ექიმი კომაროვსკი: რა სიმპტომებით ვლინდება მშობიარობის შემდგომი დეპრესია

პოპულარული

ექიმი კომაროვსკი: რა სიმპტომებით ვლინდება მშობიარობის შემდგომი დეპრესია

ექიმი ევგენი კომაროვსკი ამჯერად ყურადღებას მშობიარობის შემდგომ დეპრესიაზე ამახვილებს. ესაა მდგომარეობა, რომელიც იწყება უშუალოდ მშობიარობის შემდეგ და მთელი რიგი სიმპტომებით  ხასიათდება:

  • უხასიათობა;
  • ძილის დარღვევა;
  • შფოთვითი აშლილობა და ცუდის მოლოდინი; ინტერესების სფეროს შესუსტება;
  • ბედნიერების შეგრძნების დაქვეითება;
  • დანაშაულის გრძნობა;
  • ენერგიის დეფიციტი;
  • მეხსიერების და კონცეტრაციის დარღვევა;
  • მადის მომატება ან დაქვეითება;
  • შეფერხებული მოძრაობა;
  • სუიციდური აზრები;

სიმძიმის მიხედვით გამოყოფენ მშობიარობის შემდგომი დეპრესიის რამდენიმე ფორმას.

მშობიარობის შემდგომი მელანქოლია – ესა არის შედარებით მსუბუქი დეპრესიული ფონი, რომელსაც თან ახლავს ხასიათის ცვლილება და სისუსტე. როგორც წესი, ის რამდენიმე კვირას გრძელდება და მისგან თავის დაღწევა ადვილია. სტატისტიკურად ასეთი მდგომარეობა მშობიარე ქალების 50–85%-ს აღენიშნება.

თუ ორკვირიანი პერიოდის გასვლის შემდეგ, მდგომარეობა მძიმდება, საქმე გვაქვს მძიმე დეპრესიასთან. ამ დროს აღნიშნულ სიპტომებს სხვა უამრავი უსიამოვნო ფაქტორი ემატება, ქალი წყვეტს საკუთარ თავზე ან ბავშვზე ზრუნვას, უჩნდება დანაშაულის გრძნობა, მისთვის სამყარო ხდება უინტერესო. სტატისტიკურად ასეთი ტიპის ან უფრო მძიმე ფორმის დეპრესია მშობიარეების 10–14%-ს აღენიშნება. ექიმი კომაროვსკი ამბობს, რომ აქ ყველაზე დიდ როლს თამაშობს პაციენტის მკურნალი ექიმი და მისი გარემოცვა. ძალიან მნიშვნელოვანია ექიმმა დროულად გადაამისამართოს ახალგაზრდა დედა ფსიქოთერაპევტთან ან ფსიქიატრთან. ასევე მნიშვნელოვანია, ქალბატონმა მუდამ იგრძნოს მზრუნველობა და მხარდაჭერა ოჯახის წევრების მხრიდან, არ დარჩეს მარტო ხანგრძლივი დროის განმავლობაში, დიდი დროს გაატაროს სუფთა ჰაერზე და მიიღოს D ვიტამინი, რომელიც კარგად მოქმედებს ასეთი მდგომარეობის დროს. უფრო მძიმე შემთხვევების სამართავად არსებობს მსუბუქი ანტიდეპრესანტების ჯფუფი, რომელიც კარგად მოქმედებს დეპრესიულ მდგომარეობაზე და არ უშლის ხელს ლაქტაციის პროცესს. უბრალოდ მათი მიღება ექიმის მკაცრი რეკომენდაციისა და მეთვალყურეობის ქვეშ უნდა მოხდეს.

რჩევები /

|

19 მაისი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => evgeni-komarovski
                                    [1] => orsuloba
                                    [2] => mshobiaroba
                                    [3] => depresia
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 132391
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => evgeni-komarovski
                                    [1] => orsuloba
                                    [2] => mshobiaroba
                                    [3] => depresia
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 132391
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 857
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => evgeni-komarovski
                                    [1] => orsuloba
                                    [2] => mshobiaroba
                                    [3] => depresia
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => evgeni-komarovski
                                    [1] => orsuloba
                                    [2] => mshobiaroba
                                    [3] => depresia
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (132391) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (1550,1077,857,5019)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 187047
                    [post_author] => 13
                    [post_date] => 2017-11-14 16:20:49
                    [post_date_gmt] => 2017-11-14 12:20:49
                    [post_content] => ვაქცინისა და აუტიზმის კავშირზე საუბარი რამდენიმე წელია, დაუსრულებლად გრძელდება. თეორიას, რომ აცრა იწვევს აუტისტური სპექტრის აშლილობას,  ბევრი მომხრე და მოწინააღმდეგეც ჰყავს. ყველაფერი კი ენდრიუ უეკფილდის ნაშრომიდან იღებს სათავეს, რომელშიც ნათქვამია, რომ ვაქცინაცია ბავშვებში აუტიზმს იწვევს.

მეცნიერი ამტკიცებდა, რომ წითელას დასუსტებული ვირუსი, რომელიც ვაქცინის შემადგენლობაში შედიოდა, იწვევდა კუჭის ანთებით პროცესს და საბოლოოდ აუტიზმის სიმპტომებიც ჩნდებოდა. რაც შეეხება კვლევის შედეგებს, თუ 1997 წლის მონაცემებით, ბრიტანეთში 2 წლამდე ბავშვების 91.5 პროცენტი იცრებოდა, ცნობილი კვლევის შემდეგ ეს რიცხვი 79.9 პროცენტამდე შემცირდა, რადგან მშობლებმა მასობრივად უარი თქვეს ვაქცინაციაზე.

 ბრაიან დირნა ალტერნატიული გამოძიება დაიწყო და მისმა კვლევამ უკვე საწინააღმდეგო დაამტკიცა.

დირნის ახალმა გამოძიებამ მოთხოვნა ვაქცინაციაზე კვლავ გაზარდა და მხოლოდ 2012 წლისთვის დაუბრუნდა ძველ ნიშნულს.

ასეთივე სტატისტიკა იყო შოტლანდიაში, უელსსა და სამხრეთ ირლანდიაში.

ვაქცინაციის შემცირებამ გამოიწვია წითელას ეპიდემიის მკვეთრი ზრდა. 1998 წელს ინგლისსა და უელსში ლაბორატორიულად დადასტურდა წითელას 56 შემთხვევა, 2006 წელს კი - 740. უკვე 2008 წელს ეს რიცხვი 1370-მდე გაიზარდა.

ბრიტანეთის ჯანდაცვის ორგანიზაციამ ფაქტს "ეპიდემიის" კვალიფიკაცია მისცა. თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ამაში დამნაშავე ენდრიუ უეკფილდია. მისი პუბლიკაციის შემდეგ 2000 წლიდან, წითელას აცრაზე უარის თქმის გამო, 3 მოზარდი გარდაიცვალა.

საბოლოოდ ბრიტანეთის სამედიცინო საბჭომ უეკფილდს უფლებამოსილება შეუწყვიტა.

დასკვნაში ნათქვამია, რომ შესაძლოა, უეკფილდის კვლევაში მონაწილე 12 ბავშვს რეალურად მართლა დაეწყო აუტისტური სპექტრის ნიშნების გამოვლენა აცრების შემდეგ, თუმცა ასეთი 12 ბავშვი,  რომლებსაც მსგავსი სპექტრის ნიშნები გამოუვლინდა, სხვა ნიშნებითაც შეიძლება, მოიძიოთ.

გამომდინარე იქიდან, რომ ამ თემაზე საუბრები დღეს მაინც აქტუალურია, ჩვენ კომენტარისთვის ცნობილ უკრაინელ პედიატრს, ევგენი კომაროვსკის, დავუკავშირდით, რომელმაც „ფორტუნასთან“ აცრებსა და თანმხლებ მოვლენებზე ვრცელი კომენტარი  გააკეთა:

„ის, რომ ვაქცინას აქვს უკუჩვენება, ეს სამედიცინო კვლევებით დასტურდება და კონკრეტული ვაქცინის კონკრეტული რეაქციაც გარკვეულ დროშია გაწერილი. მინდა, იცოდეთ, რომ აცრების შემდეგ ცხოვრება ჩვეულებრივად გრძელდება. დიახ, აცრის შემდეგ შესაძლოა, გაცივდეთ, მოიწამლოთ ან ფეხი მოიტეხოთ. თუ, მაგალითად, დიფტერიის კომბინირებული ვაქცინის შემდეგ სიცხემ აგიწიათ, ამის მიზეზი ვირუსული ინფექციაა, რომელიც შესაძლოა, პოლიკლინიკის დერეფანში „აიკიდეთ". სამედიცინო კვლევები ამბობს, რომ  პოლიკლინიკაში ვირუსის გადადების საფრთხე ერთიორად იზრდება, აცრის შემდეგ კი - არა.

"ხშირად ჰიპოთეზა აცრებისა და გართულებების თაობაზე, არანაირ სამედიცინო კვლევას არ ემყარება. ის ეფუძნება მშობლების, ბებიების, ბაბუების და ახლობელი ადამიანების მონაყოლს, რომლებიც საკუთარი „გამოცდილებით“ საუბრობენ. მეტსაც გეტყვით, ყველა დროსა და ეპოქაში ათი დაბადებული ბავშვიდან მექვსეს დაბადებიდან მეორეე დღეს სიყვითლე უვითარდებოდა. ექიმები ამას ბილირუბინს, ფერმენტებსა და სხვა მიზეზებს აბრალებდნენ. უბრალოდ ადრე ექიმების სჯეროდთ, დღეს ურჩევნიათ მითების სჯეროდეთ. დღეს ბვერი ამ სიყვითლეს B ჰეპატიტის საწინააღმდეგო ვაქცინას აბრალებს.

"1999 წელს ამერიკის აცრების კალენდარში შევიდა ვაქცინა როტავირუსის წინააღმდეგ. გარკვეული პერიოდის შემდეგ გამოითქვა მოსაზრება, რომ ეს ვაქცინა კუჭ–ნაწლავის პრობლემებს იწვევდა. მრავლობითმა კვლევებმა ეს ეჭვი დაადასტურა და ვაქცინა მოხმარებიდან ამოიღეს. როტავირუსის ინფექციის საწინააღმდეგო ვაქცინის ისტორია არის ნათელი მაგალითი, რომ კავშირი ვაქცინასა და შესაძლო დაავადებას შორის მუდმივი კვლევის საგანია. ყველა ვაქცინა და მისგან წამოსული შესაძლო გართულება არაერთგზის შესწავლილია მეცნიერების მიერ. არსებობს უამრავი მტკიცებულება იმისა, რომ არსებული ჭორები კვლევებით არ დასტურდება. მაგალითად, არ დადასტურდა, რომ ვაქინაცია ასუსტებს იმუნიტეტს, ზრდის ალერგიულ რეაქციებს, ქმნის აუტოიმუნური დაავადებების განვითარების რისკს და იწვევს შაქრიან დიაბეტს. მეგობრებო ეს არ დადასტურდა.
და ბოლოს, ყველაზე გავრცელებული მოსაზრება, რომ აცრა იწვევს აუტიზმს ბავშვებში. მეტიც, დასახელდა კონკრეტული ვაქცინა, წითელა-წითურა-ყბაყურას საწინააღდეგო ვაქცინა. რა მოხდა ამის შემდეგ? ათეულობით კვლევამ, რომელიც უახლესი მეთოდით  უმაღლეს დონეზე ჩატარდა, ამ ვაქცინისა და აუტიზმის კავშირი ვერ დაადგინა. ასევე, ამერიკაში 10 წელია, რაც არ გამოიყენება  ეგრეთწოდებული ტიომერსალი. ნივთიერება, რომელსაც აუტიზმის გამომწვევ  კომპონენტს უწოდებენ და ამ ნივთიერების ვაქცინის შემადგენლობიდან  ამოღების შემდეგ, აუტიზმის შემთხვევებმა არც ერთი პროცენტით არ იკლო. კვლევის ავტორმა, კი რომელიც აუტიზმის ვაქცინასთან კავშირს ამტკიცებვდა, აღიარა, რომ მისი კვლევა ფინანსდებოდა ორგანიზაციის მიერ, რომელიც აუტისტური სპექტრის აშლილობის მქონე ბავშვების ინტერესებს იცავდა, ანუ კვლევა იმთავითვე შესაძლოა, არაობიექტური იყო,“ - ამბობს ევგენი კომაროვსკი. 
    [post_title] => ექიმი კომაროვსკის კომენტარი ვაქცინისა და აუტიზმის კავშირზე [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => eqimi-komarovskis-komentari-vaqcinisa-da-autizmis-kavshirze [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-14 17:49:00 [post_modified_gmt] => 2017-11-14 13:49:00 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=187047 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 183722 [post_author] => 12 [post_date] => 2017-11-06 11:28:44 [post_date_gmt] => 2017-11-06 07:28:44 [post_content] => დღეს ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ფსიქიკური პრობლემა დეპრესიაა. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის სტატისტიკის თანახმად, მსოფლიოში დეპრესია, დაახლოებით, 300 მილიონზე მეტ ადამიანს აწუხებს და ამ მხრივ, არც საქართველოა გამონაკლისი. მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანაში არასოდეს ჩატარებულა კვლევა და არც ზუსტი სტატისტიკა გვაქვს, ბოლო ოცი წლის განმავლობაში სწრაფად განვითარებული სოციალურ-ეკონომიკური თუ პოლიტიკური ცვლილებების ფონზე, როგორც სპეციალისტები აცხადებენ, დეპრესიით დაავადებულთა რიცხვი სულ უფრო მატულობს.  

რას ამბობს ექსპერტი

ფსიქიატრი და ფსიქოთერაპევტი, „საქართველოს ფსიქიკური ჯანმრთელობის ასოციაციის“ ხელმძღვანელი, მანანა შარაშიძე, „ფორტუნასთან“ განმარტავს, რომ სტატისტიკაში მხოლოდ იმ ადამიანების რიცხვია ასახული, რომლებიც ფსიქო-ნერვოლოგიურ დისპანსერებში აღრიცხვაზე ოფიციალურად დადგნენ. მანანა შარაშიძე ამბობს, რომ სტიგმის, სერვისის გეოგრაფიული მიუწვდომლობის და დაბალი ხარისხის მომსახურების გამო, ფსიქიკური პრობლემების მქონე პირთა უმრავლესობა ამ სერვისებს არ მიმართავს. ზუსტი სტატისტიკის არარსებობა მეტყველებს ქვეყანაში ეპიდზედამხვედელობის სისუსტეზე.
„გეოგრაფიულად ხელმისაწვდომობა ძალიან დაბალია, გარდა ამისა, ანტიდეპრესანტების არჩევანი არაა დისპანსერებში, რადგან დაფინანსება საკმაოდ მწირია. რეგიონებში თვეში პაციენტზე 6-10 ლარი, თბილისში თვეში 19 ლარი ერთ პაციენტეზე. ეს თანხები არაა საკმარისი. ამიტომ დისპანსერებს ძალიან ცოტა ადამიანი მიმართავს, - ამბობს მანანა შარაშიძე.
აღმოჩნდა, რომ სერვისის ხარისხის გარდა, სტატისტიკის უქონლობაში სტიგმის როლიც ძალიან დიდია. ადამიანების უმრავლესობა სწორედ ამის გამო არ მიმართავს ექიმს. მეტიც, როგორც მანანა შარაშიძე ამბობს, მიმართავენ ჯადოს „მომხსნელს“, ექსტრასენსს, ხშირად ნერვოლოგს, მაგრამ არა ფსიქოთერაპევტსა და ფსიქიატრს მაშინ, როცა დეპრესიის მკურნალობა სწორედ მათი პრეროგატივაა.
„სამი კრიზისული ინტერვენციის სამსახური  ფსიქიატრიული სტაციონარის  ტერიტორიაზეა, ეს ტერიტორია სტიგმატიზირებულია, არ უნდათ იქ ადამიანებს გამოჩენა. სერვისები პირველადი ჯანდაცვის ცენტრებში უნდა იყოს ინტეგრირებული. "ძალიან ბევრი ადამიანი მიდის  საერთო პროფილის პოლიკლინიკაში, ისინი ადგენენ სომატური ჩივილებს და მიდიან ამ სომატური დაავდებების სამკურნალოდ, უამრავ გამოკვლკევას იტარებენ და  ამ დროს ამ სომატური ჩივილების უკან ხშირად დგას  ფსიქიკური პრობლემები. ოჯახის ექიმებმა უნდა იცოდნენ ამის გამოცნობა და ამის შემდეგ უნდა აგზავნიდნენ ფსიქოთერაპევტთან და ფსიქიატრთან, არა ნევროლოგთან. "დეპრესიის მკურნალობისთვის მხოლოდ ფსიქოტროპული წამლების დანიშნვნა არ არის საკმარისი, სჭიროა ფსიქოთერაპიისა და მედიკამენტური მკურალობის კომბინაცია. ნერვოლოგების უდიდესმა ნაწილმა არ იცის დეპრესიის და შფოთვითი აშლილობების მკურნალობა, ამიტომ  ფსიქიკური პრობლემის მქონე პირებმა აუცილებელია მიმართონ ფსიქოთერაპევტს ან ფსიქიატრს, და არა ნერვოლოგს,“ - განმარტავს მანანა შარაშიძე.
დეპრესიის მთავარი სიმპტომებია:
  • გუნება-განწყობის დაქვეითება; „სიცარიელის“ შეგრძნება;
  • პესიმიზმი, სასოწარკვეთა; უმწეობის შეგრძნება;
  • ადვილად დაღლა, გაღიზიანებადობა;
  • მადისა და წონის ცვლილება: ხშირია წონაში კლება, ზოგჯერ კი პირიქით, წონაში  მომატება;
  • საყვარელი საქმიანობისგან სიამოვნების ვერ მიღება/ინტერესის დაკარგვა;
  • კონცენტრაციისა და გადაწყვეტილების მიღების სირთულეები;
  • ფიქრები თვითმკვლელობაზე, სუიციდის მცდელობები;
  • ძილის დარღვევა
ერთდროულად ყველა სიპტომები არ ვლინდება.   ფსიქიატრი განმარტავს, რომ დეპრესია მამაკაცებში ხშირად სხვაგვარად ვლინდება, რადგან ხშირ შემთხვევაში მამაკაცებს გრძნობების თვითიდენტიფიკაცია უჭირთ.
„აქვთ აწეული გაღიზიანებადობა, ალბათ, ხშირად გაგიგიათ, რომ ყველა წვრილმანზე  ბრაზობს,  გამუდმებით გაბრაზებულია ოჯახის წევრებზე, თანამშრომლებზე და ა.შ.“ - ამბობს მანანა შარაშიძე.
ფსიქიატრი ამბობს, რომ მამაკაცები დეპრესიას იშვიათად მკურნალობენ, რაც სტერეოტიპებთან არის დაკავშირებული. არანამკურნალევ შემთხვევებს კი სუიციდამდე მივყავართ.
„არსებობს ასეთი პარადოქსი, რომ მამაკაცებთან შედარებით ქალებში დეპრესიის შემთხვევები ბევრად უფრო ხშირად არის აღრიცხული, მაშინ, როცა მამაკაცებში, ქალებთან შედარებით, სუიციდი სამჯერ ხშირია. ეს ნიშნავს, რომ მამაკაცები სამკურნალოდ იშვიად მიმართავენ ექიმს, რადგან მიაჩნიათ, რომ ეს სისუსტეა, ხშირად გამიგია, რომ ეს ქალის დაავადებაა, რომ მამაკაცი უნდა იყოს ოჯახის მარჩენალი, ძლიერი, კუნთმაგარი, ამიტომ ისინი ექიმს არ მიმართავენ და მკურნალობის გარეშე დარჩენილები, ბევრად უფრო ხშირად  მიდიან თვითმკვლელობამდე,“ - ამბობს მანანა შარაშიძე.
დეპრესიას იწვევს გენეტიკური-ბიოლოგიური, გარემო და ფსიქოლოგიური ფაქტორების ერთობლიობა.
„დეპრესია პირდაპირ, გენეტიკურად არ გადაეცემა, თუმცა რაიმე ტრაგედიის შემთხვევაში გენეტიკური მიდერეკილება გარკვეულ როლს თამაშობს. დეპრესიას ბიძგს (ტრიგერია) გარემო ფაქტორი აძლევს,“ - ამბობს მანანა შარაშიძე.
ფსიქიატრი განმარტავს, რომ მის პრაქტიკაში მამაკაცების შემთხევევაში დეპრესია ხშირად სამსახურის დაკარგვას უკავშირდება, ქალების შემთხვევაში ოჯახურ ძალადობას, ასევე რეპროდუქციულ ფუნქციას და საკმაოდ ხშირია ორსულობის დროს, მშობიარობის შემდეგ.
„ბოლო პერიოდში წამოიჭრა სამსახურში ძალადობის თემა. მე არ მქონია სექსუალური ძალადობის შემთხვევები, მაგრამ მქონდა ფსიქოლოგიური ძალადობის შემთხვევები სამსახურში, როცა უფროსი და თანამშრომლები ძალადობენ ქალზე, მაგრამ უფრო აქტუალური და ძალიან ხშირია ოჯახში ძალადობა. მოდიან სომატური სიმპტომებით, თავის ტკივილით, თავბრუსხვევით, ქრონიკული დაღლილობის შეგრძნებით. ვეკითხები, მომიყევი, რა ხდება ოჯახში და ოჯახში ისეთი რაღაცები ხდება, რომ ამის ფონზე ვითარდება ფსიქიკური პრობლემები,“ - ამბობს მანანა შარაშიძე.
მანანა შარაშიძე ამბობს, რომ ფსიქიკურ ჯანმრთელობის პრობლემებთან ბრძოლაში სახელმწიფოს დღეს სუსტი როლი აქვს. ფსიქიატრი (ექსპერტი)  მიიჩნევს, რომ ამ კუთხით გამოყოფილი 16 მილიონი ლარი არასაკმარისია და ეს თანხა  მინიმუმ 3-ჯერ უნდა გაიზარდოს.  

სახელმწიფოს პასუხი

ფსიქიკური პრობლემების მქონე ადამიანებისთვის სერვისის მიწოდების კუთხით პრობლემებს ვერ ხედავენ ჯანდაცვის სამინისტროში. უწყების საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის და პროგრამების სამმართველოს უფროსი ეკა ადამია „ფორტუნასთან“ ამბობს, რომ სერვისების მიწოდება გეორაფიულად სრულადაა დაფარული. თუმცა იქვე ადასტურებს, რომ სერვისი ყველა რაიონში ხელმისაწვდომი არ არის. 
„გეოგრაფიულ მოცვაზე და მის გაძლიერებაზე იმ კუთხით უნდა ვიზრუნოთ, რომ მობილური გუნდები გავაძლიეროთ, რომ თუ პაციენტი ვერ მოდის და მეთვალყურეობის გარეშეა, ადგილზე მიაკითხოს მობილურმა გუნდმა. ამ მიმართულებით ვაპირებთ წასვლას,“ამბობს ეკა ადამია.
რაც შეეხება რეგიონებსა და თბილისში პაციენტზე დახარჯულ მწირ და სხვადასხვა მოცულობის თანხებს, რომელზეც მანანა შარაშიძე საუბრობს. ეკა ადამია აცხადებს, რომ ჯანდაცვის სამინისტროს ასეთი დაყოფა არ აქვს და პაციენტზე მიბმული გათვლა არ არსებობს.
„ბიუჯეტი არის ისტორიული, იმის მიხედვით, რამდენი პაციონტი ყავდათ, რამდენი ხარჯი აქვს ყოველწლურად დაწესებულებას. რაც შეეხება მედიკამენტების მრავალფეროვნებას, ეს დამოკიდებულია იმაზე, თუ  რომელი ექიმი რომელ მედიკამენტს ირჩევს,“ - აცხადებს ეკა ადამია.
 

არსებული რეალობა

2015 წლის მონაცემებით, ზოგადი სტატისტიკით, 100 000 მოსახლეზე 1978.4 ფსიქიკური პრობლემის მქონე ადამიანი ფიქსირდება. ქვეყანაში ფუნქციონირებს 18 ამბულატორიული დაწესებულება და 12 სტაციონარული განყოფილება, მათ შორის მრავალპროფილურ კლინიკაში მხოლოდ 2-ია. 2015 წლიდან არსებობს 3 მობილური გუნდი. აბულატორიული მომსახურების გეოგრაფიული დაფარვა: თბილისი, აჭარა (1 დაწესებულება), გურია (2), იმერეთი (3), კახეთი (2), მცხეთა-მთიანეთი (1), სამეგრელო (2), სამცხე-ჯავახეთში (1), ქვემო ქართლი 1, შიდა ქართლი (2).  

სამომავლო გეგმები

  ჯანდაცვის სამინისტროს ჯანმრთელობის და პროგრამების სამმართველოში „რევოლუციურ“ გეგმებზე საუბრობენ, თუმცა, დაგეგმილ ცვლილებებთან დაკავშირებით დეტალებზე საუბარი უჭირთ, რადგან ბიუჯეტის დამტკიცებამდე რამდენიმე თვეა დარჩენილი. სამმართველოს უფროსი, ეკა ადამია, ამბობს, ახლა მათი პრიორიტეტი დეინსტიტუციონალიზაცია და სერვისების მრავალპროფილურ კლინიკებში გადატანაა.
„უნდა გადავიდეთ სათემო სერვისებზე, ეს ნიშნავს იმას, რომ მობილური გუნდები გვეყოლება, ვაფართოებთ მობილური გუნდების ჩართულობას, კომპონენტს პროგრამაში. მომავალი წლისთვის მობილური გუნდების მინიმუმ გაორმაგებაა დაგეგმილი. "გაწერილია, რომ აბულატორიული და სტაციონალური სერვისები პრაქტიკულად გაუტოლდეს ერთმანეთს. სათემო სერვისები უნდა გაიზარდოს და სტაციონარული შემცირდეს, იმიტომ რომ ეს ოქროს სტანდარტია. ამ სერვისების ინტეგრირება პირველადი ჯანდაცვის ცენტრებში უნდა მოხდეს. ფსიქიატრიის პროგრამაში მთლიანად გადაიხედება სერვისები, ეს არ შეეხება ერთ მიმართულებას. "2018 წლისთვის ძალიან მნიშვნელოვან ცვლილებებს ვგეგმავთ. რაზეც ვსაუბრობთ, ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილება. თუ ეს რეალურად შევძელით, ეს იქნება რევოლუციური ცვლილება ამ პროგრამაში,“ - აცხადებს ეკა ადამია და განმარტავს, რომ ამჟამად სტანდარტებზე ექსპერტებთან ერთად მუშაობენ.
ეკა ადამია ვერ აკონკრეტებს, რა მიმართულებით რამდენი სტაციონარი გვექნება 2018 წლიდან და რამდენ პირველადი ჯანდაცვის ცენტრს დაემატება სერვისები. ამბობს, რომ ეს დამოკიდებულია სტანდარტებსა და ბიუჯეტზე.
„გაზრდილი მოთხოვნით გვაქვს გაგზავნილი ბიუჯეტი. ამ ეტაპზე მოვერიდები კონკრეტული რიცხვის გაჟღერებას, იმიტომ რომ ამას ხანდახან ისეთი შედეგი მოსდევს, შეიძლება არ დამტკიცდეს და მერე ამან გამოიწვიოს გაურკვევლობა. მნიშვნელოვანი ზრდა გვაქვს მოთხოვნილი, შარშანაც ვითხოვდით იგივეს და არ მოხერხდა, წელს იმედი გვაქვს, რომ მხარს დაგვიჭერენ,“ - ამბობს ეკა ადამია.
ბიუჯეტი, სავარაუდოდ, დეკემბრის შუა რიცხვებში იქნება დამტკიცებული. ზემოთ აღნიშნული გეგმების განხორციელება შესაძლებელი პარლამენტის მხარდაჭერის შედეგად გახდება.     თაკო ივანიაძე  [post_title] => დეპრესია საქართველოში - როგორია მაჩვენებელი და რას აპირებს სახელმწიფო [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => depresia-saqartveloshi-rogoria-machvenebeli-da-ras-apirebs-sakhelmwifo [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-09 15:42:20 [post_modified_gmt] => 2017-11-09 11:42:20 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=183722 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 182350 [post_author] => 13 [post_date] => 2017-11-03 14:48:31 [post_date_gmt] => 2017-11-03 10:48:31 [post_content] => უკრაინელი პედიატრი ევგენი კომაროვსკი საკუთარ საიტზე მომხმარებელთა კითხვებს პასუხობს. ამჯერად ექიმი ყურადღება 2 წლის ბავშვის მშობლის კითხვამ მიიქიცა. დედა ინტერესდებოდა, შეიძლება თუ არა ბავშვმა ყოველდღიურად მიირთვას პური და ორცხობილა. ექიმი მიიჩნევს, რომ ამაში საგანგაშო არაფერია, თუმცა, არსებობს ფაქტორები,  რომლის გათვალისწინებაც აუცილებელია. „თუ ბავშვს ნორმალური წონა აქვს, რატომაც არა. მეორე საკითხია, თუ ბავშვი ჭამს მხოლოდ პურსა და ორცხობილას და სხვას არაფერს, ეს არასწორია. ბავშვი უნდა იკვებებოდეს მრავალფეროვნად და სრულფასოვნად. მენიუში აუცილებლად უნდა იყოს ხორცი, თევზი, რძე, ხილი და ბოსტნეული. თუ ბავშვი საკვებს პურს ატანს და რძეს ტკბილ ორცხობილას აყოლებს, ამაში ცუდს ვერაფერს ვხედავ. ასევე თუ ბავშვს არ აქვს ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემები, ესე იგი მისი რაციონი კარგია. ამიტომ საკითხი დგას ასე, მნიშვნელოვანია არა ის რამდენ ორცხობილასა და პურს ჭამს, არამედ რამდენად ჭამს სხვა დანარჩენს. სხვათაშორის პურიც დიდ როლს თამაშობს კუჭ-ნაწლავი სისტემის უკეთ ფუნქციონირებაში. ხოლო თუ ბავშვი ფიზიკურად აქტიურია, ორცხობილაში დიდ პრობლემას ვერ ვხედავ“, - წერს ექიმი.     [post_title] => პედიატრი კომაროვსკი - შეიძლება თუ არა ბავშვმა ყოველდღიურად მიირთვას პური და ორცხობილა [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => pediatri-komarovski-sheidzleba-tu-ara-bavshvma-yoveldghiurad-miirtvas-puri-da-orckhobila [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-03 14:48:31 [post_modified_gmt] => 2017-11-03 10:48:31 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=182350 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 187047 [post_author] => 13 [post_date] => 2017-11-14 16:20:49 [post_date_gmt] => 2017-11-14 12:20:49 [post_content] => ვაქცინისა და აუტიზმის კავშირზე საუბარი რამდენიმე წელია, დაუსრულებლად გრძელდება. თეორიას, რომ აცრა იწვევს აუტისტური სპექტრის აშლილობას,  ბევრი მომხრე და მოწინააღმდეგეც ჰყავს. ყველაფერი კი ენდრიუ უეკფილდის ნაშრომიდან იღებს სათავეს, რომელშიც ნათქვამია, რომ ვაქცინაცია ბავშვებში აუტიზმს იწვევს. მეცნიერი ამტკიცებდა, რომ წითელას დასუსტებული ვირუსი, რომელიც ვაქცინის შემადგენლობაში შედიოდა, იწვევდა კუჭის ანთებით პროცესს და საბოლოოდ აუტიზმის სიმპტომებიც ჩნდებოდა. რაც შეეხება კვლევის შედეგებს, თუ 1997 წლის მონაცემებით, ბრიტანეთში 2 წლამდე ბავშვების 91.5 პროცენტი იცრებოდა, ცნობილი კვლევის შემდეგ ეს რიცხვი 79.9 პროცენტამდე შემცირდა, რადგან მშობლებმა მასობრივად უარი თქვეს ვაქცინაციაზე. ბრაიან დირნა ალტერნატიული გამოძიება დაიწყო და მისმა კვლევამ უკვე საწინააღმდეგო დაამტკიცა. დირნის ახალმა გამოძიებამ მოთხოვნა ვაქცინაციაზე კვლავ გაზარდა და მხოლოდ 2012 წლისთვის დაუბრუნდა ძველ ნიშნულს. ასეთივე სტატისტიკა იყო შოტლანდიაში, უელსსა და სამხრეთ ირლანდიაში. ვაქცინაციის შემცირებამ გამოიწვია წითელას ეპიდემიის მკვეთრი ზრდა. 1998 წელს ინგლისსა და უელსში ლაბორატორიულად დადასტურდა წითელას 56 შემთხვევა, 2006 წელს კი - 740. უკვე 2008 წელს ეს რიცხვი 1370-მდე გაიზარდა. ბრიტანეთის ჯანდაცვის ორგანიზაციამ ფაქტს "ეპიდემიის" კვალიფიკაცია მისცა. თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ამაში დამნაშავე ენდრიუ უეკფილდია. მისი პუბლიკაციის შემდეგ 2000 წლიდან, წითელას აცრაზე უარის თქმის გამო, 3 მოზარდი გარდაიცვალა. საბოლოოდ ბრიტანეთის სამედიცინო საბჭომ უეკფილდს უფლებამოსილება შეუწყვიტა. დასკვნაში ნათქვამია, რომ შესაძლოა, უეკფილდის კვლევაში მონაწილე 12 ბავშვს რეალურად მართლა დაეწყო აუტისტური სპექტრის ნიშნების გამოვლენა აცრების შემდეგ, თუმცა ასეთი 12 ბავშვი,  რომლებსაც მსგავსი სპექტრის ნიშნები გამოუვლინდა, სხვა ნიშნებითაც შეიძლება, მოიძიოთ. გამომდინარე იქიდან, რომ ამ თემაზე საუბრები დღეს მაინც აქტუალურია, ჩვენ კომენტარისთვის ცნობილ უკრაინელ პედიატრს, ევგენი კომაროვსკის, დავუკავშირდით, რომელმაც „ფორტუნასთან“ აცრებსა და თანმხლებ მოვლენებზე ვრცელი კომენტარი  გააკეთა: „ის, რომ ვაქცინას აქვს უკუჩვენება, ეს სამედიცინო კვლევებით დასტურდება და კონკრეტული ვაქცინის კონკრეტული რეაქციაც გარკვეულ დროშია გაწერილი. მინდა, იცოდეთ, რომ აცრების შემდეგ ცხოვრება ჩვეულებრივად გრძელდება. დიახ, აცრის შემდეგ შესაძლოა, გაცივდეთ, მოიწამლოთ ან ფეხი მოიტეხოთ. თუ, მაგალითად, დიფტერიის კომბინირებული ვაქცინის შემდეგ სიცხემ აგიწიათ, ამის მიზეზი ვირუსული ინფექციაა, რომელიც შესაძლოა, პოლიკლინიკის დერეფანში „აიკიდეთ". სამედიცინო კვლევები ამბობს, რომ  პოლიკლინიკაში ვირუსის გადადების საფრთხე ერთიორად იზრდება, აცრის შემდეგ კი - არა. "ხშირად ჰიპოთეზა აცრებისა და გართულებების თაობაზე, არანაირ სამედიცინო კვლევას არ ემყარება. ის ეფუძნება მშობლების, ბებიების, ბაბუების და ახლობელი ადამიანების მონაყოლს, რომლებიც საკუთარი „გამოცდილებით“ საუბრობენ. მეტსაც გეტყვით, ყველა დროსა და ეპოქაში ათი დაბადებული ბავშვიდან მექვსეს დაბადებიდან მეორეე დღეს სიყვითლე უვითარდებოდა. ექიმები ამას ბილირუბინს, ფერმენტებსა და სხვა მიზეზებს აბრალებდნენ. უბრალოდ ადრე ექიმების სჯეროდთ, დღეს ურჩევნიათ მითების სჯეროდეთ. დღეს ბვერი ამ სიყვითლეს B ჰეპატიტის საწინააღმდეგო ვაქცინას აბრალებს. "1999 წელს ამერიკის აცრების კალენდარში შევიდა ვაქცინა როტავირუსის წინააღმდეგ. გარკვეული პერიოდის შემდეგ გამოითქვა მოსაზრება, რომ ეს ვაქცინა კუჭ–ნაწლავის პრობლემებს იწვევდა. მრავლობითმა კვლევებმა ეს ეჭვი დაადასტურა და ვაქცინა მოხმარებიდან ამოიღეს. როტავირუსის ინფექციის საწინააღმდეგო ვაქცინის ისტორია არის ნათელი მაგალითი, რომ კავშირი ვაქცინასა და შესაძლო დაავადებას შორის მუდმივი კვლევის საგანია. ყველა ვაქცინა და მისგან წამოსული შესაძლო გართულება არაერთგზის შესწავლილია მეცნიერების მიერ. არსებობს უამრავი მტკიცებულება იმისა, რომ არსებული ჭორები კვლევებით არ დასტურდება. მაგალითად, არ დადასტურდა, რომ ვაქინაცია ასუსტებს იმუნიტეტს, ზრდის ალერგიულ რეაქციებს, ქმნის აუტოიმუნური დაავადებების განვითარების რისკს და იწვევს შაქრიან დიაბეტს. მეგობრებო ეს არ დადასტურდა.
და ბოლოს, ყველაზე გავრცელებული მოსაზრება, რომ აცრა იწვევს აუტიზმს ბავშვებში. მეტიც, დასახელდა კონკრეტული ვაქცინა, წითელა-წითურა-ყბაყურას საწინააღდეგო ვაქცინა. რა მოხდა ამის შემდეგ? ათეულობით კვლევამ, რომელიც უახლესი მეთოდით  უმაღლეს დონეზე ჩატარდა, ამ ვაქცინისა და აუტიზმის კავშირი ვერ დაადგინა. ასევე, ამერიკაში 10 წელია, რაც არ გამოიყენება  ეგრეთწოდებული ტიომერსალი. ნივთიერება, რომელსაც აუტიზმის გამომწვევ  კომპონენტს უწოდებენ და ამ ნივთიერების ვაქცინის შემადგენლობიდან  ამოღების შემდეგ, აუტიზმის შემთხვევებმა არც ერთი პროცენტით არ იკლო. კვლევის ავტორმა, კი რომელიც აუტიზმის ვაქცინასთან კავშირს ამტკიცებვდა, აღიარა, რომ მისი კვლევა ფინანსდებოდა ორგანიზაციის მიერ, რომელიც აუტისტური სპექტრის აშლილობის მქონე ბავშვების ინტერესებს იცავდა, ანუ კვლევა იმთავითვე შესაძლოა, არაობიექტური იყო,“ - ამბობს ევგენი კომაროვსკი. 
    [post_title] => ექიმი კომაროვსკის კომენტარი ვაქცინისა და აუტიზმის კავშირზე [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => eqimi-komarovskis-komentari-vaqcinisa-da-autizmis-kavshirze [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-14 17:49:00 [post_modified_gmt] => 2017-11-14 13:49:00 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=187047 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 100 [max_num_pages] => 34 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => ff993e446a1eda56e3bd9fbd2f9b3cc0 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები