ცხელი ჩაი მწეველებსა და ალკოჰოლის მომხმარებლებში სიმსივნის რისკს 5-ჯერ ზრდის

პოპულარული

ცხელი ჩაი მწეველებსა და ალკოჰოლის მომხმარებლებში სიმსივნის რისკს 5-ჯერ ზრდის

თამბაქოს მოწევა და ალკოჰოლის სისტემატიური მოხმარება კიბოს განვითარების რისკს ზრდის. ეს არაერთმა კვლევამ დაამტკიცა. ამჯერად კი გამოცემა „ტელეგრაფი“ ახალი კვლევის შესახებ წერს, რომლის მიხედვითაც არის კიდევ ერთი მიზეზი, რამაც მწეველებსა და ალკოჰოლის მომხმარებელში კიბოს რისკი შესაძლოა ხუთჯერ გაზარდოს. ესა არის ყოველდღიურად ცხელი ჩაის მიღება.

კვლევის ფარგლებში იმ ადამიანებს დააკვირდნენ, ვინც თამბაქოს მწეველი და ალკოჰოლზე დამოკიდებულია, ასევე ყოველდღიურად მიირთმევს თუნდაც ერთ ფინჯან ცხელ ჩაის. ამ ადამიანებში საჭმლის მომნელებელი სისტემის სიმსივნეების განვითარების რისკი 5 ჯერ გაიზარდა, ხოლო იმ ადამიანებში, ვინც არც თამბაქოს მოიხმარდა და არც ალკოჰოლს ეძალებოდა, ჩაიმ გავლენა ვერ მოახდინა.

კვლევა 9 წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა და ამ დროის მანძილზე 456 ადამიანზე მოხდა დაკვირვება. საწყის ეტაპზე მწეველ და ალკოჰოლის მომხმარებელ ადამიანებს სიმსივნის დიაგნოზი დასმული არ ჰქონდათ, აქედან 1700 ადამიანს საჭმლის მომნელებელი სისტემის სიმსივნე 9 წლის მანძილზე განუვითარდათ.

მეცნიერები ამტკიცებენ, რომ ამის მიზეზი ცხელი ჩაის მიღების შედეგად ის ანთებითი პროცესებია, რომელიც ისედაც გაღიზიანებულ სისტემას აწვება. კვლევა პეკინის უნივერსიტეტის მეცნიერთა გუნდს ეკუთვნის, რომელსაც იუნ ლი ხელმძღვანელობდა.

სხვათა შორის მსგავსი კვლევის შესახებ რეკომენდაცია 2016 წელს მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციამაც გამოსცა. განცხადებაში ნათქვამი იყო, რომ 65 გრადუსს ზევით ცხელი სასმელის მიღება საჭმლის მომნელებლი ორგანოების სიმსივნის რისკს ზრდის.

 

 

 

 

 

რჩევები /

|

8 თებერვალი, 2018

|

საკვანძო სიტყვები

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => kvleva
                                    [1] => chai
                                    [2] => telegrafi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 211852
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => kvleva
                                    [1] => chai
                                    [2] => telegrafi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 211852
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 2586
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => kvleva
                                    [1] => chai
                                    [2] => telegrafi
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => kvleva
                                    [1] => chai
                                    [2] => telegrafi
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (211852) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (2586,8913,3817)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 295244
                    [post_author] => 21
                    [post_date] => 2018-10-15 15:00:07
                    [post_date_gmt] => 2018-10-15 11:00:07
                    [post_content] => კვლევის საგანგაშო შედეგები ბრიტანეთში - ბავშვის დასასჯელად ცემის მეთოდის გამოყენება თავის ტვინს აზიანებს, იწვევს მეტყველების პრობლემებს, სმენის, შეხების, მგრძნობელობის დაქვეითებას, ზრდასრულ ასაკში ალკოჰოლსა და ნარკოტიკებზე დამოკიდებულებას და არცთუ იშვიათად - სუიციდს. კვლევა ბრიტანეთის საგანმანათლებლო ფსიქოლოგიის ასოციაციამ მოამზადა, სადაც საუბარია მენტალური ჯანმრთელობის დარღვევის იმ ძირითად მიზეზებზე, რომლის გამომწვევი მიზეზი ბავშვების დასასჯელად მათი ცემაა.

მიუხედავად საგანგაშო შედეგისა, გასულ კვირას ცნობილი გახდა, რომ ამერიკის ჯორჯიას შტატის სკოლებში დასჯის ფორმად კვლავ ფიზიკურ შეხებას, ცემას აბრუნებენ. ახალმა ამბავმა განსაკუთრებული მღელვარება გამოიწვია, რადგან არავინ ელოდა, რომ ბრიტანული ასოციაციის მიერ მომზადებული გახმაურებული კვლევის შემდეგ, სკოლებში ფიზიკური დასჯის ამ მეთოდს ისევ შემოიღებდნენ.

„მსოფლიოს მასშტაბით, არსებობს 60 ქვეყანა, სადაც ბავშვებს სახლში კვლავ ცემით სჯიან. ამ ქვეყნებს შორისაა: ბრაზილია, კენია, ახალი ზელანდია და შვედეთი. ეს უკანასკნელი ერთ-ერთი ის პირველი ქვეყანა იყო, რომელმაც ცემის პრაქტიკა 1979 წლიდან აკრძალა. ამასობაში უელსი და შოტლანდია მსგავსი დისციპლინის შეზღუდვის ან საერთოდ აკრძალვის დანერგვის პროცესშია,“ - წერია iflscience-ის სტატიაში.



ამერიკის 28 შტატი სკოლებში ბავშვის ფიზიკურ დასჯას ცემის სახით კრძალავს, 7 შტატი - არა. რჩება კიდევ 15 შტატი, სადაც აშკარად ნებადართულია ფიზიკური სასჯელი და ამ შტატების სიაშია ტეხასი, ფლორიდა და ჩრდილოეთ კაროლინა.

2017 წელს ჩატარებული გამოკითხვის მიხედვით, სკოლებში ბავშვების ცემას მხარს აშშ-ის ზრდასრული მოსახლეობის მეოთხედი, 26% უჭერს, თუმცა 65%-ზე მეტი ზოგადად, ბავშვის დისციპლინური დასჯის მომხრეა იმ თვალსაზრისით, რომ მოზარდების დასჯის ეს მეთოდი მხოლოდ სახლში უნდა იყოს გამოყენებული.

დიდი ბრიტანეთის საგანმანათლებლო ფსიქოლოგიის ასოციაციის ექსპერტები ფიქრობენ, რომ რეგულარულად ბავშვის ფიზიკური დასჯა არა მხოლოდ არაეფექტურია (არსებობს რამდენიმე სანდო კვლევა, რომელიც აჩვენებს, რომ ბავშვის ცემა სამომავლოდ მის ცუდ ქცევას აუცილებლად განაპირობებს), არამედ ასეთ ქცევას შეუძლია, მოზარდის ჯანმრთელობა სასტიკად დააზიანოს.

„ეჭვგარეშეა, რომ გამოჩნდება ისეთი გუნდიც, რომელიც იფიქრებს, რომ მის შვილს მსგავსი პრობლემები არ შეექმნება, თუმცა მეცნიერული კვლევით, ეს საფრთხე აბსოლუტურად ყველა მოზარდს ემუქრება,“ - ამბობენ კვლევის ავტორები.

ერთ-ერთი უახლესი და ყველაზე დიდი, 75 გვერდიანი კვლევა, რომელიც ბოლო 50 წლის განმავლობაში მომხდარი მსგავსი შემთხვევების შესწავლა-განხილვას ეხება, წერს, რომ არსებობს 160 000-ზე მეტი ბავშვი, რომელიც წლების განმავლობაში მსგავსი დისციპლინური სასჯელით - ცემით ისჯებოდა. ასეთი ბავშვების უმრავლესობას ბავშვობაშივე გამოუვლინდა სუსტი მენტალური ჯანმრთელობა, ხოლო ზრდასრულობის პერიოდში მათ ანტისოციალური ქცევითი აშლილობის უმაღლესი მაჩვენებელი დაუფიქსირდათ.

თუმცა, ამავე კვლევის გარკვეული მიგნებები მეცნიერებისთვის დღემდე საკამათო თემად იქცა. პედიატრიის ამერიკულ კოლეჯში აცხადებენ, რომ ამ კვლევის ანალიზი „სამწუხაროდ არაადექვატურია“ და მკვლევარებს აკრიტიკებენ ძალიან ბევრი კორელაციური მონაცემის გაუთვალისწინებლობის და კვლევის სასარგებლო დასკვნების იგნორირების გამო, სადაც საუბარია ფიზიკური დასჯის სათანადო საბაბზე და ხაზს უსვამენ იმ ფაქტს, რომ „მსგავსი დისციპლინური დასჯა ტრადიციული და გამართლებულია“.

მიუხედავად გამოთქმული მოსაზრებისა, მედიკოსები განმარტავენ, რომ ახალგაზრდა ტვინი საკმაოდ მოქნილია და მის ფორმირებას სწორედ ის ფაქტორი განსაზღვრავს, რამდენად ხშირად დაისჯებიან ბავშვები ცემის მეთოდით.

 

ძალადობა გავლილ ბავშვებს განვითარების შეფერხებები აქვთ!

  „გლობალური ჯანმრთელობის“ ანალიტიკოსები ირწმუნებიან, რომ წლის დასაწყისში 74 წყვილი საკუთარ შვილებთან ერთად დაუკავშირდა სამედიცინო კომპანიებს და მედიკოსებს შვილების განვითარების შეფერხებებზე აცნობეს. მშობლები აცხადებდნენ, რომ დასჯის მეთოდად ბავშვის ცემას ირჩევდნენ. ყველაზე ხშირი მიმართვიანობა იყო ბავშვებში მეტყველების პრობლემებით - რიგ შემთხვევებში მოზარდებს საუბარი ძალიან უჭირდათ. 2009 წელს ჩატარებული კვლევით ირკვევა, რომ მსგავსი ტიპის ძალადობით მოზარდებს მნიშვნელოვნად უჭირდათ მუქი ფერის ნივთების ერთმანეთისგან გარჩევა და მათი დასახელება. ბავშვებს დაზიანებული ჰქონდათ თავის ტვინში არსებული ქსოვილი, რომელიც პასუხისმგებელია სენსორული ინფორმაციის აღქმაზე, უჭირდათ მოსმენა, საუბარი, ემოციების და ქცევის კონტროლი. მედიკოსების თქმით, ძალადობაგამოვლილი ბავშვების ტვინის ფუნქციასთან ერთად, იცვლება მისი ფორმაც - მოზრდილობისას ასეთ ადამიანებს აღენიშნებათ შუბლის მარჯვენა მხარეს ამობურცვები და ტვინის მარცხენა ჰემისფეროს შეფერხებული მუშაობა. რაც შეეხება ყველაზე ხშირად გამოვლენილ სუსტი მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემებს, კვლევის მიხედვით, დადგინდა, რომ 7-დან 2 ქეისში ასეთი შემთხვევები სწორედ ბავშვობაში დასასჯელად ცემის მეთოდის გამოყენებას უკავშირდება. მედიკოსები განმარტავენ, რომ მენტალური ჯანმრთელობის დარღვევის ყველაზე ხშირი სიმპტომებია ძლიერი დეპრესია, ბრაზი და პარანოია. კვლევის პროცესში გამოკითხული რესპონდენტების 6% ამბობს, რომ მათ ბავშვობაში მშობლები ცემდნენ, არც ისე იშვიათად თავის არეში და ხანდახან მშობლები მათ „კედელზეც ანარცხებდნენ“. „ასეთი ბავშვები მოზრდილობის ასაკში ხშირად ხდებიან ალკოჰოლზე დამოკიდებული, უვითარდებათ მწვავე დეპრესია და პანიკური შემოტევები, განსაკუთრებით ხშირია ნარკოტიკების მოხმარების, თვითმკვლელობის მცდელობის და თვითმკვლელობის შემთხვევები,“ - განმარტავენ მედიკოსები. კვლევა ცხადყოფს, რომ ძალადობაგამოვლილი ბავშვები ზრდასრულ ასაკში თავადაც ხშირად ძალადობენ პარტნიორებსა და საკუთარ შვილებზე. კვლევის მონაწილეები ამბობენ, რომ მსგავსი შემთხვევების შემდეგ, მუდმივად უჩნდებათ სინანულის გრძნობა და სურთ, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულონ. კვლევაში წერია, რომ ძალადობა იწვევს ძალადობას, მოძალადე მშობელი ბავშვობაში თავადაც ძალადობის მსხვერპლი იყო და სავარაუდოდ, მისი შვილიც საკუთარ შთამომავლობას უკვე კარგად ნაცნობი, „ტრადიციული“ მეთოდით დასჯის.

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => დაზიანებული ტვინი, სუიციდი... - სპეციალისტები ბავშვის დასჯის სასტიკი მეთოდების საგანგაშო შედეგებზე [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => dazianebuli-tvini-suicidi-specialistebi-bavshvis-dasjis-sastiki-metodebis-sagangasho-shedegebze [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-15 15:07:50 [post_modified_gmt] => 2018-10-15 11:07:50 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=295244 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 290642 [post_author] => 16 [post_date] => 2018-10-02 13:23:50 [post_date_gmt] => 2018-10-02 09:23:50 [post_content] => მსოფლიოში აღიარებული ჩაის ფრანგული ბრენდი „პალე დე ტე” უკვე საქართველოშია. ბრენდის პირველი მაღაზია თბილისში, ჭავჭავაძის 33 ნომერში მდებარეობს და აქ ჩაის მოყვარულებს ნამდვილი სამოთხე დახვდებათ. როგორც „ფორტუნას” საქართველოში ჩაის ცნობილი ბრენდის წარმომადგენლობიდან აცნობეს, „პალე დე ტე” 1986 წლიდან  ანებივრებს ჩაის მოყვარულებს მაღალი ხარისხისა და მრავალფეროვანი ჩაის ასორტიმენტით. ბრენდის დამაარსებელი ფრანცესკო ხავიერ დელ მაია, რომელიც მთელი მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობს, რათა აღმოაჩინოს საუკეთესო ჩაის პლანტაციები. სწორედ ამიტომ ბრენდი აერთიანებს სხვადასხვა ქვეყნის ჩაის სახეობებს.
„პალე დე ტეს” მაღაზიებს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში შეხვდებით, ბრენდის რუკაზე უკვე საქართველოც აღნიშნულია. მაღაზია თბილისში, ჭავჭავაძის 33 ნომერში მდებარეობს და აქ შემოსვლისთანავე თქვენ არა მხოლოდ მრავალფეროვანი ჩაის არჩევას შეძლებთ, არამედ აქ დაგხვდებათ ჩაისთვის აუცილებელი სხვადასხვა აქსესუარი, ჩაის ფინჯნები და ჩაიდნები”, - აცხადებენ კომპანიაში.
მათივე ინფორმაციით, „პალე დე ტეში” შეხვდებით უნიკალური რეცეპტით მომზადებულ 5 სხვადასხვა დეტოქსს, ასევე ბალახეული და ხილის ნაყენების მრავალფეროვან არჩევანს. [gallery columns="4" link="file" ids="290677,290678,290679,290680"] [post_title] => „პალე დე ტე”-ში უნიკალური რეცეპტით მომზადებულ 5 სხვადასხვა დეტოქსს შეხვდებით [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => pale-de-te-shi-unikaluri-receptit-momzadebul-5-skhvadaskhva-detoqss-shekhvdebit [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-02 15:23:11 [post_modified_gmt] => 2018-10-02 11:23:11 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=290642 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 285563 [post_author] => 16 [post_date] => 2018-09-17 16:14:11 [post_date_gmt] => 2018-09-17 12:14:11 [post_content] => სასტუმროების ფასების ინდექსი 2018 წლის აგვისტოში, ივლისის თვესთან შედარებით, 0.01%-ით გაიზარდა. ამის შესახებ კვლევითი ორგანიზაცია PMCG-ის კვლევაშია ნათქვამი. კვლევის მიხედვით, სასტუმროების სტანდარტული ორ ადგილიანი ნომრების ფასები ყველაზე მეტად გურიაში - 7.6%-ით და იმერეთში - 1.4%-ით გაიზარდა. გურიის სასტუმროების ფასების ზრდა, ძირითადად, ურეკის (14%) სასტუმროების ფასების ზრდამ განაპირობა. იმერეთის სასტუმროების ფასების ზრდა ძირითადად განაპირობა ქუთაისის სასტუმროების ფასების ზრდამ (1.5%). საქართველოს ათ რეგიონს და თბილისს შორის, 2018 წლის აგვისტოში, ივლისის თვესთან შედარებით, სასტუმროს ფასები ექვს რეგიონში შემცირდა. ყველაზე მეტად ფასები სამცხე-ჯავახეთში და მცხეთა-მთიანეთში შემცირდა, შესაბამისად 1.6% და 1.3%-ით. სამცხე-ჯავახეთში ფასების შემცირება ძირითადად ბაკურიანის სასტუმროების ფასების კლებამ განაპირობა (4.7%-ით). მცხეთა-მთიანეთში ფასების კლება კი ძირითადად განპირობებულია გუდაურის სასტუმროების ფასების კლებით (10%). 3, 4 და 5 ვარსკვლავიანი სასტუმროების ფასების ინდექსი 2018 წლის აგვისტოში, ივლისთან შედარებით, 0.9%-ით შემცირდა. ამ ტიპის სასტუმროებში ფასები ყველაზე მეტად მცხეთა-მთიანეთში - 4.1%-ით და სამცხე-ჯავახეთში - 3.4%-ით შემცირდა. მცხეთა-მთიანეთში ფასების შემცირება განაპირობა გუდაურის, ხოლო სამცხე-ჯავახეთში ბორჯომის სასტუმროების ფასების კლებამ. 3, 4 და 5 ვარსკვლავიანი სასტუმროების ფასების ზრდა მხოლოდ გურიაში და კახეთში დაფიქსირდა, შესაბამისად 18.4% და 0.1%. გურიის 3, 4 და 5 ვარსკვლავიანი სასტუმროების ფასების ზრდა განპირობებულია ურეკის ფასების ზრდით. კახეთში კი ფასების ზრდა განაპირობა თელავის და ლაგოდეხის სასტუმროების ფასების ზრდამ. საოჯახო ტიპის სასტუმროების ფასები აგვისტოში, ივლისის თვესთან შედარებით 0.7%-ით გაიზარდა. რეგიონების მიხედვით, ფასები ყველაზე მეტად იმერეთში და აჭარაში გაიზარდა, შესაბამისად, 4.1% და 2.2%-ით. იმერეთის ფასების ზრდა ძირითადად განპირობებულია ქუთაისის, ხოლო აჭარის - ქობულეთის და მახინჯაურის საოჯახო ტიპის სასტუმროების ფასების ზრდით. საოჯახო ტიპის სასტუმროებში, აგვისტოში, ივლისთან შედარებით, ფასები ყველაზე მეტად კახეთში და შიდა ქართლში შემცირდა, ორივე რეგიონში 0.9%-ით. კახეთის საოჯახო ტიპის სასტუმროების ფასების შემცირება განპირობებულია თელავის და სიღნაღის, ხოლო შიდა ქართლის - სურამის ფასების კლებით. [post_title] => სასტუმროს ფასები საქართველოს ექვს რეგიონში შემცირდა [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => sastumros-fasebi-saqartvelos-eqvs-regionshi-shemcirda [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-09-17 16:14:11 [post_modified_gmt] => 2018-09-17 12:14:11 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=285563 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 295244 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-10-15 15:00:07 [post_date_gmt] => 2018-10-15 11:00:07 [post_content] => კვლევის საგანგაშო შედეგები ბრიტანეთში - ბავშვის დასასჯელად ცემის მეთოდის გამოყენება თავის ტვინს აზიანებს, იწვევს მეტყველების პრობლემებს, სმენის, შეხების, მგრძნობელობის დაქვეითებას, ზრდასრულ ასაკში ალკოჰოლსა და ნარკოტიკებზე დამოკიდებულებას და არცთუ იშვიათად - სუიციდს. კვლევა ბრიტანეთის საგანმანათლებლო ფსიქოლოგიის ასოციაციამ მოამზადა, სადაც საუბარია მენტალური ჯანმრთელობის დარღვევის იმ ძირითად მიზეზებზე, რომლის გამომწვევი მიზეზი ბავშვების დასასჯელად მათი ცემაა. მიუხედავად საგანგაშო შედეგისა, გასულ კვირას ცნობილი გახდა, რომ ამერიკის ჯორჯიას შტატის სკოლებში დასჯის ფორმად კვლავ ფიზიკურ შეხებას, ცემას აბრუნებენ. ახალმა ამბავმა განსაკუთრებული მღელვარება გამოიწვია, რადგან არავინ ელოდა, რომ ბრიტანული ასოციაციის მიერ მომზადებული გახმაურებული კვლევის შემდეგ, სკოლებში ფიზიკური დასჯის ამ მეთოდს ისევ შემოიღებდნენ. „მსოფლიოს მასშტაბით, არსებობს 60 ქვეყანა, სადაც ბავშვებს სახლში კვლავ ცემით სჯიან. ამ ქვეყნებს შორისაა: ბრაზილია, კენია, ახალი ზელანდია და შვედეთი. ეს უკანასკნელი ერთ-ერთი ის პირველი ქვეყანა იყო, რომელმაც ცემის პრაქტიკა 1979 წლიდან აკრძალა. ამასობაში უელსი და შოტლანდია მსგავსი დისციპლინის შეზღუდვის ან საერთოდ აკრძალვის დანერგვის პროცესშია,“ - წერია iflscience-ის სტატიაში. ამერიკის 28 შტატი სკოლებში ბავშვის ფიზიკურ დასჯას ცემის სახით კრძალავს, 7 შტატი - არა. რჩება კიდევ 15 შტატი, სადაც აშკარად ნებადართულია ფიზიკური სასჯელი და ამ შტატების სიაშია ტეხასი, ფლორიდა და ჩრდილოეთ კაროლინა. 2017 წელს ჩატარებული გამოკითხვის მიხედვით, სკოლებში ბავშვების ცემას მხარს აშშ-ის ზრდასრული მოსახლეობის მეოთხედი, 26% უჭერს, თუმცა 65%-ზე მეტი ზოგადად, ბავშვის დისციპლინური დასჯის მომხრეა იმ თვალსაზრისით, რომ მოზარდების დასჯის ეს მეთოდი მხოლოდ სახლში უნდა იყოს გამოყენებული. დიდი ბრიტანეთის საგანმანათლებლო ფსიქოლოგიის ასოციაციის ექსპერტები ფიქრობენ, რომ რეგულარულად ბავშვის ფიზიკური დასჯა არა მხოლოდ არაეფექტურია (არსებობს რამდენიმე სანდო კვლევა, რომელიც აჩვენებს, რომ ბავშვის ცემა სამომავლოდ მის ცუდ ქცევას აუცილებლად განაპირობებს), არამედ ასეთ ქცევას შეუძლია, მოზარდის ჯანმრთელობა სასტიკად დააზიანოს. „ეჭვგარეშეა, რომ გამოჩნდება ისეთი გუნდიც, რომელიც იფიქრებს, რომ მის შვილს მსგავსი პრობლემები არ შეექმნება, თუმცა მეცნიერული კვლევით, ეს საფრთხე აბსოლუტურად ყველა მოზარდს ემუქრება,“ - ამბობენ კვლევის ავტორები. ერთ-ერთი უახლესი და ყველაზე დიდი, 75 გვერდიანი კვლევა, რომელიც ბოლო 50 წლის განმავლობაში მომხდარი მსგავსი შემთხვევების შესწავლა-განხილვას ეხება, წერს, რომ არსებობს 160 000-ზე მეტი ბავშვი, რომელიც წლების განმავლობაში მსგავსი დისციპლინური სასჯელით - ცემით ისჯებოდა. ასეთი ბავშვების უმრავლესობას ბავშვობაშივე გამოუვლინდა სუსტი მენტალური ჯანმრთელობა, ხოლო ზრდასრულობის პერიოდში მათ ანტისოციალური ქცევითი აშლილობის უმაღლესი მაჩვენებელი დაუფიქსირდათ. თუმცა, ამავე კვლევის გარკვეული მიგნებები მეცნიერებისთვის დღემდე საკამათო თემად იქცა. პედიატრიის ამერიკულ კოლეჯში აცხადებენ, რომ ამ კვლევის ანალიზი „სამწუხაროდ არაადექვატურია“ და მკვლევარებს აკრიტიკებენ ძალიან ბევრი კორელაციური მონაცემის გაუთვალისწინებლობის და კვლევის სასარგებლო დასკვნების იგნორირების გამო, სადაც საუბარია ფიზიკური დასჯის სათანადო საბაბზე და ხაზს უსვამენ იმ ფაქტს, რომ „მსგავსი დისციპლინური დასჯა ტრადიციული და გამართლებულია“. მიუხედავად გამოთქმული მოსაზრებისა, მედიკოსები განმარტავენ, რომ ახალგაზრდა ტვინი საკმაოდ მოქნილია და მის ფორმირებას სწორედ ის ფაქტორი განსაზღვრავს, რამდენად ხშირად დაისჯებიან ბავშვები ცემის მეთოდით.  

ძალადობა გავლილ ბავშვებს განვითარების შეფერხებები აქვთ!

  „გლობალური ჯანმრთელობის“ ანალიტიკოსები ირწმუნებიან, რომ წლის დასაწყისში 74 წყვილი საკუთარ შვილებთან ერთად დაუკავშირდა სამედიცინო კომპანიებს და მედიკოსებს შვილების განვითარების შეფერხებებზე აცნობეს. მშობლები აცხადებდნენ, რომ დასჯის მეთოდად ბავშვის ცემას ირჩევდნენ. ყველაზე ხშირი მიმართვიანობა იყო ბავშვებში მეტყველების პრობლემებით - რიგ შემთხვევებში მოზარდებს საუბარი ძალიან უჭირდათ. 2009 წელს ჩატარებული კვლევით ირკვევა, რომ მსგავსი ტიპის ძალადობით მოზარდებს მნიშვნელოვნად უჭირდათ მუქი ფერის ნივთების ერთმანეთისგან გარჩევა და მათი დასახელება. ბავშვებს დაზიანებული ჰქონდათ თავის ტვინში არსებული ქსოვილი, რომელიც პასუხისმგებელია სენსორული ინფორმაციის აღქმაზე, უჭირდათ მოსმენა, საუბარი, ემოციების და ქცევის კონტროლი. მედიკოსების თქმით, ძალადობაგამოვლილი ბავშვების ტვინის ფუნქციასთან ერთად, იცვლება მისი ფორმაც - მოზრდილობისას ასეთ ადამიანებს აღენიშნებათ შუბლის მარჯვენა მხარეს ამობურცვები და ტვინის მარცხენა ჰემისფეროს შეფერხებული მუშაობა. რაც შეეხება ყველაზე ხშირად გამოვლენილ სუსტი მენტალური ჯანმრთელობის პრობლემებს, კვლევის მიხედვით, დადგინდა, რომ 7-დან 2 ქეისში ასეთი შემთხვევები სწორედ ბავშვობაში დასასჯელად ცემის მეთოდის გამოყენებას უკავშირდება. მედიკოსები განმარტავენ, რომ მენტალური ჯანმრთელობის დარღვევის ყველაზე ხშირი სიმპტომებია ძლიერი დეპრესია, ბრაზი და პარანოია. კვლევის პროცესში გამოკითხული რესპონდენტების 6% ამბობს, რომ მათ ბავშვობაში მშობლები ცემდნენ, არც ისე იშვიათად თავის არეში და ხანდახან მშობლები მათ „კედელზეც ანარცხებდნენ“. „ასეთი ბავშვები მოზრდილობის ასაკში ხშირად ხდებიან ალკოჰოლზე დამოკიდებული, უვითარდებათ მწვავე დეპრესია და პანიკური შემოტევები, განსაკუთრებით ხშირია ნარკოტიკების მოხმარების, თვითმკვლელობის მცდელობის და თვითმკვლელობის შემთხვევები,“ - განმარტავენ მედიკოსები. კვლევა ცხადყოფს, რომ ძალადობაგამოვლილი ბავშვები ზრდასრულ ასაკში თავადაც ხშირად ძალადობენ პარტნიორებსა და საკუთარ შვილებზე. კვლევის მონაწილეები ამბობენ, რომ მსგავსი შემთხვევების შემდეგ, მუდმივად უჩნდებათ სინანულის გრძნობა და სურთ, სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულონ. კვლევაში წერია, რომ ძალადობა იწვევს ძალადობას, მოძალადე მშობელი ბავშვობაში თავადაც ძალადობის მსხვერპლი იყო და სავარაუდოდ, მისი შვილიც საკუთარ შთამომავლობას უკვე კარგად ნაცნობი, „ტრადიციული“ მეთოდით დასჯის.

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => დაზიანებული ტვინი, სუიციდი... - სპეციალისტები ბავშვის დასჯის სასტიკი მეთოდების საგანგაშო შედეგებზე [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => dazianebuli-tvini-suicidi-specialistebi-bavshvis-dasjis-sastiki-metodebis-sagangasho-shedegebze [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-15 15:07:50 [post_modified_gmt] => 2018-10-15 11:07:50 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=295244 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 152 [max_num_pages] => 51 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => df71e47d409e163a5552c2906743e8ee [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები