ჩრდილოეთ კორეის ძირითადი მოვლენების ქრონოლოგია

პოპულარული

ჩრდილოეთ კორეის ძირითადი მოვლენების ქრონოლოგია

ბოლო პერიოდში ჩრდილოეთ კორეის ლიდერი განსაკუთრებით გააქტიურდა და ბირთვული იარაღის გამოცდით მუდმივად აპელირებს. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ბოლო წლებში მისი მხრიდან უკვე ტენდენციადაც კი იქცა, მისმა ქმედებებმა და მუქარამ განსაკუთრებული ინტენსივობა შეიძინა და  ყოველდღიურად იძაბება სიტუაცია ფხენიანსა და დასავლეთს შორის.

გთავაზობთ ჩრდილოეთ კორეის ისტორიის ძირითად მოვლენებს, რომელიც BBC-ის მასალებზე დაყრდნობით არის მომზადებული.   

 1945 წელი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, კორეის ჩრდილოეთ ნაწილი საბჭოთა დაიკავა, ხოლო სამხრეთი – ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა.

1946 წელი –  ჩრდილოეთ კორეის კომუნისტური „კორეელ მუშათა პარტიის“ ინაუგურაცია მოხდა. სათავეში საბჭოთა მხარდაჭერილი ხელმძღვანელობა მოვიდა, წითელი არმიის მიერ მომზადებული კიმ ირ სენის ხელმძღვანელობით.  

1948 წელი –  კორეის დემოკრატიულმა სახალხო რესპუბლიკამ კიმ ირ სენი ლიდერად გამოაცხადა. საბჭოთა ჯარები ქვეყნიდან გაიყვანეს.

1948 წლის მაისში საბოლოოდ მოხდა ერთიანი კორეის გათიშვა.

1950 წელი – სამხრეთ კორეამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, რასაც ჩრდილოეთ კორეის შეჭრა და კორეის ომი მოჰყვა. ამავე წელს კორეის გაერთიანებისა და ერთი სახელმწიფოს შექმნის მიზნით, კიმ ირ სენის მეთაურობის დროს, ჩრდილო კორეამ დაიწყო ომი, რომელიც 1953 წლის 25 ივლისამდე გაგრძელდა. ამის შემდეგ, ორმა კორეულმა ქვეყანამ უსაფრთხოებასა და ერთმანეთთან მშვიდობიან ურთიერთობის შენარჩუნების თაობაზე რამდენჯერმე გააფორმა სხვადასხვა ტიპის ხელშეკრულება.

1960-იანი წლები  კორეისთვის სწრაფ სამრეწველო ზრდად მიიჩნევა.

1968 წლის იანვარში ჩრდილოეთ კორეამ აშშ-ის საზღვაო სადაზვერვო გემი USS Pueblo შეიპყრო.

1972 წელი – ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეა მშვიდობიანი გაერთიანების შესახებ ერთობლივ განცხადებას აწერენ ხელს.

1974 წელი – კიმ ირ სენი თავის უფროს ვაჟს, კიმ ჩენ ირის, მემკვიდრედ ნიშნავს.

1985 წელი – ჩრდილოეთ კორეა შეუერთდა საერთაშორისო ბირთვული გაუვრცელებლობის ხელშეკრულებას, რომელიც ქვეყანაში ბირთვული იარაღის წარმოებას კრძალავდა.

1986 წელი – იონგბუონში კვლევითმა ბირთვულმა რეაქტორმა ფუნქციონირება დაიწყო.

1991 წელი – ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციას შეუერთდნენ.

1993 წელი – ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტო ჩრდილოეთ კორეას ბირთვული გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების დარღვევაში ადანაშაულებს და მოითხოვს, ინსპექტორებს ბირთვული ნარჩენების შენახვის ადგილები მიეცეთ.  ჩრდილოეთ კორეა ხელშეკრულების დატოვებით იმუქრება. ამავე წელს სატესტო რადიოგადამცემი ბალისტიკური რაკეტა იაპონიის ზღვაში ხვდება. 

1994 წლის ივლისში კიმ ირ სენი გარდაიცვალა. მამის ადგილს კიმ ჩენ ირი იკავებს. ამავე წლის ოქტომბერში ჩრდილოეთ კორეა და აშშ შეთანხმებაზე აწერენ ხელს, რომლის მიხედვითაც, პიონინგს თავისი ბირთვული პროგრამა უნდა გაეყინა მძიმე საწვავის ნავთობისა და ორი მსუბუქი წყლის ბირთვული რეაქტორის სანაცვლოდ.

წყალდიდობა და შიმშილობა

1996 წელს წყალდიდობის შემდეგ ჩრდილოეთ კორეას თავს დიდი შიმშილობა დაატყდა. ქვეყანაში, გავრცელებული შიმშილობის გამო, 3 მილიონი ჩრდილოეთ კორეელი დაიღუპა. ამავე წლის აპრილში ჩრდილოეთ კორეა აცხადებს, რომ აღარ დაიცავს ზავს, რომელზეც კორეის ომის დასრულებისას შეთანხმდნენ და დემილიტარიზებულ ზონაში ათასობით სამხედროს გზავნის.  სექტემბერში ჩრდილოეთ კორეის წყალქვეშა ნავი 26 კომანდოსით სამხრეთ კორეის ქალაქ Gangneung-ის მახლობლად გადის. შეტაკებების შედეგად არიან დაღუპულები.

1998 წლის ივნისში სამხრეთ კორეამ შეიპყრო ჩრდილოეთ კორეის წყალქვეშა ხომალდი ამ უკანასკნელის საზღვაო სივრცეში. აგვისტოში ჩრდილოეთ კორეა იაპონიასა და წყნარი ოკეანის სახმელეთო სივრცეში მრავალრიცხოვან სარაკეტო გაშვებას ახორციელებს,  რაც ქვეყნის ფარგლებს გარეთ ჩრდილოეთ კორეის შესაძლებლობებს ცნობადს ხდის.

ისტორიული ხელის ჩამორთმევა

2000 წლის ივნისში პიონგინგში კიმ ჩენ ირის და სამხრეთ კორეის პრეზიდენტ კიმ დე-ჯუნს შორის კორეის შიდა სამიტი ჩატარდა. სამიტის მთავარი თემა საზღვრის მემორანდუმის განახლება და ურთიერთობების აღდგენა იყო. შედეგად ჩრდილოეთ კორეის 3500-ზე მეტ პატიმარს სამხრეთი ამნისტიას უცხადებს.

2002 წლის იანვარში აშშ-ის პრეზიდენტმა,  ჯორჯ ბუშმა, ჩრდილოეთ კორეას, ერაყსა და ირანს „ბოროტების ღერძი“ უწოდა, რომელიც “მასობრივი განადგურების იარაღის” შენებას განაგრძობდა. ივნისში  ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული საზღვაო გემები ყვითელ ზღვაში იბრძვიან. ამ შეტაკებას 30 ჩრდილოეთ და ოთხი სამხრეთ კორეელი მეზღვაური ემსხვერპლა. სექტემბერში იაპონიის პრემიერმინისტრმა კოიძუმი ძიუნიტირო ისტორიული ვიზიტი განახორციელა, რომლის დროსაც ჩრდილოეთ კორეამ აღიარა, რომ 1970-იან და 1980-იან წლებში  იაპონიის 13 მოქალაქე გაიტაცა, რომელთაგან 4 იმდროისთვის ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო. 

ბირთვული ბრწყინვალება

2002 წლის ოქტომბერში აშშ-მა და მისმა აზიელმა მოკავშირეებმა – იაპონიამ და სამხრეთ კორეამ, შეაჩერეს ჩრდილოეთ კორეის მიერ გავრცელებული ნავთობის ექსპორტირება, რადგან ოფიციალური ფხენიანი ფარულად ავითარებდა ურანის ბირთვულ პროგრამას. დეკემბერში ჩრდილოეთ კორეამ გამოაცხადა, რომ იონგბიონთან ბირთვული ობიექტების რეაქტივაციას მოახდენდა.

2003 წლის იანვარში ჩრდილოეთ კორეამ ბირთვული გაუვრცელებლობის ხელშეკრულება დატოვა; ბირთვული საკითხის გადასაწყვეტად ექვსმხრიანი მოლაპარაკებები დაიწყო ჩინეთს, კორეას, აშშ-ს, იაპონიასა და რუსეთს შორის.

მაისში ჩრდილოეთმა 1992 წელს სამხრეთ კორეასთან გაფორმებული ხელშეკრულება დაარღვია, რომლის მიხედვით, კორეის ნახევარკუნძული უფასო ბირთვულ იარაღს შეინარჩუნებდა.

ექვსპარტიული მოლაპარაკებები

2003 წლის ოქტომბერში ფხენიანმა განაცხადა, რომ 8,000 ბირთვული საწვავის წნევის გადამუშავება დაასრულა. ექსპერტთა შეფასებით, ეს ჩრდილოეთს საკმარისი რაოდენობით იარაღის კლასის პლუტონიუმს მისცემს 6 ბირთვული ბომბისთვის.

2005 წლის თებერვალში ჩრდილოეთ კორეამ საჯაროდ პირველად აღიარა, რომ თავდაცვისთვის ბირთვულ იარაღს აწარმოებდა.

2006 წლის ივლისში ოფიციალურმა ფხენიანმა 7 რაკეტა დატესტა და მათ შორის გრძელი სპექტრის Taepodong-2-იც იყო. მალევე Taepodong-2 ავარიულად ჩამოვარდა აშშ-ში. ოქტომბერში  ჩრდილოეთ კორეამ პირველად დატესტა ბირთვული იარაღი მიწისქვეშ. ამის საპასუხოდ გაერო-მ ქვეყანას ეკონომიკური და კომერციული სანქციები დაუწესა.

2007 წლის ივლისში, მას შემდეგ, რაც 50,000 ტონა მძიმე საწვავის ნავთობის დახმარების პაკეტი მიიღო, ჩრდილოეთ კორეამ თავისი მთავარი იონგბიონის რეაქტორი ისროლა. აგვისტოში სამხრეთ კორეა აცხადებს, რომ ფხენიანში მომხდარი წყალდიდობის გამო, ჩრდილოეთს დასახმარებლად დაახლოებით 50 მლნ აშშ დოლარს გამოუგზავნის. 

ბირთვული დეკლარაცია

2007  წლის ოქტომბერში  ფხენიანში მეორე კორეული სამიტი გაიმართა. პრეზიდენტი ნო მუ ჰიენი პირველი სამხრეთ კორეელი ლიდერი ხდება, რომელმაც ჩრდილოეთისა და სამხრეთის განმაცალკევებელ დემილიტარიზებულ ზონაში გაიარა.

2008 წლის მარტში ჩრდილოეთ-სამხრეთის ურთიერთობები მკვეთრად გაუარესდა მას შემდეგ, რაც სამხრეთ კორეის ახალმა პრეზიდენტმა ლი მიონ ბაკიმ პირობა დადო, რომ ჩრდილოეთ კორეასთან უფრო რთულ ხაზს გაავლებდა.

აგვისტოში კიმ ჩენ ირის ინსულტი მოუვიდა. მას შემდეგ, რაც  ოქტომბერში აშშ-მა ჩრდილოეთ კორეა ტერორიზმის შავი სიიდან ამოიღო, ქვეყანა თანახმა იყო, იონგბიონის ბირთვულ საიტზე სრული ხელმისაწვდომობა უზრუნველეყო.  

ბირთვული დაძაბულობა იზრდება

2009 წლის იანვარში ჩრდილოეთ კორეაში აცხადებენ, რომ სამხრეთთან ყველა სამხედრო და პოლიტიკურ გარიგებას თავიდან იცილებენ. აპრილში ჩრდილოეთ კორეას მეზობლები სატესტო რაკეტის გააქტიურებაში ადანაშაულებენ. გაეროს უშიშროების საბჭოსგან გამოტანილი განაჩენი ოფიციალურ ფხენიანს ექვსი მხარის მოლაპარაკებებიდან გასვლისკენ მოუწოდებს. მაისში ჩრდილოეთ კორეა მეორე მიწისქვეშა ბირთვულ გამოცდას ახორციელებს. ქვეყნის ამ ნაბიჯს გაერო გმობს.

აგვისტოში ჩრდილოეთ კორეა ორ ამერიკელ ჟურნალისტს – ლაურა ლინგსა და ეუნა ლის ათავისუფლებს, რომლებსაც საზღვრის უკანონო გადაკვეთის გამო, 12 წლით მძიმე შრომა ჰქონდათ მისჯილი. ჩრდილოეთი სამხრეთის შესარიგებლად გარკვეულ ქმედებებს ახორციელებს: ყოფილი პრეზიდენტის დაკრძალვაზე დელეგაციას გზავნის, ოთხ სამხრეთ კორეელ მეთევზეს ათავისუფლებს და ურთიერთობის განახლებას იმედოვნებს.

ნოემბერში ჩრდილოეთ კორეის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტოების ცნობით, 8,000 გაზის საწვავის წნევის გადამუშავება დასრულებულია, რაც ერთი ბირთვული ბომბის შესაქმნელად სრულიად საკმარისია.

ხომალდ “ჩიონენის” ჩაძირვა

2010  წლის მარტში ჩრდილოეთ კორეამ სამხრეთ კორეის ხომალდი “ჩიონინი” საზღვართან ჩაძირა. სექტემბერში კიმ ჩენ ირის უმცროსი ვაჟი, კიმ ჩენ ინი,  მაღალ პოლიტიკურ და სამხედრო თანამდებობებზე დაინიშნა. ნოემბერში ჩრდილოეთ კორეა იუწყება ცნობილი ამერიკელი ბირთვული მეცნიერის მიერ ახალი საიდუმლოებით აღჭურვილი ობიექტის მშენებლობის შესახებ,  რაც აშშ-ში, სამხრეთ კორეასა და იაპონიაში განგაშის სიგნალს რთავს. 

მემკვიდრეობა

2011 წლის დეკემბერში კიმ ჩენ ირი გარდაიცვალა.

2012 წლის აპრილში Taepodong-2-ის სარაკეტო გაშვება, რომლის დატესტვაც საერთაშორისოდ აკრძალული იყო, მარცხს განიცდის. ჩრდილოეთ კორეის თქმით, მათი მიზანი კიმ ირ სენის დაბადებიდან 100 წლისთავის აღსანიშნავად სატელიტის ორბიტაზე გადატანა იყო.  ამ გეგმის განხორციელებას ქვეყანა დეკემბერში წარმატებით იწყებს.

მესამე ბირთვული ტესტი

2013 წლის თებერვალში ჩრდილოეთ კორეის მესამე ბირთვული სატესტო მცდელობის შემდეგ გაერო-მ ქვეყანას ახალი სანქციები დაუწესა. აპრილში ოფიციალური ფხენიანი აცხადებდა, რომ იონგბუონის ბირთვულ კომპლექსში ყველა ობიექტს გადააყენებდა და 53000-იან სამუშაო ძალას სამხრეთ-კორეის მიერ დაფინანსებული Kaesong-ის ერთობლივი სამრეწველო პარკიდან გაიყვანდა. 

2013 წლის დეკემბერში კიმ ჩენ ინის ბიძა, სახელმწიფო ხელისუფლების დამხობის გამო, დამნაშავეს სცნეს. 2011 წელს კიმ ჩენ ირის სიკვდილის შემდეგ ეს ყველაზე გახმაურებული ამბავი იყო.

2014 წლის მარტში ჩრდილოეთ კორეამ 2009 წლის შემდეგ პირველად დატესტა ორი საშუალო რადონგის ბალისტიკური რაკეტა, რაც გაეროს რეზოლუციების პირდაპირი დარღვევა იყო. აღნიშნულზე რამდენიმე საათის შემდეგ, აშშ-მა, სამხრეთ კორეამ და იაპონიამ ნიდერლანდებში მოლაპარაკებები გამართეს. ამავდროულად, ჩრდილოეთ კორეიდან სამხრეთის მიმართულებით ორი სადაზვერვო თვითმფრინავი იქნა შემჩნეული, რამაც ძალიან დიდი შეშფოთება გამოიწვია.

2014 წლის ოქტომბერში ოფიციალური პირები მოულოდნელად ეწვივნენ სამხრეთს და თებერვლიდან შეჩერებული ფორმალური მოლაპარაკებების განახლებაზე შეთანხმდნენ. დეკემბერში ჩრდილოეთ კორეა და აშშ ერთმანეთს  კიბერთავდასხმებზე ედავებოდნენ, რასაც აშშ-ის მხრიდან ახალი სანქციების დაწესება მოჰყვა. 

2015 წლის აგვისტოში სამხრეთი კორეა დემილიტარიზებულ ზონაში ხმამაღალ პროპაგანდისტულ მაუწყებლობას წყვეტს მას შემდეგ, რაც ჩრდილოეთმა ყოველწლიური აშშ-სამხრეთ-კორეული სამხედრო წვრთნების დროს შეიარაღებული იერიში მიიტანა.

ბირთვული ბიძგი

2015 წლის სექტემბერში ჩრდილოეთ კორეა ადასტურებს, რომ მან თავისი იონგბუონის ბირთვული ქარხანა განათავსა, რასაც  აშშ-ის მხრიდან ახალ სანქციები მოჰყვა.  

2016 წლის იანვარში ჩრდილოეთ კორეის მთავრობამ  პირველი წყალბადის ბომბის სატესტო ოპერაცია დააანონსა. მაისში მმართველ მუშათა პარტიამ 40 წლის განმავლობაში პირველად  ჩაატარა კონგრესი, რომლის დროსაც კიმ ჩენ ინი პარტიის ლიდერად აირჩიეს. ნოემბერში გაეროს უშიშროების საბჭომ კიდევ უფრო გაააქტიურა სანქციები, რაც ჩრდილოეთ კორეის მთავარი ექსპორტის – ქვანახშირის 60%-ით შემცირებას  ისახავდა მიზნად.

2017 წლის იანვარში კიმ ჩენ ინიმ განაცხადა, რომ ჩრდილოეთ კორეა ხანგრძლივი რადიუსის მართვადი რაკეტების  განვითარების საბოლოო ეტაპზეა. აღსანიშნავია, რომ ამ რაკეტებს ბირთვული ქობინების გადატანა შეუძლიათ.

თებერვალში მალაიზიაში კიმ ჩენ ინის ნახევარძმა კიმ ჩენ ნამი ინტოქსიკაციის შედეგად მოკლეს. აღნიშნულ საქმეში მკვლევარები ჩრდილოეთ კორეის ჩართულობაზე ეჭვობენ.

აპრილში რამდენიმე თვის განმავლობაში ჩრდილოეთ კორეის სატესტო ქმედებებისა და რიტორიკის შემდეგ, აშშ ჩრდილოეთ კორეას ბირთვული და ბალისტიკური სარაკეტო ტესტების შესახებ აფრთხილებს. 

ივლისში ფხენიანმა იაპონიის ზღვაში რაკეტის სატესტო გაშვება მოახდინა. აგვისტოში დაძაბულობა იზრდება, რადგან აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის, განცხადებით, ვაშინგტონმა მოამზადა სამხედრო პასუხი ჩრდილოეთ კორეისთვის იმ შემთხვევისთვის, თუ ფხენიანი „არაკეთილგონიერ ქმედებებს განახორციელებს“. დონალდ ტრამპი ჩრდილოეთ კორეას „ცეცხლითა და სიბრაზით“ დაემუქრა იმ შემთხვევაში, თუ ჩრდილოეთ კორეა რეალურ საფრთხეს შეუქმნის აშშ-ის ტერიტორიებს. აშშ-ის პრეზიდენტის თქმით, ვაშინგტონი გუამის კუნძულის წინააღმდეგ მიმართულ ფხენიანის ქმედებებს პასუხს გასცემს.

ოფიციალური ჩინეთის განცხადებით, ქვეყანა ემხრობა გაერო-ს სანქციებს, რომელიც ითვალისწინებს ქვანახშირის, მინერალებისა და ზღვის პროდუქტების იმპორტის აკრძალვას.

 

 

BBC-ის მასალების მიხედვით მოამზადა თათია კაკიაშვილმა 

 

ახალი ამბები / მსოფლიო /

|

18 სექტემბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bbc
                                    [1] => istoria
                                    [2] => chrdiloet-korea
                                    [3] => faqtebi
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 164700
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bbc
                                    [1] => istoria
                                    [2] => chrdiloet-korea
                                    [3] => faqtebi
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 164700
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 223
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bbc
                                    [1] => istoria
                                    [2] => chrdiloet-korea
                                    [3] => faqtebi
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bbc
                                    [1] => istoria
                                    [2] => chrdiloet-korea
                                    [3] => faqtebi
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (164700) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (1072,2121,2648,223,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 195725
                    [post_author] => 12
                    [post_date] => 2017-12-11 15:54:01
                    [post_date_gmt] => 2017-12-11 11:54:01
                    [post_content] => დამწვარი სახლი, დაზიანებული კოტეჯები და ფსიქოლოგიური პრობლემების გამო მიტოვებული კრივი - აგვისტოს ომის შემდეგ გოგიაშვილები ყოველდღიურად ამ პრობლემებს უყურებენ.

გოგიაშვილების ოჯახი გორის რაიონის სოფელ კარალეთში ცხოვრობს. ომარ გოგიაშვილი ომის დროს ამავე სოფლის საჯარო სკოლას დარაჯობდა, როცა პირველი ტყვიების ხმა მოესმა და ოჯახისა და მეზობლების დახმარებას შეეცადა. როგორც თავად ამბობს, სკოლა დაიცვა, სახლი კი - ვერა. 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს გოგიაშვილებს სახლი მთლიანად დაეწვათ. წლების შემდეგ ადგილობრივმა თვითმმართველობამ ოჯახს 21,420 ლარი გამოუყო და საკუთარ ეზოში ორი კოტეჯიც აუშენა.

გოგიაშვილები ყვებიან, რომ კოტეჯების აშენებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ პრობლემებმა იჩინა თავი, კერძოდ, ერთ-ერთ კოტეჯში იატაკი ჩაინგრა. ოჯახში ამბობენ, რომ აღნიშნული პრობლემით გამგეობას არაერთხელ მიმართეს, თუმცა უშედეგოდ.

კიდევ ერთი მწვავე პრობლემა გოგიაშვილებისთვის ერთ-ერთი ვაჟის - გურიკას სპორტული კარიერის დასრულებაა. ომარ გოგიაშვილმა "ფორტუნას" უამბო, რომ მისი ვაჟი ომამდე კრივის ჩემპიონატის გამარჯვებული არაერთხელ გახდა. ფსიქოლოგიური და ეკონომიკური პრობლემების გამო გურიკა სპორტის ამ სახეობას ჩამოშორდა და დღეს ახალგაზრდა დაუსაქმებელია.

აგვისტოს ომიდან 9 წელი გავიდა, ემოციებმა კი ჯერ არ გაიარა - რა პირობებში ცხოვრობს გოგიაშვილების ოჯახი სოფელ კარალეთში, "ფორტუნას" სიუჟეტიდან შეიტყობთ.

 


თათია კაკიაშვილი

[post_title] => 9 წელი აგვისტოს ომიდან: გოგიაშვილების ოჯახის ემოციური ისტორია (ვიდეორეპორტაჟი) [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => 9-weli-agvistos-omidan-gogiashvilebis-ojakhis-emociuri-istoria [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-12-11 16:27:48 [post_modified_gmt] => 2017-12-11 12:27:48 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=195725 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 195611 [post_author] => 12 [post_date] => 2017-12-11 14:03:49 [post_date_gmt] => 2017-12-11 10:03:49 [post_content] => სად გადის ზღვარი სამართლიანობის აღდგენასა და ჰუმანიზმს შორის - არასრულწლოვანთა კოლონიის ყოფილი დირექტორი  დღეს არასრულწლოვანთა   მართლმსაჯულების მიმართულებით არასამთავრობო ორგანიზაციას ხელმძღვანელობს. ტატო ქელბაქიანი „ფორტუნასთან“ ციხის კრიმინალიზაციის საფრთხეებსა და არასრულწლოვანთა პენიტენციურ დაწესებულებებში არსებულ ვითარებაზე საუბრობს.
  • სად გადის ზღვარი კანონს,  ჰუმანურობასა და საზოგადოების მიერ მოთხოვნილ სამართალს   შორის?
ტატო ქელბაქიანი: საზოგადოების პირველადი ემოციური განწყობები გასაგებია,  მნიშვნელოვანია დაზარალებულის ინტერესები. თუმცა, როცა სასჯელზე ვსაუბრობთ, გარდა იმისა, რომ სამართლიანობის აღსადგენად სასჯელი პროპორციული უნდა იყოს, მოზარდთან მიმართებაში მნიშვნელოვანია რეაბილიტაციაზე ორიენტირებაც.  არასრულწლოვანი საზოგადოებას წლების შემდეგ სრულფასოვან წევრად და არა საშიშ პიროვნებად უნდა დაუბრუნდეს.
  • სასჯელთან დაკავშირებით უფლებადამცველებისა და საზოგადოების ნაწილის პოზიცია მკვეთრად განსხვავებულია. მოსწავლეებს შორის დატრიალებული ტრაგედიის შემდეგ ხშირად ისმოდა შეფასებები,  რომ  „ბავშვები სასტიკები“ არიან. რა პრობლემას ქმნის საზოგადოების მსგავსი განწყობები?
ტატო ქელბაქიანი: საზოგადოება ზოგადად არ არის ტოლერანტული და არამარტო ჩვენთან.  როცა მსგავსი მძიმე ფაქტია მომხდარი, ამ ფონზე   რთულია,  საზოგადოებას აუხსნა, რატომ არის რეაბილიტაცია მნიშვნელოვანი. ძალიან დიდი სამუშაოა საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებისთვის ჩასატარებელი და ამაში სახელმწიფო და მედია სწორი მესიჯების გაჟღერებით თანაბრად უნდა იყოს ჩართული.  რაც შეეხება მოზარდებს, ბავშვებს ახასიათებთ ანტისოციალური ქცევა,  რომელიც ზრდის და განვითარების ნაწილია და უმეტეს შემთხვევაში, უჩინარდება და ქრება სრულწლოვანების ასაკის მიღწევასთან ერთად.  არ ნიშნავს, რომ ანტისოციალური ქცევის ბავშვი  აუცილებლად დამნაშავე იზრდება.  ბრიტანეთშის მაგალითზე, დაახლოებით, 6% იყო, ვინც ანტისოციალური ქცევა ზრდასრულობისას გააგრძელა. რთული ქცევის ბავშვთან საჭიროა ჩარევა, მუშაობა და არა სტიგმატიზირება, რომ ამისგან არაფერი არ გამოვა.
  • თუ საკითხს შევხედავთ დაზარალებულის პოზიციიდან, არ გეჩვენებათ,  რომ დაზარალებულის ინტერესი ბოლომდე  არ იქნება გათვალისწინებული?
ტატო ქელბაქიანი:  დაზარალებულის ინტერესი და დაზარალებულის ჩართვა სამართლის აღსრულების პროცესში მიშვნელოვანია. ახალი მიდგომა - მედიაცია, იგივე  აღდგენითი მართლმსაჯულება, არის ჩატეხილი ხიდის აღდგენის მცდელობა დაზარალებულსა და დამნაშავეს შორის. ბუნებრივია, მსგავს რთულ შემთხვევებზე მედიაციამ შიძლება, ვერ გაამართლოს, თუმცა, ზოგიერთ ქვეყანაში ყოფილა მაგალითები,  როცა მედიაცია მკვლელობის საქმეზეც კი შედგა. მსგავსი მიდგომა შემდგომში შურისძიების ელემენტებსაც გამორიცხავს. მაგალითად,  ერთ სოფელში მცხოვრები ადამიანები, როცა ერთი დამნაშავეა და მეორე დაზარალებული,  სასჯელის მოხდის შემდეგ მათი თანაცხოვრება შესაძლებელი უნდა იყოს.
  • რამდენად ბევრია სასჯელის მაქსიმალური ვადა 12 წელი არასრულწლოვანისთვის და რამდენად ცოტაა მძიმე დანაშაულში ბრალდებულისთვის?
ტატო ქელბაქიანი:  თუ ამოცანაა,  რომ დამნაშავე საზოგადოებას სრულფასოვან წევრად დაუბრუნდეს, ამ შემთხვევაში საქართველოში მოქმედი სასჯელის ვადა, საშუალო ევროპული სტატისტიკის მიხედვით, ნორმალურია. მაქსიმალური სასჯელი  ჰოლანდიაში არის 6 წელია, ავსტრიაში - 10 წელი,  ესტონეთში - 15 წელი . 12 წელი არც ცოტაა და არც დრამატულად ბევრი. რაც უნდა დრამატული იყო დანაშაული,  ცალკეული შემთხვევით მთლიანი პოლიტიკის შეფასება და გადახედვა არასწორია. სასჯელის გამკაცრებას პრევენციაზე აქცენტირება სჯობს,  რადგან ხშირად საქმე სასჯელის ჩადენამდეა  გაფუჭებული. დღეს ციხეში, დახლოებით, 20-მდე მსჯავრდებულია. 2013 წელს, როცა მე ვიყავი - იყო 65, 2012 წლის აგვისტოში  - 150,  ხოლო  2007 წელს  200-მდე.  სტატისტიკა კლებადია და ამას ლიბერალურმა კანონმდებლობამაც შეუწყო ხელი. 
  • გამოდგება თუ არა სასჯელის სიმკაცრე პრევენციისთვის და კანონის ლიბერალურობა ხომ არ განაპირობებს დანაშაულის წახალისებას?
ტატო ქელბაქიანი:  სასჯელის შიშს აქვს პრევენციული ხასიათი, თუმცა, არასრულწლოვნებთან მიმართებაში ნაკლებად მუშაობს.  ბავშვები ბოლომდე ვერ აცნობიერებენ ,  არ ფიქრობენ შედეგებზე და სასჯელის შიში პრევენციას არ განაპირობებს. აქვე მნიშვნელოვანია,  რომ არასაპატიმრო სასჯელი (განრიდება ან მედიაცია) მოზარდმა ცალსახა პატიებად არ ჩათვალოს და იფიქროს,  რომ ყველაფრის კეთების უფლება აქვს.
  • როგორც არასრულწლოვანთა ციხის ყოფილი დირექტორი,  რა საფრთხეს შეიცავს ციხე მოზარდისთვის და რამდენად  ხშირია პენიტენციურ დაწესებულებებში ძალადობის შემთხვევები?
ტატო ქელბაქიანი:  ციხეს პიროვნებისთვის  კრიმინალიზაციის მაღალი საფრთხის მატარებელია. შვეიცარიის მაგალითით, არასაპატიმრო ღონისძიებები შვეიცარიაში  92% შემთხვევაში  გამოიყენება და მხოლოდ 8% იყო საპატიმრო. ციხეში მოზარდი წყდება სოციალურ წრეს, აფერხებს  გონებრივ და ფიზიკურ განვითარებას. პენიტენციურ დაწესებულებაშიც არის შიდა ძალადობის ფაქტები.  ეს რისკები პენიტენციურ სისტემაში სულ იქნება, რასაც კონტროლი და უკეთესი ინფრასტრუქტურა სჭირდება.
  • ბოლო პერიოდში გახშირდა 14 წელს მიუღწეველი ბავშვების მიერ ჩადენილი ვანდალიზმის ფაქტები.  დაფიქსირდა ასევე შემთხვევა, როცა მოკლულიც და ბრალდებულიც 13 წლის ბავშვი იყო . რა ხდება ასეთ შემთხვევაში,  არის თუ არა ეს შავი ხვრელი კანონმდებლობაში?
ტატო ქელბაქიანი:  რას ვაკეთებთ, როცა 14 წელს მიუღწეველი პირი სჩადის დანაშაულს ან აქვს ანტისოციალური ქცევა?!  - ვერაფერს. ეს არის კანონმდებლობის პრობლემა. მაქვს ინფორმაცია, რომ საპატრულო პოლიციის განყოფილებებში გამოკრული აქვთ ამ ბავშვების დაბადების თარიღები და ელოდებიან, როდის გახდება 14 წლის.  ეს არის არასერიოზული დამოკიდებულება, როდესაც არაფერს აკეთებ და ელოდები, როდის გახდება 14 წლის. დანაშაულის რეაგირების გარეშე დატოვება ბავშვისთვის არის წამახალისებელი ფაქტორი.  საჭიროა ეფექტური რეაგირება,  როგორც პროგრამებით, ასევე ინსტიტუციურად. დღეს არის ერთადერთი ინსტიტუციური ორგანო სამტრედიის სპეცსკოლა , სადაც უნდა მოხდეს მძიმე შემთხვევებში ბავშვის გადაყვანა, თუმცა,  ეს სკოლა ვერ ასრულებს თავის ფუნქციას.
  • ქვეყნის მენტალიტეტი, სოციალური ფონი არის თუ არა საქართველოში დანაშაულის მაპროვოცირებელი ფაქტორი?
ტატო ქელბაქიანი:  ქვეყანაში, საზოგადოებაში არის ძალიან დიდი ძალადობრივი ფონი. გაეროს ბავშვთა ფონდის მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით, ოჯახებში ბავშვთა მიმართ ძალადობა აღზრდის მიღებული ფორმაა.  ძალადობა წარმოშობს ძალადობას, მსხვერპლი ბავშვი თავად ხდება მოძალადე და ა.შ. არის მენტალური პრობლემებიც,  რომელსაც სკოლებში კარგად ორგანიზებული სამოქალაქო განათლება სჭირდება. ადამიანებმა უნდა ისწავლონ კანონთან ურთიერთობა, პოლიციასთან თანამშრომლობა და ა.შ. ეს ყველაფერი ღირებულებათა ფონს ქმნის და საბოლოო ჯამში, მოზარდზე ახდენს გავლენას.     თამუნა გოგუაძე  [post_title] => რა ხდება არასრულწლოვანთა ციხეში და რამდენად მკაცრია კანონი - ინტერვიუ ციხის ყოფილ დირექტორთან [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ra-khdeba-arasrulwlovanta-cikheshi-da-ramdenad-mkacria-kanoni-interviu-cikhis-yofil-direqtortan [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-12-11 14:03:49 [post_modified_gmt] => 2017-12-11 10:03:49 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=195611 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 194994 [post_author] => 12 [post_date] => 2017-12-08 17:09:06 [post_date_gmt] => 2017-12-08 13:09:06 [post_content] => "რუსთავის მე-18 საჯარო სკოლის მოსწავლე, რომელსაც ელექტროშოკი აღმოუჩინეს, ამბობს, რომ ნივთი სკოლაში შემთხვევით გამოჰყვა," - ამის შესახებ "ფორტუნას" სკოლის დირექტორმა, ნატალია ჯავახიშვილმა განუცხადა. მისივე თქმით, მანდატურმა ბავშვი, რომელიც მეათე კლასელია, საეჭვო ნივთით სკოლის ეზოს გარეთ შენიშნა, მას შემდეგ, რაც დარწმუნდნენ, რომ მას ელექტროშოკი ჰქონდა თან, პოლიციას გამოუძახეს. ნატალია ჯავახიშვილი: ეს მოხდა სკოლის ეზოს გარეთ, მანდატურმა შეამჩნია ჩვენი სკოლის მოსწავლე, მეათე კლასელი ბიჭი, რომელიც სკოლის გვერდით შენობასთან იდგა და ეკავა ხელში ფანარის მსგავსი ნივთი, მაგრამ ყურადღება იმან მიიქცია, რომ ეს ნივთი გამოსცემდა ხმას. შემოიყვანა ბავშვი სკოლაში და გვთხოვა, რომ შევსულიყავით მის კაბინეტში. მივხვდით, რომ ეს იყო ელექტროშოკი, გამოვიძახეთ საპატრულო პოლიცია, დავურეკეთ მშობელს და წაიყვანეს მოსწავლე, მშობელი და მანდატური გამოკითხვაზე.
  • თუ შეგინიშნავთ ბავშვისთვის რაიმე ანტისოციალური ქცევა ან თავად ხომ არ გამხდარა ბულინგის მსხვერპლი? 
ნატალია ჯავახიშვილი: ამ ბავშვისთვის არასდროს არანაირი ანტისოციალური ქცევა არ შემინიშნავს, არანაირ დისციპლინურ გადაცდომას არ ჰქონია მისი მხრიდან ადგილი. მშვიდი, საკმაოდ მოწესრიგებელი ბავშვია და კითხვაზე, თუ რათ უნდოდა ეს ნივთი, წამომყვაო - ასე განაცხადა. არც ბულინგის მხვერპლი გამხდარა, სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებ, რომ არ ყოფილა ასეთი.
  • ფსიქოლოგი თუ მუშაობს სკოლაში?
ნატალია ჯავახიშვილი: ფსიქოლოგი მუშაობს, ასევე გვყავს ორი სპეცმასწავლებელი. ფსიქოლოგს გასაუბრება არ მოუხდენია ბავშვთან, რადგან საპატრულო პოლიციამ წაიყვანა ბავშვი მშობელთან ერთად გამოკითხვაზე
  • მას შემდეგ რაც გაირკვევა, რა მიზნენებისთვის ჰქონდა ბავშვს ელექტროშოკი, რაიმე პრობლემის შემთხვევაში, რა ნაბიჯებს გადადგამს სკოლა?
ნატალია ჯავახიშვილი: ჩვენ სისტემატიურად ვახორციელებთ კონტროლს და ეჭვის შემთხვევაში ვაწარმოებთ ჩხრეკას. ჩართულნი ვართ შსს-ს ორ პროექტში ძალადობის თემაზე. ბავშვებს, მშობლებს უტარდებათ ლექციური საუბრები, მით უმეტეს, ბოლო პერიოდში განსაკუთრებით აქტიურად.
  • ზოგადად რამდენად დგას ბულინგის პრობლემა პირადად თქვენს სკოლაში და რა ღონისძიებებს მიმართავს მისი პრევენციისთვის სკოლა? 
ნატალია ჯავახიშვილი:  რაიმე მძაფრი შემთხვევა არ ყოფილა. ჩვენ ძალიან ხშირად ვატარებთ ღია კლასის საათებს ფსიქოლოგის თანდასწრებით და სისტემატიურად მიდის ამ თემაზე საუბარი. მსუბუქი შემთხვევები ყოფილა, ამ შემთხვევაში რეფერირებას აუცილებლად ვაწარმოებთ. მანდატურის სამსახურს აქვს ფსიქოლოგიური ცენტრი, მშობლის თანდასწრებით ხდება ასეთ დროს ბავშვის რეფერირება და მასთან ფსიქოლოგები იწყებენ მუშაობას.   თაკო ივანიაძე  [post_title] => ბავშვი ამბობს, რომ ელექტროშოკი სკოლაში შემთხვევით გამოჰყვა - დირექტორი [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => bavshvi-romelsac-eleqtroshoki-aghmochnda-ambobs-rom-is-shemtkhvevit-gamohyva-skolashi-direqtori [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-12-08 17:15:26 [post_modified_gmt] => 2017-12-08 13:15:26 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=194994 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 195725 [post_author] => 12 [post_date] => 2017-12-11 15:54:01 [post_date_gmt] => 2017-12-11 11:54:01 [post_content] => დამწვარი სახლი, დაზიანებული კოტეჯები და ფსიქოლოგიური პრობლემების გამო მიტოვებული კრივი - აგვისტოს ომის შემდეგ გოგიაშვილები ყოველდღიურად ამ პრობლემებს უყურებენ. გოგიაშვილების ოჯახი გორის რაიონის სოფელ კარალეთში ცხოვრობს. ომარ გოგიაშვილი ომის დროს ამავე სოფლის საჯარო სკოლას დარაჯობდა, როცა პირველი ტყვიების ხმა მოესმა და ოჯახისა და მეზობლების დახმარებას შეეცადა. როგორც თავად ამბობს, სკოლა დაიცვა, სახლი კი - ვერა. 2008 წლის აგვისტოს ომის დროს გოგიაშვილებს სახლი მთლიანად დაეწვათ. წლების შემდეგ ადგილობრივმა თვითმმართველობამ ოჯახს 21,420 ლარი გამოუყო და საკუთარ ეზოში ორი კოტეჯიც აუშენა. გოგიაშვილები ყვებიან, რომ კოტეჯების აშენებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ პრობლემებმა იჩინა თავი, კერძოდ, ერთ-ერთ კოტეჯში იატაკი ჩაინგრა. ოჯახში ამბობენ, რომ აღნიშნული პრობლემით გამგეობას არაერთხელ მიმართეს, თუმცა უშედეგოდ. კიდევ ერთი მწვავე პრობლემა გოგიაშვილებისთვის ერთ-ერთი ვაჟის - გურიკას სპორტული კარიერის დასრულებაა. ომარ გოგიაშვილმა "ფორტუნას" უამბო, რომ მისი ვაჟი ომამდე კრივის ჩემპიონატის გამარჯვებული არაერთხელ გახდა. ფსიქოლოგიური და ეკონომიკური პრობლემების გამო გურიკა სპორტის ამ სახეობას ჩამოშორდა და დღეს ახალგაზრდა დაუსაქმებელია. აგვისტოს ომიდან 9 წელი გავიდა, ემოციებმა კი ჯერ არ გაიარა - რა პირობებში ცხოვრობს გოგიაშვილების ოჯახი სოფელ კარალეთში, "ფორტუნას" სიუჟეტიდან შეიტყობთ.  

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => 9 წელი აგვისტოს ომიდან: გოგიაშვილების ოჯახის ემოციური ისტორია (ვიდეორეპორტაჟი) [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => 9-weli-agvistos-omidan-gogiashvilebis-ojakhis-emociuri-istoria [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-12-11 16:27:48 [post_modified_gmt] => 2017-12-11 12:27:48 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=195725 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 330 [max_num_pages] => 110 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 0ef96f8ceb14743d6d1bd4b273f19088 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები