დეპრესია საქართველოში – როგორია მაჩვენებელი და რას აპირებს სახელმწიფო

პოპულარული

დეპრესია საქართველოში – როგორია მაჩვენებელი და რას აპირებს სახელმწიფო

დღეს ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ფსიქიკური პრობლემა დეპრესიაა. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის სტატისტიკის თანახმად, მსოფლიოში დეპრესია, დაახლოებით, 300 მილიონზე მეტ ადამიანს აწუხებს და ამ მხრივ, არც საქართველოა გამონაკლისი.

მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანაში არასოდეს ჩატარებულა კვლევა და არც ზუსტი სტატისტიკა გვაქვს, ბოლო ოცი წლის განმავლობაში სწრაფად განვითარებული სოციალურ-ეკონომიკური თუ პოლიტიკური ცვლილებების ფონზე, როგორც სპეციალისტები აცხადებენ, დეპრესიით დაავადებულთა რიცხვი სულ უფრო მატულობს.

 

რას ამბობს ექსპერტი

ფსიქიატრი და ფსიქოთერაპევტი, „საქართველოს ფსიქიკური ჯანმრთელობის ასოციაციის“ ხელმძღვანელი, მანანა შარაშიძე, „ფორტუნასთან“ განმარტავს, რომ სტატისტიკაში მხოლოდ იმ ადამიანების რიცხვია ასახული, რომლებიც ფსიქო-ნერვოლოგიურ დისპანსერებში აღრიცხვაზე ოფიციალურად დადგნენ. მანანა შარაშიძე ამბობს, რომ სტიგმის, სერვისის გეოგრაფიული მიუწვდომლობის და დაბალი ხარისხის მომსახურების გამო, ფსიქიკური პრობლემების მქონე პირთა უმრავლესობა ამ სერვისებს არ მიმართავს. ზუსტი სტატისტიკის არარსებობა მეტყველებს ქვეყანაში ეპიდზედამხვედელობის სისუსტეზე.

„გეოგრაფიულად ხელმისაწვდომობა ძალიან დაბალია, გარდა ამისა, ანტიდეპრესანტების არჩევანი არაა დისპანსერებში, რადგან დაფინანსება საკმაოდ მწირია. რეგიონებში თვეში პაციენტზე 6-10 ლარი, თბილისში თვეში 19 ლარი ერთ პაციენტეზე. ეს თანხები არაა საკმარისი. ამიტომ დისპანსერებს ძალიან ცოტა ადამიანი მიმართავს, – ამბობს მანანა შარაშიძე.

აღმოჩნდა, რომ სერვისის ხარისხის გარდა, სტატისტიკის უქონლობაში სტიგმის როლიც ძალიან დიდია. ადამიანების უმრავლესობა სწორედ ამის გამო არ მიმართავს ექიმს. მეტიც, როგორც მანანა შარაშიძე ამბობს, მიმართავენ ჯადოს „მომხსნელს“, ექსტრასენსს, ხშირად ნერვოლოგს, მაგრამ არა ფსიქოთერაპევტსა და ფსიქიატრს მაშინ, როცა დეპრესიის მკურნალობა სწორედ მათი პრეროგატივაა.

„სამი კრიზისული ინტერვენციის სამსახური  ფსიქიატრიული სტაციონარის  ტერიტორიაზეა, ეს ტერიტორია სტიგმატიზირებულია, არ უნდათ იქ ადამიანებს გამოჩენა. სერვისები პირველადი ჯანდაცვის ცენტრებში უნდა იყოს ინტეგრირებული.

“ძალიან ბევრი ადამიანი მიდის  საერთო პროფილის პოლიკლინიკაში, ისინი ადგენენ სომატური ჩივილებს და მიდიან ამ სომატური დაავდებების სამკურნალოდ, უამრავ გამოკვლკევას იტარებენ და  ამ დროს ამ სომატური ჩივილების უკან ხშირად დგას  ფსიქიკური პრობლემები. ოჯახის ექიმებმა უნდა იცოდნენ ამის გამოცნობა და ამის შემდეგ უნდა აგზავნიდნენ ფსიქოთერაპევტთან და ფსიქიატრთან, არა ნევროლოგთან.

“დეპრესიის მკურნალობისთვის მხოლოდ ფსიქოტროპული წამლების დანიშნვნა არ არის საკმარისი, სჭიროა ფსიქოთერაპიისა და მედიკამენტური მკურალობის კომბინაცია. ნერვოლოგების უდიდესმა ნაწილმა არ იცის დეპრესიის და შფოთვითი აშლილობების მკურნალობა, ამიტომ  ფსიქიკური პრობლემის მქონე პირებმა აუცილებელია მიმართონ ფსიქოთერაპევტს ან ფსიქიატრს, და არა ნერვოლოგს,“ განმარტავს მანანა შარაშიძე.

დეპრესიის მთავარი სიმპტომებია:

  • გუნება-განწყობის დაქვეითება; „სიცარიელის“ შეგრძნება;
  • პესიმიზმი, სასოწარკვეთა; უმწეობის შეგრძნება;
  • ადვილად დაღლა, გაღიზიანებადობა;
  • მადისა და წონის ცვლილება: ხშირია წონაში კლება, ზოგჯერ კი პირიქით, წონაში  მომატება;
  • საყვარელი საქმიანობისგან სიამოვნების ვერ მიღება/ინტერესის დაკარგვა;
  • კონცენტრაციისა და გადაწყვეტილების მიღების სირთულეები;
  • ფიქრები თვითმკვლელობაზე, სუიციდის მცდელობები;
  • ძილის დარღვევა

ერთდროულად ყველა სიპტომები არ ვლინდება.

 

ფსიქიატრი განმარტავს, რომ დეპრესია მამაკაცებში ხშირად სხვაგვარად ვლინდება, რადგან ხშირ შემთხვევაში მამაკაცებს გრძნობების თვითიდენტიფიკაცია უჭირთ.

„აქვთ აწეული გაღიზიანებადობა, ალბათ, ხშირად გაგიგიათ, რომ ყველა წვრილმანზე  ბრაზობს,  გამუდმებით გაბრაზებულია ოჯახის წევრებზე, თანამშრომლებზე და ა.შ.“ – ამბობს მანანა შარაშიძე.

ფსიქიატრი ამბობს, რომ მამაკაცები დეპრესიას იშვიათად მკურნალობენ, რაც სტერეოტიპებთან არის დაკავშირებული. არანამკურნალევ შემთხვევებს კი სუიციდამდე მივყავართ.

„არსებობს ასეთი პარადოქსი, რომ მამაკაცებთან შედარებით ქალებში დეპრესიის შემთხვევები ბევრად უფრო ხშირად არის აღრიცხული, მაშინ, როცა მამაკაცებში, ქალებთან შედარებით, სუიციდი სამჯერ ხშირია. ეს ნიშნავს, რომ მამაკაცები სამკურნალოდ იშვიად მიმართავენ ექიმს, რადგან მიაჩნიათ, რომ ეს სისუსტეა, ხშირად გამიგია, რომ ეს ქალის დაავადებაა, რომ მამაკაცი უნდა იყოს ოჯახის მარჩენალი, ძლიერი, კუნთმაგარი, ამიტომ ისინი ექიმს არ მიმართავენ და მკურნალობის გარეშე დარჩენილები, ბევრად უფრო ხშირად  მიდიან თვითმკვლელობამდე,“ – ამბობს მანანა შარაშიძე.

დეპრესიას იწვევს გენეტიკური-ბიოლოგიური, გარემო და ფსიქოლოგიური ფაქტორების ერთობლიობა.

„დეპრესია პირდაპირ, გენეტიკურად არ გადაეცემა, თუმცა რაიმე ტრაგედიის შემთხვევაში გენეტიკური მიდერეკილება გარკვეულ როლს თამაშობს. დეპრესიას ბიძგს (ტრიგერია) გარემო ფაქტორი აძლევს,“ ამბობს მანანა შარაშიძე.

ფსიქიატრი განმარტავს, რომ მის პრაქტიკაში მამაკაცების შემთხევევაში დეპრესია ხშირად სამსახურის დაკარგვას უკავშირდება, ქალების შემთხვევაში ოჯახურ ძალადობას, ასევე რეპროდუქციულ ფუნქციას და საკმაოდ ხშირია ორსულობის დროს, მშობიარობის შემდეგ.

„ბოლო პერიოდში წამოიჭრა სამსახურში ძალადობის თემა. მე არ მქონია სექსუალური ძალადობის შემთხვევები, მაგრამ მქონდა ფსიქოლოგიური ძალადობის შემთხვევები სამსახურში, როცა უფროსი და თანამშრომლები ძალადობენ ქალზე, მაგრამ უფრო აქტუალური და ძალიან ხშირია ოჯახში ძალადობა. მოდიან სომატური სიმპტომებით, თავის ტკივილით, თავბრუსხვევით, ქრონიკული დაღლილობის შეგრძნებით. ვეკითხები, მომიყევი, რა ხდება ოჯახში და ოჯახში ისეთი რაღაცები ხდება, რომ ამის ფონზე ვითარდება ფსიქიკური პრობლემები,“ – ამბობს მანანა შარაშიძე.

მანანა შარაშიძე ამბობს, რომ ფსიქიკურ ჯანმრთელობის პრობლემებთან ბრძოლაში სახელმწიფოს დღეს სუსტი როლი აქვს. ფსიქიატრი (ექსპერტი)  მიიჩნევს, რომ ამ კუთხით გამოყოფილი 16 მილიონი ლარი არასაკმარისია და ეს თანხა  მინიმუმ 3-ჯერ უნდა გაიზარდოს.

 

სახელმწიფოს პასუხი

ფსიქიკური პრობლემების მქონე ადამიანებისთვის სერვისის მიწოდების კუთხით პრობლემებს ვერ ხედავენ ჯანდაცვის სამინისტროში. უწყების საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის და პროგრამების სამმართველოს უფროსი ეკა ადამია „ფორტუნასთან“ ამბობს, რომ სერვისების მიწოდება გეორაფიულად სრულადაა დაფარული. თუმცა იქვე ადასტურებს, რომ სერვისი ყველა რაიონში ხელმისაწვდომი არ არის. 

„გეოგრაფიულ მოცვაზე და მის გაძლიერებაზე იმ კუთხით უნდა ვიზრუნოთ, რომ მობილური გუნდები გავაძლიეროთ, რომ თუ პაციენტი ვერ მოდის და მეთვალყურეობის გარეშეა, ადგილზე მიაკითხოს მობილურმა გუნდმა. ამ მიმართულებით ვაპირებთ წასვლას,“ – ამბობს ეკა ადამია.

რაც შეეხება რეგიონებსა და თბილისში პაციენტზე დახარჯულ მწირ და სხვადასხვა მოცულობის თანხებს, რომელზეც მანანა შარაშიძე საუბრობს. ეკა ადამია აცხადებს, რომ ჯანდაცვის სამინისტროს ასეთი დაყოფა არ აქვს და პაციენტზე მიბმული გათვლა არ არსებობს.

„ბიუჯეტი არის ისტორიული, იმის მიხედვით, რამდენი პაციონტი ყავდათ, რამდენი ხარჯი აქვს ყოველწლურად დაწესებულებას. რაც შეეხება მედიკამენტების მრავალფეროვნებას, ეს დამოკიდებულია იმაზე, თუ  რომელი ექიმი რომელ მედიკამენტს ირჩევს,“ – აცხადებს ეკა ადამია.

 

არსებული რეალობა

2015 წლის მონაცემებით, ზოგადი სტატისტიკით, 100 000 მოსახლეზე 1978.4 ფსიქიკური პრობლემის მქონე ადამიანი ფიქსირდება. ქვეყანაში ფუნქციონირებს 18 ამბულატორიული დაწესებულება და 12 სტაციონარული განყოფილება, მათ შორის მრავალპროფილურ კლინიკაში მხოლოდ 2-ია. 2015 წლიდან არსებობს 3 მობილური გუნდი.

აბულატორიული მომსახურების გეოგრაფიული დაფარვა: თბილისი, აჭარა (1 დაწესებულება), გურია (2), იმერეთი (3), კახეთი (2), მცხეთა-მთიანეთი (1), სამეგრელო (2), სამცხე-ჯავახეთში (1), ქვემო ქართლი 1, შიდა ქართლი (2).

 

სამომავლო გეგმები

 

ჯანდაცვის სამინისტროს ჯანმრთელობის და პროგრამების სამმართველოში „რევოლუციურ“ გეგმებზე საუბრობენ, თუმცა, დაგეგმილ ცვლილებებთან დაკავშირებით დეტალებზე საუბარი უჭირთ, რადგან ბიუჯეტის დამტკიცებამდე რამდენიმე თვეა დარჩენილი.

სამმართველოს უფროსი, ეკა ადამია, ამბობს, ახლა მათი პრიორიტეტი დეინსტიტუციონალიზაცია და სერვისების მრავალპროფილურ კლინიკებში გადატანაა.

„უნდა გადავიდეთ სათემო სერვისებზე, ეს ნიშნავს იმას, რომ მობილური გუნდები გვეყოლება, ვაფართოებთ მობილური გუნდების ჩართულობას, კომპონენტს პროგრამაში. მომავალი წლისთვის მობილური გუნდების მინიმუმ გაორმაგებაა დაგეგმილი.

“გაწერილია, რომ აბულატორიული და სტაციონალური სერვისები პრაქტიკულად გაუტოლდეს ერთმანეთს. სათემო სერვისები უნდა გაიზარდოს და სტაციონარული შემცირდეს, იმიტომ რომ ეს ოქროს სტანდარტია. ამ სერვისების ინტეგრირება პირველადი ჯანდაცვის ცენტრებში უნდა მოხდეს. ფსიქიატრიის პროგრამაში მთლიანად გადაიხედება სერვისები, ეს არ შეეხება ერთ მიმართულებას.

“2018 წლისთვის ძალიან მნიშვნელოვან ცვლილებებს ვგეგმავთ. რაზეც ვსაუბრობთ, ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილება. თუ ეს რეალურად შევძელით, ეს იქნება რევოლუციური ცვლილება ამ პროგრამაში,“ – აცხადებს ეკა ადამია და განმარტავს, რომ ამჟამად სტანდარტებზე ექსპერტებთან ერთად მუშაობენ.

ეკა ადამია ვერ აკონკრეტებს, რა მიმართულებით რამდენი სტაციონარი გვექნება 2018 წლიდან და რამდენ პირველადი ჯანდაცვის ცენტრს დაემატება სერვისები. ამბობს, რომ ეს დამოკიდებულია სტანდარტებსა და ბიუჯეტზე.

„გაზრდილი მოთხოვნით გვაქვს გაგზავნილი ბიუჯეტი. ამ ეტაპზე მოვერიდები კონკრეტული რიცხვის გაჟღერებას, იმიტომ რომ ამას ხანდახან ისეთი შედეგი მოსდევს, შეიძლება არ დამტკიცდეს და მერე ამან გამოიწვიოს გაურკვევლობა. მნიშვნელოვანი ზრდა გვაქვს მოთხოვნილი, შარშანაც ვითხოვდით იგივეს და არ მოხერხდა, წელს იმედი გვაქვს, რომ მხარს დაგვიჭერენ,“ – ამბობს ეკა ადამია.

ბიუჯეტი, სავარაუდოდ, დეკემბრის შუა რიცხვებში იქნება დამტკიცებული. ზემოთ აღნიშნული გეგმების განხორციელება შესაძლებელი პარლამენტის მხარდაჭერის შედეგად გახდება.

 

 

თაკო ივანიაძე 

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => parlamenti
                                    [1] => jandacvis-saministro
                                    [2] => depresia
                                    [3] => fsiqikuri-problemebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 183722
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => parlamenti
                                    [1] => jandacvis-saministro
                                    [2] => depresia
                                    [3] => fsiqikuri-problemebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 183722
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 1013
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => parlamenti
                                    [1] => jandacvis-saministro
                                    [2] => depresia
                                    [3] => fsiqikuri-problemebi
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => parlamenti
                                    [1] => jandacvis-saministro
                                    [2] => depresia
                                    [3] => fsiqikuri-problemebi
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (183722) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (5019,20946,2015,1013)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 236073
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-04-26 11:59:56
                    [post_date_gmt] => 2018-04-26 07:59:56
                    [post_content] => გადაცემის ლაივი LIVE

ბოლო დროს სოციალური ქსელებსა და ფორუმებზე ხშირად წააწყდებით კითხვას მშობიარობის შემდგომი დეპრესიის შესახებ. სამწუხაროდ საზოაგდიოებაში ამ თემაზე ბევრი პასუხგაუცემელი კითხვაა. მაგალითად რა მაპროვოცირებელი ფაქტორები უწყობს ხელს დეპრესიის ფონის გაღვივებას, არსებიბს თუ არა წინასწარ მისგან დაცვის საშუალება, რა სიმპტომებით ვლინდება ის, უკავშირდება თუ არა ორსულობის მართვის დროს დაშვებულ შეცდომებს და რა გამოსავალი არსებობს ამ დროს –  ამ და სხვა საინტერესო თემებზე ნატა ხარაშვილის სავტორო გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ ექიმმა ფსიქოთერაპევტმა თეონა გომართელმა ისაუბრა.



რა არის დეპრესია და რა ძირითადი სიმპტომებით ვლინდება ის?

ძალიან საინტერესო თემა ამოატივტივეთ. თითქოს ძალიან პოპულარული საკითხია, მაგრამ ბევრმა ახალნამშობიარებმა დედამ არ იცის ბევრი დეტალი. სტრესი და დეპრესია დიდ კავშირშია ერთმანეთთან, სტრესი ამწვავებს დეპრესიას. ბევრი დედა ვერ მიჯნავს, რა არის სტრესი და რა დეპრესია. მშობიარობის შემდგომი სტრესი baby blues-ის სახელით მოიხსენიება. ბევრი ცნობილი ადამიანი თამამად საუბრობს ამ თემაზე. დახლოებით ქალთა 70-80%-ს აქვს მშობიარობის შემდგომის სტრესი. ეს 4-6 კვირა გრძელდება. სიმპტომები შემდეგია: გუნება-განწყობის შეცვლა, უხასიათობა, მოუსვენრობის შეგრძნება და ა.შ. ეს ყველაფერი მედიკამენტოზური ჩარევის გარეშე 4-6 კვირის შემდეგ გაივლის და რაიმე სახის მკურნალობა არ სჭირდება. დიდ პრობლემას წარმოადგენს დეპრესია, რომელიც რთული ფორმის არის.

შესაძლოა თუ არა ორსულობის მართვის დროს დაშვებულმა შეცდომამ განაპირობოს შემდგომი დეპრესია და კავშირშია თუ არა სტრესისა თუ დეპრესიის განვითარებასთან ის ფაქტორი, როგორ მოევლინება პატარა ქვეყანას?

სხვადასხვა კვლევების მიხედვით, ამბობენ, რომ ის ჩვილები, რომლებიც ფიზიოლოგიურად იბადებიან, სტრესის მიმართ უფრო მდგრადები არიან. ისინი ისტრესებიან, მაგრამ ეტაპობრივად, დინამიკაში გადიან სტრესის ეტაპებს. როდესაც ადგილზე რაიმე პრობლემა შეიქმნება და მეანი გადაწყვეტს, რომ საკეისრო კვეთა ჩაატაროს, ეს დედისთვის სტრესული ხდება, რაც შესაძლოა შემდგომი დეპრესიის განვითარების მაპროვოცირებელი იყოს.



დედები, რომლებსაც აქვთ სტრესის, ან დეპრესიის სიმპტომები, ინტერსდებიან, ხომ არ უკავშირდება ეს შეცვლილი ცხოვრების წესს, მაგალითად უძილო ღამეებს და ა.შ. ამწვავებს თუ არა დეპრესიას ეს ფაქტორები?

დეპრესია ორ-სამ დღეში არ იწყება. დეპრესიას გარკვეული წინაპირობა აქვს. ჩვენ არ ვიცით მაგალითად, დედის ბავშვობისდროინდელი პერიოდი. არიან დეპრესიისადმი უფრო მეტად მიდრეკილი ე.წ. ჯგუფები. მაგალითად, როდესაც ქორწინება ადრეულ ასაკში ხდება, თუ  დედები, ან პირველი რიგის ნათესავები არიან დეპრესიისკენ მიდრეკილნი, ან თუ სოციალურად შეჭირვებული ოჯახიდან არის და ა.შ. სპეციალისტის დროული ჩარევა აუცილებლად აგვარიდებს თავიდან დეპრესიას. საჭიროა ოჯახის წევრებისგან მაქსიმალური მხარდაჭერა.

თუ ჩვენ არ მივმართეთ სპეციალისტს, შეიძლება თუ არა ეს სიმპტომები თავისით ალაგდეს?

ძალიან ხშირად დეპრესიის სიმპტომებს დედა უძილო ღამეებსა და გადაღლილობას აბრალებს. თუკი მოხდება ოჯახის დაგეგმვა წინასწარ, სხვადასხვა სპეციალისტის გუნდური მუშაობა და ოჯახისგან მხარდაჭერა, მაქსიმალურად იქნება აცილებული მშობიარობის შემდგომი დეპრესია.

აქვს თუ არა მნიშვნელობა, რომელი ორსულობაა?

შესაძლებელია მშობიარობის შემდგომი დეპრესია განვითარდეს როგორც პირველი მშობიარობისას, ისე ყოველი მომდევნო ბავშვის გაჩენის შემდეგ. ამას არ აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა.



გულისხმობს თუ არა შფოთვითი აშლილობა იმას, რომ აუცილებლად საჭიროა სპეციალისტის ჩარევა?

უნდა გავმიჯნოთ: თუ ადამიანი რაიმე საფრთხის წინაშე დგას, შფოთვა აქ ბუნებრივია. მაგრამ არის შემთხვევები, როდესაც ადამიანი კარგად არის, წესით არ აქვს სანერვიულო და მაინც არსებობოს შფოთვა. ჩემი სუბიექტური აზრით, დროული დიაგნოსტიკა და სპეციალისტის ჩარევა ყველანაირ გართულებას აგვარიდებს.

მშობიარობის შემდგომი დეპრესია შესაძლოა გამოვლინდეს მამაკაცებშიც, რა ფორმით ხდება ეს?

ბევრი კვლევა ტარდება სწორედ ამ საკითხთან დაკავშირებით. რეალურად, მამაკაცებშიც იგივე ჩივილებია: განწყობის შეცვლა, შფოთვითი აშლილობა, საერთოს სისუსტე და ა.შ. მამაკაცებს დეპრესია პირველი შვილის გაჩენის შემდეგ ემართებათ ძირითადად. როდესაც დედა ანაწილებს ყურადღებას მეუღლესა დ შვილს შორის, სწორედ ამ დროს ეწყება მამაკაცს სტრესის ნიშნები. საქართველოში მამაკაცები ამას ნაკლებად გამოხატავენ და ესეც თავისთავად ართულებს მდგომარეობას. გარკვეული კვლევები მამაკაცებში ჰორმონალურ ცვლილებებსაც აფიქსირებენ. გულწრფელი საუბარი ყოველთვის დადებითი შედეგის მომტანია, ამიტომ უმჯობესია, ქალმაც და მამაკაცმაც ისაუბროს თავის პრობლემაზე.

როდესაც დედა ცუდ განწყობაზეა, ხდება აგრესიული, არ აქვს მზაობა, იზრუნოს ბავშვზე... ნებისმიერი ემოცია გადადის ახალშობილზე. შესაძლოა თუ არა დეპრესიული განწყობაც აისახოს ჩვილზე?

განწყობა ყოველთვის აისახება ბავშვზე. დედა უნდა ეცადოს, რომ ბავშვს თავისი განწყობა არ დაანახოს და იყოს პოზიტიური. აქ ძალიან მნიშვნელოვანია ოჯახის წევრების მხრიდან მხარდაჭერა.



თქვენ აღნიშნეთ, რომ დეპრესია რამდენიმე დღეში არ იწყება და ყოველთვის უნდა გავითვალისწინოთ დედის წარსულის სხვადასხვა ეტაპი. განსაკუთრებით გოგონების დედებმა რა ფაქტორები უნდა გავითვალისწინოთ აღზრდის პროცესში, რომ მომავალში დეპრესიული განწყობა არ მივიღოთ?

არის შემთხვევები როდესაც ქალი ითხოვს საკეისრო კვეთას. როდესაც მიზეზის გარკვევა ხდება, მომავალი დედა ამბობს, რომ რთული მშობიარობა ჰქონდა მის დედას და არ უნდა რომ იგივე განიცადოს. მეან-გინეკოლოგს ამ დროს ძალიან დიდი როლი აქვს, შესაძლოა აღზრდის პროცესში დაშვებული შეცდომებიც კი მას დაბრალდეს.

რა რეკომენდაციები უნდა გაითვალისწინოს დედამ, რომ სიმპტომების აღმოჩენისას, თავად მოერიოს ამ პრობლემას? როგორი ცხოვრების წესი უნდა აირჩიოს და ა.შ. 

კიდევ ერთხელ აღვნიშნავ სიმპტომებს: განწყობის ცვლილება, კონცენტრაციის დარღვევა, სისუსტე, შფოთვითი აშლილობა, პანიკური შეტევა, მარტო დარჩენის შიში, ძილისა და კვების რეჟიმის დარღვევები და ფიქრები სუიციდზე - ეს ყველაფერი დეპრესიის არსებობაზე მიუთითებს.

რომელი უფრო მარტივად მართვადია - სტრესი თუ დეპრესია?

სტრესი უფრო მარტივად იმართება. გაიდლაინის მიხედვით, იმ ადამიანებში, ვინც სტრესი გადაიტანა, 6 თვის შემდეგ 6-ჯერ უფრო ხშირად ვლინდება დეპრესია დანარჩენ ადამიანებთან შედარებით.

რა უნდა გააკეთოს დედამ და როგორ შეიძლება მას დაეხმაროს ოჯახის წევრი?

ოჯახისგან და ახლობლებისგან საჭიროა მაქსიმალური მხარდაჭერა. ქალმა ფოკუსირება ისეთ შეგრძნებებზე უნდა მოახდინოს, რაც მას წინათ სიამოვნებას ანიჭებდა. ქალის ყურადღება პოზიტიურზე უნდა იყოს ფოკუსირებული. ცნობილ ადამიანებში საკმაოდ მიღებული პრაქტიკაა, როდესაც ერთიანებდებიან გარკვეულ სოციუმში და ღიად საუბრობენ სიმპტომებზე, მათ მდგომარეობაზე და ა.შ. ეს ყველაფერი ახალბედა დედებს ძალიან შველით. ის, რომ ერთნაირი სიმპტომები რამდენიმე ადამიანს აღენიშნება და შეუძლიათ ერთმანეთს აზრები გაუზიარონ, ეს გარკვეულად უკვე თერაპიაა.

[gallery columns="4" link="file" ids="236096,236097,236095,236098"]

გადაცემის აუდიოჩანაწერი

[audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/04/ekimi-25-apr.mp3"][/audio]

 
                    [post_title] => რა სიმპტომებით ვლინდება მშობიარობის შემდგომი დეპრესია და რა გამოსავალი არსებობს - სპეციალისტის რეკომენდაციები
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => ra-simptomebit-vlindeba-mshobiarobis-shemdgomi-depresia-da-ra-gamosavali-arsebobs-specialistis-rekomendaciebi
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-04-26 13:45:28
                    [post_modified_gmt] => 2018-04-26 09:45:28
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=236073
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 233856
                    [post_author] => 14
                    [post_date] => 2018-04-18 23:11:08
                    [post_date_gmt] => 2018-04-18 19:11:08
                    [post_content] => პარლამენტმა, მესამე მოსმენით, მხარი დაუჭირა “სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონში ცვლილებებს, რომლითაც გვარის შეცვლის შესაძლებლობები იზღუდება და პროცედურები მკაცრდება. იუსტიციის სამინისტროს საკანონმდებლო ინიციატივა 79 ხმით დაამტკიცეს.
ცვლილებების მიზანია, საქართველოს მოქალაქეების მიერ ევროკავშირთან უვიზო რეჟიმის შესაძლო დარღვევის პრევენცია, ევროკავშირის ქვეყნებში დანაშაულის ჩამდენ საქართველოს მოქალაქეთა იდენტიფიკაციის ხელშეწყობა და უვიზო მიმოსვლის რეჟიმის საქართველოში გრძელვადიანი მოქმედებისთვის მყარი საკანონმდებლო გარანტიის შექმნა.
როგორც საპარლამენტო განხილვისას ითქვა, გვარის შეცვლის შემთხვევათა რაოდენობა შეზღუდული არ არის. მიუხედავად იმისა, რომ გვარის სურვილისამებრ შეცვლა შესაძლებელი არ არის, ამჟამად მოქმედი კანონი იმდენად ფართო შესაძლებლობებს იძლევა, რომ ერთ პირს ცხოვრების განმავლობაში სხვადასხვა საფუძვლით გვარის შეცვლა 25-ჯერ და მეტჯერ შეუძლია.
“სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონში განხორციელებული ცვლილებებით, გვარის შეცვლის ცალკეულ საფუძვლებზე დაყრდნობით, პირს უფლება ექნება გვარი მხოლოდ ერთხელ შეიცვალოს. 

როგორც იუსტიციის სამინისტრო განმარტავს, ამ რეგულაციების ცხოვრებაში გატარებისას მხედველობაში არ იქნება მიღებული გვარის შეცვლის ის შემთხვევები, რომლებსაც 2017 წლის 28 მარტამდე ანუ ევროკავშირთან უვიზო რეჟიმის ამოქმედებამდე ჰქონდა ადგილი. რაც შეეხება იმ პირებს, რომელთაც 2017 წლის 28 მარტის შემდეგ შეიცვალეს გვარი, მათზე ზემოაღნიშნული შეზღუდვები ზოგადი წესის შესაბამისად გავრცელდება.
შეზღუდვა არც იმ შემთხვევებზე გავრცელდება, როდესაც პირებს სურთ მეუღლის გვარის მიღება ან საკუთარი და მეუღლის გვარების გაერთიანების შედეგად მიღებული გვარის ტარება, რის შესახებაც გადაწყვეტილება მათ ქორწინების რეგისტრაციის მომენტში უნდა მიიღონ. გარდა ამისა, გვარის შეცვლის ჯერადობის შეზღუდვა არ იმოქმედებს იმ შემთხვევებზე, როდესაც განქორწინების მომენტში პირი გადაწყვეტს დაიტოვოს ქორწინებისას მიღებული მეუღლის გვარი ან საკუთარი და მეუღლის გვარების გაერთიანების შედეგად მიღებული გვარი. ამასთან, პირს ყოველთვის შეეძლება დაიბრუნოს საკუთარი ქორწინებამდელი გვარი, ასევე შვილად აყვანისას მიიღოს მშვილებლის გვარი, მამობის დადგენისას მიიღოს მამის გვარი, აგრეთვე მიიღოს სხვა სახელმწიფოს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ მისთვის მინიჭებული გვარი (თუ პირის დაბადების სამოქალაქო აქტი რეგისტრირებულია საქართველოში და სხვა სახელმწიფოს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ ამ პირისთვის სხვა გვარის მინიჭების შემდეგ მან მოიპოვა საქართველოს მოქალაქეობა).
                    [post_title] => გვარის შეცვლა კანონით გამკაცრდა
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => gvaris-shecvla-kanonit-gamkacrda
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-04-18 23:11:08
                    [post_modified_gmt] => 2018-04-18 19:11:08
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=233856
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [2] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 233850
                    [post_author] => 14
                    [post_date] => 2018-04-18 22:22:39
                    [post_date_gmt] => 2018-04-18 18:22:39
                    [post_content] => 75 ხმით არც ერთის წინააღმდეგ - პარლამენტმა შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ე.წ. „ქურდული სამყაროს“ წინააღმდეგ საკანონმდებლო ცვლილება დაამტკიცა.

შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის, ნათია მეზვრიშვილის განცხადებით, "ორგანიზებული დანაშაულისა და რეკეტის შესახებ“ კანონში და „სისხლის სამართლის კოდექსში“ ცვლილებები შეურიგებელ ბრძოლას უცხადებს კრიმინალურ მენტალიტეტს.
"ეს კანონპროექტი მნიშვნელოვანია, რადგან უფრო ეფექტიანი გახდება ჩვენი საქმიანობა ამ მიმართულებით და გამკაცრდება ბრძოლა ე.წ. “ქურდული სამყაროს” და ორგანიზებული დანაშაულის წინააღმდეგ. კანონის მიხედვით არა მარტო მკაცრდება სანქციები, არამედ ის შეურიგებელ ბრძოლას უცხადებს ე.წ. კრიმინალურ მენტალიტეტს, რომელიც არის ჩვენი მომავალი თაობის პრობლემა, ასევე ეკონომიკის და ქვეყნის განვითარების შემაფერხებელი და რომლისგანაც ჩვენ უნდა გავთავისუფლდეთ,"- განაცხადა ნათია მეზვრიშვილმა.
შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ინიცირებული და პარლამენტის მიერ მხარდაჭერილი საკანონმდებლო ცვლილებებით, სისხლის სამართლის წესით დასჯადი ქმედებების წრე ფართოვდება. დანაშაულად ცხადდება ქურდული სამყაროს საქმიანობის მხარდაჭერა, ქურდული შეკრების ორგანიზება, ქურდული სამყაროს წევრისთვის/კანონიერი ქურდისთვის მიმართვა. [post_title] => პარლამენტმა "ქურდულ სამყაროსთან" ბრძოლის შესახებ საკანონმდებლო ცვლილება დაამტკიცა [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => parlamentma-qurdul-samyarostan-dakavshirebuli-cvlilebebi-daamtkica [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-04-18 23:19:19 [post_modified_gmt] => 2018-04-18 19:19:19 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=233850 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 236073 [post_author] => 23 [post_date] => 2018-04-26 11:59:56 [post_date_gmt] => 2018-04-26 07:59:56 [post_content] => გადაცემის ლაივი LIVE ბოლო დროს სოციალური ქსელებსა და ფორუმებზე ხშირად წააწყდებით კითხვას მშობიარობის შემდგომი დეპრესიის შესახებ. სამწუხაროდ საზოაგდიოებაში ამ თემაზე ბევრი პასუხგაუცემელი კითხვაა. მაგალითად რა მაპროვოცირებელი ფაქტორები უწყობს ხელს დეპრესიის ფონის გაღვივებას, არსებიბს თუ არა წინასწარ მისგან დაცვის საშუალება, რა სიმპტომებით ვლინდება ის, უკავშირდება თუ არა ორსულობის მართვის დროს დაშვებულ შეცდომებს და რა გამოსავალი არსებობს ამ დროს –  ამ და სხვა საინტერესო თემებზე ნატა ხარაშვილის სავტორო გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ ექიმმა ფსიქოთერაპევტმა თეონა გომართელმა ისაუბრა. რა არის დეპრესია და რა ძირითადი სიმპტომებით ვლინდება ის? ძალიან საინტერესო თემა ამოატივტივეთ. თითქოს ძალიან პოპულარული საკითხია, მაგრამ ბევრმა ახალნამშობიარებმა დედამ არ იცის ბევრი დეტალი. სტრესი და დეპრესია დიდ კავშირშია ერთმანეთთან, სტრესი ამწვავებს დეპრესიას. ბევრი დედა ვერ მიჯნავს, რა არის სტრესი და რა დეპრესია. მშობიარობის შემდგომი სტრესი baby blues-ის სახელით მოიხსენიება. ბევრი ცნობილი ადამიანი თამამად საუბრობს ამ თემაზე. დახლოებით ქალთა 70-80%-ს აქვს მშობიარობის შემდგომის სტრესი. ეს 4-6 კვირა გრძელდება. სიმპტომები შემდეგია: გუნება-განწყობის შეცვლა, უხასიათობა, მოუსვენრობის შეგრძნება და ა.შ. ეს ყველაფერი მედიკამენტოზური ჩარევის გარეშე 4-6 კვირის შემდეგ გაივლის და რაიმე სახის მკურნალობა არ სჭირდება. დიდ პრობლემას წარმოადგენს დეპრესია, რომელიც რთული ფორმის არის. შესაძლოა თუ არა ორსულობის მართვის დროს დაშვებულმა შეცდომამ განაპირობოს შემდგომი დეპრესია და კავშირშია თუ არა სტრესისა თუ დეპრესიის განვითარებასთან ის ფაქტორი, როგორ მოევლინება პატარა ქვეყანას? სხვადასხვა კვლევების მიხედვით, ამბობენ, რომ ის ჩვილები, რომლებიც ფიზიოლოგიურად იბადებიან, სტრესის მიმართ უფრო მდგრადები არიან. ისინი ისტრესებიან, მაგრამ ეტაპობრივად, დინამიკაში გადიან სტრესის ეტაპებს. როდესაც ადგილზე რაიმე პრობლემა შეიქმნება და მეანი გადაწყვეტს, რომ საკეისრო კვეთა ჩაატაროს, ეს დედისთვის სტრესული ხდება, რაც შესაძლოა შემდგომი დეპრესიის განვითარების მაპროვოცირებელი იყოს. დედები, რომლებსაც აქვთ სტრესის, ან დეპრესიის სიმპტომები, ინტერსდებიან, ხომ არ უკავშირდება ეს შეცვლილი ცხოვრების წესს, მაგალითად უძილო ღამეებს და ა.შ. ამწვავებს თუ არა დეპრესიას ეს ფაქტორები? დეპრესია ორ-სამ დღეში არ იწყება. დეპრესიას გარკვეული წინაპირობა აქვს. ჩვენ არ ვიცით მაგალითად, დედის ბავშვობისდროინდელი პერიოდი. არიან დეპრესიისადმი უფრო მეტად მიდრეკილი ე.წ. ჯგუფები. მაგალითად, როდესაც ქორწინება ადრეულ ასაკში ხდება, თუ  დედები, ან პირველი რიგის ნათესავები არიან დეპრესიისკენ მიდრეკილნი, ან თუ სოციალურად შეჭირვებული ოჯახიდან არის და ა.შ. სპეციალისტის დროული ჩარევა აუცილებლად აგვარიდებს თავიდან დეპრესიას. საჭიროა ოჯახის წევრებისგან მაქსიმალური მხარდაჭერა. თუ ჩვენ არ მივმართეთ სპეციალისტს, შეიძლება თუ არა ეს სიმპტომები თავისით ალაგდეს? ძალიან ხშირად დეპრესიის სიმპტომებს დედა უძილო ღამეებსა და გადაღლილობას აბრალებს. თუკი მოხდება ოჯახის დაგეგმვა წინასწარ, სხვადასხვა სპეციალისტის გუნდური მუშაობა და ოჯახისგან მხარდაჭერა, მაქსიმალურად იქნება აცილებული მშობიარობის შემდგომი დეპრესია. აქვს თუ არა მნიშვნელობა, რომელი ორსულობაა? შესაძლებელია მშობიარობის შემდგომი დეპრესია განვითარდეს როგორც პირველი მშობიარობისას, ისე ყოველი მომდევნო ბავშვის გაჩენის შემდეგ. ამას არ აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა. გულისხმობს თუ არა შფოთვითი აშლილობა იმას, რომ აუცილებლად საჭიროა სპეციალისტის ჩარევა? უნდა გავმიჯნოთ: თუ ადამიანი რაიმე საფრთხის წინაშე დგას, შფოთვა აქ ბუნებრივია. მაგრამ არის შემთხვევები, როდესაც ადამიანი კარგად არის, წესით არ აქვს სანერვიულო და მაინც არსებობოს შფოთვა. ჩემი სუბიექტური აზრით, დროული დიაგნოსტიკა და სპეციალისტის ჩარევა ყველანაირ გართულებას აგვარიდებს. მშობიარობის შემდგომი დეპრესია შესაძლოა გამოვლინდეს მამაკაცებშიც, რა ფორმით ხდება ეს? ბევრი კვლევა ტარდება სწორედ ამ საკითხთან დაკავშირებით. რეალურად, მამაკაცებშიც იგივე ჩივილებია: განწყობის შეცვლა, შფოთვითი აშლილობა, საერთოს სისუსტე და ა.შ. მამაკაცებს დეპრესია პირველი შვილის გაჩენის შემდეგ ემართებათ ძირითადად. როდესაც დედა ანაწილებს ყურადღებას მეუღლესა დ შვილს შორის, სწორედ ამ დროს ეწყება მამაკაცს სტრესის ნიშნები. საქართველოში მამაკაცები ამას ნაკლებად გამოხატავენ და ესეც თავისთავად ართულებს მდგომარეობას. გარკვეული კვლევები მამაკაცებში ჰორმონალურ ცვლილებებსაც აფიქსირებენ. გულწრფელი საუბარი ყოველთვის დადებითი შედეგის მომტანია, ამიტომ უმჯობესია, ქალმაც და მამაკაცმაც ისაუბროს თავის პრობლემაზე. როდესაც დედა ცუდ განწყობაზეა, ხდება აგრესიული, არ აქვს მზაობა, იზრუნოს ბავშვზე... ნებისმიერი ემოცია გადადის ახალშობილზე. შესაძლოა თუ არა დეპრესიული განწყობაც აისახოს ჩვილზე? განწყობა ყოველთვის აისახება ბავშვზე. დედა უნდა ეცადოს, რომ ბავშვს თავისი განწყობა არ დაანახოს და იყოს პოზიტიური. აქ ძალიან მნიშვნელოვანია ოჯახის წევრების მხრიდან მხარდაჭერა. თქვენ აღნიშნეთ, რომ დეპრესია რამდენიმე დღეში არ იწყება და ყოველთვის უნდა გავითვალისწინოთ დედის წარსულის სხვადასხვა ეტაპი. განსაკუთრებით გოგონების დედებმა რა ფაქტორები უნდა გავითვალისწინოთ აღზრდის პროცესში, რომ მომავალში დეპრესიული განწყობა არ მივიღოთ? არის შემთხვევები როდესაც ქალი ითხოვს საკეისრო კვეთას. როდესაც მიზეზის გარკვევა ხდება, მომავალი დედა ამბობს, რომ რთული მშობიარობა ჰქონდა მის დედას და არ უნდა რომ იგივე განიცადოს. მეან-გინეკოლოგს ამ დროს ძალიან დიდი როლი აქვს, შესაძლოა აღზრდის პროცესში დაშვებული შეცდომებიც კი მას დაბრალდეს. რა რეკომენდაციები უნდა გაითვალისწინოს დედამ, რომ სიმპტომების აღმოჩენისას, თავად მოერიოს ამ პრობლემას? როგორი ცხოვრების წესი უნდა აირჩიოს და ა.შ. კიდევ ერთხელ აღვნიშნავ სიმპტომებს: განწყობის ცვლილება, კონცენტრაციის დარღვევა, სისუსტე, შფოთვითი აშლილობა, პანიკური შეტევა, მარტო დარჩენის შიში, ძილისა და კვების რეჟიმის დარღვევები და ფიქრები სუიციდზე - ეს ყველაფერი დეპრესიის არსებობაზე მიუთითებს. რომელი უფრო მარტივად მართვადია - სტრესი თუ დეპრესია? სტრესი უფრო მარტივად იმართება. გაიდლაინის მიხედვით, იმ ადამიანებში, ვინც სტრესი გადაიტანა, 6 თვის შემდეგ 6-ჯერ უფრო ხშირად ვლინდება დეპრესია დანარჩენ ადამიანებთან შედარებით. რა უნდა გააკეთოს დედამ და როგორ შეიძლება მას დაეხმაროს ოჯახის წევრი? ოჯახისგან და ახლობლებისგან საჭიროა მაქსიმალური მხარდაჭერა. ქალმა ფოკუსირება ისეთ შეგრძნებებზე უნდა მოახდინოს, რაც მას წინათ სიამოვნებას ანიჭებდა. ქალის ყურადღება პოზიტიურზე უნდა იყოს ფოკუსირებული. ცნობილ ადამიანებში საკმაოდ მიღებული პრაქტიკაა, როდესაც ერთიანებდებიან გარკვეულ სოციუმში და ღიად საუბრობენ სიმპტომებზე, მათ მდგომარეობაზე და ა.შ. ეს ყველაფერი ახალბედა დედებს ძალიან შველით. ის, რომ ერთნაირი სიმპტომები რამდენიმე ადამიანს აღენიშნება და შეუძლიათ ერთმანეთს აზრები გაუზიარონ, ეს გარკვეულად უკვე თერაპიაა. [gallery columns="4" link="file" ids="236096,236097,236095,236098"] გადაცემის აუდიოჩანაწერი [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/04/ekimi-25-apr.mp3"][/audio]   [post_title] => რა სიმპტომებით ვლინდება მშობიარობის შემდგომი დეპრესია და რა გამოსავალი არსებობს - სპეციალისტის რეკომენდაციები [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ra-simptomebit-vlindeba-mshobiarobis-shemdgomi-depresia-da-ra-gamosavali-arsebobs-specialistis-rekomendaciebi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-04-26 13:45:28 [post_modified_gmt] => 2018-04-26 09:45:28 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=236073 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 147 [max_num_pages] => 49 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 07cb8431dce515e7cfa0026adc5ad8c4 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები