"დღეს გაკეთდა საკმაოდ უპასუხისმგებლო განცხადება, რომელმაც შესაძლოა ზიანი მიაყენოს ბავშვთა ჯანმრთელობას" | Radio Fortuna - ოფიციალური ვებგვერდი

“დღეს გაკეთდა საკმაოდ უპასუხისმგებლო განცხადება, რომელმაც შესაძლოა ზიანი მიაყენოს ბავშვთა ჯანმრთელობას”

პოპულარული

“დღეს გაკეთდა საკმაოდ უპასუხისმგებლო განცხადება, რომელმაც შესაძლოა ზიანი მიაყენოს ბავშვთა ჯანმრთელობას”

პედიატრი, თემურ მიქელაძე  ინფორმაციას, რომ იმუნიზაციის პროგრამით ჯანმრთელობისთვის საფრთხის შემცველი ვაქცინა დაიხარჯა, უპასუხისმგებლოს უწოდებს. ის სოციალურ ქსელში იმუნიზაციის პროგრამის ფარგლებში გამოყენებულ ვაქცინასთან დაკავშირებით ინფორმაციას ავრცელებს

 

“ფორტუნა” თემურ მიქალაძის განცხადებას უცვლელად გთავაზობთ:

 

მოგესალმებით,საქართველოში იმუნიზაციის პროგრამის ფარგლებში ვიყენებთ ფრანგული და ბელგიური წარმოების მაღალხარისხიან ვაქცინებს.
ვაქცინაცია სავალდებულოა და ხორციელდება მთელი საქართველოს მასშტაბით. ამ ღონისძიებებს პრაქტიკულად ასრულებენ სამშობიარო სახლები,ბავშვთა პოლიკლინიკები და ამბულატორიები. მათ ზედამხედველობას უწევს საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს დაავადებათა კონტროლისა და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ეროვნული ცენტრი.(NCDC).
ვაქცინაციის მეშვეობით იმუნური ზედამხედველობის ფუნქცია უზრუნველყოფს ორგანიზმის შინაგანი გარემოს მუდმივობის შენარჩუნების დაცვას, რომელიც ზოგადბიოლოგიური კანონის ერთ-ერთი გამოვლინებაა.
ინფექციურ დაავადებათა პრევენციისათვის მსოფლიოს ნებისმიერ ქვეყანაში არსებობს მათთვის დამახასიათებელი პროფილაქტიკური აცრების ეროვნული კალენდარი ,რომელიც მუდმივად გადაიხედება არსებული ეპიდემიური სიტუაციისა და ახალი ვაქცინების დანერგვის გათვალისწინებით.
ჩვენი ეროვნული კალენდარი მსგავსია ევროპის ქვეყნების
და ზოგიერთ მათგანს უსწრებს კიდეც.

დღეს გაკეთდა საკმაოდ უპასუხისმგებლო განცხადება, რომელმაც შესაძლოა ზიანი მიაყენოს ბავშვთა ჯანმრთელობას.

P.S ჩემი შვილებიც და ბ-ნ ამირან გამყრელიძის შვილიშვილებიც აცრილები არიან ამ ვაქცინებით.

მოგესალმებით,საქართველოში იმუნიზაციის პროგრამის ფარგლებში ვიყენებთ ფრანგული და ბელგიური წარმოების მაღალხარისხიან ვაქცინ…

Posted by Temur Mikeladze on 2018 წლის 17 იანვარი, ოთხშაბათი

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => temur-miqeladze
                                    [1] => safrtkhis-shemcveli-vaqcina
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 205670
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => temur-miqeladze
                                    [1] => safrtkhis-shemcveli-vaqcina
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 205670
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 11347
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => temur-miqeladze
                                    [1] => safrtkhis-shemcveli-vaqcina
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => temur-miqeladze
                                    [1] => safrtkhis-shemcveli-vaqcina
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (205670) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (11347,22439)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 270008
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-07-26 16:41:11
                    [post_date_gmt] => 2018-07-26 12:41:11
                    [post_content] => რატომ ჩნდება ტყვია სისხლში და მართლა საგანგაშოა თუ არა ქვეყანაში არსებული სურათი, არსებობს თუ არა პრევენციის გზები, რომელი საკვებია საფრთხის შემცველი და რომელი ასაკი მიეკუთვნება რისკ–ჯგუფს. ყველა ბავშვს სჭირდება თუ არა ტყვიის ანალიზი და რა გამოსავალი არსებობს იმ ბავშვებისთვის, რომელთა სისხლშიც ტყვიის მაღალი შემცველობა დაფიქსირდა. ამ და სხვა საინტრესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ პედიატრმა თემურ მიქელაძემ ისაუბრა.

ცოტა ხნის წინ ცნობილი გახდა, რომ ბავშვებში სისხლში ტყვიის შემცველობასთან დაკავშირებით, საქართველოში სექტემბრიდან დიდი კვლევა ჩატარდება. ამის შესახებ დაავადებათა კონტროლის ცენტრის დირექტორმა, ამირან გამყრელიძემ განაცხადა.

ბატონო თემურ, ამირან გამყრალიძენ განაცხადა, რომ ქვეყანაში ამ კუთხით საგანგაშო ვითარება არ არის, თუმცა, გასაანალიზებელია არსებული სურათი, რას გულისხმოს ეს განცხადება და რა დასკვნის გამოტანა შეიძლება აქედან, რა სურათზეა საუბარი?

ტყვიის შესახებ საუბარი გლობალური პრობლემაა, ეს არ არის მხოლოდ ჩვენი ქვეყნის პრობლემა. დაახლოებით სექტემბერში ვგეგმავთ რომ 2000 ბავშვს შერჩევითად ჩავუტაროთ ტყვიის განსაზღვრის ანალიზი სისხლში, პრაქტიკულად საქართველოს ყველა რეგიონი იქნება მოცული. ამის შემდეგ დარგის სპეციალისტები, ქვეყნის მთავრობას და ხელისუფლების ცალკეულ რგოლებს, რომელთაც უშუალოდ  ეხებათ მათზე კონტროლი, შესთავაზებენ იმ სტრატეგიულ ღონისძიებებს, თუ რა უნდა გააკეთონ მათ, რომ ტყვიის შემცველი სხვადასხვა ნივთიერებების საზღვარზე შემოტანის პრევენცია უზრუნველყონ, ეს იქნება საკვები საშუალებები, სათამოშოები, სამშენებლო მტვერი, საღებავები თუ ა.შ.



რა პრინციპით შეირჩევიან ბავშვები, რომელთაც კვლევა ჩაუტარდებათ?

მხოლოდ შემთხვევითი პრინციპით, მაგალითად ორი წლის წინ „იაშვილის კლინიკაში“  იუნისეფმა  ჩაატარა იგივე კვლევა დაახლოებით 300 პაციენტთან, აღმოჩნდა რომ  33 % -ს, დაახლოებით 100 პაციენტს სისხლში ტყვიის შემცველობის მაღალი დონე აღენიშნებოდა, ოღონდ ეს არ იყო ისეთი მაჩვენებელი, რომელიც ორგანიზმის მოწამვლას გამოიწვევდა, ეს ბავშვები იყვნენ პრაქტიკულად ჯანმრთელები, ისინი სხვა პრობლემით აღმოჩნდნენ სტაციონარში  და ასეთი შედეგი მივიღეთ. მათ არანაირი გამოვლინება ტყვიით მოწამვლის არ ქონდათ, აქედან გამომდინარე დაიგეგმა, რომ ჩატარებულიყო უფრო ღრმა კვლევა და დაგეგმილიყო ის სტრატეგიული ღონისძიებები, რაც ბავშვებზე ტყვიის მავნე ზეგავლენას თავიდან აგვაცილებს.

მშობლების ის ნაწილი ვისი სტატუსებიც ძალიან პოპულარული გახდა ტყვიასთან დაკავშირებით, ძალიან ხშირად წერენ, რომ მაქსიმალურად ცდილობენ თავი აარიდონ ყველა  მაპროვოცირებელ  ფაქტორს, მაგრამ ამის მიუხედავად  მათი შვილების სისხლში ტყვიის საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელი დაფიქსირდა. შეიძლება თუ არა ითქვას, რომ მთელი რიგი მაპროვოცირებელი ფაქტორებისა, რომელზეც თქვენ არაერთხელ გისაუბრიათ, არსებობს  ის მთავარი გარემო ფაქტორი რასაც ვერსად გავექცევით? 

გარემო არის ზოგადად დაბინძურებული, თუმცა, ბოლო პერიოდში აღმოჩნდა, რომ თბილისი არც ისე დაბინძურებული ქალაქი ყოფილა. კვლევა სწორედ იმას ემსახურება, რომ მშობლებს შევთავაზოთ იმ პროდუქტების ჩამონათვალი, რასაც მაქსიმალურად უნდა მოარიდონ ბავშვები. სუნელები ახსენეთ, აღმოჩნდა რომ ქართულ სუნელებში  შერეული იყო აზიიდან შემოტანილი სუნელები, რომელიც  შეიცავდა სპეციალურ საღებავებს,  არ იყო ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტი და შესაბამისად კვლევამ აჩვენა, რომ სუნელში ტყვიის მაღალი შემცველობა იყო, უნდა აღინიშნოს რომ ეს არ იყო ქართული სუნელი.

ჩვენი და ქვეყნის მთავარი მიზანია, ტყვიის შემცველი პროდუქციის შემოტანა მაქსიმალურად აიკრძალოს.

70-იან წლებში ასეთივე კვლევა ჩატარდა აშშ-ში და აღმოჩნდა, რომ გამოკვლეული ბავშვები 88 % აღმოაჩნდა ტყვიის მაღალი შემცველობა სისხლში.   შემდეგ უკვე 2000 წელს იგივე კონტიგენტს ჩაუტარეს კვლევა და აღმოჩნდა, რომ  მხოლოდ 0,88 % -ში დაფიქსირდა ტყვიის მაღალი შემცველობა.  ანუ, ქვეყანამ გაატარა სტრატეგიული ღონისძიებები, აკრძალა საღებავებში, ბენზინის და ნავთობ პროდუქტებში  ტყვიის შეცველობა, აკრძალა უხარისხო სათამაშოები, თავიდან გადაღებეს 70-იან წლებამდე აშენებული სახლები და აქედან გამომდინარე ქვეყანაში მაქსიმალურად შემცირდა ტყვიის მავნე ზეგავლენა ბავშვებზე.



რა გამოსავალი არსებობს იმ ბავშვებისთვის, რომელთა სისხლშიც ტყვიის მაღალი შემცველობა დაფიქსირდა? 

მათ არანაირი კლინიკური გამოვლინება შეიძლება არ ქონდეთ,  ეს არ ნიშნავს რომ მათ განუვითარდეთ ტყვიით მოწამლვა, ტყვიის მოწამლვა ეს არის ხანგრძლივად ქრონიკული ზემოქმედება ტყვიის ბავშვის ორგანიზმზე.  თუ მწვავე მოწამვლასთან გვაქვს საქმე, ვიყენებთ ე.წ. ხელატურ მკურნალობას, მაგრამ თუ ბავშვის ორგანიზმი გაჯერებულია ცილებით,  რკინით, კალციუმით, ადვილად ასათვისებელი ნახშირწყლებით, ცხიმს არ იღებს დიდი რაოდენობით, რადგან  ცხიმი ხელს უწყობს ტყვიის შეწოვას ორგანიზმში, ასეთ შემთხვევაში მიუხედავად იმისა, რომ ტყვია შეიძლება იყოს მაღალი, არ უერთდება გემოგლობინს და არ იწვევს მოწამლვას.
თუ თქვენი შვილები იკვებებიან სწორად, სწორად მომზადებული პროდუქტით, რაც გულისხმობს, მაგალითად არასოდეს უნდა გამოვიყენოთ ცხელი წყალი პროდუქტის გასარეცხად, აუცილებლად მხოლოდ ონკანის ცივი წყალი უნდა გამოყენოთ.  საკვები პროდუქტები ეს იქნება ხილი, ბოსტნეული თუ სხვა, უნდა შევიძინოთ ეკოლოგიურად სუფთა ადგილებზე და არა მაგისტრალებთან ახლოს. ევროპის ქვეყნებში მაგისტრალებთან ახლოს მოყვანილი პროდუქცია მიუღებელია, უფრო მეტიც, შინაური ცხოველები და ფრინველები მაქსიმალურად მოცილებული არიან მაგისტრალებს.
თუ ეს ღონისძიებები გატარდება ტყვიის მავნე ზემოქმედებას ვერ მივიღებთ. ტყვია საჭირო მეტალია, ყოველთვის იყო და იქნება ჩვენს ნიადაგში, საქართველოს მაღალ მთიანეთში მოიპოვებოდა. რომაულ წყარობეში არის ასეთი ცნობები, რომ ის ადამიანები, წარჩინებულები, ვინც ტყვიის შემცველ ნაკეთობებს იყენებდნენ, აღმოჩნდა, რომ აღენიშნებოდათ გონებრივი ჩამორჩენა, ადვილად იღლებოდნენ, მალე ბერდებოდნენ, ვიდრე ის ადამიანები, ვისაც ტყვიის შემცველ ნივთებთან შეხება არ ჰქონდა. ვერასოდეს ვერ განვითარდებოდა რადიაციული და სხივური თერაპია, იგივე რენდგენოლოგიური კვლევები, თუ ტყვიისშემცველ რეზინას არ გამოიყენებდა ადამიანი. როგორც მოგეხსენებათ, ტყვია არ ატარებს რადიაციულ სხივებს და სამედიცინო დაწესებულებებში ვიყენებთ სპეციალურ რეზინაშემცველ ტყვიას და ტყვიისშემცველ მინას, ტყვიისშემცველ სათვალეებს, რომლითაც სამედიცინო პერსონალი არის მაქსიმალურად დაცული, ოღონდ ისინი სწორად მოიხმარენ. ტყვია გამოიყენება აკუმულატორების წარმოებაში, ბოლო პერიოდში ჰიბრიდული ავტომობილები შემოდის, მათი აკუმულატორები სწორედ ტყვიით არის დამზადებული, ოღონდ ამ მანქანების ჩამოწერის შემდეგ ეს ტყვიისშემცველი აკუმულატორები უნდა იყოს მაქსიმალურად დაცულ ტერიტორიაზე,  რათა არ გამოიწვიოს მავნე ზემოქმედება იგივე ნიადაგზე, ნიადაგიდან შეიძლება გადავიდეს ხილზე, ბოსტნეულზე და ა.შ. თუ ეს ყველა პირობა დაცული იქნება, ტყვიას ასეთი მავნე ზეგავლენა არ ექნება ჩვენს ორგანიზმზე. მე, მაგალითად სკოლის დროიდან მახსოვს, რომ მომწამვლელად ხასიათდება ორგანული ტყვია და არა არაორგანული ტყვია. თუ ტყვიის შემცველი სათამაშო გვაქვს და მას ბავშვი მოიხმარს, პირში იდებს ხშირად, ან ძველი სახლია რომელიც ტყვიის შემცველი საღებავით არის შეღებილი და ამ ჩამოფცქვნილ ნაწილაკებს ბავშვი ისუნთქავს, ან შემხები ზედაპირები, მაგალითად მერხის ზედაპირი შეღებილია მსგავსი საღებავით და ხშირი შეხება აქვს მასთან ბავშვს,  ამ შემთხვევაში შეიძლება ხანგრძლივი მოწამლვა განვითარდეს.  კლინიკური გამოვლინებები რომ იმ წამსვე დაიწყოს, როგორც წესი, ტყვიის მოწამვლის დროს ეს არ ვითარდება. ტყვიით მოწამვა არის ქრონიკული პროცესი, რომელსაც  თავისი მიმდინარეობა აქვს, ეს არის მსუბუქი მოწამლვა, საშუალო მოწამლვა, მძიმე მოწამლვა,  მწვავე მოწამლვა და ა.შ. მთავარი სიმპტომები, რის გამოც მშობლებმა გადაწყვიტეს კვლევის ჩატარება არის თმის ბუდობრივი ცვენა და განვითარების ეტაპების შეფერხება ბავშვებში, არის თუ არა ეს ის მთავარი სიმპტომები, რაც ტყვიის ტოქსიკურ მაჩვენებელს ახასიათებს? განვითარების ეტაპების და ფსიქომოტორული განვითარების შეფერხება, დაბალი ინტექტუალური დონის განვითარება, დასწავლის უნარების შეფერხება - ეს შეიძლება იყოს ტყვიასთან დაკავშირებული. რაც შეეხება თმის ბუდობრივ ცვენას,  მისი ეტიმოლოგია საკმაოდ რთული დასადგენია, ეს არანაირ კავშირში არ შეიძლება იყოს ტყვიით მოწამლვასთან. ხშირ შემთხვევაში ის ავტოიმუნური გენეზის ან სოკოვანი ეტიმოლოგიის ბრალი შეიძლება იყოს, მაგრამ, როგორც წესი, თმის ბუდობრივი ცვენა უკვალოდ გაივლის ხოლმე ააკის მატებასთან ერთად.
ადვილად დაღლილობა, ფსიქომოტორული განვითარების დარღვევა, ჰიპერაქტიული სინდრომი, ყურადღების დეფიციტი – კი ბატონო შეიძლება დაკავშირებული იყოს ტყვიით მოწამლვასთან. ისეთ შემთხვევაში, როდესაც მოწამლვა დგინდება და მაჩვენებელი 50 მიკროგრამ/დეცილიტრზე მაღალია, შესაძლოა ხელაციური მკურნალობა გამოვიყენოთ, ანუ გამოვიყენოთ ის პრეპარატები, რომელიც ადამიანის ორგანიზმიდან ტყვიას გამოაძევებს.
თუ ტყვიით არის განპირობებული ზემოთ აღნიშნული პრობლემები, დროულად დავადგინეთ და მკურნალობა ჩატარდა, ზოგ შემთხვევაში შესაძლოა გამოსწორდეს, მაგრამ  თუ ცენტრალური ნერვული სისტემა უკვე დაზიანდა ან ჩალაგდა ძვალში, სხვადასხვა ქსოვილებში ღვიძლში, ელენთაში, მაშინ მისი გამოდევნა ძალიან ძნელია. როგორ განვსაზღვროთ ხარისხიანი თუ არა სათამაშო? საქართველოს შემთხვევაში ალბათ იმით, თუ სად იყიდება, ელემენტარულად დაბალი ხარისხის სათამაშოების მაღაზიაში არის სპეციფიური სუნი. ეს სუნი არა მხოლოდ ტყვიის შემცველობაზე მიანიშნებს, არამედ სხვა მომწამლავი ნივთიერებების არსებობაზეც. ყველა მშობელს ვურჩევ, ჯობია ერთი ხარისხიანი სათამაშო უყიდონ, ვიდრე ორმოცდაათი უხარისხო. კატეგორიულად დაუშვებელია ბავშვის საძინებელში მიმოფენილი უამრავი სათამაშო, ინტერესს კარგავს ბავშვი, როდესაც ბევრს ერთდროულად ვაწვდით. წავიკითხოთ ანოტაცია, თუ სად არის დამზადებული, როგორ, რა შემცველობის არის. რომელია ყველაზე მოწყვლადი ასაკობრივი ჯგუფი, რომელსაც ყველაზე მეტად ემუქრება ეს საფრთხე და არიან თუ არა ცენტრალურ უბნებში მცხოვრები ბავშვები განსაკუთრებული რისკის ქვეშ? რისკის ქვეშ არიან ცენტრალურ უბნებში მცხოვრები ბავშვები, რადგან იმყობენიან სამშენებლო მტვერის და ნავთობპროდუქტების  ზემოქმედების ქვეშ. თუმცა, ბოლო პერიოდში საუბარია იმაზე, რომ  საქართველოში ტყვიის შემცველი ბენზინი აღარ შემოდის, სახელმწიფო ამას მეტ-ნაკლებად არეგულირებს და ყველაზე მოწყვლადი ჯგუფი არის 2-დან 6-წლამდე ბავშვები, რადგან ადრეულ ასაკში ბავშვები იქნებიან ძუძუთი კვებაზე თუ ხელოვნურ კვებაზე  მეტ-ნაკლებად ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტს იღებენ, ხოლო 2 წლიდან როდესაც გადადიან  შერეულ კვებაზე ან მთლიანად ჩვეულებრივ კვებაზე,  არასწორად თერმულად დამუშავებული პროდუქტებით,  ან არაჯანსაღი პროდუქტებით, შეიძლება პროვოცირება მოვახდინოთ მათზე, ასევე 2 წლიდან ბავშვი დამოუკიდებლად იწყებს მოძრაობას, აუცილებელია დღეში ორჯერ სველი წესით გაიწმინდოს ბავშვის სათამაშოები, ხშირად განიავდეს ოთახი. შეიძლება ყველას არ შეეძლოს ბავშვის ქალაქგარეთ გაყვანა, მაგრამ ქალაქში არის რეკრეაციული ზონები და კვირაში ორჯერ მაინც უნდა გაიყვანონ ბავშვები. ვიმედოვნებთ ამდენი უხარისხო და უსახური მშენებლობა აიკრძალება ამ ქალაქში და შევძლებთ მივიღოთ უფრო მეტად გამწვანებული თბილისი. ვინ უნდა გადაწყვიტოს რეალურად გვჭირდება თუ არა ორგანიზმში ტყვიის შემცველობაზე კვლევის ჩატარება და მეორეს მხრივ, ვის სჭირდება ამ კვლევის ჩატარება? ბოლო ერთი თვის განმავლობაში საერთო მაჩვენებელთან შედარებით გაკეთდა 3-ჯერ მეტი კვლევა, აღმოჩნდა, რომ არა ექიმის მიმართვით ხდება ეს კვლევა, არამედ მშობლები საკუთარი ინიციატივით უკეთებენ ბავშვებს. მე არასოდეს არ დამინიშნია ტყვიის შემცველობის განსაზღვრის ანალიზი, იმიტომ რომ არაფერს არ გაძლევს, თუ ბავშვი დადის და შენამდე მოჰყავთ პაციენტი, არასოდეს არ ექნება მას ისეთი მაღალი შემცველობა. ტყვიის მაღალი შემცველობის დროს ბავშვი უნდა იყოს მივარდნილი, ადინამიური, შეიძლება იყოს ღრმა ნევროლოგიური დარღვევები, როგორიც არის ეპილეფსიური გულყრები, მაღალი ტემპერატურა, ფაღარათი, დიარეა და ა.შ. თუ ასეთი კლინიკური გამოვლინებაა, პაციენტი ტოქსიკოლოგიურ განყოფილებაში ხვდება და ისინი იკვლევენ ტყვიის შემცველობას.
მე მირჩევნია პრევენციული ღონისძიებები შევთავაზო მშობელს, მიიღოს ც ვიტამინით  და რკინით მდიდარი საკვები ბავშვმა, მიიღოს ბუნებრივი ანტიდოტი, სიმინდის შემცველი პროდუქცია, იქნება ეს ღომის თუ მჭადის სახით, მიიღოს  სულგუნის ყველი კალციუმით მდიდარია, ადრეულ ასაკში სხვა ყველი არც უნდა მივცეთ ბავშვს, რადგან ის შეიძლება სხვადახვა ბაქტერიის წყარო აღმოჩნდეს.
ე.წ. ხელაციურმა მკურნალობამ, ქიმიური პრეპარატებით, შეიძლება ბევრად უფრო ტოქსიური ზემოქმედება გამოიწვიოს ორგანიზმზე, ვიდრე ტყვიის მაღალმა შემცველობამ. ექიმს უნდა შეეძლოს მშობლის დამშვიდება, რომ მშობელმა არ გამოიყენოს ის მავნე პრეპარატები, რომელმაც შესაძლოა უფრო დააზიანოს ბავშვის ორგანიზმი. როდესაც მაღალია ტყვიის შემცველობა ის ლაგდება ძვალში ან ღვიძლში, ულტრასონოგრაფიულად ლურჯ-შავი ხაზის არსებობა ქვია და ამ შემთხვევაში კი, საჭიროა ხელაციური თერაპია. მაგრამ ეს არის თითზე ჩამოსათვლელი შემთხვევები, მე პრაქტიკულად არ შემხვედრია ე.წ. ლურჯ-შავი ხაზი ღვიძლში და არ შემხვედრია ძვალში რენდგენოლოგიური სურათი ტყვიის ჩალაგების. ეს ვითარდება ისეთ რისკ–ჯგუფის ქვეყნებში, სადაც არის ტყვიის მომპოვებელი საბადოები ან ადამიანები, რომლებიც მუშაობენ და სამშენებლო მტვერით არიან დაბინძურებულები, ან შახტაში მომუშავე ადამიანები, რომლებიც მიდიან სახლში, არ იცვლიან სამოსს და ბავშვები სუნთქავენ ტყვიის შემცველ მტვერს, ასეთი რისკ–ჯგუფის ქვეშ მყოფი ბავშვები ცალკე უნდა გამოიყოს და მათ უნდა ჩაუტარდეთ ტყვიის შემცველობაზე კვლევა. ყველაზე ინფორმაციული მეთოდი სისხლში ტყვიის განსაზღვრის არის კაპილარული მეთოდი, შემდეგ შეიძლება გადამოწმდეს ვენურ სისხლში. დასაშვები ნორმა არის 5 მიკროგრამი/დეცილიტრზე და მასზე ნაკლები,  ზოგ შემთხვევაში შეიძლება 10-მდეც იყოს და ესეც არანაირი პრობლემა არ არის. უფრო კონკრეტულად რომ დაგვისახელოთ, 2-დან 6 წლამდე მოწყვლადი ჯგუფის ბავშვების მენიუში რომელი საკვები არუნდა იყოს და რომელი უნდა იყოს აუცილებლად? არ უნდა იყოს ნაჯერი ანუ ტრანსცხიმები, თერმულად სწორად უნდა დამუშავდეს საკვები და მოვათავსოთ სპეციალურ ტემპერატურაზე, არ უნდა მოვათავსოთ საკვები თიხის ჭურჭელში, შეიძლება ის იყოს ტყვიის შემცველი.
საკვები ცილებით, ცხიმებით, ნახშირწყლებით სწორად გაჯერებული უნდა იყოს, არ უნდა შეიცავდეს შაქარს და მავნე ვითარებებს, რკინით და კალციუმით უნდა იყოს მდიდარი. ვიტამინებით გამდიდრებული საკვები უნდა მივაწოდოთ, უმჯობესია ნებისმიერი ვიტამინი არა ხელოვნურად, არამედ საკვებიდან მიიღოს ბავშვმა.არის მეორე მხარეც, ეკოლოგიურად არა სუფთა პროდუქტები გვაქვს, ამიტომ მაქსიმალურად თავიდან რომ ავიცილოთ ნიტრატების, გერბიციდების და პესტიციდების ზეგავლენა,  პროდუქტი 30-40 წუთის განმავლობაში მოვათავსოთ გამდინარე წყლის ქვეშ.განსაკუთრებით კურორტზე, როდესაც მიდიან ბავშვები ან თბილისის შემოგარენშიც არის ავზის წყლები, რეზერვუარის წყლები, რომელიც შეიძლება იყოს დაბინძურებული, ამიტომ ბავშვისთვის მოსამზადებელი საკვები აუცილებლად მოვათავსოთ გამდინარე წყალში.თუ ყველა პირობა იქნება დაცული, ბავშვი საკვების მიღებამდე და მას შემდეგ დაიბანს ხელს, სველი წესით დამუშავდება  ბავშვის ყველა ინვენტარი, ასეთ შემთხვევაში ჩვენ თავიდან ავიცილებთ ტყვიის მავნე ზემოქმედებას.
თამბაქოს ინტენსიური მოწევა უნდა აიკრძალოს, კოსმეტიკური საშუალებები მაქსიმალურად უნდა შევზღუდოთ, ბავშვის იქნება ეს თუ მოზრდის, განსაკუთრებით გაურკვეველი წარმომავლობის. უნდა აიკრძალოს კუსტარულად დამზადებული სპირტი და არაყი, საქართველოში ჯერ კიდევ შემორჩენილია ეს მეთოდი, ასევე გაურკვეველი წარმომავლობის სათამაშოები, აზიის ქვეყნებიდან შემოტანილი სუნელები, რადგან დიდი შანსია, რომ ტყვიის შემცველი იყოს და მაქსიმალურად უნდა მოვერიდოთ. გადაცემის აუდიოჩანაწერი [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/07/2018-07-25-18-00-00-Avto-Radio.mp3"][/audio]   [post_title] => ტყვია სისხლში!!! გამოსავალი არსებობს - თემურ მიქელაძის რეკომენდაციები [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => tyvia-siskhlshi-gamosavali-arsebobs-temur-miqeladzis-rekomendaciebi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-07-26 16:46:20 [post_modified_gmt] => 2018-07-26 12:46:20 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=270008 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 219099 [post_author] => 23 [post_date] => 2018-03-01 16:49:56 [post_date_gmt] => 2018-03-01 12:49:56 [post_content] => 28 თებერვალს ნატა ხარაშვილის გადაცემამ „სტუმრად ექიმთან“ პედიატრს ბატონ თემურ მიქელაძეს უმასპინძლა, რომელმაც ინფექციური დაავადებების - წითელა/წითურა/ყბაყურას ვაქცინაციის აუცილებლობაზე ისაუბრა. წითელას გავრცელებით საზოგადოებაში გამოწვეული პანიკა სოციალურ ქსელში გავრცელებულმა დაუზუსტებელმა ინფორმაციამ დაამძიმა. თუმცა მშობელთა ნაწილი მაინც უარს ამბობს გეგმიური აცრების კალენდრით გათვალისწინებული წითელა/წითურა/ყბაყურას ვაქცინაციაზე, მაშინ, როცა დაავადებათა კონტროლის ცენტრმა სულ ცოტა ხნის წინ გააკეთა განაცხადა წითელას ეპიდაფეთქების შესახებ და მშობლებს დროული ვაქცინაციისკენ მოუწოდა, საბავშვო ბაღებში კი, აუცილებელი გახდა სპეციალური ცნობის და აცრების კალენდრის ცხრილის წარდგენა. არანაკლებ საყურადღებოა ჩუტყვავილას ინფექციაც, რომელიც მართალია, შედარებით მსუბუქად მიმდინარეობს, მაგრამ ერთი ტრაგიკული შემთხვევა მაინც დაფიქსირდა. - ბატონო თემურ, რა სიმპტომები ვლინდება წითელას დროს და რატომაა დაავადება ასე საშიში? - ბოლო პერიოდში განსაკუთრებით აქტუალური გახდა წითელაზე და შემდეგ უკვე ჩუტყვავილაზე საუბარი, რადგან პრაქტიკულად ეპიდაფეთქებასთან მიახლოებული მდგომარეობა გვაქვს. მსგავსი სიტუაცია 2013 წელსაც იყო, როცა 10-12 ათასი შემთხვევა დაფიქსირდა. ახლა დაავადება მეტ-ნაკლებად ლოკალურია და ძირითადად აჭარის რეგიონში ვრცელდება, თუმცა თბილისშიც გვქონდა რამდენიმე შემთხვევა. წითელა მართლაც განსაკუთრებით საშიშ სახად ინფექციათა ჯგუფს მიეკუთვნება, რომელიც მეტწილად მაღალი ტემპერატურით და გამონაყარით ვლინდება. დაავადებას თავისი პერიოდები აქვს - ინკუბაციური, რომელიც 12-14, ზოგჯერ 6 დღე გრძელდება, პროდრომალური პერიოდი, რომელიც 2 დღე გრძელდება გამონაყარის გარეშე და ბოლოს გამონაყარის პერიოდი. გამონაყარის გაჩენამდე დაავადება ისეთივე ზოგადი სიმპტომატიკით - მაღალი ცხელებით, ყელის და სახსრების ტკივილით, ზოგ შემთხვევაში ღებინებით და კონიუქტივიტით ხასიათდება, როგორც ჩვეულებრივი ვირუსული დაავადება. პროდრომალური პერიოდში წითელას ერთ-ერთი მახასიათებელი კოპლიკის ლაქებია, რომელიც ლოყის შიგნითა ლორწოვან ზედაპირზე ვლინდება და საჭრელი კბილების მიდამოში ვრცელდება. გამონაყრის პერიოდს დაახლოებით 39-40 გრადუსი ახასიათებს და სწორედ აქ იწყება წითელას კლინიკური გამოვლინების პერიოდი. დაავადებისთვის დამახასიათებელია ეტაპური გამონაყარი, რომელიც სახიდან, კისრის გვერდითა ზედაპირიდან იწყება, გულ-მკერდზე გადადის და კიდურებამდე ჩადის ანუ სხვა ინფექციისგან განსხავავებით, წითელას მაღალი ტემპერატურის ფონზე ახასიათებს ეტაპური ლაქოვან-პაპულოზური გამონაყარი. - ვაქცინაციაზე საუბრისას ყველაზე პრობლემატური ხარისხიანი ვაქცინის არჩევაა, საკმაოდ აქტუალურია ფასიანი და უფასო ვაქცინაციაც. როგორია თქვენი რეკომენდაცია ამ შემთხვევაში? - საქართველოში წითელა/წითურა/ყბაყურას კომბინირებული ვაქცინა არსებობს. ბოლო სამი წლის მანძილზე აღარავინ მსჯელობს რომელი ვაქცინაა უკეთესია, რადგან ჩვენს ქვეყანაში  მაღალხარისხიანი ვაქცინა - პრიორიქსი არსებობს, რომელიც მთელ ევროპაში გამოიყენება. მანამდე არსებული ვაქცინებიც საკმაოდ ხარისხიანი იყო, რომელთაც ჩემს 22-წლიან პრაქტიკაში გართულება არასდროს მოჰყოლია. ზოგადად, ყველა ვაქცინა მსოფლიოს ჯანდაცვის ორგანიზაციის მიერ მოწმდება, ეძლევა შესაბამისი პრეკვალიფიკაცია და სწორედ ამის შემდეგ შემოაქვს ის დაავადებათა კონტროლის ეროვნულ ცენტრს საქართველოში. - არსებობს მოსაზრება, თითქოს ვაქცინა ბავშვის განვითარებას აფერხებს. გარდა ამისა, საინტერესოა რატომაა აუცილებელი ვაქცინის 1 წლის ასაკში გაკეთება და შეიძლება თუ არა მისი გადავადება? - ყველა ბავშვს თანადაყოლილი იმუნიტეტი აქვს, რომელიც დედისგან გადაეცემა. წითელა/წითურა/ყბაყურას შემთხვევაში ეს იმუნიტეტი ბავშვს 1 წლამდე მიჰყვება, განსაკუთრებით თუ ის ბუნებრივ კვებაზეა. შესაბამისად, ვაქცინის გაკეთების ოპტიმალური ვადა სწორედ 1 წელია, ეპიდსიტუაციის შემთხვევაში კი, გამოიცემა სპეციალური რეკომენდაცია, ვახდენთ ზედმეტ დოზირებას და ვაქცინის გაკეთება 6 თვიდანაც შეგვიძლია. ხაზგასმით მინდა ავღნიშნო, რომ წითელას ვაქცინა არ იწვევს აუტიზმს ან ბუნებრივი განვითარების შეფერხებას. ვაქცინასთან დაკავშირებული თუნდაც ერთი ამგვარი შემთხვევა რომ დაფიქსირებულიყო მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაცია შესაბამის რეკომენდაციას გასცემდა და ვაქცინა აღარ იარსებებდა. სხვათაშორის, წითელას ვაქცინის დანერგვით ყოველწლიურად 3 მლნ-მდე ბავშვის სიცოცხლის გადარჩენა ხერხდება მთელ მსოფლიოში და განსაკუთრებით განვითარებად ქვეყნებში, სადაც დააავდება მაღალი ლეტალობით ხასიათდება. წითელას მკურნალობა შეუძლებელია, ამიტომ მისი პროფილაქტიკის ერთადერთი საშუალება სწორედ ვაქცინაციაა. - რა გართულება შეიძლება მოჰყვეს ვაქცინაციის შემდგომ პერიოდს? - კონკრეტული კომპონენტების მიმართ ალერგიის შემთხვევაში შესაძლოა განვითარდეს ანაფილაქსიური რეაქციები, რომელთა მართვა თავისუფლად შეიძლება იმავე კლინიკაში, სადაც ვაქცინაცია გაკეთდა, რადგან ნებისმიერ კლინიკას აქვს ეპინეფრინი, ადრენალინი და სხვა პრეპარატი. მოგვიანებით, პაციენტმა შესაძლოა იგრძნოს ტკივილი, განუვითარდეს პარეზები, დამბლა, თუმცა რამდენიმე თვეში ყველა გართულება უკვალოდ გაქრება. - ეპიდაფეთქების შემთხვევაში, დაშვებულია თუ არა ვაქცინაცია ადრეულ ასაკში? - ეპდაფეთქების შემთხვევაში აცრის გაკეთება 6 თვიდან დაიშვება, ამას პოსტ ექსპოზიციური ვაქცინაცია ჰქვია და ეპიდემიური სიტუაციების აღმოსაფხვრელად გამოიყენება. თუმცა ეს არა გეგმიური, არამედ ე.წ. ბუსტერდოზა ანუ დამატებითი ვაქცინაციაა, 1 და 5 წლის ასაკში კი, ბავშვს აუცილებლად ისევ უნდა გაუკეთდეს აცრა. - როგორ შეიძლება წითელას მართვა სახლის პირობებში? - წითელათი დაავადებულ პაციენტს აბსოლუტურად მშვიდი გარემოში უნდა შევუქმნათ და სიმპტომატურად ვუმკურნალო A ვიტამინით. 1 წლამდე ბავშვისთვის დოზა 100 ათასი ერთეულით განისაზრრება პირველ და მესამე დღეს, მოზრდილ ასაკში კი, 200 ათასი ერთეულია რეკომენდირებული, აუცილებელია დიდი რაოდენობით სითხის მიღებაც. ასევე ექიმის მეთვალყურეობა, რათა არ მოხდეს წითელას სხვა ვირუსული დაავადებებით - პნევმონიით ან მენინგოენციფალიტით გართულება. მეოთხე-მეხუთე დღეს, როცა ტემტერატურა ნორმალიზდება, გამონაყარი კი, ქვემო კიდურებზე ჩადის, იწყება უკუსვლით ალაგება, რაც კეთილსაიმედო მაჩვენებელია, რომ წითელა მარტივად წარიმართა. - რამდენადაა დაცული აცრილი ბავშვი დაავადებისგან? - თუ ბავშვი აცრილია, მას შეიძლება შეხვდეს წითელა, თუმცა ბევრად მსუბუქი ფორმით. ვაქცინის გაკეთება არ შეიძლება თანდაყოლილი იმუნოდეფიციტის მქონე პაციენტებისთვის და ორსულებსთვის. სლოგანი „აცერი და დაიცავი“, სწორედ ამისკენაა მოწოდებული - დავიცვათ საკუთარი ბავშვი და ის, ვისთვისაც ვაქცინაცია აკრძალულია. - რაზეა დამოკიდებული წითელას გართულება და შესაძლებელია თუ არა მისი პრევენცია სახლის პირობებში? - წითელას ვირუსით გამოწვეული გართულების - წითელასმიერი პნევმონიის, წითელასმიერი მენინგოენცეფალიტის და ე.წ. შავი წითელას, როცა სისხლდენა ვითარდება, პრევენცია შეუძლებელია. გარდა ამისა, არსებობს წითელას მოგვიანებითი გართულება, როცა დაავადება გამონაყარის გარეშე მიმდინარეობს, თუმცა ზურგის ტვინის სითხის აღებისას, ვხედავთ რომ მაღალია წითელას საწინააღმდეგო ანტისხეულების ტიტრი. ბაქტეალური ინფექციის თანდართვის - ყურის ანთების, პნევმონიის, ცელულიტების, რბილი ქსოვილის ანთების შემთხვევაში შესაძლებელია სტაციონალური მკურნალობა და უკვალოდ ალაგება. თუ პაციენტისთვის, რომელსაც გულის თანდაყოლი მანკი, თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა ან ნევროლოგიური დარღვევები აქვს, დაავადებასაკმაოდ მძიმედ მიმდინარეობს და მისი მართვა სტაციონარშია საჭირო შესაბამასი მედიკამენტური მკურნალობით. - რამდენ ხანს გრძელდება 5 წლის ასაკში გაკეთებული ვაქცინის მოქმედება? - ვაქცინა 1 და 5 წლის ასაკში კეთდება, მნიშვნელობა არ აქვს გადატანილი აქვს თუ არა ბავშვს წითელა. შედეგად ვიღებთ 99% იმუნურ ფენას, რაც იმას ნიშნავს, რომ 99%-ით ადამიანს წითელა არ შეხვდება, ხოლო თუ მაინც დაავადა, საკმაოდ მსუბუქად გადაიტანს. - რა ძირითადი განსხვავებაა წითელასა და ჩუტყვავილს შორის? - წითელას მაღალი ცხელების ფონზე ეტაპური ლაქოვანი გამონაყარი ახასიათებს, რომელიც სახიდან იწყება და ნელ-ნელა ჩადის კიდურებამდე, ჩუტყვავილასთვის კი, სპონტანური ვეზიკულური, ანუ სითხით სავსე ბუშტუიკოვანი გამონაყარია დამახასიათებელი. ჩუტყვავილას დროს ტემპერატური ან დაბალია ან საერთოდ არ აღინიშნება. ამასთანავე წითელა ბევრად რთულად მიმდინარეობს, პაციენტი მოთენთილია, აქვს სინათლის შიში და ინტოქსიკაციაც უფრო ძლიერადაა გამოხატული. ეს ორი, აბსოლუტურად განსხვავებული დაავადებაა და აბსოლუტურად განსხავვებულად გადაიცემა - წითელას შემთხვევაში გავრცელება 90-95%-ს აღწევს, ჩუტყვავილას შემთხვევაში კი, მხოლოდ 50-60%-ს. მართალია, ჩუტყვავილა შედარებით მსუბუქად მიმდინარეობს, თუმცა გართულებები მასაც აქვს მენინგოენცეფალიტის და პნევმონიის სახით, ჰემორაგიული ჩუტყვავილა კი, ხშირად  ლეტალურადაც მთავრდება. - რამდენად მართალია მოსაზრება, თითქოს ამგვარი დაავადების მოხდა ბავშობაშია უკეთესი, რადგან ზრდასრულ ასაკში საკმაოდ რთული გადასატანია. გარდა ამისა, საინტერესოა, რატომ ინფიცირდება ზოგი ბავშვი ადვილად, ზოგი კი, ნაკლებად? - გეთანხმებით, სახადი ინფექციების ბავშვობაში გადატანა ბევრად მსიბუქად შეიძლება, ვიდრე ზრდასრულ ასაკში. რაც შეეხება ინფექციის გადადებას, გავრცელებილი მოსაზრება, თითქოს ეს ძლიერ იმუნიტეტზეა დამოკიდებული, აბსოლუტურად მცდარია. გადაცემის მექანიზმი ჰაერ-წვეთოვანი ან კონტაქტურია და დასნეულება მხოლოდ იმაზეა დამოკიდებული თუ რამდენი ვირულენტური შტამი შეისუნთქა ადამიანმა. - თქვენი აზრით, რა არის ჩუტყვავილას პრევენციის საუკეთესო საშუალება? - პირველ რიგში აუცილებელია პირადი ჰიგიენის ნორმების დაცვა, არაა რეკომენდებული ბაღებსა და სკოლებში, ჩაკეტილ სივრცეში 25 ბავშვშვზე მეტის გაჩერება. აუცილებლია ოთახის დღეში რამდენჯერმე განიავება და სველი წესით დამუშავება. - მართალია, ჩუტყვავილას ვაქცინაცია არ შედის გეგმიურ აცრებში, მაგრამ თუ მშობელს მისი ინდივიდუალურად შეძენის სურვილი აქვს, ვინ უნდა განსაზღვროს აუცილებელია თუ არა ამგვარი ვაქცინიცია? - რა თქმა უნდა, ნებისმიერი არაგეგმიურ ვაქცინაციას ექიმი განსაზღვრავს. [gallery columns="4" link="file" ids="219118,219120,219119,219117"] გადაცემის ჩანაწერი [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/03/stumrad-eqimtan-28-tebervali.mp3"][/audio]       [post_title] => რატომ არის წითელა განსაკუთრებით საშიში დაავადება და როგორ დავიცვათ მისგან თავი – თემურ მიქელაძის რეკომენდაციები [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ratom-aris-witela-gansakutrebit-sashishi-daavadeba-da-rogor-davicvat-misgan-tavi-temur-miqeladzis-rekomendaciebi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-03-01 16:57:28 [post_modified_gmt] => 2018-03-01 12:57:28 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=219099 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 205660 [post_author] => 14 [post_date] => 2018-01-17 19:36:40 [post_date_gmt] => 2018-01-17 15:36:40 [post_content] => სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ეჭვის ქვეშ არ აყენებს სახელმწიფო იმუნიზაციის პროგრამას, მათ შორის  ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინიის ნაწილში – ამის შესახებ ​სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის მიერ გავრცელებულ განცხადებაშია ნათქვამი.
„სახელმწიფო აუდიტის სამსახურისთვის წინასწარი მოკვლევის შედეგად ცნობილი გახდა, რომ მსოფლიო ჯანდაცვის საერთაშორისო ორგანიზაციამ გასცა რეკომენდაცია, ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინის გარკვეული სერიის წარმოების შეჩერების შესახებ. ეს ფაქტი გახდა ერთ-ერთი მოტივი აუდიტის სამსახურისთვის, იმუნიზაციის პროგრამის შესაბამისობის აუდიტი  შეგვეტანა 2018 წლის აუდიტორულ გეგმაში. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა მიზანშეწონილად ჩათვალა  დეტალურად შეესწავლა ჯანდაცვის საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ გაცემული რეკომენდაციების შესრულების მიმდინარეობა. 2018 წლის აუდიტის გეგმის გამოქვეყნების შემდეგ სახელმწიფო აუდიტის სამსახურსა და სამინისტროს შორის შედგა სამუშაო შეხვედრა, სადაც სამინისტროს მხრიდან წარმოდგენილი იქნა სხვადასხვა არგუმენტები და მტკიცებულებები, მათ შორის ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინის ხარისხის შესახებ. სახელმწიფო აუდიტის სამსახური ეჭვის ქვეშ არ აყენებს სახელმწიფო იმუნიზაციის პროგრამას, მათ შორის  ცოფის საწინააღმდეგო ვაქცინიის ნაწილში“, – აღნიშნულია განცხადებაში.
დაავადებათა კონტროლის ცენტრში უარყოფენ, რომ ცოფის სახიფათო ვაქცინა გამოიყენეს.ამ განცხადების გამოქვეყნებამდე აუდიტის სამსახური ვარაუდობდა, რომ იმუნიზაციის პროგრამით ჯანმრთელობისთვის საშიში ვაქცინები გამოიყენეს. [post_title] => აუდიტის სამსახური:სახელმწიფო იმუნიზაციის პროგრამას ეჭვის ქვეშ არ ვაყენებთ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => auditis-samsakhurisakhelmwifo-imunizaciis-programas-echvis-qvesh-ar-vayenebt [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-01-17 19:43:47 [post_modified_gmt] => 2018-01-17 15:43:47 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=205660 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 270008 [post_author] => 23 [post_date] => 2018-07-26 16:41:11 [post_date_gmt] => 2018-07-26 12:41:11 [post_content] => რატომ ჩნდება ტყვია სისხლში და მართლა საგანგაშოა თუ არა ქვეყანაში არსებული სურათი, არსებობს თუ არა პრევენციის გზები, რომელი საკვებია საფრთხის შემცველი და რომელი ასაკი მიეკუთვნება რისკ–ჯგუფს. ყველა ბავშვს სჭირდება თუ არა ტყვიის ანალიზი და რა გამოსავალი არსებობს იმ ბავშვებისთვის, რომელთა სისხლშიც ტყვიის მაღალი შემცველობა დაფიქსირდა. ამ და სხვა საინტრესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ პედიატრმა თემურ მიქელაძემ ისაუბრა. ცოტა ხნის წინ ცნობილი გახდა, რომ ბავშვებში სისხლში ტყვიის შემცველობასთან დაკავშირებით, საქართველოში სექტემბრიდან დიდი კვლევა ჩატარდება. ამის შესახებ დაავადებათა კონტროლის ცენტრის დირექტორმა, ამირან გამყრელიძემ განაცხადა. ბატონო თემურ, ამირან გამყრალიძენ განაცხადა, რომ ქვეყანაში ამ კუთხით საგანგაშო ვითარება არ არის, თუმცა, გასაანალიზებელია არსებული სურათი, რას გულისხმოს ეს განცხადება და რა დასკვნის გამოტანა შეიძლება აქედან, რა სურათზეა საუბარი? ტყვიის შესახებ საუბარი გლობალური პრობლემაა, ეს არ არის მხოლოდ ჩვენი ქვეყნის პრობლემა. დაახლოებით სექტემბერში ვგეგმავთ რომ 2000 ბავშვს შერჩევითად ჩავუტაროთ ტყვიის განსაზღვრის ანალიზი სისხლში, პრაქტიკულად საქართველოს ყველა რეგიონი იქნება მოცული. ამის შემდეგ დარგის სპეციალისტები, ქვეყნის მთავრობას და ხელისუფლების ცალკეულ რგოლებს, რომელთაც უშუალოდ  ეხებათ მათზე კონტროლი, შესთავაზებენ იმ სტრატეგიულ ღონისძიებებს, თუ რა უნდა გააკეთონ მათ, რომ ტყვიის შემცველი სხვადასხვა ნივთიერებების საზღვარზე შემოტანის პრევენცია უზრუნველყონ, ეს იქნება საკვები საშუალებები, სათამოშოები, სამშენებლო მტვერი, საღებავები თუ ა.შ. რა პრინციპით შეირჩევიან ბავშვები, რომელთაც კვლევა ჩაუტარდებათ? მხოლოდ შემთხვევითი პრინციპით, მაგალითად ორი წლის წინ „იაშვილის კლინიკაში“  იუნისეფმა  ჩაატარა იგივე კვლევა დაახლოებით 300 პაციენტთან, აღმოჩნდა რომ  33 % -ს, დაახლოებით 100 პაციენტს სისხლში ტყვიის შემცველობის მაღალი დონე აღენიშნებოდა, ოღონდ ეს არ იყო ისეთი მაჩვენებელი, რომელიც ორგანიზმის მოწამვლას გამოიწვევდა, ეს ბავშვები იყვნენ პრაქტიკულად ჯანმრთელები, ისინი სხვა პრობლემით აღმოჩნდნენ სტაციონარში  და ასეთი შედეგი მივიღეთ. მათ არანაირი გამოვლინება ტყვიით მოწამვლის არ ქონდათ, აქედან გამომდინარე დაიგეგმა, რომ ჩატარებულიყო უფრო ღრმა კვლევა და დაგეგმილიყო ის სტრატეგიული ღონისძიებები, რაც ბავშვებზე ტყვიის მავნე ზეგავლენას თავიდან აგვაცილებს. მშობლების ის ნაწილი ვისი სტატუსებიც ძალიან პოპულარული გახდა ტყვიასთან დაკავშირებით, ძალიან ხშირად წერენ, რომ მაქსიმალურად ცდილობენ თავი აარიდონ ყველა  მაპროვოცირებელ  ფაქტორს, მაგრამ ამის მიუხედავად  მათი შვილების სისხლში ტყვიის საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელი დაფიქსირდა. შეიძლება თუ არა ითქვას, რომ მთელი რიგი მაპროვოცირებელი ფაქტორებისა, რომელზეც თქვენ არაერთხელ გისაუბრიათ, არსებობს  ის მთავარი გარემო ფაქტორი რასაც ვერსად გავექცევით? გარემო არის ზოგადად დაბინძურებული, თუმცა, ბოლო პერიოდში აღმოჩნდა, რომ თბილისი არც ისე დაბინძურებული ქალაქი ყოფილა. კვლევა სწორედ იმას ემსახურება, რომ მშობლებს შევთავაზოთ იმ პროდუქტების ჩამონათვალი, რასაც მაქსიმალურად უნდა მოარიდონ ბავშვები. სუნელები ახსენეთ, აღმოჩნდა რომ ქართულ სუნელებში  შერეული იყო აზიიდან შემოტანილი სუნელები, რომელიც  შეიცავდა სპეციალურ საღებავებს,  არ იყო ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტი და შესაბამისად კვლევამ აჩვენა, რომ სუნელში ტყვიის მაღალი შემცველობა იყო, უნდა აღინიშნოს რომ ეს არ იყო ქართული სუნელი. ჩვენი და ქვეყნის მთავარი მიზანია, ტყვიის შემცველი პროდუქციის შემოტანა მაქსიმალურად აიკრძალოს. 70-იან წლებში ასეთივე კვლევა ჩატარდა აშშ-ში და აღმოჩნდა, რომ გამოკვლეული ბავშვები 88 % აღმოაჩნდა ტყვიის მაღალი შემცველობა სისხლში.   შემდეგ უკვე 2000 წელს იგივე კონტიგენტს ჩაუტარეს კვლევა და აღმოჩნდა, რომ  მხოლოდ 0,88 % -ში დაფიქსირდა ტყვიის მაღალი შემცველობა.  ანუ, ქვეყანამ გაატარა სტრატეგიული ღონისძიებები, აკრძალა საღებავებში, ბენზინის და ნავთობ პროდუქტებში  ტყვიის შეცველობა, აკრძალა უხარისხო სათამაშოები, თავიდან გადაღებეს 70-იან წლებამდე აშენებული სახლები და აქედან გამომდინარე ქვეყანაში მაქსიმალურად შემცირდა ტყვიის მავნე ზეგავლენა ბავშვებზე. რა გამოსავალი არსებობს იმ ბავშვებისთვის, რომელთა სისხლშიც ტყვიის მაღალი შემცველობა დაფიქსირდა? მათ არანაირი კლინიკური გამოვლინება შეიძლება არ ქონდეთ,  ეს არ ნიშნავს რომ მათ განუვითარდეთ ტყვიით მოწამლვა, ტყვიის მოწამლვა ეს არის ხანგრძლივად ქრონიკული ზემოქმედება ტყვიის ბავშვის ორგანიზმზე.  თუ მწვავე მოწამვლასთან გვაქვს საქმე, ვიყენებთ ე.წ. ხელატურ მკურნალობას, მაგრამ თუ ბავშვის ორგანიზმი გაჯერებულია ცილებით,  რკინით, კალციუმით, ადვილად ასათვისებელი ნახშირწყლებით, ცხიმს არ იღებს დიდი რაოდენობით, რადგან  ცხიმი ხელს უწყობს ტყვიის შეწოვას ორგანიზმში, ასეთ შემთხვევაში მიუხედავად იმისა, რომ ტყვია შეიძლება იყოს მაღალი, არ უერთდება გემოგლობინს და არ იწვევს მოწამლვას.
თუ თქვენი შვილები იკვებებიან სწორად, სწორად მომზადებული პროდუქტით, რაც გულისხმობს, მაგალითად არასოდეს უნდა გამოვიყენოთ ცხელი წყალი პროდუქტის გასარეცხად, აუცილებლად მხოლოდ ონკანის ცივი წყალი უნდა გამოყენოთ.  საკვები პროდუქტები ეს იქნება ხილი, ბოსტნეული თუ სხვა, უნდა შევიძინოთ ეკოლოგიურად სუფთა ადგილებზე და არა მაგისტრალებთან ახლოს. ევროპის ქვეყნებში მაგისტრალებთან ახლოს მოყვანილი პროდუქცია მიუღებელია, უფრო მეტიც, შინაური ცხოველები და ფრინველები მაქსიმალურად მოცილებული არიან მაგისტრალებს.
თუ ეს ღონისძიებები გატარდება ტყვიის მავნე ზემოქმედებას ვერ მივიღებთ. ტყვია საჭირო მეტალია, ყოველთვის იყო და იქნება ჩვენს ნიადაგში, საქართველოს მაღალ მთიანეთში მოიპოვებოდა. რომაულ წყარობეში არის ასეთი ცნობები, რომ ის ადამიანები, წარჩინებულები, ვინც ტყვიის შემცველ ნაკეთობებს იყენებდნენ, აღმოჩნდა, რომ აღენიშნებოდათ გონებრივი ჩამორჩენა, ადვილად იღლებოდნენ, მალე ბერდებოდნენ, ვიდრე ის ადამიანები, ვისაც ტყვიის შემცველ ნივთებთან შეხება არ ჰქონდა. ვერასოდეს ვერ განვითარდებოდა რადიაციული და სხივური თერაპია, იგივე რენდგენოლოგიური კვლევები, თუ ტყვიისშემცველ რეზინას არ გამოიყენებდა ადამიანი. როგორც მოგეხსენებათ, ტყვია არ ატარებს რადიაციულ სხივებს და სამედიცინო დაწესებულებებში ვიყენებთ სპეციალურ რეზინაშემცველ ტყვიას და ტყვიისშემცველ მინას, ტყვიისშემცველ სათვალეებს, რომლითაც სამედიცინო პერსონალი არის მაქსიმალურად დაცული, ოღონდ ისინი სწორად მოიხმარენ. ტყვია გამოიყენება აკუმულატორების წარმოებაში, ბოლო პერიოდში ჰიბრიდული ავტომობილები შემოდის, მათი აკუმულატორები სწორედ ტყვიით არის დამზადებული, ოღონდ ამ მანქანების ჩამოწერის შემდეგ ეს ტყვიისშემცველი აკუმულატორები უნდა იყოს მაქსიმალურად დაცულ ტერიტორიაზე,  რათა არ გამოიწვიოს მავნე ზემოქმედება იგივე ნიადაგზე, ნიადაგიდან შეიძლება გადავიდეს ხილზე, ბოსტნეულზე და ა.შ. თუ ეს ყველა პირობა დაცული იქნება, ტყვიას ასეთი მავნე ზეგავლენა არ ექნება ჩვენს ორგანიზმზე. მე, მაგალითად სკოლის დროიდან მახსოვს, რომ მომწამვლელად ხასიათდება ორგანული ტყვია და არა არაორგანული ტყვია. თუ ტყვიის შემცველი სათამაშო გვაქვს და მას ბავშვი მოიხმარს, პირში იდებს ხშირად, ან ძველი სახლია რომელიც ტყვიის შემცველი საღებავით არის შეღებილი და ამ ჩამოფცქვნილ ნაწილაკებს ბავშვი ისუნთქავს, ან შემხები ზედაპირები, მაგალითად მერხის ზედაპირი შეღებილია მსგავსი საღებავით და ხშირი შეხება აქვს მასთან ბავშვს,  ამ შემთხვევაში შეიძლება ხანგრძლივი მოწამლვა განვითარდეს.  კლინიკური გამოვლინებები რომ იმ წამსვე დაიწყოს, როგორც წესი, ტყვიის მოწამვლის დროს ეს არ ვითარდება. ტყვიით მოწამვა არის ქრონიკული პროცესი, რომელსაც  თავისი მიმდინარეობა აქვს, ეს არის მსუბუქი მოწამლვა, საშუალო მოწამლვა, მძიმე მოწამლვა,  მწვავე მოწამლვა და ა.შ. მთავარი სიმპტომები, რის გამოც მშობლებმა გადაწყვიტეს კვლევის ჩატარება არის თმის ბუდობრივი ცვენა და განვითარების ეტაპების შეფერხება ბავშვებში, არის თუ არა ეს ის მთავარი სიმპტომები, რაც ტყვიის ტოქსიკურ მაჩვენებელს ახასიათებს? განვითარების ეტაპების და ფსიქომოტორული განვითარების შეფერხება, დაბალი ინტექტუალური დონის განვითარება, დასწავლის უნარების შეფერხება - ეს შეიძლება იყოს ტყვიასთან დაკავშირებული. რაც შეეხება თმის ბუდობრივ ცვენას,  მისი ეტიმოლოგია საკმაოდ რთული დასადგენია, ეს არანაირ კავშირში არ შეიძლება იყოს ტყვიით მოწამლვასთან. ხშირ შემთხვევაში ის ავტოიმუნური გენეზის ან სოკოვანი ეტიმოლოგიის ბრალი შეიძლება იყოს, მაგრამ, როგორც წესი, თმის ბუდობრივი ცვენა უკვალოდ გაივლის ხოლმე ააკის მატებასთან ერთად.
ადვილად დაღლილობა, ფსიქომოტორული განვითარების დარღვევა, ჰიპერაქტიული სინდრომი, ყურადღების დეფიციტი – კი ბატონო შეიძლება დაკავშირებული იყოს ტყვიით მოწამლვასთან. ისეთ შემთხვევაში, როდესაც მოწამლვა დგინდება და მაჩვენებელი 50 მიკროგრამ/დეცილიტრზე მაღალია, შესაძლოა ხელაციური მკურნალობა გამოვიყენოთ, ანუ გამოვიყენოთ ის პრეპარატები, რომელიც ადამიანის ორგანიზმიდან ტყვიას გამოაძევებს.
თუ ტყვიით არის განპირობებული ზემოთ აღნიშნული პრობლემები, დროულად დავადგინეთ და მკურნალობა ჩატარდა, ზოგ შემთხვევაში შესაძლოა გამოსწორდეს, მაგრამ  თუ ცენტრალური ნერვული სისტემა უკვე დაზიანდა ან ჩალაგდა ძვალში, სხვადასხვა ქსოვილებში ღვიძლში, ელენთაში, მაშინ მისი გამოდევნა ძალიან ძნელია. როგორ განვსაზღვროთ ხარისხიანი თუ არა სათამაშო? საქართველოს შემთხვევაში ალბათ იმით, თუ სად იყიდება, ელემენტარულად დაბალი ხარისხის სათამაშოების მაღაზიაში არის სპეციფიური სუნი. ეს სუნი არა მხოლოდ ტყვიის შემცველობაზე მიანიშნებს, არამედ სხვა მომწამლავი ნივთიერებების არსებობაზეც. ყველა მშობელს ვურჩევ, ჯობია ერთი ხარისხიანი სათამაშო უყიდონ, ვიდრე ორმოცდაათი უხარისხო. კატეგორიულად დაუშვებელია ბავშვის საძინებელში მიმოფენილი უამრავი სათამაშო, ინტერესს კარგავს ბავშვი, როდესაც ბევრს ერთდროულად ვაწვდით. წავიკითხოთ ანოტაცია, თუ სად არის დამზადებული, როგორ, რა შემცველობის არის. რომელია ყველაზე მოწყვლადი ასაკობრივი ჯგუფი, რომელსაც ყველაზე მეტად ემუქრება ეს საფრთხე და არიან თუ არა ცენტრალურ უბნებში მცხოვრები ბავშვები განსაკუთრებული რისკის ქვეშ? რისკის ქვეშ არიან ცენტრალურ უბნებში მცხოვრები ბავშვები, რადგან იმყობენიან სამშენებლო მტვერის და ნავთობპროდუქტების  ზემოქმედების ქვეშ. თუმცა, ბოლო პერიოდში საუბარია იმაზე, რომ  საქართველოში ტყვიის შემცველი ბენზინი აღარ შემოდის, სახელმწიფო ამას მეტ-ნაკლებად არეგულირებს და ყველაზე მოწყვლადი ჯგუფი არის 2-დან 6-წლამდე ბავშვები, რადგან ადრეულ ასაკში ბავშვები იქნებიან ძუძუთი კვებაზე თუ ხელოვნურ კვებაზე  მეტ-ნაკლებად ეკოლოგიურად სუფთა პროდუქტს იღებენ, ხოლო 2 წლიდან როდესაც გადადიან  შერეულ კვებაზე ან მთლიანად ჩვეულებრივ კვებაზე,  არასწორად თერმულად დამუშავებული პროდუქტებით,  ან არაჯანსაღი პროდუქტებით, შეიძლება პროვოცირება მოვახდინოთ მათზე, ასევე 2 წლიდან ბავშვი დამოუკიდებლად იწყებს მოძრაობას, აუცილებელია დღეში ორჯერ სველი წესით გაიწმინდოს ბავშვის სათამაშოები, ხშირად განიავდეს ოთახი. შეიძლება ყველას არ შეეძლოს ბავშვის ქალაქგარეთ გაყვანა, მაგრამ ქალაქში არის რეკრეაციული ზონები და კვირაში ორჯერ მაინც უნდა გაიყვანონ ბავშვები. ვიმედოვნებთ ამდენი უხარისხო და უსახური მშენებლობა აიკრძალება ამ ქალაქში და შევძლებთ მივიღოთ უფრო მეტად გამწვანებული თბილისი. ვინ უნდა გადაწყვიტოს რეალურად გვჭირდება თუ არა ორგანიზმში ტყვიის შემცველობაზე კვლევის ჩატარება და მეორეს მხრივ, ვის სჭირდება ამ კვლევის ჩატარება? ბოლო ერთი თვის განმავლობაში საერთო მაჩვენებელთან შედარებით გაკეთდა 3-ჯერ მეტი კვლევა, აღმოჩნდა, რომ არა ექიმის მიმართვით ხდება ეს კვლევა, არამედ მშობლები საკუთარი ინიციატივით უკეთებენ ბავშვებს. მე არასოდეს არ დამინიშნია ტყვიის შემცველობის განსაზღვრის ანალიზი, იმიტომ რომ არაფერს არ გაძლევს, თუ ბავშვი დადის და შენამდე მოჰყავთ პაციენტი, არასოდეს არ ექნება მას ისეთი მაღალი შემცველობა. ტყვიის მაღალი შემცველობის დროს ბავშვი უნდა იყოს მივარდნილი, ადინამიური, შეიძლება იყოს ღრმა ნევროლოგიური დარღვევები, როგორიც არის ეპილეფსიური გულყრები, მაღალი ტემპერატურა, ფაღარათი, დიარეა და ა.შ. თუ ასეთი კლინიკური გამოვლინებაა, პაციენტი ტოქსიკოლოგიურ განყოფილებაში ხვდება და ისინი იკვლევენ ტყვიის შემცველობას.
მე მირჩევნია პრევენციული ღონისძიებები შევთავაზო მშობელს, მიიღოს ც ვიტამინით  და რკინით მდიდარი საკვები ბავშვმა, მიიღოს ბუნებრივი ანტიდოტი, სიმინდის შემცველი პროდუქცია, იქნება ეს ღომის თუ მჭადის სახით, მიიღოს  სულგუნის ყველი კალციუმით მდიდარია, ადრეულ ასაკში სხვა ყველი არც უნდა მივცეთ ბავშვს, რადგან ის შეიძლება სხვადახვა ბაქტერიის წყარო აღმოჩნდეს.
ე.წ. ხელაციურმა მკურნალობამ, ქიმიური პრეპარატებით, შეიძლება ბევრად უფრო ტოქსიური ზემოქმედება გამოიწვიოს ორგანიზმზე, ვიდრე ტყვიის მაღალმა შემცველობამ. ექიმს უნდა შეეძლოს მშობლის დამშვიდება, რომ მშობელმა არ გამოიყენოს ის მავნე პრეპარატები, რომელმაც შესაძლოა უფრო დააზიანოს ბავშვის ორგანიზმი. როდესაც მაღალია ტყვიის შემცველობა ის ლაგდება ძვალში ან ღვიძლში, ულტრასონოგრაფიულად ლურჯ-შავი ხაზის არსებობა ქვია და ამ შემთხვევაში კი, საჭიროა ხელაციური თერაპია. მაგრამ ეს არის თითზე ჩამოსათვლელი შემთხვევები, მე პრაქტიკულად არ შემხვედრია ე.წ. ლურჯ-შავი ხაზი ღვიძლში და არ შემხვედრია ძვალში რენდგენოლოგიური სურათი ტყვიის ჩალაგების. ეს ვითარდება ისეთ რისკ–ჯგუფის ქვეყნებში, სადაც არის ტყვიის მომპოვებელი საბადოები ან ადამიანები, რომლებიც მუშაობენ და სამშენებლო მტვერით არიან დაბინძურებულები, ან შახტაში მომუშავე ადამიანები, რომლებიც მიდიან სახლში, არ იცვლიან სამოსს და ბავშვები სუნთქავენ ტყვიის შემცველ მტვერს, ასეთი რისკ–ჯგუფის ქვეშ მყოფი ბავშვები ცალკე უნდა გამოიყოს და მათ უნდა ჩაუტარდეთ ტყვიის შემცველობაზე კვლევა. ყველაზე ინფორმაციული მეთოდი სისხლში ტყვიის განსაზღვრის არის კაპილარული მეთოდი, შემდეგ შეიძლება გადამოწმდეს ვენურ სისხლში. დასაშვები ნორმა არის 5 მიკროგრამი/დეცილიტრზე და მასზე ნაკლები,  ზოგ შემთხვევაში შეიძლება 10-მდეც იყოს და ესეც არანაირი პრობლემა არ არის. უფრო კონკრეტულად რომ დაგვისახელოთ, 2-დან 6 წლამდე მოწყვლადი ჯგუფის ბავშვების მენიუში რომელი საკვები არუნდა იყოს და რომელი უნდა იყოს აუცილებლად? არ უნდა იყოს ნაჯერი ანუ ტრანსცხიმები, თერმულად სწორად უნდა დამუშავდეს საკვები და მოვათავსოთ სპეციალურ ტემპერატურაზე, არ უნდა მოვათავსოთ საკვები თიხის ჭურჭელში, შეიძლება ის იყოს ტყვიის შემცველი.
საკვები ცილებით, ცხიმებით, ნახშირწყლებით სწორად გაჯერებული უნდა იყოს, არ უნდა შეიცავდეს შაქარს და მავნე ვითარებებს, რკინით და კალციუმით უნდა იყოს მდიდარი. ვიტამინებით გამდიდრებული საკვები უნდა მივაწოდოთ, უმჯობესია ნებისმიერი ვიტამინი არა ხელოვნურად, არამედ საკვებიდან მიიღოს ბავშვმა.არის მეორე მხარეც, ეკოლოგიურად არა სუფთა პროდუქტები გვაქვს, ამიტომ მაქსიმალურად თავიდან რომ ავიცილოთ ნიტრატების, გერბიციდების და პესტიციდების ზეგავლენა,  პროდუქტი 30-40 წუთის განმავლობაში მოვათავსოთ გამდინარე წყლის ქვეშ.განსაკუთრებით კურორტზე, როდესაც მიდიან ბავშვები ან თბილისის შემოგარენშიც არის ავზის წყლები, რეზერვუარის წყლები, რომელიც შეიძლება იყოს დაბინძურებული, ამიტომ ბავშვისთვის მოსამზადებელი საკვები აუცილებლად მოვათავსოთ გამდინარე წყალში.თუ ყველა პირობა იქნება დაცული, ბავშვი საკვების მიღებამდე და მას შემდეგ დაიბანს ხელს, სველი წესით დამუშავდება  ბავშვის ყველა ინვენტარი, ასეთ შემთხვევაში ჩვენ თავიდან ავიცილებთ ტყვიის მავნე ზემოქმედებას.
თამბაქოს ინტენსიური მოწევა უნდა აიკრძალოს, კოსმეტიკური საშუალებები მაქსიმალურად უნდა შევზღუდოთ, ბავშვის იქნება ეს თუ მოზრდის, განსაკუთრებით გაურკვეველი წარმომავლობის. უნდა აიკრძალოს კუსტარულად დამზადებული სპირტი და არაყი, საქართველოში ჯერ კიდევ შემორჩენილია ეს მეთოდი, ასევე გაურკვეველი წარმომავლობის სათამაშოები, აზიის ქვეყნებიდან შემოტანილი სუნელები, რადგან დიდი შანსია, რომ ტყვიის შემცველი იყოს და მაქსიმალურად უნდა მოვერიდოთ. გადაცემის აუდიოჩანაწერი [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/07/2018-07-25-18-00-00-Avto-Radio.mp3"][/audio]   [post_title] => ტყვია სისხლში!!! გამოსავალი არსებობს - თემურ მიქელაძის რეკომენდაციები [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => tyvia-siskhlshi-gamosavali-arsebobs-temur-miqeladzis-rekomendaciebi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-07-26 16:46:20 [post_modified_gmt] => 2018-07-26 12:46:20 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=270008 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 10 [max_num_pages] => 4 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => d5e50c6ebde0ec6c4d5889c8e7860c06 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები