ბრონქიტი ზამთრის პერიოდში ყველაზე ხშირი დაავადებაა – რჩევები დაავადებასთან გასამკლავებლად

პოპულარული

ბრონქიტი ზამთრის პერიოდში ყველაზე ხშირი დაავადებაა – რჩევები დაავადებასთან გასამკლავებლად

ზამთრის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და ხშირი დაავადება – ბრონქიტია. თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პროფესორი, ყარამან ფაღავა, “ფორტუნასთან” ამბობს, რომ ბრონქიტი ხშირია როგორც ბავშვებში, ასევე მოზრდილებში, თუმცა პროფესორი ხაზს უსვამს, რომ დაავადების პროგნოზი განსხვავებულია, ბავშვებში იგი უხშირესად მწვავე დაავადების გამოვლინებაა, მოზრდილებში – არაიშვიათად ქრონიკულ ხასიათს ატარებს.

ყარამან ფაღავა დაავადების გამომწვევ მიზეზებზე საუბრობს და მკურნალობის საუკეთესო გზებს გვთავაზობს.

– რა არის ბრონქიტის გამომწვევი მიზეზი და რომელ სეზონზე ვლინდება დაავადება ყველაზე ხშირად?

– ბრონქიტი წელიწადის ყველა დროს გვხვდება, მაგრამ მისი სიხშირე განსაკუთრებით მატულობს შემოდგომის ბოლოს, ზამთარსა და ადრეულ გაზაფხულზე. ბრონქიტის განვითარებას, პირველ რიგში,  ხელს უწყობს გაუკაჟებლობა, როდესაც, მაშინ უბრალო გაციებაც კი აქვეითებს ორგანიზმის მდგრადობას ინფექციების მიმართ. სხვადასხვა ინფექცია, ეს იქნება ვირუსები, ბაქტერიები, მიკოპლაზმები, ბრონქების ანთებას იწვევს. ზამთრის პერიოდში ძალიან ხშირია წვრილი ბრონქების ანთება, რომელსაც ჩვენ ბრონქიოლიტს ვუწოდებთ. იგი ვლინდება ჩვილ ბავშვებში, საკმარისად მძიმედ მიმდინარეობს, ზოგჯერ უბრალოდ ინჰალაციაც კი შველის, უწამლო ინჰალაცია, ორთქლით მკურნალობა, მაგრამ ზოგჯერ ეს საკმარისი არ არის და უფრო ძლიერი პრეპარატებია საჭირო.

– როგორ მიმდინარეობს ბრონქიტი მოზრდილებსა და ბავშვებში?

– ბრონქიტი, რასაკვირველია, ბავშვებში უფრო მძიმედ მიმდინარეობს. მოზრდილებში – შედარებით უფრო მსუბუქად. მეორე მხრივ, მოზრდილებში ამის მნიშვნელოვანი ხელშემწყობი ფაქტორი არის თამბაქოს მოხმარება. თამბაქოს მწეველებში დაავადება ლამის ქრონიკულიც იყოს, აღარ ვსაუბრობ ტუბერკულოზზე. გარდა ამისა, ბრონქიტი შეიძლება იყოს ზოგიერთი მძიმე თანდაყოლილი დაავადების გამოვლინებაც. პირველ რიგში, ეს არის მუკოვისციტოზი, ანუ კისტოფიბროზი, ეს დაავადება თავისთავად იშვიათია, მაგრამ, ყოველ შემთხვევაში, ამასაც თავისი წვლილი შეიძლება შეჰქონდეს. ბრონქების დაზიანება შეიძლება, გამოწვეული იყოს ალერგიით. დაავადების ყველაზე მძიმე ფორმა არის ბრონქული ასთმა, მაგრამ, ასევე, შეიძლება იყოს ე.წ. ობსტრუქციული ბრონქიტი, ანუ ალერგიული ბრონქიტი. ერთი მეორეს ძალიან ჰგავს, დიფერენციაცია საკმაოდ რთულია. მოზრდილ ადამიანებში კი გვაქვს  – ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება, როდესაც ბრონქები ვიწროვდება და ეს პროცესი შეუქცევადია. ბრონქული ასთმის დროს, კარგად მკურნალობის შემთხვევაში, ცვლილებები შექცევადია.

ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების დროს კი – შეუქცევადია და თანდათანობით სულ უფრო უჭირს ადამიანს, მერე უკვე გულის დაავადებაც ვითარდება. ესე იგი, ბრონქიტი ბავშვებში უფრო ხშირია, შესაძლებელია, მწვავე პერიოდში უფრო მძიმედაც მიმდინარეობდეს, მაგრამ პროგნოზი უფრო კარგია. საჭიროა გაკაჟება, სრულყოფილი მკურნალობა; მოზრდილებში – ზოგჯერ მას შეიძლება ქრონიკული ხასიათი ჰქონდეს, შეუქცევადი ცვლილებები ვითარდება. საბედნიეროდ, ბავშვები ძალზე იშვიათად (ეს მაინც მოზრდილების დაავადებაა) კიდევ ბრონქოექტაზიურ დაავადებასაც ვხვდებით. ეს ნიშნავს, რომ ქრონიკული ბრონქიტის დროს ბრონქების სანათური ფართოვდება, პარკების მსგავსი რამ ვითარდება, სადაც ჩირქი გროვდება, და ეს ძალიან ძნელი სამკურნალოა.

– თქვენ ახსენეთ ინჰალაციაც. როგორ უნდა ჩავატაროთ ინჰალაცია სწორად სახლის პირობებში?

– ინჰალაციები ბრონქიტისა და ბრონქიოლიტის დროს პირველი მკურნალობაა. ინჰალაცია შეიძლება იყოს მარტივიც, წამლის გარეშე და შეიძლება – წამლითაც. წამლის გარეშე – ეს ნიშნავს ფიზიოლოგიური ხსნარით, ან ნატრიუმ ქლორის ოდნავ მომატებული კონცენტრაციის ან სოდის ხსნარით ინჰალაცია. ინჰალაცია შეიძლება იყოს ცივი, აპარატის მეშვეობით, შეიძლება უშუალოდ ორთქლით, ნახევარ ლიტრ მდუღარე წყალს ვუმატებთ რამდენიმე ჩაის კოვზ სოდას, ან მარილს, პაციენტს ასე ვასუნთქებთ ერთი-ორი წუთის განმავლობაში.

– რაც შეეხება მედიკამენტოზურ მკურნალობას, რამდენად გაუწევთ მკურნალობის ამ მეთოდს რეკომენდაციას?

– საერთოდ, ორი პრინციპი არსებობს: ერთი არის, რომ პაციენტს მივცეთ ამოსახველებელი საშუალება. ამოსახველებელს ვაძლევთ იმისათვის, რომ ბრონქებში ე.წ. „საცობები“ არ შეიქმნას და მდგომარეობა კიდევ არ გაუარესდეს. მაგრამ არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ამოსახველებლები 1.5 – 2 წლამდე ასაკის ბავშვებში არ ინიშნება იმიტომ, რომ ბავშვებს უჭირთ ამოხველება და გაუმჯობესების მაგივრად სიტუაცია უარესდება. მკურნალობის მეორე გზა არის ხველის დამაწყნარებელი. ჩვეულებრივ, ამ მეთოდს ვიყენებთ ღამის საათებში, როცა ავადმყოფი ღამით ვერ იძინებს შემაწუხებელი მშრალი ხველის გამო.

– ინიშნება თუ არა ბრონქიტის დროს ინექციური მკურნალობა?

– ასეთ პაციენტებში, როგორც წესი, ნემსი არ ინიშნება. მიუხედავად იმისა, რომ შემთხვევათა 40%-50% შეიძლება ბაქტერიებით იყოს გამოწვეული,  ანტიბიოტიკები (როგრორც დასალევი, ასევე ნემსის სახით), როგორც წესი, არ გამოიყენება. მე არ ვსაუბრობ ბრონქოექტაზიურ დაავადებას, ასეთ შემთხვევაში ანტიბიოტიკები წამყვანია, ჩვეულებრივი, ბანალური მწვავე ბრონქიტის დროს ჩვენ ანტიბიოტიკები არ გვჭირდება, ველოდებით, რომ ორგანიზმი მას ანტიბიოტიკების გარეშე მოერევა.

– როგორ დავიცვათ თავი ამ დაავადებისგან?

– ორი გზა არის: ერთი უწამლო – მაქსიმალური გაკაჟება, ხელ-პირის ცივი წყლით დაბანვა. ფეხებზე ცივი წყლის გადავლება, ტანის დაზელვა სველი პირსახოცით, ცივი შხაპი (ეს საუკეთესო გზაა); ასევე მტვრიან და დაბინძურებულ ადგილებს უნდა მოვერიდოთ. პროფილაქტიკის მიზნით, ძალიან კარგია მთაში ასვლა. მთაში უფრო მშრალი ჰაერია, განსაკუთრებით აღმოსავლეთ საქართველოში. ჰაერის სხვადასხვა დამაბინძურებლის და, ასევე, ალერგოგენების კონცენტრაცია დაბალია. რაც შეეხება წამლებს, აცრებს, პროფილაქტიკა ამ გზითაც შესაძლებელია, იმუნიტეტის გაზრდა მათი მეშვეობითაც შესაძლებელია.

 

თათია კაკიაშვილი

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => fortunas-temebi
                                    [1] => yaraman-faghava
                                    [2] => bronqiti
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 203471
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => fortunas-temebi
                                    [1] => yaraman-faghava
                                    [2] => bronqiti
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 203471
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 16375
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => fortunas-temebi
                                    [1] => yaraman-faghava
                                    [2] => bronqiti
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => fortunas-temebi
                                    [1] => yaraman-faghava
                                    [2] => bronqiti
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (203471) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (22298,21074,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 296205
                    [post_author] => 21
                    [post_date] => 2018-10-23 11:08:59
                    [post_date_gmt] => 2018-10-23 07:08:59
                    [post_content] => საქართველოს ავტოპარკის უმრავლესობა - თითქმის 91% 2008 წლამდეა წარმოებული, სამ წლამდე ასაკის ავტოსატრანსპორტო საშუალებები ავტოპარკის მხოლოდ 1.2%-ს შეადგენს - ინფორმაცია "ფორტუნამ" შსს-გან გამოითხოვა. ამასთან დაკავშირებით, თბილისის მერია ავტოპარკების ტექდათვალიერებას გეგმავს. კახა კალაძის შეფასებით, თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე მწვავე პრობლემის, ჰაერის დაბინძურების აღმოსაფხვრელად ეს ნაბიჯი, სხვა ძირითად საკითხებთან ერთად, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. უკვე რამდენიმე თვეა, კალაძე მერიას დაქვემდებარებულ სტრუქტურებს ავალებს, რომ დაუყოვნებლივ განახორციელონ ავტომობილების ტექინსპექტირება და ის მანქანები, რომლებიც კრიტერიუმებს ვერ დააკმაყოფილებენ, ხმარებიდან ამოიღონ.

დედაქალაქის მერს იგივე მიდგომა და დამოკიდებულება აქვს სხვადასხვა სახელმწიფო დაწესებულებასა და სამინისტროებთან. ამავდროულად, ავტომობილების ინსპექტირების ორგანოების ასოციაციაში აცხადებენ, რომ საქართველოს მასშტაბით ავტოპარკების 91% დროულად საჭიროებს რეაბილიტაცია-განახლებას.



„ყველაფერი ეს მთლიანობაში არის საჭირო დედაქალაქის იერსახის მოსაწესრიგებლად, ეკოლოგიური პრობლემების გადასაწყვეტად, უსაფრთხოებისა და სხვა სტანდარტების დასაცავად. მოქალაქეებისგან ხშირად შემოდის ცნობები შემდეგ დარღვევებზე: დაბინძურებისა თუ ქალაქის ქონების ვანდალურად დაზიანების, კულტურული მემკვიდრეობის ხელყოფის, მშენებლობებზე დადგენილი ნორმების დარღვევის შესახებ. ჩვენ ასეთი ჩართულობა და თანამონაწილეობა გვაძლევს 24 საათიანი მუშაობის სტიმულს, ასევე გვავალდებულებს, რომ თბილისელებს არ გავუცრუოთ იმედები და ყოველთვის დავიცვათ ქალაქის, თითოეული უბნის, ქუჩის, ეზოს თუ ოჯახის უფლებები,“ - აღნიშნა თბილისის მერმა ქალაქში ურბანულ წესრიგზე პასუხისმგებელი, ზედამხედველობის განახლებული სამსახურის წარდგენისას.

თავად თბილისის მერიის უკვე განახლებული ავტოპარკი ასე გამოიყურება:

 

[gallery royalslider="1" ids="296384,296396,296374,296364,296361,296360,296372,296350,296347,296375,296380,296378,296399,296389"]

 

იმის გასარკვევად, თუ რა ასაკის და მდგომარეობის ავტომობილები მოძრაობს თბილისში, "ფორტუნამ" შსს-გან ინფორმაცია გამოითხოვა. უწყების საინფორმაციო-ანალიტიკური ცენტრის 2017 წლის მონაცემებით, ავტოპარკი საქართველოში ყოველწლიურად იზრდება. ავტოპარკის 80%-ზე მეტს მსუბუქი და მსუბუქი მაღალი გამავლობის ავტომანქანები შეადგენს, რომელთა უმრავლესობა რუხი, ვერცხლისფერი და თეთრი ფერისაა. სამგზავრო ავტომანქანების წილი საქართველოს ავტოპარკში 4.3%-ია, ხოლო სატვირთოების - 8%.

შსს-ს ცნობით, საქართველოში ყველაზე მეტად გავრცელებულია Mercedes Benz-ის და Opel-ის მარკის ავტომანქანები. გარდა ამისა, 2017 წელს მნიშვნელოვნად გაიზარდა Toyota-ს მარკის ავტომანქანების რაოდენობა. მოდელებიდან კვლავ ლიდერობს Opel Astra და E კლასის მერსედესები, რომლებსაც მოსდევს C კლასის მერსედესები და Opel Vectra.

 

[gallery royalslider="1" ids="296307,296306,296305,296304,296303,296302,296301,296300,296299,296311"]

 

მსუბუქი ავტომობილების თითქმის ნახევარი სედანის ტიპისაა, თუმცა 2017 წელს მსუბუქებს შორის უფრო მოთხოვნადია „ჰეტჩბეკი“ ძარის ტიპის ავტომობილები. როგორც სამგზავრო, ასევე სატრანსპორტო ავტომანქანებში ლიდერობს Ford, რომელიც სამგზავრო მანქანების თითქმის ნახევარს შეადგენს, ხოლო სატვირთოების - 27.6%-ს. ამას გარდა, ავტოსატრანსპორტო საშუალებების 88% კერძო პირების მფლობელობაშია. ავტოტრანსპორტის 36.5% თბილისში რეგისტრირებულ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე ირიცხება.

შსს-ს ცნობით, პირველადი რეგისტრაციებიდან ირკვევა, რომ საქართველოს მოსახლეობა უპირატესობას Toyota-ს მარკის ავტომანქანებს ანიჭებს, კერძოდ კი Toyota Prius-ს. 3 წლამდე ასაკის ავტომობილებიდან გასულ წელს ყველაზე მოთხოვნადი იყო Toyota (1964 ცალი), რომელსაც მოსდევს Mercedes Benz (301 ცალი), Ford (276 ცალი), Hyundai (275 ცალი), Skoda (271 ცალი) და ა.შ.

გასულ წელს პირველადი რეგისტრაციები შემცირდა 26.5%-ით, ხოლო ექსპორტ-რეექსპორტი გაიზარდა 88%-ით. ამასთანავე, ახალი ავტომანქანების პირველადი რეგისტრაციის რაოდენობა 26%-ით მეტია, ახალი ავტომანქანების ექსპორტ/რეექსპორტის რაოდენობაზე.

 

[gallery royalslider="1" ids="296317,296318,296319,296320,296321,296322,296323,296324,296325,296326"]

 

2017 წელს მნიშვნელოვნად გაიზარდა ჰიბრიდებისა და ელექტროძრავიანი ავტომანქანების იმპორტი - იმპორტის 63% Toyota Prius შეადგენს. შსს-ს ცნობით, წინა წელთან შედარებით მკვეთრადაა შემცირებული იმპორტი იაპონიიდან, რომელმაც ლიდერის პოზიცია დაუთმო აშშ-ს. შემცირებულია იმპორტი გერმანიიდან, ხოლო თურქეთიდან გაზრდილია 37%-ით, რაც სრული იმპორტის 1.3%-ია.

შარშან საქართველოდან ექსპორტ-რეექსპორტით გაყვანილი ავტომანქანების უმრავლესობა სომხეთში ფიქსირდება. სხვა წლებთან შედარებით, თითქმის 4-ჯერ გაიზარდა უკრაინაში გასული ავტომანქანების რაოდენობა. რაც შეეხება მარჯვენასაჭიანი ავტომანქანების იმპორტს, 2017 წელს გასულ წლებთან შედარებით, 61%-ითაა შემცირებული, ხოლო მარჯვენასაჭიანი ავტომანქანების რეექსპორტი 61%-ით გაიზარდა.

 

[gallery royalslider="1" ids="296328,296329,296330,296331,296332,296333,296334,296335,296336,296337"]

 

საქართველოში ყველაზე გავრცელებული ბრენდებიდან დიდი მოთხოვნაა Toyota-ს მარკის ახალ ავტომობილებზე, ხოლო Ford-ისა და Opel-ის მარკის ახალ ავტომობილებზე მოთხოვნა შემცირებულია. ახალი მსუბუქი მანქანების რეგისტრაციის მიხედვით, საუკეთესო ავტომწარმოებელთა ხუთეულში მოხვდა Toyota, Skoda, Land Rover, Hyundai და Mercedes Benz. ამავე ხუთეულში შესული მარკების ყველაზე მოთხოვნადი მოდელებია: Toyota Land Cruiser, Skoda Octavia, Land Rover Range Rover Sport, Hyundai Tucson, IX35 და Mercedes Benz GLE.

მომზადებულია შსს-ს საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის ცენტრის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის მიხედვით.

თათია კაკიაშვილი

    [post_title] => იაპონიიდან მანქანების ექსპორტი შემცირებულია - რა მდგომარეობაა ქართულ ავტოპარკებში [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => iaponiidan-manqanebis-eqsporti-shemcirebulia-ra-mdgomareobaa-qartul-avtoparkebshi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-23 11:08:59 [post_modified_gmt] => 2018-10-23 07:08:59 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=296205 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 293541 [post_author] => 8 [post_date] => 2018-10-22 11:11:20 [post_date_gmt] => 2018-10-22 07:11:20 [post_content] => ბავშვები სენსიტიური თემაა, ბავშვები ქუჩაში კი განსაკუთრებით სენსიტიური... იმის მიღმა, რასაც ჩვენ ვხედავთ, უამრავი დარღვევაა - იძულება, ძალადობა, შეურაცხყოფა... ბოლო დროს თბილისში, ეს ბავშვები დღის განმავლობაში ქუჩაში ნაკლებად ჩანან. "ფორტუნა" დაინტერესდა, სად მიდიან ისინი და რას სთავაზობს მათ სახელმწიფო. აღმოჩნდა, რომ მათი ნაწილი დღის ცენტრებში და თავშესაფრებშია, ნაწილმა კი „სამუშაო საათები“ შეიცვალა. ქუჩის ბავშვების სახელმწიფო პროგრამა 2014 წლიდან მოქმედებს. დღეს უკვე ექვსი დღის ცენტრი და ექვსი თავშესაფარი ფუნქციონირებს: თბილისში, რუსთავში და ქუთაისში. გარდა ამისა, საქართველოს მასშტაბით ოთხი მობილური ჯგუფი მუშაობს. მობილური ჯგუფები გადიან იმ ადგილას, სადაც ბავშვები მოწყალების სათხოვნელად ხშირად ჩნდებიან, შეიძლება კონკრეტულ ადგილზე ისინი გამოძახების საფუძველზეც გავიდნენ. თუმცა, ეს რეაგირება მხოლოდ დილის 9 საათიან 6 საათამდე ხდება. სწორედ ამის გამო, ბავშვების „სამუშაო საათები“ შეიცვალა და ვისაც დღის ცენტრში წასვლა არ უნდა, ისინი ქუჩაში მასობრივად 6 საათის შემდეგ გამოდიან. [gallery royalslider="1" size="large" link="file" ids="293542,293546,293543,293545,293544"]

რა ხდება დღის ცენტრებში და თავშესაფრებში

სოციალურ სააგენტოში, ამ პრობლემის მოსაგვარებლად, კვირაში ერთხელ თბილისში, მობილური ჯგუფი საღამოს 8 საათიდან ღამის 2 საათამდე მუშაობს. ქუჩაში მყოფ ბავშვებს არჩევანი აქვთ. მათ შეუძლიათ, უარი თქვან ქუჩაში გასვლაზე, მივიდნენ ასეთ ცენტრებში, მიიღონ უფასო კვება და თავშესაფარი. სწორედ ამაში დასარწმუნებლად მუშაობენ მობილური ჯგუფები, თუმცა ასეთი ბავშვების ნდობის მოპოვება საკმაოდ რთულია...
„ასეთი ჯგუფების ფუნქციაა, ქუჩებში მოძებნონ ბავშვები, გაესაუბრონ, ნდობა მოიპოვონ, სახლში მიიყვანონ ან სურვილის მიხედვით, თავშესაფარში გადაიყვანონ. დღის ცენტრში ბავშვებს შეუძლიათ როგორც დილიდან, ასევე სკოლის შემდეგ მივიდნენ. ბავშვები აქ უზრუნველყოფილი არიან საკვებით და ზოგიერთი მათგანი ღამითაც რჩება,“ - ყვება ხათუნა ჯიქია „ფორტუნასთან“ და აღნიშნავს, რომ თავშესაფრები ჩაკეტილი სისტემით არ მუშაობენ და ბავშვებს უფლება აქვთ ნებისმიერ დროს დატოვონ ისინი. „ეს ნებაყოფილობითია, ბავშვის ნებაზეა, იქ მოუნდება დარჩენა თუ უკან, ქუჩაში დაბრუნდება. ჩვენ ვმუშაობთ იმაზე, რომ სურვილი ჰქონდეს, თუნდაც დღის მომსახურება მიიღოს,“ - განაცხადა ხათუნა ჯიქიამ და აღნიშნა, რომ პროგრამის დაწყების დღიდან დღის ცენტრებითა და თავშესაფრებით მოსარგებლე ბავშვების რაოდენობა გაზრდილია.
სოციალური მომსახურების სააგენტო ამ პროგრამას 5-დან 19 წლამდე ბავშვებში ახორციელებს. 2016 წელს ჩვენი მომსახურება 239-მა ბენეფიციარმა მიიღო. 2017 წელს - 270-მა. ამ დროისთვის ცენტრებში 243 ბენეფიციარი იღებს მომსახურებას. ამ რიცხვებში შედიან ის ბავშვებიც, რომლებიც ხან ცენტრში არიან, ხან ისევ ქუჩას უბრუნდებიან. სოციალური მომსახურების სააგენტოში ამბობენ, რომ ბავშვების ქცევის მართვა რთულია.
„ბავშვებთან ურთიერთობაში სხვადასხვა პრობლემას ვაწყდებით. ხშირად ეს არის სოციალური პრობლემის მქონე ოჯახებიდან გამოსული ბავშვი, არიან მოზარდები დისფუნქციური ოჯახებიდანაც, შეიძლება იყოს ოჯახში ძალადობის პრობლემაც. ბევრია მიგრანტიც (უმეტესად აზერბაიჯანიდან). ამ ხალხთან ვერ ვმუშაობთ ისე, როგორც საჭიროა. მათ არ აქვთ ჩვენი დოკუმენტები, არ გვაძლევენ ბავშვის დაბადების მოწმობას, რომ შესაბამისი პრობლემის მოსაგვარებლად ვიმუშავოთ ან შეზღუდვა გავაკეთოთ ან შემაკავებელი ორდერი გამოვწეროთ. ამ პრობლემის მოსაგვარებლად, ზოგიერთ მიგრანტ ბავშვს დროებით საიდენტიფიკაციო მოწმობას ვაძლევთ. ამის საფუძველზე ვრთავთ ყველა პროგრამაში, მათ შორის სკოლაში, ჯანდაცვის პროგრამაში და ა.შ,“ - ამბობს ხათუნა ჯიქია. მისივე თქმით, ზოგიერთი ბავშვი მცირე საოჯახო ტიპის სახლში ან მინდობით აღზრდაში გადადის.

ბავშვები, უფროსებთან ერთად

როცა ბავშვები ქუჩაში მოწყალების სათხოვნელად მშობელთან ერთად გამოდიან, პრობლემა უფრო რთულდება.
„გვქონია გამოწერილი შემაკავებელი ორდერები. გვქონდა სასამართლოზე მიმართვა, მშობლის უფლებების შეზღუდვისთვის, ვის იდენტიფიცირებასაც ვახდენთ... მშობელს როცა ვუზღუდავთ უფლებებს, თუ ბავშვი არ გაჩერდა, კანონიერი წარმომადგენლის გარეშეც რჩება და ჩვენ გარეშეც. სირთულე იზრდება ასაკის მიხედვით. პატარა ასაკის ბავშვების ჩვენთან ან ოჯახში გაჩერება უფრო მარტივად ხდება. ჩვილები მინდობით აღზრდაში გადადიან, ხოლო ჩვენი მომსახურებით 5 წლიდან სარგებლობენ. მნიშვნელოვანია, რამდენი ხანია ქუჩაში გამოსული, თუ ახალი გამოსულია, გადადიან მსურველ ოჯახებში და იქ ხდება მათი ქცევის რეგულირება, თუმცა თუ ქუჩაში დიდი ხნის გამოსულია, მიმღებ ოჯახებს უჭირთ მათი მოთოკვა, ამიტომ უფრო თავშესაფარში რჩებიან,“ - განაცხადა ხათუნა ჯიქიამ.
 

მინდობითი აღზრდა და ოჯახები, რომლებიც "ქუჩის ბავშვებს" იფარებენ

მინდობითი აღზრდაც, ერთერთია იმ პროგრამიდან, რასაც სახელმწიფო, მოქალაქეების მეშვეობით, მიუსაფარ ბავშვებს სთავაზობს. ოჯახები თავად გამოთქვამენ სურვილს, გადიან ტრენინგებს და რეგისტრირდებიან ბაზაში. მიუსაფარი ბავშვები მიმღებ ოჯახში დროებით რჩებიან. ამ პერიოდს სოციალური მუშაკი და ოჯახთან მისი შეწყობა განაპირობებს.
„ოჯახები გადიან რეგისტრაციას ჩვენს ტერიტორიულ განყოფილებებში, წერენ რა ასაკის ბავშის მიღება შეუძლიათ და რა მდგომარეობის. იმის მიხედვით, ვუტარებთ ტრეინინგებს და გვყავს ბაზაში, საჭიროების შემთხვევაში, ბავშვები გადაგვყავს მათთან. შემდეგ ვაკვირდებით შეეჩვევა თუ არა ოჯახი და ბავშვი ერთმანეთს,“ - განმარტავს ხათუნა ჯიქია.
სახელმწიფო ასეთ ოჯახებს ჯანმრთელ ბავშვზე თვეში 450 ლარს (დღეში 15) უხდის, ხოლო შშმ-ზე 600 ლარი (დღეში 20 ლარი).  

ბავშვთა უფლებები საგრძნობლად არ გაუმჯობესებულა, თუმცა...

იმის გამო, რომ ქუჩაში კვლავ დიდი რაოდენობით ბავშვი გამოდის და ისინი მარტივად ხდებიან ძალადობის მსხვერპლი, ღამით ამ პრობლემის მოგვარებას ამ დროისთვის პატრული ცდილობს. თუმცა, აქცენტი თბილისზეა, რეგიონებში კი, კვლავ უკონტროლო სიტუაციაა. ზოგადი სურათით, ბავშვთა უფლებების მდგომარეობა ბოლო წლებში საგრძნობლად არ გაუმჯობესებულა. ამას კვლევაც ადასტურებს, რომელიც ცოტა ხნის წინ, "ადამიანის უფლებათა სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრმა" და "პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის" შეიმუშავა.
"არსებითად არ გაუმჯობესებულა ქუჩაში მცხოვრები და მომუშავე ბავშვების უფლებრივი მდგომარეობა, კვლავ აქტუალურია ბავშვთა სიკვდილიანობის, სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე ბავშვებისთვის ხარისხიანი ზოგადი განათლების მიწოდება, განსაკუთრებით კი, სოფლებში და მაღალმთიან რეგიონებში," - ვკითხულობთ კვლევაში.
თუმცა, სოციალური მომსახურების სააგენტოში აცხადებენ, რომ პრობლემების აღმოსაფხვრელად მუშაობა მიმდინარეობს. UNICEF-ის რეკომენდაციების საფუძველზე, ახლა სოციალური მომსახურების სააგენტო ახალ სტრატეგიაზე მუშაობს. პროექტი უკვე შემუშავებულია და სტრატეგია წლის ბოლომდე იქნება. ეს კი, როგორც მუშაობის სტილის ცვლილებას, ასევე ახალი ჯგუფების დამატებას გულისხმობს, თუმცა ყველაფერი ბიუჯეტზეა დამოკიდებული.   პ.ს. არანაკლებ მოწყვლადი ჯგუფია მოხუცები. მათზე არავინ ზრუნავს, სამუშაო საათებშიც კი... [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="293569,293567,293568"]

თამთა უთურგაშვილი

ფოტო: ლერი ზაქაიძე; თათია კაკიაშვილი

[post_title] => რატომ შეიცვალა "ქუჩის ბავშვების სამუშაო საათები" - რას სთავაზობს მათ სახელმწიფო [ფოტორეპორტაჟი] [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ratom-sheicvala-quchis-bavshvebis-samushao-saatebi-ras-stavazobs-mat-sakhelmwifo-fotoreportadji [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-22 18:00:48 [post_modified_gmt] => 2018-10-22 14:00:48 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=293541 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 297097 [post_author] => 22 [post_date] => 2018-10-19 13:32:15 [post_date_gmt] => 2018-10-19 09:32:15 [post_content] => 11 თვის ინგლისურად ალაპრაკდა, მოგვიანებით რუსულად დაიწყო საუბარი, ქართული 3 წლის ასაკში ისწავლა.  4 წლის ალექსანდრე პოლიგლოტია და როგორც დედა ამბობს, უკვე 7 ენაზე საუბრობს. როგორც 4 წლის ალექსანდრე ჯაშვაძის დედა, ეკო სანებლიძე ამბობს, ყველა ბავშვი განსაკუთრებულია და ნიჭს სხვადასხვა მხრივ, სხვადასხვა დროს გამოავლენს. ფსიქოლოგები მიიჩნევენ, რომ ბავშვებს ნიჭის გამოსავლენად,  შემდეგ კი საკუთარი შესაძლებლობების სრული რეალიზაციისთვის ხელშემწყობი გარემო პირობები სჭირდებათ. ბავშვის განვითარების პროცესში სპეციალისტები დიდ მნიშვნელობას ანიჭებენ ოჯახის როლს, ასევე სკოლაში სპეციალური საგანმანათლებლო გარემოს შექმნას, რაც ინდივიდუალურ მიდგომას, შესაძლებლობებზე და ინტერესებზე მორგებულ სასწავლო გეგმას გულისხმობს.       ავტორები: თაკო ივანიაძე, ლერი ზაქაიძე   [post_title] => ვინ არის 4 წლის პოლიგლოტი, რომელიც 7 ენაზე საუბრობს (ვიდეო) [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => vin-aris-4-wlis-poligloti-romelic-7-enaze-saubrobs-video [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-22 10:47:35 [post_modified_gmt] => 2018-10-22 06:47:35 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=297097 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 296205 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-10-23 11:08:59 [post_date_gmt] => 2018-10-23 07:08:59 [post_content] => საქართველოს ავტოპარკის უმრავლესობა - თითქმის 91% 2008 წლამდეა წარმოებული, სამ წლამდე ასაკის ავტოსატრანსპორტო საშუალებები ავტოპარკის მხოლოდ 1.2%-ს შეადგენს - ინფორმაცია "ფორტუნამ" შსს-გან გამოითხოვა. ამასთან დაკავშირებით, თბილისის მერია ავტოპარკების ტექდათვალიერებას გეგმავს. კახა კალაძის შეფასებით, თბილისის ერთ-ერთი ყველაზე მწვავე პრობლემის, ჰაერის დაბინძურების აღმოსაფხვრელად ეს ნაბიჯი, სხვა ძირითად საკითხებთან ერთად, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. უკვე რამდენიმე თვეა, კალაძე მერიას დაქვემდებარებულ სტრუქტურებს ავალებს, რომ დაუყოვნებლივ განახორციელონ ავტომობილების ტექინსპექტირება და ის მანქანები, რომლებიც კრიტერიუმებს ვერ დააკმაყოფილებენ, ხმარებიდან ამოიღონ. დედაქალაქის მერს იგივე მიდგომა და დამოკიდებულება აქვს სხვადასხვა სახელმწიფო დაწესებულებასა და სამინისტროებთან. ამავდროულად, ავტომობილების ინსპექტირების ორგანოების ასოციაციაში აცხადებენ, რომ საქართველოს მასშტაბით ავტოპარკების 91% დროულად საჭიროებს რეაბილიტაცია-განახლებას. „ყველაფერი ეს მთლიანობაში არის საჭირო დედაქალაქის იერსახის მოსაწესრიგებლად, ეკოლოგიური პრობლემების გადასაწყვეტად, უსაფრთხოებისა და სხვა სტანდარტების დასაცავად. მოქალაქეებისგან ხშირად შემოდის ცნობები შემდეგ დარღვევებზე: დაბინძურებისა თუ ქალაქის ქონების ვანდალურად დაზიანების, კულტურული მემკვიდრეობის ხელყოფის, მშენებლობებზე დადგენილი ნორმების დარღვევის შესახებ. ჩვენ ასეთი ჩართულობა და თანამონაწილეობა გვაძლევს 24 საათიანი მუშაობის სტიმულს, ასევე გვავალდებულებს, რომ თბილისელებს არ გავუცრუოთ იმედები და ყოველთვის დავიცვათ ქალაქის, თითოეული უბნის, ქუჩის, ეზოს თუ ოჯახის უფლებები,“ - აღნიშნა თბილისის მერმა ქალაქში ურბანულ წესრიგზე პასუხისმგებელი, ზედამხედველობის განახლებული სამსახურის წარდგენისას. თავად თბილისის მერიის უკვე განახლებული ავტოპარკი ასე გამოიყურება:   [gallery royalslider="1" ids="296384,296396,296374,296364,296361,296360,296372,296350,296347,296375,296380,296378,296399,296389"]   იმის გასარკვევად, თუ რა ასაკის და მდგომარეობის ავტომობილები მოძრაობს თბილისში, "ფორტუნამ" შსს-გან ინფორმაცია გამოითხოვა. უწყების საინფორმაციო-ანალიტიკური ცენტრის 2017 წლის მონაცემებით, ავტოპარკი საქართველოში ყოველწლიურად იზრდება. ავტოპარკის 80%-ზე მეტს მსუბუქი და მსუბუქი მაღალი გამავლობის ავტომანქანები შეადგენს, რომელთა უმრავლესობა რუხი, ვერცხლისფერი და თეთრი ფერისაა. სამგზავრო ავტომანქანების წილი საქართველოს ავტოპარკში 4.3%-ია, ხოლო სატვირთოების - 8%. შსს-ს ცნობით, საქართველოში ყველაზე მეტად გავრცელებულია Mercedes Benz-ის და Opel-ის მარკის ავტომანქანები. გარდა ამისა, 2017 წელს მნიშვნელოვნად გაიზარდა Toyota-ს მარკის ავტომანქანების რაოდენობა. მოდელებიდან კვლავ ლიდერობს Opel Astra და E კლასის მერსედესები, რომლებსაც მოსდევს C კლასის მერსედესები და Opel Vectra.   [gallery royalslider="1" ids="296307,296306,296305,296304,296303,296302,296301,296300,296299,296311"]   მსუბუქი ავტომობილების თითქმის ნახევარი სედანის ტიპისაა, თუმცა 2017 წელს მსუბუქებს შორის უფრო მოთხოვნადია „ჰეტჩბეკი“ ძარის ტიპის ავტომობილები. როგორც სამგზავრო, ასევე სატრანსპორტო ავტომანქანებში ლიდერობს Ford, რომელიც სამგზავრო მანქანების თითქმის ნახევარს შეადგენს, ხოლო სატვირთოების - 27.6%-ს. ამას გარდა, ავტოსატრანსპორტო საშუალებების 88% კერძო პირების მფლობელობაშია. ავტოტრანსპორტის 36.5% თბილისში რეგისტრირებულ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე ირიცხება. შსს-ს ცნობით, პირველადი რეგისტრაციებიდან ირკვევა, რომ საქართველოს მოსახლეობა უპირატესობას Toyota-ს მარკის ავტომანქანებს ანიჭებს, კერძოდ კი Toyota Prius-ს. 3 წლამდე ასაკის ავტომობილებიდან გასულ წელს ყველაზე მოთხოვნადი იყო Toyota (1964 ცალი), რომელსაც მოსდევს Mercedes Benz (301 ცალი), Ford (276 ცალი), Hyundai (275 ცალი), Skoda (271 ცალი) და ა.შ. გასულ წელს პირველადი რეგისტრაციები შემცირდა 26.5%-ით, ხოლო ექსპორტ-რეექსპორტი გაიზარდა 88%-ით. ამასთანავე, ახალი ავტომანქანების პირველადი რეგისტრაციის რაოდენობა 26%-ით მეტია, ახალი ავტომანქანების ექსპორტ/რეექსპორტის რაოდენობაზე.   [gallery royalslider="1" ids="296317,296318,296319,296320,296321,296322,296323,296324,296325,296326"]   2017 წელს მნიშვნელოვნად გაიზარდა ჰიბრიდებისა და ელექტროძრავიანი ავტომანქანების იმპორტი - იმპორტის 63% Toyota Prius შეადგენს. შსს-ს ცნობით, წინა წელთან შედარებით მკვეთრადაა შემცირებული იმპორტი იაპონიიდან, რომელმაც ლიდერის პოზიცია დაუთმო აშშ-ს. შემცირებულია იმპორტი გერმანიიდან, ხოლო თურქეთიდან გაზრდილია 37%-ით, რაც სრული იმპორტის 1.3%-ია. შარშან საქართველოდან ექსპორტ-რეექსპორტით გაყვანილი ავტომანქანების უმრავლესობა სომხეთში ფიქსირდება. სხვა წლებთან შედარებით, თითქმის 4-ჯერ გაიზარდა უკრაინაში გასული ავტომანქანების რაოდენობა. რაც შეეხება მარჯვენასაჭიანი ავტომანქანების იმპორტს, 2017 წელს გასულ წლებთან შედარებით, 61%-ითაა შემცირებული, ხოლო მარჯვენასაჭიანი ავტომანქანების რეექსპორტი 61%-ით გაიზარდა.   [gallery royalslider="1" ids="296328,296329,296330,296331,296332,296333,296334,296335,296336,296337"]   საქართველოში ყველაზე გავრცელებული ბრენდებიდან დიდი მოთხოვნაა Toyota-ს მარკის ახალ ავტომობილებზე, ხოლო Ford-ისა და Opel-ის მარკის ახალ ავტომობილებზე მოთხოვნა შემცირებულია. ახალი მსუბუქი მანქანების რეგისტრაციის მიხედვით, საუკეთესო ავტომწარმოებელთა ხუთეულში მოხვდა Toyota, Skoda, Land Rover, Hyundai და Mercedes Benz. ამავე ხუთეულში შესული მარკების ყველაზე მოთხოვნადი მოდელებია: Toyota Land Cruiser, Skoda Octavia, Land Rover Range Rover Sport, Hyundai Tucson, IX35 და Mercedes Benz GLE. მომზადებულია შსს-ს საინფორმაციო-ანალიტიკური დეპარტამენტის ცენტრის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის მიხედვით.

თათია კაკიაშვილი

    [post_title] => იაპონიიდან მანქანების ექსპორტი შემცირებულია - რა მდგომარეობაა ქართულ ავტოპარკებში [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => iaponiidan-manqanebis-eqsporti-shemcirebulia-ra-mdgomareobaa-qartul-avtoparkebshi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-23 11:08:59 [post_modified_gmt] => 2018-10-23 07:08:59 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=296205 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 621 [max_num_pages] => 207 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 6a563b29bde08365beb2eed71714bc88 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები