ჩრდილოეთ კორეის ძირითადი მოვლენების ქრონოლოგია

პოპულარული

ჩრდილოეთ კორეის ძირითადი მოვლენების ქრონოლოგია

ბოლო პერიოდში ჩრდილოეთ კორეის ლიდერი განსაკუთრებით გააქტიურდა და ბირთვული იარაღის გამოცდით მუდმივად აპელირებს. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ბოლო წლებში მისი მხრიდან უკვე ტენდენციადაც კი იქცა, მისმა ქმედებებმა და მუქარამ განსაკუთრებული ინტენსივობა შეიძინა და  ყოველდღიურად იძაბება სიტუაცია ფხენიანსა და დასავლეთს შორის.

გთავაზობთ ჩრდილოეთ კორეის ისტორიის ძირითად მოვლენებს, რომელიც BBC-ის მასალებზე დაყრდნობით არის მომზადებული.   

 1945 წელი მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, კორეის ჩრდილოეთ ნაწილი საბჭოთა დაიკავა, ხოლო სამხრეთი – ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა.

1946 წელი –  ჩრდილოეთ კორეის კომუნისტური „კორეელ მუშათა პარტიის“ ინაუგურაცია მოხდა. სათავეში საბჭოთა მხარდაჭერილი ხელმძღვანელობა მოვიდა, წითელი არმიის მიერ მომზადებული კიმ ირ სენის ხელმძღვანელობით.  

1948 წელი –  კორეის დემოკრატიულმა სახალხო რესპუბლიკამ კიმ ირ სენი ლიდერად გამოაცხადა. საბჭოთა ჯარები ქვეყნიდან გაიყვანეს.

1948 წლის მაისში საბოლოოდ მოხდა ერთიანი კორეის გათიშვა.

1950 წელი – სამხრეთ კორეამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, რასაც ჩრდილოეთ კორეის შეჭრა და კორეის ომი მოჰყვა. ამავე წელს კორეის გაერთიანებისა და ერთი სახელმწიფოს შექმნის მიზნით, კიმ ირ სენის მეთაურობის დროს, ჩრდილო კორეამ დაიწყო ომი, რომელიც 1953 წლის 25 ივლისამდე გაგრძელდა. ამის შემდეგ, ორმა კორეულმა ქვეყანამ უსაფრთხოებასა და ერთმანეთთან მშვიდობიან ურთიერთობის შენარჩუნების თაობაზე რამდენჯერმე გააფორმა სხვადასხვა ტიპის ხელშეკრულება.

1960-იანი წლები  კორეისთვის სწრაფ სამრეწველო ზრდად მიიჩნევა.

1968 წლის იანვარში ჩრდილოეთ კორეამ აშშ-ის საზღვაო სადაზვერვო გემი USS Pueblo შეიპყრო.

1972 წელი – ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეა მშვიდობიანი გაერთიანების შესახებ ერთობლივ განცხადებას აწერენ ხელს.

1974 წელი – კიმ ირ სენი თავის უფროს ვაჟს, კიმ ჩენ ირის, მემკვიდრედ ნიშნავს.

1985 წელი – ჩრდილოეთ კორეა შეუერთდა საერთაშორისო ბირთვული გაუვრცელებლობის ხელშეკრულებას, რომელიც ქვეყანაში ბირთვული იარაღის წარმოებას კრძალავდა.

1986 წელი – იონგბუონში კვლევითმა ბირთვულმა რეაქტორმა ფუნქციონირება დაიწყო.

1991 წელი – ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციას შეუერთდნენ.

1993 წელი – ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტო ჩრდილოეთ კორეას ბირთვული გაუვრცელებლობის ხელშეკრულების დარღვევაში ადანაშაულებს და მოითხოვს, ინსპექტორებს ბირთვული ნარჩენების შენახვის ადგილები მიეცეთ.  ჩრდილოეთ კორეა ხელშეკრულების დატოვებით იმუქრება. ამავე წელს სატესტო რადიოგადამცემი ბალისტიკური რაკეტა იაპონიის ზღვაში ხვდება. 

1994 წლის ივლისში კიმ ირ სენი გარდაიცვალა. მამის ადგილს კიმ ჩენ ირი იკავებს. ამავე წლის ოქტომბერში ჩრდილოეთ კორეა და აშშ შეთანხმებაზე აწერენ ხელს, რომლის მიხედვითაც, პიონინგს თავისი ბირთვული პროგრამა უნდა გაეყინა მძიმე საწვავის ნავთობისა და ორი მსუბუქი წყლის ბირთვული რეაქტორის სანაცვლოდ.

წყალდიდობა და შიმშილობა

1996 წელს წყალდიდობის შემდეგ ჩრდილოეთ კორეას თავს დიდი შიმშილობა დაატყდა. ქვეყანაში, გავრცელებული შიმშილობის გამო, 3 მილიონი ჩრდილოეთ კორეელი დაიღუპა. ამავე წლის აპრილში ჩრდილოეთ კორეა აცხადებს, რომ აღარ დაიცავს ზავს, რომელზეც კორეის ომის დასრულებისას შეთანხმდნენ და დემილიტარიზებულ ზონაში ათასობით სამხედროს გზავნის.  სექტემბერში ჩრდილოეთ კორეის წყალქვეშა ნავი 26 კომანდოსით სამხრეთ კორეის ქალაქ Gangneung-ის მახლობლად გადის. შეტაკებების შედეგად არიან დაღუპულები.

1998 წლის ივნისში სამხრეთ კორეამ შეიპყრო ჩრდილოეთ კორეის წყალქვეშა ხომალდი ამ უკანასკნელის საზღვაო სივრცეში. აგვისტოში ჩრდილოეთ კორეა იაპონიასა და წყნარი ოკეანის სახმელეთო სივრცეში მრავალრიცხოვან სარაკეტო გაშვებას ახორციელებს,  რაც ქვეყნის ფარგლებს გარეთ ჩრდილოეთ კორეის შესაძლებლობებს ცნობადს ხდის.

ისტორიული ხელის ჩამორთმევა

2000 წლის ივნისში პიონგინგში კიმ ჩენ ირის და სამხრეთ კორეის პრეზიდენტ კიმ დე-ჯუნს შორის კორეის შიდა სამიტი ჩატარდა. სამიტის მთავარი თემა საზღვრის მემორანდუმის განახლება და ურთიერთობების აღდგენა იყო. შედეგად ჩრდილოეთ კორეის 3500-ზე მეტ პატიმარს სამხრეთი ამნისტიას უცხადებს.

2002 წლის იანვარში აშშ-ის პრეზიდენტმა,  ჯორჯ ბუშმა, ჩრდილოეთ კორეას, ერაყსა და ირანს „ბოროტების ღერძი“ უწოდა, რომელიც “მასობრივი განადგურების იარაღის” შენებას განაგრძობდა. ივნისში  ჩრდილოეთ და სამხრეთ კორეული საზღვაო გემები ყვითელ ზღვაში იბრძვიან. ამ შეტაკებას 30 ჩრდილოეთ და ოთხი სამხრეთ კორეელი მეზღვაური ემსხვერპლა. სექტემბერში იაპონიის პრემიერმინისტრმა კოიძუმი ძიუნიტირო ისტორიული ვიზიტი განახორციელა, რომლის დროსაც ჩრდილოეთ კორეამ აღიარა, რომ 1970-იან და 1980-იან წლებში  იაპონიის 13 მოქალაქე გაიტაცა, რომელთაგან 4 იმდროისთვის ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო. 

ბირთვული ბრწყინვალება

2002 წლის ოქტომბერში აშშ-მა და მისმა აზიელმა მოკავშირეებმა – იაპონიამ და სამხრეთ კორეამ, შეაჩერეს ჩრდილოეთ კორეის მიერ გავრცელებული ნავთობის ექსპორტირება, რადგან ოფიციალური ფხენიანი ფარულად ავითარებდა ურანის ბირთვულ პროგრამას. დეკემბერში ჩრდილოეთ კორეამ გამოაცხადა, რომ იონგბიონთან ბირთვული ობიექტების რეაქტივაციას მოახდენდა.

2003 წლის იანვარში ჩრდილოეთ კორეამ ბირთვული გაუვრცელებლობის ხელშეკრულება დატოვა; ბირთვული საკითხის გადასაწყვეტად ექვსმხრიანი მოლაპარაკებები დაიწყო ჩინეთს, კორეას, აშშ-ს, იაპონიასა და რუსეთს შორის.

მაისში ჩრდილოეთმა 1992 წელს სამხრეთ კორეასთან გაფორმებული ხელშეკრულება დაარღვია, რომლის მიხედვით, კორეის ნახევარკუნძული უფასო ბირთვულ იარაღს შეინარჩუნებდა.

ექვსპარტიული მოლაპარაკებები

2003 წლის ოქტომბერში ფხენიანმა განაცხადა, რომ 8,000 ბირთვული საწვავის წნევის გადამუშავება დაასრულა. ექსპერტთა შეფასებით, ეს ჩრდილოეთს საკმარისი რაოდენობით იარაღის კლასის პლუტონიუმს მისცემს 6 ბირთვული ბომბისთვის.

2005 წლის თებერვალში ჩრდილოეთ კორეამ საჯაროდ პირველად აღიარა, რომ თავდაცვისთვის ბირთვულ იარაღს აწარმოებდა.

2006 წლის ივლისში ოფიციალურმა ფხენიანმა 7 რაკეტა დატესტა და მათ შორის გრძელი სპექტრის Taepodong-2-იც იყო. მალევე Taepodong-2 ავარიულად ჩამოვარდა აშშ-ში. ოქტომბერში  ჩრდილოეთ კორეამ პირველად დატესტა ბირთვული იარაღი მიწისქვეშ. ამის საპასუხოდ გაერო-მ ქვეყანას ეკონომიკური და კომერციული სანქციები დაუწესა.

2007 წლის ივლისში, მას შემდეგ, რაც 50,000 ტონა მძიმე საწვავის ნავთობის დახმარების პაკეტი მიიღო, ჩრდილოეთ კორეამ თავისი მთავარი იონგბიონის რეაქტორი ისროლა. აგვისტოში სამხრეთ კორეა აცხადებს, რომ ფხენიანში მომხდარი წყალდიდობის გამო, ჩრდილოეთს დასახმარებლად დაახლოებით 50 მლნ აშშ დოლარს გამოუგზავნის. 

ბირთვული დეკლარაცია

2007  წლის ოქტომბერში  ფხენიანში მეორე კორეული სამიტი გაიმართა. პრეზიდენტი ნო მუ ჰიენი პირველი სამხრეთ კორეელი ლიდერი ხდება, რომელმაც ჩრდილოეთისა და სამხრეთის განმაცალკევებელ დემილიტარიზებულ ზონაში გაიარა.

2008 წლის მარტში ჩრდილოეთ-სამხრეთის ურთიერთობები მკვეთრად გაუარესდა მას შემდეგ, რაც სამხრეთ კორეის ახალმა პრეზიდენტმა ლი მიონ ბაკიმ პირობა დადო, რომ ჩრდილოეთ კორეასთან უფრო რთულ ხაზს გაავლებდა.

აგვისტოში კიმ ჩენ ირის ინსულტი მოუვიდა. მას შემდეგ, რაც  ოქტომბერში აშშ-მა ჩრდილოეთ კორეა ტერორიზმის შავი სიიდან ამოიღო, ქვეყანა თანახმა იყო, იონგბიონის ბირთვულ საიტზე სრული ხელმისაწვდომობა უზრუნველეყო.  

ბირთვული დაძაბულობა იზრდება

2009 წლის იანვარში ჩრდილოეთ კორეაში აცხადებენ, რომ სამხრეთთან ყველა სამხედრო და პოლიტიკურ გარიგებას თავიდან იცილებენ. აპრილში ჩრდილოეთ კორეას მეზობლები სატესტო რაკეტის გააქტიურებაში ადანაშაულებენ. გაეროს უშიშროების საბჭოსგან გამოტანილი განაჩენი ოფიციალურ ფხენიანს ექვსი მხარის მოლაპარაკებებიდან გასვლისკენ მოუწოდებს. მაისში ჩრდილოეთ კორეა მეორე მიწისქვეშა ბირთვულ გამოცდას ახორციელებს. ქვეყნის ამ ნაბიჯს გაერო გმობს.

აგვისტოში ჩრდილოეთ კორეა ორ ამერიკელ ჟურნალისტს – ლაურა ლინგსა და ეუნა ლის ათავისუფლებს, რომლებსაც საზღვრის უკანონო გადაკვეთის გამო, 12 წლით მძიმე შრომა ჰქონდათ მისჯილი. ჩრდილოეთი სამხრეთის შესარიგებლად გარკვეულ ქმედებებს ახორციელებს: ყოფილი პრეზიდენტის დაკრძალვაზე დელეგაციას გზავნის, ოთხ სამხრეთ კორეელ მეთევზეს ათავისუფლებს და ურთიერთობის განახლებას იმედოვნებს.

ნოემბერში ჩრდილოეთ კორეის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტოების ცნობით, 8,000 გაზის საწვავის წნევის გადამუშავება დასრულებულია, რაც ერთი ბირთვული ბომბის შესაქმნელად სრულიად საკმარისია.

ხომალდ “ჩიონენის” ჩაძირვა

2010  წლის მარტში ჩრდილოეთ კორეამ სამხრეთ კორეის ხომალდი “ჩიონინი” საზღვართან ჩაძირა. სექტემბერში კიმ ჩენ ირის უმცროსი ვაჟი, კიმ ჩენ ინი,  მაღალ პოლიტიკურ და სამხედრო თანამდებობებზე დაინიშნა. ნოემბერში ჩრდილოეთ კორეა იუწყება ცნობილი ამერიკელი ბირთვული მეცნიერის მიერ ახალი საიდუმლოებით აღჭურვილი ობიექტის მშენებლობის შესახებ,  რაც აშშ-ში, სამხრეთ კორეასა და იაპონიაში განგაშის სიგნალს რთავს. 

მემკვიდრეობა

2011 წლის დეკემბერში კიმ ჩენ ირი გარდაიცვალა.

2012 წლის აპრილში Taepodong-2-ის სარაკეტო გაშვება, რომლის დატესტვაც საერთაშორისოდ აკრძალული იყო, მარცხს განიცდის. ჩრდილოეთ კორეის თქმით, მათი მიზანი კიმ ირ სენის დაბადებიდან 100 წლისთავის აღსანიშნავად სატელიტის ორბიტაზე გადატანა იყო.  ამ გეგმის განხორციელებას ქვეყანა დეკემბერში წარმატებით იწყებს.

მესამე ბირთვული ტესტი

2013 წლის თებერვალში ჩრდილოეთ კორეის მესამე ბირთვული სატესტო მცდელობის შემდეგ გაერო-მ ქვეყანას ახალი სანქციები დაუწესა. აპრილში ოფიციალური ფხენიანი აცხადებდა, რომ იონგბუონის ბირთვულ კომპლექსში ყველა ობიექტს გადააყენებდა და 53000-იან სამუშაო ძალას სამხრეთ-კორეის მიერ დაფინანსებული Kaesong-ის ერთობლივი სამრეწველო პარკიდან გაიყვანდა. 

2013 წლის დეკემბერში კიმ ჩენ ინის ბიძა, სახელმწიფო ხელისუფლების დამხობის გამო, დამნაშავეს სცნეს. 2011 წელს კიმ ჩენ ირის სიკვდილის შემდეგ ეს ყველაზე გახმაურებული ამბავი იყო.

2014 წლის მარტში ჩრდილოეთ კორეამ 2009 წლის შემდეგ პირველად დატესტა ორი საშუალო რადონგის ბალისტიკური რაკეტა, რაც გაეროს რეზოლუციების პირდაპირი დარღვევა იყო. აღნიშნულზე რამდენიმე საათის შემდეგ, აშშ-მა, სამხრეთ კორეამ და იაპონიამ ნიდერლანდებში მოლაპარაკებები გამართეს. ამავდროულად, ჩრდილოეთ კორეიდან სამხრეთის მიმართულებით ორი სადაზვერვო თვითმფრინავი იქნა შემჩნეული, რამაც ძალიან დიდი შეშფოთება გამოიწვია.

2014 წლის ოქტომბერში ოფიციალური პირები მოულოდნელად ეწვივნენ სამხრეთს და თებერვლიდან შეჩერებული ფორმალური მოლაპარაკებების განახლებაზე შეთანხმდნენ. დეკემბერში ჩრდილოეთ კორეა და აშშ ერთმანეთს  კიბერთავდასხმებზე ედავებოდნენ, რასაც აშშ-ის მხრიდან ახალი სანქციების დაწესება მოჰყვა. 

2015 წლის აგვისტოში სამხრეთი კორეა დემილიტარიზებულ ზონაში ხმამაღალ პროპაგანდისტულ მაუწყებლობას წყვეტს მას შემდეგ, რაც ჩრდილოეთმა ყოველწლიური აშშ-სამხრეთ-კორეული სამხედრო წვრთნების დროს შეიარაღებული იერიში მიიტანა.

ბირთვული ბიძგი

2015 წლის სექტემბერში ჩრდილოეთ კორეა ადასტურებს, რომ მან თავისი იონგბუონის ბირთვული ქარხანა განათავსა, რასაც  აშშ-ის მხრიდან ახალ სანქციები მოჰყვა.  

2016 წლის იანვარში ჩრდილოეთ კორეის მთავრობამ  პირველი წყალბადის ბომბის სატესტო ოპერაცია დააანონსა. მაისში მმართველ მუშათა პარტიამ 40 წლის განმავლობაში პირველად  ჩაატარა კონგრესი, რომლის დროსაც კიმ ჩენ ინი პარტიის ლიდერად აირჩიეს. ნოემბერში გაეროს უშიშროების საბჭომ კიდევ უფრო გაააქტიურა სანქციები, რაც ჩრდილოეთ კორეის მთავარი ექსპორტის – ქვანახშირის 60%-ით შემცირებას  ისახავდა მიზნად.

2017 წლის იანვარში კიმ ჩენ ინიმ განაცხადა, რომ ჩრდილოეთ კორეა ხანგრძლივი რადიუსის მართვადი რაკეტების  განვითარების საბოლოო ეტაპზეა. აღსანიშნავია, რომ ამ რაკეტებს ბირთვული ქობინების გადატანა შეუძლიათ.

თებერვალში მალაიზიაში კიმ ჩენ ინის ნახევარძმა კიმ ჩენ ნამი ინტოქსიკაციის შედეგად მოკლეს. აღნიშნულ საქმეში მკვლევარები ჩრდილოეთ კორეის ჩართულობაზე ეჭვობენ.

აპრილში რამდენიმე თვის განმავლობაში ჩრდილოეთ კორეის სატესტო ქმედებებისა და რიტორიკის შემდეგ, აშშ ჩრდილოეთ კორეას ბირთვული და ბალისტიკური სარაკეტო ტესტების შესახებ აფრთხილებს. 

ივლისში ფხენიანმა იაპონიის ზღვაში რაკეტის სატესტო გაშვება მოახდინა. აგვისტოში დაძაბულობა იზრდება, რადგან აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის, განცხადებით, ვაშინგტონმა მოამზადა სამხედრო პასუხი ჩრდილოეთ კორეისთვის იმ შემთხვევისთვის, თუ ფხენიანი „არაკეთილგონიერ ქმედებებს განახორციელებს“. დონალდ ტრამპი ჩრდილოეთ კორეას „ცეცხლითა და სიბრაზით“ დაემუქრა იმ შემთხვევაში, თუ ჩრდილოეთ კორეა რეალურ საფრთხეს შეუქმნის აშშ-ის ტერიტორიებს. აშშ-ის პრეზიდენტის თქმით, ვაშინგტონი გუამის კუნძულის წინააღმდეგ მიმართულ ფხენიანის ქმედებებს პასუხს გასცემს.

ოფიციალური ჩინეთის განცხადებით, ქვეყანა ემხრობა გაერო-ს სანქციებს, რომელიც ითვალისწინებს ქვანახშირის, მინერალებისა და ზღვის პროდუქტების იმპორტის აკრძალვას.

 

 

BBC-ის მასალების მიხედვით მოამზადა თათია კაკიაშვილმა 

 

ახალი ამბები / მსოფლიო /

|

18 სექტემბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bbc
                                    [1] => istoria
                                    [2] => chrdiloet-korea
                                    [3] => faqtebi
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 164700
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bbc
                                    [1] => istoria
                                    [2] => chrdiloet-korea
                                    [3] => faqtebi
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 164700
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 223
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bbc
                                    [1] => istoria
                                    [2] => chrdiloet-korea
                                    [3] => faqtebi
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bbc
                                    [1] => istoria
                                    [2] => chrdiloet-korea
                                    [3] => faqtebi
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (164700) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (1072,2121,2648,223,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 286868
                    [post_author] => 22
                    [post_date] => 2018-09-21 12:36:30
                    [post_date_gmt] => 2018-09-21 08:36:30
                    [post_content] => საპრეზიდენტო არჩევნები, როგორც გენერალური რეპეტიცია 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის - ასეთია ანალიტიკოსების შეფასება საქართველოში 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებთან დაკავშირებით. თუმცა, არჩევნებმა, რომელიც აქამდე მხოლოდ გენერალურ რეპეტიციად განიხილებოდა, ახლა უკვე განსხვავებული მნიშვნელობა შეიძინა, საზოგადოების, პოლიტიკოსების თუ არასამთავრობო წრეების ნაწილში განჩდა შეკითხვები სახელმწიფო ინტერესების შესაძლო დაზიანების საფრთხეზე.

ეს ყველაფერი მას შემდეგ, რაც მმართველი პოლიტიკური ძალის მიერ მხარდაჭერილმა კანდიდატმა 2008 წლის ომის თაობაზე საკუთარი პოზიცია დააფიქსირა. სალომე ზურაბიშვილი, რომელსაც საპრეზიდენტო არჩევნებში მხარს „ქართული ოცნება“ უჭერს, აგვისტოს ომში ქართული მხარის ბრალეულობის შესახებ წლებია საუბრობს, იგივე პოზიცია კი უკვე საპრეზიდენტო კანდიდატის რანგშიც დააფიქსირა.

„მე ყოველთვის ვამბობდი და ვამბობ, რომ ომი დაიწყო საუკუნის წინ რუსეთმა, ჩვენ იმ დროს ჩავერთეთ რუსეთის პროვოკაციაში და წავედით ამ საომარ ვითარებაში. საქართველომ დაიწყო ეს ნაწილი ამ საომარი ვითარების,” - ასეთია საპრეზიდენტო კანდიდატის რანგში სალომე ზურაბიშვილის პირველი განცხადება 2008 წლის ომის თაობაზე. ამის შემდეგ მას საკუთარი პოზიციების დამატებით ახსნა მოუწია და აღნიშნა, რომ 2008 წელს აგრესორი იყო რუსეთი, თუმცა, იქვე დასძინა „კითხვაზე, შეიტანეს თუ არა წვლილი რუსული სცენარის განხორციელებაში სააკაშვილმა და მისმა გარემოცვამ, პასუხი ასევე ერთმნიშვნელოვანია - დიახ.“ ამის შემდეგ მან განაცხადა, რომ „ჩვენ დავბომბეთ ჩვენი მოსახლეობა“.



მას შემდეგ, რაც საპრეზიდენტო კანდიდატის წინააღმდეგ საზოგადოებამ საკუთარი აზრი დააფიქსირა, წამოიწყო "30 ვერცხლის კამპანია", შეიქმნა პეტიცია მოთხოვნით, რომ მოიხსნას არჩევნებიდან სალომე ზურაბიშვილის კანდიდატურა, მმართველი ძალის მხარდაჭერილმა კანდიდატმა რიტორიკა შეცვალა და აღნიშნა, რომ რუსეთი არის ერთმნიშვნელოვნად აგრესორი და მან დაიწყო ომი საქართველოსთან 2008 წელს.

[caption id="attachment_287005" align="aligncenter" width="692"] სალომე ზურაბიშვილს ქუთაისში აქციით დახვდნენ. 12 სექტემბერი, 2018 წელი[/caption]

 

მიუხედავად პრეზიდენტის შემცირებული უფლებებისა, 28 ოქტომბერი საქართველოს მოქალაქეებისთვის მნიშვნელოვანი დღეა - ეს საქართველოს დღევანდელი კონსტიტუციით ბოლო არჩევნებია, როცა საქართველოს პრეზიდენტი პირდაპირი, საყოველთაო წესით აირჩევა, რაც მას მნიშვნელოვან საზოგადოებრივ მანდატს ანიჭებს. პოლიტიკის ექსპერტი ნიკა ჩიტაძე "ფორტუნასთან" ამბობს, რომ 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველოს მოქალაქეებისთვის ერთგვარი რეფერენდუმიც კია. ნიკა ჩიტაძე აღნიშნავს, რომ სალომე ზურაბიშვილის განცხადებები სახელმიწიფო ინტერესებს აზიანებს.

"მიუხედავად იმისა, რომ პრეზიდენტს არ გააჩნია დიდი ძალაუფლება, მეორეს მხრივ, ეს არჩევნები არის რეფერენდუმი, რა უნდა რეალურად საქართველოს და იცავს თუ არა საქართველო თავის ეროვნულ ღირსებებს," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე.

საერთაშორისო სასამართლოები 

ამ დროისთვის აგვისტოს ომის საქმეზე საქართველოს რუსეთთან ორი სახელმწიფოთაშორისი დავა აქვს - ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში და ჰააგის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში.



რიგითი მოქალაქე სალომე ზურაბიშვილის განცხადებები საქართველოსთვის არანაირ საერთაშორისო სამართლებრივ ვალდებულებებს არ წარმოშობს, თუმცა, ამ შემთხვევაში ვითარებას 2 ფაქტი ართულებს - სალომე ზურაბიშვილი მმართველი ძალის მხარდაჭერილი კანდიდატია, ამასთანავე თუ ის პრეზიდენტი გახდება, არ ვიცით, როგორ პოზიციას დააფიქსირებს ის ამავე საკითხზე.  როგორც "ფორტუნასთან" "საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივის" ხელმძღვანელი გიორგი მშვენიერაძე ამბობს, რუსეთის ფედერაციამ შესაძლოა, მის მიერ პრეზიდენტობის კანდიდატის რანგში გაკეთებული განცხადებებიც გამოიყენოს არგუმენტად.

„მას მხარდაჭერას უცხადებს ხელისუფლება და ბუნებრივია, მისი განცხადებები ძნელია აღიქმებოდეს, როგორც მისი პერსონალური აზრი ამ საკითხზე. თუ ის გახდება პრეზიდენტი, ეს განცხადებები ალბათ წარდგენილი იქნება საერთაშორისო სასამართლოებში და არის ასეთი პრეცენდენტი, ესაა 1974 წლის შემთხვევა, ავსტრალია საფრანგეთის წინააღმდეგ, როცა გამოყენებული იყო პრეზიდენტის მიერ გაკეთებული განცხადებები.

მინუმუმ, რაც შეგვიძლია ვთქვათ, ახლაც უკვე ეს განცხადებები აზიანებს საქართველოს ინტერესებს, რადგან საუბარია იმ კანდიდატზე, რომელიც ხელისუფლების მიერ არის მხარდაჭერილი. სასამართლოში რამდენად დააზიანებს, ეს უკვე დამოკიდებული იქნება იმაზე, რამდენად წარადგენს მათ მეორე მხარე და სასამართლო გაიზიარებს თუ არა,“ - აცხადებს გიორგი მშვენიერაძე.

"საიას" თავმჯდომარე სულხან სალაძე კი აღნიშნავს, რომ თავად სასამართლოსთვის გადაწყვეტილების მიღების პროცესში მნიშვნელოვანია, არა პოლიტიკოსთა განცხადებები, არამედ ის, თუ რა მტკიცებულებები არსებობს საქმეზე გადაწყვეტილების მისაღებად.

„თუმცა, ეს არ ნიშნავს არცერთ შემთხვევაში იმას, რომ ქალბატონი ზურაბიშვილის განცხადებები წინ არ დახვდება ერთის მხრივ, მას პრეზიდენტობის შემთხვევაში და რაც უფრო სამწუხაროა, წინ დახვდება სახელმწიფოს. ეს ნიშნავს რუსული ინტერესების გატარებას. რუსეთი ამ რიტორიკას იყენებს მისი ინტერესების სასარგებლოდ, არ თანამშრომლობს ჰააგაში სასამართლოსთან და ქართულ მხარეს აქ ისედაც უჭირს საქმეში ეფექტური მონაწილეობა და უჭირს იმიტომ, რომ რუსეთი არ თანამშრომლობს სასამართლოსთან,“ - აღნიშნავს „ფორტუნასთან“ სულხან სალაძე.

 

 არაღიარების პოლიტიკა 

პრეზიდენტი წარმოადგენს სახელწმიფოს საერთაშორისო ასპარეზზე. სხვადასხვა მაღალი დონის შეხვედრებში, ფორუმებსა თუ კონფერენციებში, სახელმწიფო პირები ტრიბუნას იყენებენ/უნდა იყენებდნენ საქართველოს საკითხის წამოსაწევად სწორედ რუსეთიდან მომდინარე საფრთხეების კონტექსტში. "საიას" თავმჯდომარე სულხან სალაძე კი ამბობს, რომ სალომე ზურაბიშვილს პრეზიდენტობის შემთხვევაში, საერთაშორისო ურთიერთობებში უკვე გაკეთებული განცხადებებიც წინ დახვდება. რა შედეგი შეიძლება მივიღოთ, თუ მომავალი პრეზიდენტი მაღალი დონის შეხვედრებსა და ღონისძიებებზე არ ისაუბრებს ოკუპაციაზე და ოკუპირებულ რეგიონებში არსებულ მძიმე მდგომარეობაზე, პასუხი მარტივია - არაღიარების პოლიტიკა შესუსტდება ან შეიცვლება:

„როცა არაღირების პოლიტიკას ატარებს სახელმწიფო და ამაში მხარს გიჭერს მთელი საერთაშორისო საზოგადოება, რომელიც ეფუძნება მათ შორის იმას, რომ აგრესორი, მათ შორის, 2008 წელს არის რუსეთი, რომელიც საქართველოს ტერიტორიებზე უკანონოდ შემოიჭრა და მას უპასუხა ქართულმა სამხედრო შეიარაღებულმა ძალებმა, ის არის ოკუპანტი და ამას ეფუძნება მთელი არაღიარების პოლიტიკა. ამ დროს თუ სახელმწიფოს მეთაური ამ პოზიციას უარყოფს ან სათანადოდ არ იცავს, ეს ბუნებრივია, გამოიწვევს ჩვენი პარტნიორებისგანაც ამ მხარდაჭერის შერბილებას ან შეცვლას, რაც ნიშნავს, რომ რეალურად დაკარგავ რუსეთზე ზეწოლის გარკვეულ ბერკეტებს,“ - აღნიშნავს გიორგი მშვენიერაძე.

რუსეთზე ზეწოლის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბერკეტი ჟენევის მოლაპარაკებებია. პოლიტიკის საკითხებში ექსპერტი ნიკა ჩიტაძე ამბობს, რომ საპრეზიდენტო არჩევნებში სალომე ზურაბიშვილის გამარჯვების შემთხვევაში, რუსეთი მის მიერ გაკეთებულ განცხადებებს გამოიყენებს და ხაზს უსვამს, რომ საუბარია ზურაბიშვილის იმ პოზიციაზე, სადაც ის აგვისტოს ომში საქართველოს ბრალეულობაზე საუბრობს.

"რუსეთი მიგვითეთებს, რომ საქართველოს არ აქვს არანაირი მორალური უფლება, განიხილებოდეს აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის დაბრუნების საკითხი, ვინაიდან, თვითონ პრეზიდენტი აცხადებს, რომ საქართველომ დაიწყო ომი. მიუხედავად იმისა, რომ ზურაბიშვილმა შემდეგ დაწერილი ტექსტი წაიკითხა, ფაქტია, რომ რუსეთი გამოიყენებს ზურაბიშვილის მიერ უკვე გაკეთებულ განცხადებებს და არა მის მიერ ბოლოს წაკითხულ ტექსტს.

დღეს, როცა ვცდილობთ ვამტკიცოთ რეალობა, რომ რუსეთი ოკუპანტია და დაიწყო ომი, ამ ფონზე სალომე ზურაბიშვილი აკეთებს უპასუხისმგებლო განცხადებებს და მისი არჩევის შემთხვევაში, საქართველოს ეროვნულ ინტერესებს საფრთხე შეექმნება," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე.

ნიკა ჩიტაძე აქვე დასძენს, რომ თუ სალომე ზურაბიშვილს პრეზიდენტად აირჩევენ და მისი რიტორიკა უცვლელი იქნება, შესაძლოა, არაღიარებისპოლიტიკის მიმართულებით შესუსტდეს საერთაშორისო პარტნიორებისგან მხარდაჭერაც.

"ეს განცხადება ნეგატიურად აისახება საერთაშორისო პრესტიჟზეც. თვითონ დასავლეთიც არ გვცემს პატივს, როცა პოლიტიკური მოღვაწე თავის პიროვნულ ინტერესებს ქვეყნის ინტერესებზე მაღლა აყენებს და ასეთ კანდიდატს ირჩევს მოსახლეობა," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე.

 

თაკო ივანიაძე

 
                    [post_title] => საფრთხეები საერთაშორისო სასამართლოებსა და არაღიარების პოლიტიკაში - 28 ოქტომბერი, როგორც "რეფერენდუმის დღე"
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => safrtkheebi-saertashoriso-sasamartloebsa-da-araghiarebis-politikashi-28-oqtomberi-rogorc-referendumis-dghe
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-09-21 12:42:25
                    [post_modified_gmt] => 2018-09-21 08:42:25
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=286868
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 286779
                    [post_author] => 8
                    [post_date] => 2018-09-21 11:01:13
                    [post_date_gmt] => 2018-09-21 07:01:13
                    [post_content] => ჰაერის დაბინძურება მსოფლიოს ერთ-ერთი უმთავრესი პრობლემაა, რომელიც დროთა განმავლობაში უფრო აქტუალური ხდება.

studioroosegaarde-ს ინოვაციური პროექტი, სწორედ ამ პრობლემის თანამედროვე გზებით გადაჭრას ემსახურება.

პროექტის ფარგლებში შეიქმნა კოშკი, ბეჭდები და ველოსიპედები, რომლებიც დაბინძურებული ჰაერის გაწმენდაში იღებენ მონაწილეობას.

 

"სმოგის" საწმენდი კოშკი

ეს მსოფლიოში ჯერჯერობით ყველაზე დიდი ჰაერის გამწმენდია - უზარმაზარი “მტვერსასრუტი”, რომელიც ნებისმიერ ადგილას შესაძლოა განთავსდეს. გამწმენდის გადაადგილება თავისუფლადაა შესაძლებელი. 7 მეტრი სიმაღლის თანამედროვე შენობის მსგავსი კონსტრუქცია, შეიწოვს დაბინძურებულ ჰაერს, გადაამუშავებს მას და ბუნებაში სუფთა სახით აბრუნებს. “მტვერსასრუტს” შეუძლია ერთ საათში 30 000 კუბური მეტრი ჰაერი გაწმინდოს. [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="286789,286878,286877,286879,286787"] ჰაერის გაწმენდისას მტვრის ნაწილაკები გამოიყოფა და დანადგარშივე გროვდება. კომპანია ამ "ნაგავს" ლამაზ სამკაულად აქცევს. პირველი მოწყობილობა კრაკოვში, შემდეგ პეკინსა და ტიანძინში გამოსცადეს. ამ ეტაპზე, მის განვითარებაზე კომპანიის ჩინელი პარტნიორი - ფირმა Film Method Works მუშაობს. მეორე გამწმენდი კი, როტერდამის პარკში დგას. კომპანიის მონაცემებზე დაყრდნობით, ეს უზარმაზარი მოწყობილობა იყენებს 1170 ვატს, ანუ დაახლოებით იმავე რაოდენობის ელექტროენერგიას, რასაც ჩვენი სამზარეულოს ელექტროჩაიდანი.  

გამწმენდი ბეჭედი

ამ ბეჭდებში სმოგის შეკუმშული ნაწილაკებია მოქცეული, რომელსაც ჰაერის გამწმენდი კოშკი აგროვებს. ბეჭედს ზოგი უბრალოდ სუვენირად ინახავს, ზოგი კი რჩეულის დასანიშნად. მისი ყიდვისას თქვენ 1000 m3 ჰაერის გასუფთავებას უწყობთ ხელს. ბეჭედის შეკვეთა ვებ გვერდის მეშვეობითაა შესაძლებელი. [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="286781,286786,286783,286782,286784"]  

გამწმენდი ველოსიპედი

ველოსიპედები ამ პროექტის ჯერჯერობით, უახლესი ეტაპია. ველოსიპედის საჭეზე დამაგრებული მოწყობილობა, მოძრაობისას დაბინძურებულ ჰაერს შთანთქავს და უკან გასუფთავებულ/გაფილტრულს უშვებს. გამწმენდი კი, ენერგიის გამოსამუშავებლად პედალის ძალას იყენებს. მისი პირველი პროტოტიპი წელს შეიქმნა და მის განვითარებაზე მუშაობა გრძელდება. სამომავლო პარტნიორი კი, ერთ-ერთი უმსხვილესი ჩინური ველოსიპედების გასაზიარებელი კომპანია OFO-ა, რომელსაც 100 მილიონზე მეტი (2017) რეგისტრირებული მომხმარებელი ჰყავს და მისი პროდუქცია მსოფლიოს 250 ქალაქშია ხელმისაწვდომი. [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="286841,286836,286835,286834"]  

სოკო, რომელიც პლასტიკის ნაგავს ჭამს

გარდა ტექნიკისა, გარემოს გასუფთავებაში მეცნიერებმა შესაძლოა, სოკოებიც ჩართონ. სპეციალისტები ირწმუნებიან, რომ მათ მიაგნეს სოკოს სახეობას, რომელსაც პოლიეთილენისა და პლასტმასის შემცველობის მქონე ნივთიერებების "შეჭმა" წლების ნაცვლად, კვირების განმავლობაში შეუძლია. მკვლევარების თქმით, სოკოს სახეობას, სახელწოდებით Aspergillus tubingensis-ს, რომელიც პაკისტანში აღმოაჩინეს, შეუძლია ისეთი ნივთიერებები შთანთქას, როგორიც არის პოლიესტერული პოლიურეთანი (რომელიც მაცივრებში გამოიყენება) და სინთეტიკური ტყავი. ცნობისთვის, 2016 წელს დაბინძურებული ჰაერით გამოწვეული ავადმყოფობების შედეგად 4.2 მილიონი ადამიანი გარდაიცვალა, რაც 1990 წლის მაჩვენებელს თითქმის 23%-ით აღემატება. აღმოსავლეთ ევროპა ამ მხრივ ერთ-ერთი პრობლემური რეგიონია. [post_title] => ბეჭდები, ველოსიპედები და სახლები, რომლებიც ჰაერს ასუფთავებს [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => bechdebi-velosipedebi-da-sakhlebi-romlebic-haers-asuftavebs [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-09-21 11:01:13 [post_modified_gmt] => 2018-09-21 07:01:13 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=286779 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 286580 [post_author] => 26 [post_date] => 2018-09-20 14:03:07 [post_date_gmt] => 2018-09-20 10:03:07 [post_content] => მარტივი და სამართლიანი წესები, მოქნილი საბაჟო პროცედურები და საგარეო ვაჭრობასთან დაკავშირებული ხარჯების შემცირება - ეს არის ის ძირითადი პრინციპებია, რომელსაც საბაჟო კოდექსის პირველადი ვარიანტი ითვალისწინებს და რომლის ამოქმედებასაც მთავრობა მომდევნო წლიდან აპირებს. კოდექსის ავტორი ფინანსთა სამინისტროა. უწყებაში აცხადებენ, რომ კოდექსთან დაკავშირებით, რეკომენდაციებისა და შენიშვნების მისაღებად მზად არიან. კოდექსი, რომელიც ქვეყანაში საბაჟო პროცედურებს არეგულირებდა, ბოლო წლებში არ არსებობდა და მას სხვადასხვა ნორმატიული აქტები მოიცავდა. რამდენიმეწლიანი პაუზის შემდეგ კი, კოდექსი მომდევნო წლის პირველი იანვრიდან უნდა შევიდეს ძალაში.
  • ახალი საბაჟო კოდექსით, ჩნდება საბაჟო პროცედურის მფლობელის დეფინიცია და პროცედურის მფლობელის ცვლილების შესაძლებლობა, რაც საშუალებას იძლევა საბაჟო პროცედურასთან დაკავშირებული უფლებები გადაეცეს სხვა პირს. აღნიშნული სიახლე ბიზნესსექტორს მისცემს საშუალებას, აწარმოოს მისთვის სასურველი გარიგება საბაჟო ზედამხედველობაში მოქცეულ საქონელზე ისე, რომ ხელი არ შეეშალოს საბაჟო კონტროლის განხორციელებას.
  • კიდევ ერთი სიახლე, რასაც ახალი საბაჟო კოდექსი ითვალისწინებს, არის ის, რომ ვაჭრობასთან დაკავშირებული ყველა პროცედურის გავლა კომპანიებს ელექტრონულად შეეძლებათ.
  • შემოდის ავტორიზებული ეკონომიკური ოპერატორის სტატუსის ცნება. ამ სტატუსის მქონე კომპანიები კი, ევროკავშირის ბაზარზეც ისარგებლებენ შეღავათებით.
  • ახალი შეღავათების ამოქმედება იგეგმება რეექსპორტში ჩართული კოპანიებისთვისაც. კომპანია, რომლის ავტომობილიც ექსპორტზე 6 თვის განმავლობაში გავა, მას იმპორტის გადასახადი, ავტომობილის განბაჟება-გაფორმებასთან გაღებული თანხები, სრულად დაუბრუნდება.
ბიზნესომბუდსმენის მოადგილე ზურაბ ძნელაშვილი „ფორტუნასთან“ საბაჟო კოდექსის „დაბრუნებას“ დადებითად აფასებს და აცხადებს, რომ ის რომ ამ სფეროს ცალკე კანონი მოაწესრიგებს, გარკვეული სტაბილურობის გარანტიას ქმნის.
„ჩვენი და ევროკავშირის საკანონმდებლო სივრცეებისა და რეგულაციების დაახლოება ხდება. ეს აუცილებლად  შეუწყობს ხელს ინვესტორების შემოსვლას. მათთვის აბსოლუტურად იქნება განჭვრეტადი რეგულაციები, ის რაც მათ ქვეყანაშია და ჩვენთანაცაა.  ასევე მარტივი იქნება, აქედან გატანა და იქიდან შემოტანა პროდუქტის.  ძალიან კარგია ასევე ის, რომ საბაჟო სფეროში რა რეფომრებიც გატარდა, ამ ყველაფრის შენარჩუნება ხდება. ჩვენი ქართული მიღწევების შენარჩუნება ხდება და ამას ემატება მოწინავე ევროპული რეგულაციები. ერთგვარი სინთეზი კიდევ უფრო მიეხმარება ჩვენ ბიზნესმენებს, რაც კარგია შევინარჩუნოთ და რაც ევროპას აქვს კარგი გადმოვიტანოთ,“ - აღნიშნა ზურაბ ძნელაშვილმა.
ერთადერთი ბუნდოვანება, რაც ბიზნესომბუდსმენის მოადგილის აზრით, ახალ საბაჟო კოდექსშია, ესაა გარანტიის ახალი სახე - თავდებობა. როგორც ის აცხადებს, ჯერჯერობით კანონის პირველად ვერსიაში კარგად არ წერია თუ როგორ მოხდება ამის რეალიზება, რადგან თავდებობა რთული ინსტიტუტია და საქმე ეხება პიროვნულ უზრუნველყოფას. ზურაბ ძნელაშვილი იმედოვნებს, რომ კანონის მიღების შემთხვევაში, ამას უფრო ნათლად კანონქვემდებარე აქტები დაარეგულირებს. საბაჟო კოდექსს მოწინააღმდეგე არ ჰყავს არც სავაჭრო-სამრეწველო პალატაში. როგორც „ფორტუნას“ მისმა პრეზიდენტმა ნინო ჩიქოვანმა განუცხადა, პირველი და ის, რაც პალატისთვის უშუალოდ რელევანტურია, ხდება საქართველოს საბაჟო კანონმდებლობის ჰარმონიზება - შესაბამისობაში მოყვანა ევროპულ ანალოგიურ კანონმდებლობასთან.
„ეს ცვლილება საშუალებას მისცემს ქართველ მეწარმეებს, უფრო სრულფასოვნად გამოიყენონ ევროკავშირთან თავისუფალი ვაჭრობის ხელშეკრულებით მიღებული სიკეთეები - პრეფერენციები, ეს არის კონკრეტული პოზიტივი ცალკეული კომპანიებისთვის, ასევე ეს გახლავთ წინგადადგმული ნაბიჯი, რათა მოხდეს საქართველოს ევროკავშირის ეკონომიკაში უფრო მეტი ინტეგრაცია, რაც ნიშნავს მეტ შემოსავალსა და დასაქმებას. მეორე მნიშვნელოვანი ცვლილება, ესაა ციფრული სერვისების შემოტანა. უდავოდ საბაჟო პუნქტებისა და გაფორმების ცენტრების გავლით პროცედურები იყო ძალზედ გამარტივებული, მაგრამ ახალა ეს სიმარტივე გადადის თვისობრივად ახალ სიბრტყეში, კონკრეტულად, მეწარმეებს საშუალება ეძლევათ, გამოიყენონ საბაჟოსთან დისტანციური-ციფრული ურთიერთობა, რაც აქამდე მეტწილად შიდა საგადასახდო თემატიკას ფარავდა,“ - აღნიშნა ჩიქოვანმა.
ჯერჯერობით საბაჟო კოდექსის შესახებ დეტალურ ინფორმაციას არ ფლობენ ეკონომიკის ექსპერტები. პარლამენტის მიერ კანონპროექტის მიღებამდე, ფინანსთა სამინისტრო მის განხილვას სწორედ ბიზნესმენებთან და ექსპერტებთან ერთად გეგმავს. მანამდე კი, ეკონომიკის ექსპერტი სოსო არჩვაძე აცხადებს, რომ კარგია, როცა ხელისუფლების სტრატეგიაა - მაქსიმალურად გაუმარტივოს ბიზნესს დროისა და ფინანსური რესურსის ხარჯები და ეს ყველაფერი ასახულია ახალ საბაჟო კოდექსში. ქეთი გიგოლაშვილი [post_title] => რას ჰპირდება ახალი საბაჟო კოდექსი ბიზნესს?! [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ras-hpirdeba-akhali-sabadjo-kodeqsi-bizness [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-09-20 14:03:07 [post_modified_gmt] => 2018-09-20 10:03:07 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=286580 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 286868 [post_author] => 22 [post_date] => 2018-09-21 12:36:30 [post_date_gmt] => 2018-09-21 08:36:30 [post_content] => საპრეზიდენტო არჩევნები, როგორც გენერალური რეპეტიცია 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის - ასეთია ანალიტიკოსების შეფასება საქართველოში 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებთან დაკავშირებით. თუმცა, არჩევნებმა, რომელიც აქამდე მხოლოდ გენერალურ რეპეტიციად განიხილებოდა, ახლა უკვე განსხვავებული მნიშვნელობა შეიძინა, საზოგადოების, პოლიტიკოსების თუ არასამთავრობო წრეების ნაწილში განჩდა შეკითხვები სახელმწიფო ინტერესების შესაძლო დაზიანების საფრთხეზე. ეს ყველაფერი მას შემდეგ, რაც მმართველი პოლიტიკური ძალის მიერ მხარდაჭერილმა კანდიდატმა 2008 წლის ომის თაობაზე საკუთარი პოზიცია დააფიქსირა. სალომე ზურაბიშვილი, რომელსაც საპრეზიდენტო არჩევნებში მხარს „ქართული ოცნება“ უჭერს, აგვისტოს ომში ქართული მხარის ბრალეულობის შესახებ წლებია საუბრობს, იგივე პოზიცია კი უკვე საპრეზიდენტო კანდიდატის რანგშიც დააფიქსირა. „მე ყოველთვის ვამბობდი და ვამბობ, რომ ომი დაიწყო საუკუნის წინ რუსეთმა, ჩვენ იმ დროს ჩავერთეთ რუსეთის პროვოკაციაში და წავედით ამ საომარ ვითარებაში. საქართველომ დაიწყო ეს ნაწილი ამ საომარი ვითარების,” - ასეთია საპრეზიდენტო კანდიდატის რანგში სალომე ზურაბიშვილის პირველი განცხადება 2008 წლის ომის თაობაზე. ამის შემდეგ მას საკუთარი პოზიციების დამატებით ახსნა მოუწია და აღნიშნა, რომ 2008 წელს აგრესორი იყო რუსეთი, თუმცა, იქვე დასძინა „კითხვაზე, შეიტანეს თუ არა წვლილი რუსული სცენარის განხორციელებაში სააკაშვილმა და მისმა გარემოცვამ, პასუხი ასევე ერთმნიშვნელოვანია - დიახ.“ ამის შემდეგ მან განაცხადა, რომ „ჩვენ დავბომბეთ ჩვენი მოსახლეობა“. მას შემდეგ, რაც საპრეზიდენტო კანდიდატის წინააღმდეგ საზოგადოებამ საკუთარი აზრი დააფიქსირა, წამოიწყო "30 ვერცხლის კამპანია", შეიქმნა პეტიცია მოთხოვნით, რომ მოიხსნას არჩევნებიდან სალომე ზურაბიშვილის კანდიდატურა, მმართველი ძალის მხარდაჭერილმა კანდიდატმა რიტორიკა შეცვალა და აღნიშნა, რომ რუსეთი არის ერთმნიშვნელოვნად აგრესორი და მან დაიწყო ომი საქართველოსთან 2008 წელს. [caption id="attachment_287005" align="aligncenter" width="692"] სალომე ზურაბიშვილს ქუთაისში აქციით დახვდნენ. 12 სექტემბერი, 2018 წელი[/caption]   მიუხედავად პრეზიდენტის შემცირებული უფლებებისა, 28 ოქტომბერი საქართველოს მოქალაქეებისთვის მნიშვნელოვანი დღეა - ეს საქართველოს დღევანდელი კონსტიტუციით ბოლო არჩევნებია, როცა საქართველოს პრეზიდენტი პირდაპირი, საყოველთაო წესით აირჩევა, რაც მას მნიშვნელოვან საზოგადოებრივ მანდატს ანიჭებს. პოლიტიკის ექსპერტი ნიკა ჩიტაძე "ფორტუნასთან" ამბობს, რომ 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველოს მოქალაქეებისთვის ერთგვარი რეფერენდუმიც კია. ნიკა ჩიტაძე აღნიშნავს, რომ სალომე ზურაბიშვილის განცხადებები სახელმიწიფო ინტერესებს აზიანებს. "მიუხედავად იმისა, რომ პრეზიდენტს არ გააჩნია დიდი ძალაუფლება, მეორეს მხრივ, ეს არჩევნები არის რეფერენდუმი, რა უნდა რეალურად საქართველოს და იცავს თუ არა საქართველო თავის ეროვნულ ღირსებებს," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე. საერთაშორისო სასამართლოები ამ დროისთვის აგვისტოს ომის საქმეზე საქართველოს რუსეთთან ორი სახელმწიფოთაშორისი დავა აქვს - ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში და ჰააგის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში. რიგითი მოქალაქე სალომე ზურაბიშვილის განცხადებები საქართველოსთვის არანაირ საერთაშორისო სამართლებრივ ვალდებულებებს არ წარმოშობს, თუმცა, ამ შემთხვევაში ვითარებას 2 ფაქტი ართულებს - სალომე ზურაბიშვილი მმართველი ძალის მხარდაჭერილი კანდიდატია, ამასთანავე თუ ის პრეზიდენტი გახდება, არ ვიცით, როგორ პოზიციას დააფიქსირებს ის ამავე საკითხზე.  როგორც "ფორტუნასთან" "საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივის" ხელმძღვანელი გიორგი მშვენიერაძე ამბობს, რუსეთის ფედერაციამ შესაძლოა, მის მიერ პრეზიდენტობის კანდიდატის რანგში გაკეთებული განცხადებებიც გამოიყენოს არგუმენტად. „მას მხარდაჭერას უცხადებს ხელისუფლება და ბუნებრივია, მისი განცხადებები ძნელია აღიქმებოდეს, როგორც მისი პერსონალური აზრი ამ საკითხზე. თუ ის გახდება პრეზიდენტი, ეს განცხადებები ალბათ წარდგენილი იქნება საერთაშორისო სასამართლოებში და არის ასეთი პრეცენდენტი, ესაა 1974 წლის შემთხვევა, ავსტრალია საფრანგეთის წინააღმდეგ, როცა გამოყენებული იყო პრეზიდენტის მიერ გაკეთებული განცხადებები. მინუმუმ, რაც შეგვიძლია ვთქვათ, ახლაც უკვე ეს განცხადებები აზიანებს საქართველოს ინტერესებს, რადგან საუბარია იმ კანდიდატზე, რომელიც ხელისუფლების მიერ არის მხარდაჭერილი. სასამართლოში რამდენად დააზიანებს, ეს უკვე დამოკიდებული იქნება იმაზე, რამდენად წარადგენს მათ მეორე მხარე და სასამართლო გაიზიარებს თუ არა,“ - აცხადებს გიორგი მშვენიერაძე. "საიას" თავმჯდომარე სულხან სალაძე კი აღნიშნავს, რომ თავად სასამართლოსთვის გადაწყვეტილების მიღების პროცესში მნიშვნელოვანია, არა პოლიტიკოსთა განცხადებები, არამედ ის, თუ რა მტკიცებულებები არსებობს საქმეზე გადაწყვეტილების მისაღებად. „თუმცა, ეს არ ნიშნავს არცერთ შემთხვევაში იმას, რომ ქალბატონი ზურაბიშვილის განცხადებები წინ არ დახვდება ერთის მხრივ, მას პრეზიდენტობის შემთხვევაში და რაც უფრო სამწუხაროა, წინ დახვდება სახელმწიფოს. ეს ნიშნავს რუსული ინტერესების გატარებას. რუსეთი ამ რიტორიკას იყენებს მისი ინტერესების სასარგებლოდ, არ თანამშრომლობს ჰააგაში სასამართლოსთან და ქართულ მხარეს აქ ისედაც უჭირს საქმეში ეფექტური მონაწილეობა და უჭირს იმიტომ, რომ რუსეთი არ თანამშრომლობს სასამართლოსთან,“ - აღნიშნავს „ფორტუნასთან“ სულხან სალაძე.    არაღიარების პოლიტიკა პრეზიდენტი წარმოადგენს სახელწმიფოს საერთაშორისო ასპარეზზე. სხვადასხვა მაღალი დონის შეხვედრებში, ფორუმებსა თუ კონფერენციებში, სახელმწიფო პირები ტრიბუნას იყენებენ/უნდა იყენებდნენ საქართველოს საკითხის წამოსაწევად სწორედ რუსეთიდან მომდინარე საფრთხეების კონტექსტში. "საიას" თავმჯდომარე სულხან სალაძე კი ამბობს, რომ სალომე ზურაბიშვილს პრეზიდენტობის შემთხვევაში, საერთაშორისო ურთიერთობებში უკვე გაკეთებული განცხადებებიც წინ დახვდება. რა შედეგი შეიძლება მივიღოთ, თუ მომავალი პრეზიდენტი მაღალი დონის შეხვედრებსა და ღონისძიებებზე არ ისაუბრებს ოკუპაციაზე და ოკუპირებულ რეგიონებში არსებულ მძიმე მდგომარეობაზე, პასუხი მარტივია - არაღიარების პოლიტიკა შესუსტდება ან შეიცვლება: „როცა არაღირების პოლიტიკას ატარებს სახელმწიფო და ამაში მხარს გიჭერს მთელი საერთაშორისო საზოგადოება, რომელიც ეფუძნება მათ შორის იმას, რომ აგრესორი, მათ შორის, 2008 წელს არის რუსეთი, რომელიც საქართველოს ტერიტორიებზე უკანონოდ შემოიჭრა და მას უპასუხა ქართულმა სამხედრო შეიარაღებულმა ძალებმა, ის არის ოკუპანტი და ამას ეფუძნება მთელი არაღიარების პოლიტიკა. ამ დროს თუ სახელმწიფოს მეთაური ამ პოზიციას უარყოფს ან სათანადოდ არ იცავს, ეს ბუნებრივია, გამოიწვევს ჩვენი პარტნიორებისგანაც ამ მხარდაჭერის შერბილებას ან შეცვლას, რაც ნიშნავს, რომ რეალურად დაკარგავ რუსეთზე ზეწოლის გარკვეულ ბერკეტებს,“ - აღნიშნავს გიორგი მშვენიერაძე. რუსეთზე ზეწოლის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბერკეტი ჟენევის მოლაპარაკებებია. პოლიტიკის საკითხებში ექსპერტი ნიკა ჩიტაძე ამბობს, რომ საპრეზიდენტო არჩევნებში სალომე ზურაბიშვილის გამარჯვების შემთხვევაში, რუსეთი მის მიერ გაკეთებულ განცხადებებს გამოიყენებს და ხაზს უსვამს, რომ საუბარია ზურაბიშვილის იმ პოზიციაზე, სადაც ის აგვისტოს ომში საქართველოს ბრალეულობაზე საუბრობს. "რუსეთი მიგვითეთებს, რომ საქართველოს არ აქვს არანაირი მორალური უფლება, განიხილებოდეს აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის დაბრუნების საკითხი, ვინაიდან, თვითონ პრეზიდენტი აცხადებს, რომ საქართველომ დაიწყო ომი. მიუხედავად იმისა, რომ ზურაბიშვილმა შემდეგ დაწერილი ტექსტი წაიკითხა, ფაქტია, რომ რუსეთი გამოიყენებს ზურაბიშვილის მიერ უკვე გაკეთებულ განცხადებებს და არა მის მიერ ბოლოს წაკითხულ ტექსტს. დღეს, როცა ვცდილობთ ვამტკიცოთ რეალობა, რომ რუსეთი ოკუპანტია და დაიწყო ომი, ამ ფონზე სალომე ზურაბიშვილი აკეთებს უპასუხისმგებლო განცხადებებს და მისი არჩევის შემთხვევაში, საქართველოს ეროვნულ ინტერესებს საფრთხე შეექმნება," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე. ნიკა ჩიტაძე აქვე დასძენს, რომ თუ სალომე ზურაბიშვილს პრეზიდენტად აირჩევენ და მისი რიტორიკა უცვლელი იქნება, შესაძლოა, არაღიარებისპოლიტიკის მიმართულებით შესუსტდეს საერთაშორისო პარტნიორებისგან მხარდაჭერაც. "ეს განცხადება ნეგატიურად აისახება საერთაშორისო პრესტიჟზეც. თვითონ დასავლეთიც არ გვცემს პატივს, როცა პოლიტიკური მოღვაწე თავის პიროვნულ ინტერესებს ქვეყნის ინტერესებზე მაღლა აყენებს და ასეთ კანდიდატს ირჩევს მოსახლეობა," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე.   თაკო ივანიაძე   [post_title] => საფრთხეები საერთაშორისო სასამართლოებსა და არაღიარების პოლიტიკაში - 28 ოქტომბერი, როგორც "რეფერენდუმის დღე" [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => safrtkheebi-saertashoriso-sasamartloebsa-da-araghiarebis-politikashi-28-oqtomberi-rogorc-referendumis-dghe [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-09-21 12:42:25 [post_modified_gmt] => 2018-09-21 08:42:25 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=286868 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 675 [max_num_pages] => 225 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 0ef96f8ceb14743d6d1bd4b273f19088 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები