხვა თემაა, მაგრამ პათოსი არის ის, რაც გითხარით და დანარჩენი ყველაფერი ამ საკითხზე არის სრული სპეკულაცია და ზოგიერთი ადამიანი ეწევა მიზანმიმართულ დეზინფორმაციას. ეს პოზიცია ავხსენი იმ შეხვედრაზეც, რა იგულისხმება ამაში. სამწუხაროდ, გამოვიდნენ ვიღაცეები და დეზინფორმაცია გაავრცელეს,“-აღნიშნავს სოფიო კილაძე.

კომიტეტის თავმჯდომარეს იმ შემზღუდავ ღონიძიებებზეც ვკითხეთ, რომლის გატარების უფლებაც პროექტის მიხედვით, მშობელს თუ საგანმანათლებლო დაწესებულებას იმ შემთხვევაში ექნება, თუ ბავშვი მოვალეობების შესრულებაზე უარს იტყვის. ამაზე სოფიო კილაძე გვპასუხობს, რომ ამის უფლება მათ აქამდეც ჰქონდათ. კომიტეტის თავმჯდომარე განმარტავს, რომ შემზღუდავი ღონისძიებები ბავშვის აღზრდაში ძალადობრივი მეთოდების გამოყენებას არ გულისხმობს და აღნიშნავს, რომ მშობელი შემზღუდავ ღონისძიებასა და ფიზიკურ ან ფსიქიკურ ძალადობას შორის ტოლობის ნიშანს ვერ დასვამს.

„სხვანაირად ამას ვერ გაიგებენ – „პირდაპირ არის ჩანაწერი, შავით თეთრზეა მითითებული, რომ ფიზიკური და ფსიქიკური ძალადობა არცერთ შემთხვევაში არ შეიძლება,“ – აღნიშნავს სოფიო კილაძე.

თუმცა, რამდენად აღიქვამდენ საქართველოში კარგად რა არის ძალადობა, ამას ქვეყანაში სხვადასხვა დროს ჩატარებული კვლევები ნათლად აჩვენებს – „სუსტია მოსწავლეთა ცოდნა თავიანთი უფლებებისა თუ ძალადობის სხვადასხვა ფორმების შესახებ, ამასთან, დაბალია პასუხისმგებელ პირთა კომპეტენცია ბავშვის მიმართ ნებისმიერი სახის ძალადობაზე რეაგირების მექანიზმთან დაკავშირებით, სკოლებს არ აქვთ ძალადობის დაძლევის ერთიანი პოლიტიკა. მოსწავლეთა 13.2% და სკოლის თანამშრომელთა 4% ბავშვის მიმართ ძალადობად არ მიიჩნევს ცემას, მოსწავლეთა 37% და სკოლის თანამშრომელთა 12.7% ბავშვის მიმართ ძალადობად არ მიიჩნევს წამორტყმას, ყურის აწევა ძალადობად არ მიაჩნია მოსწავლეთა 42.5%-ს და სკოლის თანამშრომელთა 13.9%-ს, მსგავსი დამოკიდებულებები დაფიქსირდა სხვა მრავალი ფორმის ძალადობის, მათ შორის ფსიქოლოგიური ძალადობის გამოვლინებების მიმართ,“ – ეს ომბუდსმენის კვლევაა, რომელიც საგანმანათბელო დაწესებულებებში 2016-2017 წელს არსებულ მდგომარეობას მოიცავს.

 

კიდევ ერთი ხარვეზი, რომელსაც არასამთავრობო ორგანიზაციაში ხედავენ, რამდენიმე საკითხთან მიმართებით ასაკობრივი ცენზის შემოღებაა და ერთ-ერთი ამ მხრივ რელიგიის თავისუფლების საკითხს ეხება.

21 წლამდე არასრულწლოვანი ბავშვის ტერმინი გვაქვს რამდენიმე შემთხვევაში და მათ საცეკვაო დაწებულებებში 12 საათის შემდეგ არ შეუძლია წასვლა, ანუ მეორეკურსელს ვუკრძალავთ ღამის საათებში საცეკვაოდ წასვლას.

რელიგიის თავისუფლების საკითხთან მიმართებით შემოდის ასაკობრივი ცენზი. 14 წლის შემდეგ მოზარდს შეუძლია თავისუფლად აირჩიოს მიკუთვნებულობა რელიგიისადმი. ეს არის ცალკე აღებული პუნქტი, რომ 14 წლიდან აქვს უფლება რელიგიის არჩევის,“- აღნიშნავს ანა თავხელიძე.

რელიგიის თავსუფლებასთან დაკავშირებით ჩანაწერი პირდაპირ წინააღმდეგობაში მოდის ბავშვთა უფლებების საერთაშორისო კონვენციასთან, რომლის მე-14 მუხლი ამბობს: „სახელმწიფომ უნდა დაიცვას ბავშვის აზრისა და რწმენის თავისუფლება და პატივი სცეს მას.“

არასამთავრობო ორგანიზაციაში ტერმინთა არასწორ განმარტებაზეც საუბრობენ და ყურადღებას ახალ პროექტში „უგულებელყოფის“ განმარტებაზე ამახვილებენ.

„ახალი კოდექსი უგულებელყოფას განმარტავს განსხვავებულად ოჯახური ძალადობის შესახებ კანონისგან. აქ არის მშობლის ან კანონიერი წარმომადგენლის მიერ კანონით გათვალისწინებული ვალდებულებების დარღვევა. რეალურად ეს მარტო დარღვევა არ არის, აქ არის ინტერესების უგულებელყოფაც. მაგალითად, ბავშვს თუ არ აქვს ჰიგიენისთვის საჭირო ნივთები, უგულებელყოფაა, თუ იცის ეს მშობელმა, აქვს საშუალება და არ ყიდულობს,“ – აღნიშნავს ანა თავხელიძე.

უფლებადამცველი განმარტავს, რომ ბავშვთა უფლებებზე ერთიანი საკანონმდებლო აქტის არსებობა მნიშვნელოვანია, თუმცა მასში ბევრი ხარვეზია. ანა თავხელიძე ამბობს, რომ კანონპროექტზე დეპუტატები მუშაობას განაგრძობენ და მისი თანდათან დახვეწა ხდება. მისივე თქმით, იგეგემება რამდენიმე შეხვედრა არასამთავრობო სექტორთან, თუმცა, ანა თავხელიძე ამბობს, რომ ორგანიზაციამ „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“, რომელიც კოალიცია „ბავშვებისა და ახალგაზრდებისთვის“ თავმჯდომარეა, კანონპროექტის მომზადების პროცესშიც, თავიდანვე გამოხატა ჩართვის სურვილი, რაც კომიტეტს არ გაუთვალისწინებია.

„კომიტეტში როგორც ითქვა, ამ კვირაში უნდა იყოს 3 შეხვედრა და ჩვენთვის მიუღებელია 3 შეხვედრა, იმიტომ რომ ასეთ მოკლე დროში ვერ მოხდება გასწორება, იმდენად დასახვეწია, უფრო მეტად თავიდან არის დასაწერი, ბავშვის პრიორიტეტი, საუკეთესო ინტერესი იმდენად არაპრიორიტეტულია ამ კოდექსში. კომიტეტი როგორც ვიცით, მზად არიან შენიშვნებისთვის, მაგრამ ამას სჭირდება უფრო სამუშაო ფორმატი და ყველა დაინტერესებული პირი უნდა იყოს ჩართული. ახლა დახურულ პროცესში მიმდინარეობს მისი დახვეწა,“ – ამბობს ანა თავხელიძე.

საპასუხოდ, სოფიო კილაძე არასამთავრობო სექტორის ნაწილს არაკორექტულ ქცევაში ადანაშაულებს და კიდევ ერთხელ განმარტავს, რომ დოკუმენტის ჯერ მხოლოდ სამუშაო ვერსია არსებობს და მუშაობის პროცესში შენიშვნებს ითვალისწინებენ.

„ეს არის მუშა პროცესი, არის სხვადასხვა არგუმენტები, საბოლოოდ ჯერ არ ვართ ჩამოყალიბებული, არ ვართ ჩამოყალიბებული „ქართული ოცნების“ გუნდში, ეს იყო პირველადი ვერსია, რაც შეიმუშავა კომიტეტმა ჩემი ინიციატივით და ვმუშაობთ არასამთავრობო ორგანიზაციებთან ერთად. ყველას დავუძახეთ და ძალიან გამიკვირდა ასეთი არაკორექტული ქცევა, პირდაპირ ვიტყვი.

სამუშაო პროცესში როგორ უნდა ჩამერთო, ჩემთან ერთად დამეჯინა და რასაც ვწერდი, ის შემეთანხმებინა თუ როგორ გამეკეთებინა?“ – ამბობს სოფიო კილაძე.

კილაძე ასევე უარყოფს, რომ არასამთავრობო სექტორს მხოლოდ 3 შეხვედრა შესთავაზეს და ამბობს, რომ საუბარია არა 3 შეხვედრაზე, არამედ 3 სამუშაო ჯგუფის შექმნაზე.

„ვიღაცეების ჭორებზე ვერ გავაკეთებ კომენტარს, მე გეუბნებით რაც შევთავაზე და ვიღაც რაღაცას ჭორაობს, სისულელეს იძახის… შეგიძლიათ ყველა იქ დამსწრე ადამიანს კითხოთ და ყველა დაგიდასტურებთ, ჩანაწერიც არსებობს მაგის, მეილებზეც მიწერილი აქვს ყველას, ვისაც აქვს სურვილი ყველას ჩართულობა იყოს უზრუნველყოფილი. 3 შეხვედრა კი არა 3 ჯგუფი შევქმენით სხვადასხვა 3 საკითხთან მიმართებით და ამ ჯგუფების შეხვედრა მოხდება ძალიან ბევრჯერ, მანამ სანამ არ ამოვწურავთ თემებს.

პირველი ჯგუფი ეს არის უფლებები, მეორე ბავშვის მხარდაჭერა და მესამე ბავშვის დაცვა საჯარო სივრცეში,“- ამბობს სოფიო კილაძე.

„ფორტუნა“ დაინტერესდა, რა პოზიცია აქვს ამ ეტაპზე არსებული პროექტის შესახებ საქართველოში Unicef-ის წარმომადგენელობას, სადაც განაცხადეს, რომ არსებულ პროექტს იცნობენ, იციან იმ შენიშვნების შესახებაც, რომელიც მასთან დაკავშირებით არასამთავრობო სექტორს აქვს, თუმცა, ამ ეტაპზე ბავშვთა უფლებების კოდექსთან დაკავშირებით კომენტარს ვერ გააკეთებენ.

 

თაკო ივანიაძე

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => unicef
                                    [1] => bavshvta-uflebebi
                                    [2] => sofio-kiladze
                                    [3] => fortunas-temebi
                                    [4] => partnioroba-adamianis-uflebebistvis
                                    [5] => bavshvta-kodeqsi
                                    [6] => ana-tavkhelidze
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 258986
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => unicef
                                    [1] => bavshvta-uflebebi
                                    [2] => sofio-kiladze
                                    [3] => fortunas-temebi
                                    [4] => partnioroba-adamianis-uflebebistvis
                                    [5] => bavshvta-kodeqsi
                                    [6] => ana-tavkhelidze
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 258986
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 609
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => unicef
                                    [1] => bavshvta-uflebebi
                                    [2] => sofio-kiladze
                                    [3] => fortunas-temebi
                                    [4] => partnioroba-adamianis-uflebebistvis
                                    [5] => bavshvta-kodeqsi
                                    [6] => ana-tavkhelidze
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => unicef
                                    [1] => bavshvta-uflebebi
                                    [2] => sofio-kiladze
                                    [3] => fortunas-temebi
                                    [4] => partnioroba-adamianis-uflebebistvis
                                    [5] => bavshvta-kodeqsi
                                    [6] => ana-tavkhelidze
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (258986) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (25918,25919,609,19168,2795,13040,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 286868
                    [post_author] => 22
                    [post_date] => 2018-09-21 12:36:30
                    [post_date_gmt] => 2018-09-21 08:36:30
                    [post_content] => საპრეზიდენტო არჩევნები, როგორც გენერალური რეპეტიცია 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის - ასეთია ანალიტიკოსების შეფასება საქართველოში 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებთან დაკავშირებით. თუმცა, არჩევნებმა, რომელიც აქამდე მხოლოდ გენერალურ რეპეტიციად განიხილებოდა, ახლა უკვე განსხვავებული მნიშვნელობა შეიძინა, საზოგადოების, პოლიტიკოსების თუ არასამთავრობო წრეების ნაწილში განჩდა შეკითხვები სახელმწიფო ინტერესების შესაძლო დაზიანების საფრთხეზე.

ეს ყველაფერი მას შემდეგ, რაც მმართველი პოლიტიკური ძალის მიერ მხარდაჭერილმა კანდიდატმა 2008 წლის ომის თაობაზე საკუთარი პოზიცია დააფიქსირა. სალომე ზურაბიშვილი, რომელსაც საპრეზიდენტო არჩევნებში მხარს „ქართული ოცნება“ უჭერს, აგვისტოს ომში ქართული მხარის ბრალეულობის შესახებ წლებია საუბრობს, იგივე პოზიცია კი უკვე საპრეზიდენტო კანდიდატის რანგშიც დააფიქსირა.

„მე ყოველთვის ვამბობდი და ვამბობ, რომ ომი დაიწყო საუკუნის წინ რუსეთმა, ჩვენ იმ დროს ჩავერთეთ რუსეთის პროვოკაციაში და წავედით ამ საომარ ვითარებაში. საქართველომ დაიწყო ეს ნაწილი ამ საომარი ვითარების,” - ასეთია საპრეზიდენტო კანდიდატის რანგში სალომე ზურაბიშვილის პირველი განცხადება 2008 წლის ომის თაობაზე. ამის შემდეგ მას საკუთარი პოზიციების დამატებით ახსნა მოუწია და აღნიშნა, რომ 2008 წელს აგრესორი იყო რუსეთი, თუმცა, იქვე დასძინა „კითხვაზე, შეიტანეს თუ არა წვლილი რუსული სცენარის განხორციელებაში სააკაშვილმა და მისმა გარემოცვამ, პასუხი ასევე ერთმნიშვნელოვანია - დიახ.“ ამის შემდეგ მან განაცხადა, რომ „ჩვენ დავბომბეთ ჩვენი მოსახლეობა“.



მას შემდეგ, რაც საპრეზიდენტო კანდიდატის წინააღმდეგ საზოგადოებამ საკუთარი აზრი დააფიქსირა, წამოიწყო "30 ვერცხლის კამპანია", შეიქმნა პეტიცია მოთხოვნით, რომ მოიხსნას არჩევნებიდან სალომე ზურაბიშვილის კანდიდატურა, მმართველი ძალის მხარდაჭერილმა კანდიდატმა რიტორიკა შეცვალა და აღნიშნა, რომ რუსეთი არის ერთმნიშვნელოვნად აგრესორი და მან დაიწყო ომი საქართველოსთან 2008 წელს.

[caption id="attachment_287005" align="aligncenter" width="692"] სალომე ზურაბიშვილს ქუთაისში აქციით დახვდნენ. 12 სექტემბერი, 2018 წელი[/caption]

 

მიუხედავად პრეზიდენტის შემცირებული უფლებებისა, 28 ოქტომბერი საქართველოს მოქალაქეებისთვის მნიშვნელოვანი დღეა - ეს საქართველოს დღევანდელი კონსტიტუციით ბოლო არჩევნებია, როცა საქართველოს პრეზიდენტი პირდაპირი, საყოველთაო წესით აირჩევა, რაც მას მნიშვნელოვან საზოგადოებრივ მანდატს ანიჭებს. პოლიტიკის ექსპერტი ნიკა ჩიტაძე "ფორტუნასთან" ამბობს, რომ 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველოს მოქალაქეებისთვის ერთგვარი რეფერენდუმიც კია. ნიკა ჩიტაძე აღნიშნავს, რომ სალომე ზურაბიშვილის განცხადებები სახელმიწიფო ინტერესებს აზიანებს.

"მიუხედავად იმისა, რომ პრეზიდენტს არ გააჩნია დიდი ძალაუფლება, მეორეს მხრივ, ეს არჩევნები არის რეფერენდუმი, რა უნდა რეალურად საქართველოს და იცავს თუ არა საქართველო თავის ეროვნულ ღირსებებს," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე.

საერთაშორისო სასამართლოები 

ამ დროისთვის აგვისტოს ომის საქმეზე საქართველოს რუსეთთან ორი სახელმწიფოთაშორისი დავა აქვს - ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში და ჰააგის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში.



რიგითი მოქალაქე სალომე ზურაბიშვილის განცხადებები საქართველოსთვის არანაირ საერთაშორისო სამართლებრივ ვალდებულებებს არ წარმოშობს, თუმცა, ამ შემთხვევაში ვითარებას 2 ფაქტი ართულებს - სალომე ზურაბიშვილი მმართველი ძალის მხარდაჭერილი კანდიდატია, ამასთანავე თუ ის პრეზიდენტი გახდება, არ ვიცით, როგორ პოზიციას დააფიქსირებს ის ამავე საკითხზე.  როგორც "ფორტუნასთან" "საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივის" ხელმძღვანელი გიორგი მშვენიერაძე ამბობს, რუსეთის ფედერაციამ შესაძლოა, მის მიერ პრეზიდენტობის კანდიდატის რანგში გაკეთებული განცხადებებიც გამოიყენოს არგუმენტად.

„მას მხარდაჭერას უცხადებს ხელისუფლება და ბუნებრივია, მისი განცხადებები ძნელია აღიქმებოდეს, როგორც მისი პერსონალური აზრი ამ საკითხზე. თუ ის გახდება პრეზიდენტი, ეს განცხადებები ალბათ წარდგენილი იქნება საერთაშორისო სასამართლოებში და არის ასეთი პრეცენდენტი, ესაა 1974 წლის შემთხვევა, ავსტრალია საფრანგეთის წინააღმდეგ, როცა გამოყენებული იყო პრეზიდენტის მიერ გაკეთებული განცხადებები.

მინუმუმ, რაც შეგვიძლია ვთქვათ, ახლაც უკვე ეს განცხადებები აზიანებს საქართველოს ინტერესებს, რადგან საუბარია იმ კანდიდატზე, რომელიც ხელისუფლების მიერ არის მხარდაჭერილი. სასამართლოში რამდენად დააზიანებს, ეს უკვე დამოკიდებული იქნება იმაზე, რამდენად წარადგენს მათ მეორე მხარე და სასამართლო გაიზიარებს თუ არა,“ - აცხადებს გიორგი მშვენიერაძე.

"საიას" თავმჯდომარე სულხან სალაძე კი აღნიშნავს, რომ თავად სასამართლოსთვის გადაწყვეტილების მიღების პროცესში მნიშვნელოვანია, არა პოლიტიკოსთა განცხადებები, არამედ ის, თუ რა მტკიცებულებები არსებობს საქმეზე გადაწყვეტილების მისაღებად.

„თუმცა, ეს არ ნიშნავს არცერთ შემთხვევაში იმას, რომ ქალბატონი ზურაბიშვილის განცხადებები წინ არ დახვდება ერთის მხრივ, მას პრეზიდენტობის შემთხვევაში და რაც უფრო სამწუხაროა, წინ დახვდება სახელმწიფოს. ეს ნიშნავს რუსული ინტერესების გატარებას. რუსეთი ამ რიტორიკას იყენებს მისი ინტერესების სასარგებლოდ, არ თანამშრომლობს ჰააგაში სასამართლოსთან და ქართულ მხარეს აქ ისედაც უჭირს საქმეში ეფექტური მონაწილეობა და უჭირს იმიტომ, რომ რუსეთი არ თანამშრომლობს სასამართლოსთან,“ - აღნიშნავს „ფორტუნასთან“ სულხან სალაძე.

 

 არაღიარების პოლიტიკა 

პრეზიდენტი წარმოადგენს სახელწმიფოს საერთაშორისო ასპარეზზე. სხვადასხვა მაღალი დონის შეხვედრებში, ფორუმებსა თუ კონფერენციებში, სახელმწიფო პირები ტრიბუნას იყენებენ/უნდა იყენებდნენ საქართველოს საკითხის წამოსაწევად სწორედ რუსეთიდან მომდინარე საფრთხეების კონტექსტში. "საიას" თავმჯდომარე სულხან სალაძე კი ამბობს, რომ სალომე ზურაბიშვილს პრეზიდენტობის შემთხვევაში, საერთაშორისო ურთიერთობებში უკვე გაკეთებული განცხადებებიც წინ დახვდება. რა შედეგი შეიძლება მივიღოთ, თუ მომავალი პრეზიდენტი მაღალი დონის შეხვედრებსა და ღონისძიებებზე არ ისაუბრებს ოკუპაციაზე და ოკუპირებულ რეგიონებში არსებულ მძიმე მდგომარეობაზე, პასუხი მარტივია - არაღიარების პოლიტიკა შესუსტდება ან შეიცვლება:

„როცა არაღირების პოლიტიკას ატარებს სახელმწიფო და ამაში მხარს გიჭერს მთელი საერთაშორისო საზოგადოება, რომელიც ეფუძნება მათ შორის იმას, რომ აგრესორი, მათ შორის, 2008 წელს არის რუსეთი, რომელიც საქართველოს ტერიტორიებზე უკანონოდ შემოიჭრა და მას უპასუხა ქართულმა სამხედრო შეიარაღებულმა ძალებმა, ის არის ოკუპანტი და ამას ეფუძნება მთელი არაღიარების პოლიტიკა. ამ დროს თუ სახელმწიფოს მეთაური ამ პოზიციას უარყოფს ან სათანადოდ არ იცავს, ეს ბუნებრივია, გამოიწვევს ჩვენი პარტნიორებისგანაც ამ მხარდაჭერის შერბილებას ან შეცვლას, რაც ნიშნავს, რომ რეალურად დაკარგავ რუსეთზე ზეწოლის გარკვეულ ბერკეტებს,“ - აღნიშნავს გიორგი მშვენიერაძე.

რუსეთზე ზეწოლის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბერკეტი ჟენევის მოლაპარაკებებია. პოლიტიკის საკითხებში ექსპერტი ნიკა ჩიტაძე ამბობს, რომ საპრეზიდენტო არჩევნებში სალომე ზურაბიშვილის გამარჯვების შემთხვევაში, რუსეთი მის მიერ გაკეთებულ განცხადებებს გამოიყენებს და ხაზს უსვამს, რომ საუბარია ზურაბიშვილის იმ პოზიციაზე, სადაც ის აგვისტოს ომში საქართველოს ბრალეულობაზე საუბრობს.

"რუსეთი მიგვითეთებს, რომ საქართველოს არ აქვს არანაირი მორალური უფლება, განიხილებოდეს აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის დაბრუნების საკითხი, ვინაიდან, თვითონ პრეზიდენტი აცხადებს, რომ საქართველომ დაიწყო ომი. მიუხედავად იმისა, რომ ზურაბიშვილმა შემდეგ დაწერილი ტექსტი წაიკითხა, ფაქტია, რომ რუსეთი გამოიყენებს ზურაბიშვილის მიერ უკვე გაკეთებულ განცხადებებს და არა მის მიერ ბოლოს წაკითხულ ტექსტს.

დღეს, როცა ვცდილობთ ვამტკიცოთ რეალობა, რომ რუსეთი ოკუპანტია და დაიწყო ომი, ამ ფონზე სალომე ზურაბიშვილი აკეთებს უპასუხისმგებლო განცხადებებს და მისი არჩევის შემთხვევაში, საქართველოს ეროვნულ ინტერესებს საფრთხე შეექმნება," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე.

ნიკა ჩიტაძე აქვე დასძენს, რომ თუ სალომე ზურაბიშვილს პრეზიდენტად აირჩევენ და მისი რიტორიკა უცვლელი იქნება, შესაძლოა, არაღიარებისპოლიტიკის მიმართულებით შესუსტდეს საერთაშორისო პარტნიორებისგან მხარდაჭერაც.

"ეს განცხადება ნეგატიურად აისახება საერთაშორისო პრესტიჟზეც. თვითონ დასავლეთიც არ გვცემს პატივს, როცა პოლიტიკური მოღვაწე თავის პიროვნულ ინტერესებს ქვეყნის ინტერესებზე მაღლა აყენებს და ასეთ კანდიდატს ირჩევს მოსახლეობა," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე.

 

თაკო ივანიაძე

 
                    [post_title] => საფრთხეები საერთაშორისო სასამართლოებსა და არაღიარების პოლიტიკაში - 28 ოქტომბერი, როგორც "რეფერენდუმის დღე"
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => safrtkheebi-saertashoriso-sasamartloebsa-da-araghiarebis-politikashi-28-oqtomberi-rogorc-referendumis-dghe
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-09-21 12:42:25
                    [post_modified_gmt] => 2018-09-21 08:42:25
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=286868
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 286779
                    [post_author] => 8
                    [post_date] => 2018-09-21 11:01:13
                    [post_date_gmt] => 2018-09-21 07:01:13
                    [post_content] => ჰაერის დაბინძურება მსოფლიოს ერთ-ერთი უმთავრესი პრობლემაა, რომელიც დროთა განმავლობაში უფრო აქტუალური ხდება.

studioroosegaarde-ს ინოვაციური პროექტი, სწორედ ამ პრობლემის თანამედროვე გზებით გადაჭრას ემსახურება.

პროექტის ფარგლებში შეიქმნა კოშკი, ბეჭდები და ველოსიპედები, რომლებიც დაბინძურებული ჰაერის გაწმენდაში იღებენ მონაწილეობას.

 

"სმოგის" საწმენდი კოშკი

ეს მსოფლიოში ჯერჯერობით ყველაზე დიდი ჰაერის გამწმენდია - უზარმაზარი “მტვერსასრუტი”, რომელიც ნებისმიერ ადგილას შესაძლოა განთავსდეს. გამწმენდის გადაადგილება თავისუფლადაა შესაძლებელი. 7 მეტრი სიმაღლის თანამედროვე შენობის მსგავსი კონსტრუქცია, შეიწოვს დაბინძურებულ ჰაერს, გადაამუშავებს მას და ბუნებაში სუფთა სახით აბრუნებს. “მტვერსასრუტს” შეუძლია ერთ საათში 30 000 კუბური მეტრი ჰაერი გაწმინდოს. [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="286789,286878,286877,286879,286787"] ჰაერის გაწმენდისას მტვრის ნაწილაკები გამოიყოფა და დანადგარშივე გროვდება. კომპანია ამ "ნაგავს" ლამაზ სამკაულად აქცევს. პირველი მოწყობილობა კრაკოვში, შემდეგ პეკინსა და ტიანძინში გამოსცადეს. ამ ეტაპზე, მის განვითარებაზე კომპანიის ჩინელი პარტნიორი - ფირმა Film Method Works მუშაობს. მეორე გამწმენდი კი, როტერდამის პარკში დგას. კომპანიის მონაცემებზე დაყრდნობით, ეს უზარმაზარი მოწყობილობა იყენებს 1170 ვატს, ანუ დაახლოებით იმავე რაოდენობის ელექტროენერგიას, რასაც ჩვენი სამზარეულოს ელექტროჩაიდანი.  

გამწმენდი ბეჭედი

ამ ბეჭდებში სმოგის შეკუმშული ნაწილაკებია მოქცეული, რომელსაც ჰაერის გამწმენდი კოშკი აგროვებს. ბეჭედს ზოგი უბრალოდ სუვენირად ინახავს, ზოგი კი რჩეულის დასანიშნად. მისი ყიდვისას თქვენ 1000 m3 ჰაერის გასუფთავებას უწყობთ ხელს. ბეჭედის შეკვეთა ვებ გვერდის მეშვეობითაა შესაძლებელი. [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="286781,286786,286783,286782,286784"]  

გამწმენდი ველოსიპედი

ველოსიპედები ამ პროექტის ჯერჯერობით, უახლესი ეტაპია. ველოსიპედის საჭეზე დამაგრებული მოწყობილობა, მოძრაობისას დაბინძურებულ ჰაერს შთანთქავს და უკან გასუფთავებულ/გაფილტრულს უშვებს. გამწმენდი კი, ენერგიის გამოსამუშავებლად პედალის ძალას იყენებს. მისი პირველი პროტოტიპი წელს შეიქმნა და მის განვითარებაზე მუშაობა გრძელდება. სამომავლო პარტნიორი კი, ერთ-ერთი უმსხვილესი ჩინური ველოსიპედების გასაზიარებელი კომპანია OFO-ა, რომელსაც 100 მილიონზე მეტი (2017) რეგისტრირებული მომხმარებელი ჰყავს და მისი პროდუქცია მსოფლიოს 250 ქალაქშია ხელმისაწვდომი. [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="286841,286836,286835,286834"]  

სოკო, რომელიც პლასტიკის ნაგავს ჭამს

გარდა ტექნიკისა, გარემოს გასუფთავებაში მეცნიერებმა შესაძლოა, სოკოებიც ჩართონ. სპეციალისტები ირწმუნებიან, რომ მათ მიაგნეს სოკოს სახეობას, რომელსაც პოლიეთილენისა და პლასტმასის შემცველობის მქონე ნივთიერებების "შეჭმა" წლების ნაცვლად, კვირების განმავლობაში შეუძლია. მკვლევარების თქმით, სოკოს სახეობას, სახელწოდებით Aspergillus tubingensis-ს, რომელიც პაკისტანში აღმოაჩინეს, შეუძლია ისეთი ნივთიერებები შთანთქას, როგორიც არის პოლიესტერული პოლიურეთანი (რომელიც მაცივრებში გამოიყენება) და სინთეტიკური ტყავი. ცნობისთვის, 2016 წელს დაბინძურებული ჰაერით გამოწვეული ავადმყოფობების შედეგად 4.2 მილიონი ადამიანი გარდაიცვალა, რაც 1990 წლის მაჩვენებელს თითქმის 23%-ით აღემატება. აღმოსავლეთ ევროპა ამ მხრივ ერთ-ერთი პრობლემური რეგიონია. [post_title] => ბეჭდები, ველოსიპედები და სახლები, რომლებიც ჰაერს ასუფთავებს [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => bechdebi-velosipedebi-da-sakhlebi-romlebic-haers-asuftavebs [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-09-21 11:01:13 [post_modified_gmt] => 2018-09-21 07:01:13 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=286779 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 286580 [post_author] => 26 [post_date] => 2018-09-20 14:03:07 [post_date_gmt] => 2018-09-20 10:03:07 [post_content] => მარტივი და სამართლიანი წესები, მოქნილი საბაჟო პროცედურები და საგარეო ვაჭრობასთან დაკავშირებული ხარჯების შემცირება - ეს არის ის ძირითადი პრინციპებია, რომელსაც საბაჟო კოდექსის პირველადი ვარიანტი ითვალისწინებს და რომლის ამოქმედებასაც მთავრობა მომდევნო წლიდან აპირებს. კოდექსის ავტორი ფინანსთა სამინისტროა. უწყებაში აცხადებენ, რომ კოდექსთან დაკავშირებით, რეკომენდაციებისა და შენიშვნების მისაღებად მზად არიან. კოდექსი, რომელიც ქვეყანაში საბაჟო პროცედურებს არეგულირებდა, ბოლო წლებში არ არსებობდა და მას სხვადასხვა ნორმატიული აქტები მოიცავდა. რამდენიმეწლიანი პაუზის შემდეგ კი, კოდექსი მომდევნო წლის პირველი იანვრიდან უნდა შევიდეს ძალაში.
  • ახალი საბაჟო კოდექსით, ჩნდება საბაჟო პროცედურის მფლობელის დეფინიცია და პროცედურის მფლობელის ცვლილების შესაძლებლობა, რაც საშუალებას იძლევა საბაჟო პროცედურასთან დაკავშირებული უფლებები გადაეცეს სხვა პირს. აღნიშნული სიახლე ბიზნესსექტორს მისცემს საშუალებას, აწარმოოს მისთვის სასურველი გარიგება საბაჟო ზედამხედველობაში მოქცეულ საქონელზე ისე, რომ ხელი არ შეეშალოს საბაჟო კონტროლის განხორციელებას.
  • კიდევ ერთი სიახლე, რასაც ახალი საბაჟო კოდექსი ითვალისწინებს, არის ის, რომ ვაჭრობასთან დაკავშირებული ყველა პროცედურის გავლა კომპანიებს ელექტრონულად შეეძლებათ.
  • შემოდის ავტორიზებული ეკონომიკური ოპერატორის სტატუსის ცნება. ამ სტატუსის მქონე კომპანიები კი, ევროკავშირის ბაზარზეც ისარგებლებენ შეღავათებით.
  • ახალი შეღავათების ამოქმედება იგეგმება რეექსპორტში ჩართული კოპანიებისთვისაც. კომპანია, რომლის ავტომობილიც ექსპორტზე 6 თვის განმავლობაში გავა, მას იმპორტის გადასახადი, ავტომობილის განბაჟება-გაფორმებასთან გაღებული თანხები, სრულად დაუბრუნდება.
ბიზნესომბუდსმენის მოადგილე ზურაბ ძნელაშვილი „ფორტუნასთან“ საბაჟო კოდექსის „დაბრუნებას“ დადებითად აფასებს და აცხადებს, რომ ის რომ ამ სფეროს ცალკე კანონი მოაწესრიგებს, გარკვეული სტაბილურობის გარანტიას ქმნის.
„ჩვენი და ევროკავშირის საკანონმდებლო სივრცეებისა და რეგულაციების დაახლოება ხდება. ეს აუცილებლად  შეუწყობს ხელს ინვესტორების შემოსვლას. მათთვის აბსოლუტურად იქნება განჭვრეტადი რეგულაციები, ის რაც მათ ქვეყანაშია და ჩვენთანაცაა.  ასევე მარტივი იქნება, აქედან გატანა და იქიდან შემოტანა პროდუქტის.  ძალიან კარგია ასევე ის, რომ საბაჟო სფეროში რა რეფომრებიც გატარდა, ამ ყველაფრის შენარჩუნება ხდება. ჩვენი ქართული მიღწევების შენარჩუნება ხდება და ამას ემატება მოწინავე ევროპული რეგულაციები. ერთგვარი სინთეზი კიდევ უფრო მიეხმარება ჩვენ ბიზნესმენებს, რაც კარგია შევინარჩუნოთ და რაც ევროპას აქვს კარგი გადმოვიტანოთ,“ - აღნიშნა ზურაბ ძნელაშვილმა.
ერთადერთი ბუნდოვანება, რაც ბიზნესომბუდსმენის მოადგილის აზრით, ახალ საბაჟო კოდექსშია, ესაა გარანტიის ახალი სახე - თავდებობა. როგორც ის აცხადებს, ჯერჯერობით კანონის პირველად ვერსიაში კარგად არ წერია თუ როგორ მოხდება ამის რეალიზება, რადგან თავდებობა რთული ინსტიტუტია და საქმე ეხება პიროვნულ უზრუნველყოფას. ზურაბ ძნელაშვილი იმედოვნებს, რომ კანონის მიღების შემთხვევაში, ამას უფრო ნათლად კანონქვემდებარე აქტები დაარეგულირებს. საბაჟო კოდექსს მოწინააღმდეგე არ ჰყავს არც სავაჭრო-სამრეწველო პალატაში. როგორც „ფორტუნას“ მისმა პრეზიდენტმა ნინო ჩიქოვანმა განუცხადა, პირველი და ის, რაც პალატისთვის უშუალოდ რელევანტურია, ხდება საქართველოს საბაჟო კანონმდებლობის ჰარმონიზება - შესაბამისობაში მოყვანა ევროპულ ანალოგიურ კანონმდებლობასთან.
„ეს ცვლილება საშუალებას მისცემს ქართველ მეწარმეებს, უფრო სრულფასოვნად გამოიყენონ ევროკავშირთან თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულებით მიღებული სიკეთეები - პრეფერენციები, ეს არის კონკრეტული პოზიტივი ცალკეული კომპანიებისთვის, ასევე ეს გახლავთ წინგადადგმული ნაბიჯი, რათა მოხდეს საქართველოს ევროკავშირის ეკონომიკაში უფრო მეტი ინტეგრაცია, რაც ნიშნავს მეტ შემოსავალსა და დასაქმებას. მეორე მნიშვნელოვანი ცვლილება, ესაა ციფრული სერვისების შემოტანა. უდავოდ საბაჟო პუნქტებისა და გაფორმების ცენტრების გავლით პროცედურები იყო ძალზედ გამარტივებული, მაგრამ ახალა ეს სიმარტივე გადადის თვისობრივად ახალ სიბრტყეში, კონკრეტულად, მეწარმეებს საშუალება ეძლევათ, გამოიყენონ საბაჟოსთან დისტანციური-ციფრული ურთიერთობა, რაც აქამდე მეტწილად შიდა საგადასახდო თემატიკას ფარავდა,“ - აღნიშნა ჩიქოვანმა.
ჯერჯერობით საბაჟო კოდექსის შესახებ დეტალურ ინფორმაციას არ ფლობენ ეკონომიკის ექსპერტები. პარლამენტის მიერ კანონპროექტის მიღებამდე, ფინანსთა სამინისტრო მის განხილვას სწორედ ბიზნესმენებთან და ექსპერტებთან ერთად გეგმავს. მანამდე კი, ეკონომიკის ექსპერტი სოსო არჩვაძე აცხადებს, რომ კარგია, როცა ხელისუფლების სტრატეგიაა - მაქსიმალურად გაუმარტივოს ბიზნესს დროისა და ფინანსური რესურსის ხარჯები და ეს ყველაფერი ასახულია ახალ საბაჟო კოდექსში. ქეთი გიგოლაშვილი [post_title] => რას ჰპირდება ახალი საბაჟო კოდექსი ბიზნესს?! [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ras-hpirdeba-akhali-sabadjo-kodeqsi-bizness [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-09-20 14:03:07 [post_modified_gmt] => 2018-09-20 10:03:07 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=286580 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 286868 [post_author] => 22 [post_date] => 2018-09-21 12:36:30 [post_date_gmt] => 2018-09-21 08:36:30 [post_content] => საპრეზიდენტო არჩევნები, როგორც გენერალური რეპეტიცია 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის - ასეთია ანალიტიკოსების შეფასება საქართველოში 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებთან დაკავშირებით. თუმცა, არჩევნებმა, რომელიც აქამდე მხოლოდ გენერალურ რეპეტიციად განიხილებოდა, ახლა უკვე განსხვავებული მნიშვნელობა შეიძინა, საზოგადოების, პოლიტიკოსების თუ არასამთავრობო წრეების ნაწილში განჩდა შეკითხვები სახელმწიფო ინტერესების შესაძლო დაზიანების საფრთხეზე. ეს ყველაფერი მას შემდეგ, რაც მმართველი პოლიტიკური ძალის მიერ მხარდაჭერილმა კანდიდატმა 2008 წლის ომის თაობაზე საკუთარი პოზიცია დააფიქსირა. სალომე ზურაბიშვილი, რომელსაც საპრეზიდენტო არჩევნებში მხარს „ქართული ოცნება“ უჭერს, აგვისტოს ომში ქართული მხარის ბრალეულობის შესახებ წლებია საუბრობს, იგივე პოზიცია კი უკვე საპრეზიდენტო კანდიდატის რანგშიც დააფიქსირა. „მე ყოველთვის ვამბობდი და ვამბობ, რომ ომი დაიწყო საუკუნის წინ რუსეთმა, ჩვენ იმ დროს ჩავერთეთ რუსეთის პროვოკაციაში და წავედით ამ საომარ ვითარებაში. საქართველომ დაიწყო ეს ნაწილი ამ საომარი ვითარების,” - ასეთია საპრეზიდენტო კანდიდატის რანგში სალომე ზურაბიშვილის პირველი განცხადება 2008 წლის ომის თაობაზე. ამის შემდეგ მას საკუთარი პოზიციების დამატებით ახსნა მოუწია და აღნიშნა, რომ 2008 წელს აგრესორი იყო რუსეთი, თუმცა, იქვე დასძინა „კითხვაზე, შეიტანეს თუ არა წვლილი რუსული სცენარის განხორციელებაში სააკაშვილმა და მისმა გარემოცვამ, პასუხი ასევე ერთმნიშვნელოვანია - დიახ.“ ამის შემდეგ მან განაცხადა, რომ „ჩვენ დავბომბეთ ჩვენი მოსახლეობა“. მას შემდეგ, რაც საპრეზიდენტო კანდიდატის წინააღმდეგ საზოგადოებამ საკუთარი აზრი დააფიქსირა, წამოიწყო "30 ვერცხლის კამპანია", შეიქმნა პეტიცია მოთხოვნით, რომ მოიხსნას არჩევნებიდან სალომე ზურაბიშვილის კანდიდატურა, მმართველი ძალის მხარდაჭერილმა კანდიდატმა რიტორიკა შეცვალა და აღნიშნა, რომ რუსეთი არის ერთმნიშვნელოვნად აგრესორი და მან დაიწყო ომი საქართველოსთან 2008 წელს. [caption id="attachment_287005" align="aligncenter" width="692"] სალომე ზურაბიშვილს ქუთაისში აქციით დახვდნენ. 12 სექტემბერი, 2018 წელი[/caption]   მიუხედავად პრეზიდენტის შემცირებული უფლებებისა, 28 ოქტომბერი საქართველოს მოქალაქეებისთვის მნიშვნელოვანი დღეა - ეს საქართველოს დღევანდელი კონსტიტუციით ბოლო არჩევნებია, როცა საქართველოს პრეზიდენტი პირდაპირი, საყოველთაო წესით აირჩევა, რაც მას მნიშვნელოვან საზოგადოებრივ მანდატს ანიჭებს. პოლიტიკის ექსპერტი ნიკა ჩიტაძე "ფორტუნასთან" ამბობს, რომ 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველოს მოქალაქეებისთვის ერთგვარი რეფერენდუმიც კია. ნიკა ჩიტაძე აღნიშნავს, რომ სალომე ზურაბიშვილის განცხადებები სახელმიწიფო ინტერესებს აზიანებს. "მიუხედავად იმისა, რომ პრეზიდენტს არ გააჩნია დიდი ძალაუფლება, მეორეს მხრივ, ეს არჩევნები არის რეფერენდუმი, რა უნდა რეალურად საქართველოს და იცავს თუ არა საქართველო თავის ეროვნულ ღირსებებს," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე. საერთაშორისო სასამართლოები ამ დროისთვის აგვისტოს ომის საქმეზე საქართველოს რუსეთთან ორი სახელმწიფოთაშორისი დავა აქვს - ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში და ჰააგის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში. რიგითი მოქალაქე სალომე ზურაბიშვილის განცხადებები საქართველოსთვის არანაირ საერთაშორისო სამართლებრივ ვალდებულებებს არ წარმოშობს, თუმცა, ამ შემთხვევაში ვითარებას 2 ფაქტი ართულებს - სალომე ზურაბიშვილი მმართველი ძალის მხარდაჭერილი კანდიდატია, ამასთანავე თუ ის პრეზიდენტი გახდება, არ ვიცით, როგორ პოზიციას დააფიქსირებს ის ამავე საკითხზე.  როგორც "ფორტუნასთან" "საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივის" ხელმძღვანელი გიორგი მშვენიერაძე ამბობს, რუსეთის ფედერაციამ შესაძლოა, მის მიერ პრეზიდენტობის კანდიდატის რანგში გაკეთებული განცხადებებიც გამოიყენოს არგუმენტად. „მას მხარდაჭერას უცხადებს ხელისუფლება და ბუნებრივია, მისი განცხადებები ძნელია აღიქმებოდეს, როგორც მისი პერსონალური აზრი ამ საკითხზე. თუ ის გახდება პრეზიდენტი, ეს განცხადებები ალბათ წარდგენილი იქნება საერთაშორისო სასამართლოებში და არის ასეთი პრეცენდენტი, ესაა 1974 წლის შემთხვევა, ავსტრალია საფრანგეთის წინააღმდეგ, როცა გამოყენებული იყო პრეზიდენტის მიერ გაკეთებული განცხადებები. მინუმუმ, რაც შეგვიძლია ვთქვათ, ახლაც უკვე ეს განცხადებები აზიანებს საქართველოს ინტერესებს, რადგან საუბარია იმ კანდიდატზე, რომელიც ხელისუფლების მიერ არის მხარდაჭერილი. სასამართლოში რამდენად დააზიანებს, ეს უკვე დამოკიდებული იქნება იმაზე, რამდენად წარადგენს მათ მეორე მხარე და სასამართლო გაიზიარებს თუ არა,“ - აცხადებს გიორგი მშვენიერაძე. "საიას" თავმჯდომარე სულხან სალაძე კი აღნიშნავს, რომ თავად სასამართლოსთვის გადაწყვეტილების მიღების პროცესში მნიშვნელოვანია, არა პოლიტიკოსთა განცხადებები, არამედ ის, თუ რა მტკიცებულებები არსებობს საქმეზე გადაწყვეტილების მისაღებად. „თუმცა, ეს არ ნიშნავს არცერთ შემთხვევაში იმას, რომ ქალბატონი ზურაბიშვილის განცხადებები წინ არ დახვდება ერთის მხრივ, მას პრეზიდენტობის შემთხვევაში და რაც უფრო სამწუხაროა, წინ დახვდება სახელმწიფოს. ეს ნიშნავს რუსული ინტერესების გატარებას. რუსეთი ამ რიტორიკას იყენებს მისი ინტერესების სასარგებლოდ, არ თანამშრომლობს ჰააგაში სასამართლოსთან და ქართულ მხარეს აქ ისედაც უჭირს საქმეში ეფექტური მონაწილეობა და უჭირს იმიტომ, რომ რუსეთი არ თანამშრომლობს სასამართლოსთან,“ - აღნიშნავს „ფორტუნასთან“ სულხან სალაძე.    არაღიარების პოლიტიკა პრეზიდენტი წარმოადგენს სახელწმიფოს საერთაშორისო ასპარეზზე. სხვადასხვა მაღალი დონის შეხვედრებში, ფორუმებსა თუ კონფერენციებში, სახელმწიფო პირები ტრიბუნას იყენებენ/უნდა იყენებდნენ საქართველოს საკითხის წამოსაწევად სწორედ რუსეთიდან მომდინარე საფრთხეების კონტექსტში. "საიას" თავმჯდომარე სულხან სალაძე კი ამბობს, რომ სალომე ზურაბიშვილს პრეზიდენტობის შემთხვევაში, საერთაშორისო ურთიერთობებში უკვე გაკეთებული განცხადებებიც წინ დახვდება. რა შედეგი შეიძლება მივიღოთ, თუ მომავალი პრეზიდენტი მაღალი დონის შეხვედრებსა და ღონისძიებებზე არ ისაუბრებს ოკუპაციაზე და ოკუპირებულ რეგიონებში არსებულ მძიმე მდგომარეობაზე, პასუხი მარტივია - არაღიარების პოლიტიკა შესუსტდება ან შეიცვლება: „როცა არაღირების პოლიტიკას ატარებს სახელმწიფო და ამაში მხარს გიჭერს მთელი საერთაშორისო საზოგადოება, რომელიც ეფუძნება მათ შორის იმას, რომ აგრესორი, მათ შორის, 2008 წელს არის რუსეთი, რომელიც საქართველოს ტერიტორიებზე უკანონოდ შემოიჭრა და მას უპასუხა ქართულმა სამხედრო შეიარაღებულმა ძალებმა, ის არის ოკუპანტი და ამას ეფუძნება მთელი არაღიარების პოლიტიკა. ამ დროს თუ სახელმწიფოს მეთაური ამ პოზიციას უარყოფს ან სათანადოდ არ იცავს, ეს ბუნებრივია, გამოიწვევს ჩვენი პარტნიორებისგანაც ამ მხარდაჭერის შერბილებას ან შეცვლას, რაც ნიშნავს, რომ რეალურად დაკარგავ რუსეთზე ზეწოლის გარკვეულ ბერკეტებს,“ - აღნიშნავს გიორგი მშვენიერაძე. რუსეთზე ზეწოლის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბერკეტი ჟენევის მოლაპარაკებებია. პოლიტიკის საკითხებში ექსპერტი ნიკა ჩიტაძე ამბობს, რომ საპრეზიდენტო არჩევნებში სალომე ზურაბიშვილის გამარჯვების შემთხვევაში, რუსეთი მის მიერ გაკეთებულ განცხადებებს გამოიყენებს და ხაზს უსვამს, რომ საუბარია ზურაბიშვილის იმ პოზიციაზე, სადაც ის აგვისტოს ომში საქართველოს ბრალეულობაზე საუბრობს. "რუსეთი მიგვითეთებს, რომ საქართველოს არ აქვს არანაირი მორალური უფლება, განიხილებოდეს აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის დაბრუნების საკითხი, ვინაიდან, თვითონ პრეზიდენტი აცხადებს, რომ საქართველომ დაიწყო ომი. მიუხედავად იმისა, რომ ზურაბიშვილმა შემდეგ დაწერილი ტექსტი წაიკითხა, ფაქტია, რომ რუსეთი გამოიყენებს ზურაბიშვილის მიერ უკვე გაკეთებულ განცხადებებს და არა მის მიერ ბოლოს წაკითხულ ტექსტს. დღეს, როცა ვცდილობთ ვამტკიცოთ რეალობა, რომ რუსეთი ოკუპანტია და დაიწყო ომი, ამ ფონზე სალომე ზურაბიშვილი აკეთებს უპასუხისმგებლო განცხადებებს და მისი არჩევის შემთხვევაში, საქართველოს ეროვნულ ინტერესებს საფრთხე შეექმნება," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე. ნიკა ჩიტაძე აქვე დასძენს, რომ თუ სალომე ზურაბიშვილს პრეზიდენტად აირჩევენ და მისი რიტორიკა უცვლელი იქნება, შესაძლოა, არაღიარებისპოლიტიკის მიმართულებით შესუსტდეს საერთაშორისო პარტნიორებისგან მხარდაჭერაც. "ეს განცხადება ნეგატიურად აისახება საერთაშორისო პრესტიჟზეც. თვითონ დასავლეთიც არ გვცემს პატივს, როცა პოლიტიკური მოღვაწე თავის პიროვნულ ინტერესებს ქვეყნის ინტერესებზე მაღლა აყენებს და ასეთ კანდიდატს ირჩევს მოსახლეობა," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე.   თაკო ივანიაძე   [post_title] => საფრთხეები საერთაშორისო სასამართლოებსა და არაღიარების პოლიტიკაში - 28 ოქტომბერი, როგორც "რეფერენდუმის დღე" [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => safrtkheebi-saertashoriso-sasamartloebsa-da-araghiarebis-politikashi-28-oqtomberi-rogorc-referendumis-dghe [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-09-21 12:42:25 [post_modified_gmt] => 2018-09-21 08:42:25 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=286868 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 620 [max_num_pages] => 207 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 92275c254b1213bd0d301c6f0489941d [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები