გაუხმაურებელი პრობლემები კონსტიტუციის ცვლილებებში – ინტერვიუ ლევან ალაფიშვილან

პოპულარული

გაუხმაურებელი პრობლემები კონსტიტუციის ცვლილებებში – ინტერვიუ ლევან ალაფიშვილან

ხელისუფლება და ოპოზიციური პარტიები საკონსტიტუციო ცვლილებებთან დაკავშირებით დიალოგისთვის ემზადებიან, თუმცა ოპოზიცია ხაზს უსვამს, რომ ხელისუფლება მის მიერ თავდაპირველად შემოთავაზებულ პროექტის ვერსიას უნდა დაუბრუნდეს და პროპორციული საარჩევნო სისტემით არჩევნები 2020 წელს უნდა ჩატარდეს.

იურისტი ლევან ალაფიშვილი მიიჩნევს, რომ საკონსტიტუციო პროექტში არის რამდენიმე საკითხი, რომელიც შესაძლოა, კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე პარლამენტის არჩევის წესი.

როგორც ლევან ალაფიშვილი „ფორტუნასთან“აცხადებს, ამ საკითხებზე მსჯელობა არ მიმდინარეობს და საკონსტიტუციო პროცესი რომელიც საზოგადოებამ ნახა, პოლიტიკურ ვაჭრობას ჰგავს.

ლევან ალაფიშვილი: სამწუხაროდ, თავიდანვე  არასწორად წარმართულმა კონსტიტუციურმა პროცესმა უფრო მეტად წარმოაჩინა, რომ ეს არის კონკრეტულ პოლიტიკურ ინტერესებზე მორგებული დოკუმენტის შექმნის პროცესი და არა სტაბილური განვითარებისთვის დოკუმენტის შექმნის პროცესი. ამის დასტური იყო თავიდან განვითარებული, შემდგომი და დღევანდელი მოვლენები. პოლიტიკოსები საუბრობენ მათი ინტერესებიდან დანახულ, ან წარმოჩენილ პრობლემაზე. ესაა საარჩევნო სისტემა, ანუ ის, რა უზრუნველყოფს მათ წარმომადგენლობას მომდევნო პარლამენტში. სამწუხაროდ, არ გვესმის მსჯელობა იმ საკითხებზე, რომელიც პრობლემური შეიძლება იყოს არანაკლებ, უფრო მეტადაც კი, ვიდრე კონკრეტული ძალების არჩევის წესი. ეს მნიშვნელოვანია, მაგრამ შესაძლოა, სხვა საკითხები უფრო მეტად მნიშვნელოვანიც იყოს.

ორი მოსმენით კენჭნაყარ კონსტიტუციის პროექტში წერია შეთავსებით მოქალაქეობის შესახებ, რაც ნიშნავს, რომ საქართველოს მოქალაქეობის პასპორტის მქონე ადამიანი იმავდროულად შესაძლებელია, გახდეს სხვა ქვეყნის მოქალაქე. ეს განსაკუთრებით საფრთხის მატარებელია და პრობლემების გამრავლების პოტენცია აქვს არსებული ოკუპაციისა და რუსული ე. წ. პასპორტიზაციის პირობებში, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე თუ მათ მიღმა. ამაზე უნდა დაფიქრდეს ხელისუფლება, შემთხვევით ხელს ხომ არ შეუწყობს რუსული იმპერიული ზრახვების რეალიზაციას. ამაზე სიჩუმეა, არავინს საუბრობს, პროექტი კი ორი მოსმენით კენჭნაყარია და ამის გარანტიას იძლევა.

–         როგორ ფიქრობთ, რა ინტერესს ემსახურება ამ საკითხის ასე რეგულირება?

ლევან ალაფიშვილი: ამაზე განმარტებები არ მომისმენია, შესაძლოა, რაღაც იყოს, მაგალითად, შეიფუთოს, როგორც უცხოეთში მყოფი საქართველოს მოქალაქეების ზრუნვა. მაგრამ ამ გზით უფრო მეტ საფრთხეს რომ ვიღებთ, უფრო მეტი დაფიქრება სჭირდება ხელისუფლებას. უფრო ფართო დისკუსიაც რომ უნდა იყოს საზოგადოებაში, ამაზე საუბარი ზედმეტია.

მეორე მნიშვნელოვანი საკითხი ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებას და საინვესტიციო გარემოს შეეხება. კონსტიტუციის პროექტში თავდაპირველი ვარიანტიდან დღემდე წერია, რომ უცხოელებს ეკრძალებათ მიწის საკუთრება საქართველოში, არა მხოლოდ სასოფლო სამეურნეო, არამედ ზოგადად მიწის საკუთრება. ხვალ თუკი ეს ჩანაწერი შენარჩუნდა ამ ფორმით, ეს რა გავლენას იქონიებს საინვესტიციო გარემოზე, გნებავთ უფლებების კუთხით მდგომარეობაზე, ძნელი სავარაუდო არ უნდა იყოს, ეკონომიკური უსაფრთხოების თვალსაზრისით, ეს საკმაოდ დიდი რისკის მატარებელია. ამაზეც არც საზოგადოება მსჯელობს და არც პოლიტიკოსების დღის წესრიგშია.

–         ამ საკითხთან დაკავშირებით კეთდებოდა გარკვეული განცხადებები სხვადასხვა პოლიტიკური ძალის მხრიდან. განსხვავებული პოზიციები არსებობდა თავად ხელისუფლებაშიც. როგორ ფიქრობთ, რატომ გადაწყდა მიწის საკუთრების ასე დარეგულირება, ხომ არ არის ეს ხელისუფლების მხრიდან პოპულისტური ნაბიჯი?

ლევან ალაფიშვილი: კი, ბატონო, მართალია ხელისუფლება სიტყვიერად რიტორიკაში საუბრობდა მხოლოდ სასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრებაზე, მაგრამ რეალურად იმავე დროს, როცა ამაზე საუბრობდა საჯაროდ, კონსტიტუციის პროექტში წერდა სხვა რამეს, პროექტში ზოგადად მიწაა მითითებული. ამას ვერანაირი გონივრული, მისაღები ახსნა ვერ ექნება, მით უმეტეს იმის გათვალისწინებით, რომ ეს ის საკითხი იყო, რომელზეც სპეციალური ვიზიტით ბიზნესგაერთიანებასთან ერთად იმყოფებოდა კომისიის თავმჯდომარესთან ეკონომიკის მინისტრი, ანუ რეალურად მთავრობაშიც ესმით ამ საკითხის პრობლემურობა, მაგრამ პარლამენტში და სხვა პოლიტიკოსებში ეს საკითხი აქტუალური, როგორც ჩანს, არ არის.

არის კიდევ სხვა საკითხებიც, მაგრამ ამ პირობებში, როცა ასეთი ფუნდამენტური საკითხები არ დგას დღის წესრიგში და მოლაპარაკების, შეხვედრის, დიალოგის საგნად შეიძლება, იქცეს სამომავლოდ. პარლამენტი რა წესით დაკომპლექტება, სხვა არაფერი შეიძლება, ეწოდოს, თუ არა პოლიტიკური ვაჭრობა საქართველოს სტაბილური განვითარების ხარჯზე იმიტომ, რომ სტაბილური განვითარების საფუძველი სწორედ კონსტიტუციაა, რომელშიც უფრო მნიშვნელოვანი საკითხები დარჩა ისე, როგორც არის. ამას სხვას ვერაფერს ვუწოდებ, თუ არა ვაჭრობას საქართველოს გრძელვადიანი, სტაბილური განვითარების და გაძლიერების ხარჯზე.

–         ამ საკითხების გარდა, ამ რიგის რა პრობლემებს ხედავთ იმ პროექტში, რომელიც დღეს გვაქვს?

ლევან ალაფიშვილი: ამ რიგის პრობლემური არც ერთი არ მიმაჩნია.

–         იგივე ქორწინების დეფინიციასთან, ადამიანის უფლებებთან, დასაქმების ხელშეწყობასთან დაკავშირებულ ჩანაწერზე როგორია თქვენი პოზიცია?

ლევან ალაფიშვილი: მნიშვნელოვანია, მაგრამ ამ რიგის არა. მაგალითად, დღეს არსებული კონსტიტუციით ადამიანის უფლებების თავში არის მუხლი, რომელიც იძლევა საშუალებას, რომ, თუკი კონკრეტულად დასახელებული ნორმა არ არის მეორე თავში, რომელიც უფლებებს შეეხება, მაინც გაასაჩივროს საკონსტიტუციო სასამართლოში, თუკი მისი უფლება იქნება შეზღუდული. მაგალითად, კანონის წინაშე თანასწორობა, მე-14 მუხლი. ეს მუხლი საერთოდ ამოდის კონსტიტუციიდან, ასეთი შინაარსის მუხლი აღარ იარსებებს, რაც ნიშნავს, რომ საკონსტიტუციო სასამართლოში მოქალაქეების დღეს არსებული ფართო უფლება მიმართვისა, იქნება შეზღუდული, ეს გაუარესებაა.

ასევე არის დასაქმებასთან დაკავშირებით, გადასახადებთან დაკავშირებით, რომ რეფერენდუმის გარეშე გადასახადების შემოღება არ შეიძლება, ცვლიან, ძალიან ბევრია, მაგრამ ეს პოლიტიკოსებს არ აინტერესებთ. დღევანდელი დღის წესრიგია, როგორი წესით ავირჩიოთ 2020 წლის პარლამენტი და როგორი სასტარტო პოზიცია იქნება 2024 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის. ჩემთვის ეს პროცესი არ არის სახელმწიფოებრივი.

რაც შეეხება ქორწინებას, არც დღეს, არც გუშინ, მისი სამართლებრივი რეგულირების თვალსაზრისით, არანაირი პრობლემა არ არსებობდა. შესაბამისად, კონსტიტუციაში ამ საკითხის ასახვა-არასახვა  მხოლოდ პოპულისტურია. გასულ წელსაც იყო ეს თემა გაცოცხლებული, პრემიერი ჩაერთო ამ სამარცხვინო პოპულიზმში. ჩემთვის აბსოლუტურად უსაგნოა ამ საკითხზე მსჯელობა.

–         უმცირესობებისთვის რა შედეგი დადგება ამის ასე დარეგულირებით?

ლევან ალაფიშვილი: ამაზე ჩემი სიტყვებით აღარ გიპასუხებთ, მოვახდენ „ვენეციის კომისიის“ ციტირებას, რომელმაც პოლიტიკურ პოპულიზმზე ძალიან მახვილგონივრულად უპასუხა: კი ბატონო, პრობლემა არ გაქვთ დღეს არსებულ კონსტიტუციაში, ჩაწერთ თუ არა ამას ესეც თქვენი უფლებაა, მაგრამ როგორც კი ჩაწერთო, იქვე მეორე პუნქტად აუცილებლად  მიაყოლეთ, რომ ზუსტად ერთსქესიანთა უფლებები იყოს დაცულიო. ჩვენმა ხელისუფლებამ საკუთარ თავს დაუგო მახე, აღარ გვინდა ქორწინების კონსტიტუციაში ჩაწერაო. თუ ჩაწერს და მიაყოლებს კიდეც ერთსქესიანთა ჩანაწერსაც, ეს ხომ მათივე პოლიტიკური პოპულიზმის ნაღმზე აფეთქება არის? ეს ვენეციის კომისიის დასკვნაში წერია.

–         ბოლოს მაინც მინდა გკითხოთ საარჩევნო სისტემასთან დაკავშირებით, რეალურად და თქვენც საუბრობდით ამაზე, გადაუნაწილებელი მანდატები და პროპორციულ საარჩევნო სისტემაზე გადასვლის თარიღი რჩება აქტიური განხილვის საგნად. თუ ელოდებით რაიმე შედეგს დიალოგიდან?

ლევან ალაფიშვილი: ეს კონსულატიცები კი არა, ჩემთვის პირადად არის ვაჭრობა, ვის რამდენი, როგორ, რანაირად. „ქართულ ოცნებას“ კონსტიტუციასთან დაკავშირებით წინასაარჩევნოდ სამი საკითხი ჰქონდა –  პრეზიდენტის არჩევნები ჩატარდება პირდაპირი წესით, სხვა ერთი სიტყვა არაა, ტერიტორიულ მოწყობაზე საერთოდ ჩუმად არიან და კონსტიტუციაშიც არაფერი შეცვალეს, რაიმე მოსაზრება მაინც უნდა გვენახა, ეს უპასუხისმგებლობაზე მიუთითებს, ოკუპირებული ტერიტორიების კვალობაზე და მესამე საკითხი, პირდაპირ და ლაკონურად უწერიათ წინასაარჩევნო პროგრამაში, რომ შეცვლიან შერეულ სისტემას პროპორციული სისტემით. შეგვიძლია, მოვძებნოთ და შევახსენოთ ყველამ ერთად ხელისუფლებას, რომელ დაპირებას ასრულებს? იმას რაც მის პოლიტიკურ დღის წესრიგშია. ცვლის კონსტიტუციას ისე, როგორც მიაჩნია საჭიროდ, რაც დაჰპირდა, იმას არ ასრულებს. ამას მოსახლეობის, ამომრჩევლის მოტყუება ჰქვია იმიტომ, რომ ამომრჩეველს მისთვის ამის მანდატი არ მიუცია.

 

 

თაკო ივანიაძე

ექსკლუზივი /

|

18 აგვისტო, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => levan-alafishvili
                                    [2] => sakonstitucio-cvlilebebi
                                    [3] => fortunas-temebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 154957
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => levan-alafishvili
                                    [2] => sakonstitucio-cvlilebebi
                                    [3] => fortunas-temebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 154957
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 646
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => levan-alafishvili
                                    [2] => sakonstitucio-cvlilebebi
                                    [3] => fortunas-temebi
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => levan-alafishvili
                                    [2] => sakonstitucio-cvlilebebi
                                    [3] => fortunas-temebi
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (154957) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (646,3757,12791,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 246458
                    [post_author] => 26
                    [post_date] => 2018-05-26 11:15:14
                    [post_date_gmt] => 2018-05-26 07:15:14
                    [post_content] => დღეს შაბათია, 2018 წლის 26 მაისი, დამოუკიდებელი საქართველო იუბილარია, ქვეყანა ისტორიულ დღეს 100 წლის შემდეგ აღნიშნავს. გვაქვს ეროვნული დროშა, საკუთარი გერბი, კონსტიტუცია და ქვეყანას ყავს შეიარაღებული ძალები, რომელიც დღეს კიდევ ერთხელ დადებს ფიცს ერისა და ღვთის წინაშე. ერთი საუკუნის წინ, 1918 წლის 26 მაისი კვირა დღე იყო, დღე, რომელიც ყველა ქართველისთვის ერთნაირად საამაყო და საპასუხისმგებლოა.

კვირა, 26 მაისი, 1918 წელი, ქალაქი ტფილისი.

დილა დაიწყო ჩვეულებისამებრ, არაჩვეულებრივის მოლოდინით. თბილისი ზაფხულისთვის ემზადებოდა, ეროვნული საბჭო კი საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადებისთვის.

1918 წელს 26 მაისს, დილით დაიშალა ამიერკავკასიის ფედერაციული რესპუბლიკა და ამიერკავკასიის სეიმი.

იმ დღეს გაზეთები წერდნენ, რომ დღის პირველ საათზე ქართულ კლუბში წარმოდგენა „და- ძმა“ გაიმართა. გაყიდული ბილეთებიდან მიღებული შემოსავლის 30 პროცენტი კი, საქართველოს "ეროვნულ დემოკრატიულ" პარტიას გადასცეს. გარდა ამისა, სარეკლამო განცხადება ზაფხულის ცხელი დღეების წაღვერში გატარებას სთავაზობდა მკითხველს.

თბილისმა ცხოვრება განაგრძო...

დღის 4 საათსა და 50 წუთზე დაიწყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს კრება, რომელსაც ნოე ჟორდანია თავმჯდომარეობდა.
ფოტო გადაღებულია 1919 წლის 26 მაისს
„დღეს ამ დარბაზში მოკვდა ერთი სახელმწიფო და ამავე დარბაზში, ეყრება საფუძველი მეორე  სახელმწიფოს“ - დაიწყო ჟორდანიამ. კრებას 42 წევრი და 36 კანდიდატი ესწრებოდა. სავსე იყო დარბაზიც და მიმდებარე ეზოც. ხალხი გადაწყვეტილებას ელოდა. ნოე ჟორდანია კი, დამსწრე საზოგადოებას მიმართავდა და დამოუკიდებლობის აქტის სხვა პუნქტებთან ერთად, ხაზს უსვამდა შემდეგს:
  • ჩვენ მივაქცევთ განსაკუთრებულ ყურადღებას იმ ერის დიდ ტრაგედიას, რომლის ერთი ნაწილი ჩვენს ტერიტორიაზეც ცხოვრობს, ხოლო მეორე ნაწილი ჩვენს გარეშე - ეს არის სომხობა - საზოგადოება ამას ტაშით შეხვდა
  • გვსურს ვიყოთ კეთილგანწყობაში ამეიერკავკასიის მოსახლეობის დიდ უმრავლესობასთან მუსულმანებთან - ჩვენ გვინდა, რომ მათ მოგვბაძონ, დაიარსონ ასეთივე სახელმწიფო და შეერთების ხელი გამოგვიწოდონ - აქ კი დარბაზის მხურვალე ტაში იყო.
  • ვაცხადებთ, რომ ეროვნული უმცირესობანი იქნებიან ისევე უფლებამოსილნი, როგორც იქნება ჩვენი სახელმწიფოს ეროვნული უმრავლესობა - ქართველობა.
და სხვა მრავალი ფუნქტი, რომელიც ღირებულებებითა და ადამიანის უფლებების ტირაჟირებით იყო გაჯერებული. აქტის დარბაზში წაკითხვის შემდეგ, თავმჯდომარის წინადადებით, ეროვნული საბჭოს მდივანი სასახლის აივანზე გავიდა და თავმოყრილ ხალხს დამოუკიდებლობის აქტი წაუკითხა. შემდეგ წაიკითხეს აქტი რუსულ ენაზე. ეს იყო საღამოს ბოლო ოფიციალური ნაწილი, ამის შემდეგ კი ეროვნულმა საბჭომ დამოუკიდებლობის აქტს ხელი მოაწერა, ასეთი კი, 1918 წელს 89 ადამიანი აღმოჩნდა. სწორედ ამ 89 ადამიანმა დაადასტურა 26 მაისს, რომ საქართველომ აღიდგინა დამოუკიდებლობა 117 წლიანი ლოდინის შემდეგ. კრებამ პირველსავე სხდომაზე გამოაცხადა მთავრობის დროებითი შემადგენლობა.
  • მთავრობის თავმჯდომარე და შინაგან საქმეთა მინისტრი - ნოე რამიშვილი
  • საგარეო საქმეთა მინისტრი - აკაკი ჩხენკელი
  • სამხედრო მინისტრი - გრიგოლ გიორგაძე
  • ფინანსთა და ვაჭრობა-მრეწველობის მინისტრი - გიორგი ჟურული
  • განათლების მინისტრი - გიორგი ლასხიშვილი
  • მიწათმოქმედების და შრომის მინისტრი - ნოე ხომერიკი
  • იუსტიციის მინისტრი - შალვა მესხიშვილი
  • გზათა მინისტრი - ივანე ლორთქიფანიძე
ჩამოთვლილი მინისტრებიდან, სხდომას მხოლოდ ერთი, აკაკი ჩხენკელი არ ესწრებოდა. სწორედ ამ დღეს გადაწყდა, რომ დროებით შენარჩუნებულიყო ძველი კანონები და ფულის არსებული სისტემა ახლის შემოღებამდე. 17:10 საათი - დრო, როცა 100 წლის წინ ზუსტად 26 მაისს გადადგა საქართველომ მტკიცე ნაბიჯი და დამოუკიდებლობის აქტით ქვეყანა დამოუკიდებლად გამოაცხადა. დამოუკიდებლობის აქტი იურისტმა გვაზავამ შეადგინა და წინასწარ გააცნო ჟორდანიას. მასში, გარდა ნაციონალური დებულებებისა, იყო შეტანილი სოციალური საკითხებიც: რვა საათიანი სამუშაო დღე, მამულების კონფისკაცია და სხვა. ჟორდანიამ ამოიღო სოციალური დებულებები, როგორც შესაძლო გამთიშველი ელემენტები და დატოვა მხოლოდ ნაციონალურ-პოლიტიკური საკითხები. კრება ჯამში დაახლოებით ერთ საათს გაგრძელდა და საღამოს 5 საათსა და 55 წუთზე დასრულდა. ტაშითა და სიხარულით დაწყებული საქართველოს დამოუკიდებლობა მხოლოდ 3 წელს გაგრძელდა. 3 წლიანი დამოუკიდებელი ცხოვრება და პირველი ნაბიჯები რუსეთის იმპერიის გარეშე, 1921 წლის 25 თებერვალს დასრულდა, ქვეყანა კვლავ მის მარწუხებში აღმოჩნდა. თუმცა მიზანი - საქართველო კვლავ დამოუკიდებელი ქვეყანა გამხდარიყო, არასდროს გახუნებულა. ქვეყანამ 71 წლის შემდეგ შეძლო ეთქვა სიტყვები - "მე კვლავ დამოუკიდებელი ვარ". მას შემდეგ საქართველო დამოუკიდებელ ცხოვრებას სწავლობს. "საქართველოს დამოუკიდებლობა გადაწყდა - დამოუკიდებელი საქართველო 100 წლისაა"   ქეთი გიგოლაშვილი [post_title] => ქალაქი ტფილისი, 1918 წელი, 26 მაისი, კვირა - დამოუკიდებელი საქართველო 100 წლისაა [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => qalaqi-tfilisi-1918-weli-26-maisi-kvira-damoukidebeli-saqartvelo-100-wlisaa [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-05-26 11:15:14 [post_modified_gmt] => 2018-05-26 07:15:14 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=246458 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 246711 [post_author] => 8 [post_date] => 2018-05-25 16:36:17 [post_date_gmt] => 2018-05-25 12:36:17 [post_content] => დემოკრატიული არჩევნები, თანამედროვე კონსტიტუცია, გენდერული თანასწორობა და ქალთა უფლებები - არასრული სამწლიანი დამოუკიდებლობით, საქართველომ მსოფლიოს სოციალისტურ-დემოკრატიული სახელმწიფოს მაგალითი 100 წლის წინ აჩვენა. მართალია თავისუფლება ხანმოკლე აღმოჩნდა, თუმცა ქვეყნის მომავალზე უდიდესი გავლენა იქონია. დღეს უკვე თავისუფლად შეიძლება იმის შეფასება თუ რა შედეგები მოუტანა ამ თარიღმა საქართველოს. თავისუფლების გარეშე არ არსებობს, როგორც ქვეყანა, ისე ადამიანი და მისი დათმობა კომფორტის გამო შეუძლებელა. თუმცა, საქართველოს ისტორიაში ეს შეცდომა დაუშვეს. ფილოლოგი ლევან ბერძენიშვილი ფიქრობს, რომ 26-მა მაისმა წინაპრების დაშვებული შეცდომა გამოასწორა, თუმცა ეს მსოფლიოში შექმნილი ვითარების ფონზე მოხდა. მისი თქმით, ამ მნიშვნელოვანი გარდატეხისთვის ერს დიდი ძალისხმევა არ დაუხარჯავს.
„ვერცერთი მოქალაქე ვერაფერს მიაღწევს იმ ქვეყანაში, რომელიც მისი არ არის, ამიტომ, საქართველომ არასდროს არ უნდა დაკარგოს თავისუფლება, არცერთი არგუმენტით. პოემაში „ბედი ქართლისა“ მეფე ერეკლემ წარმოადგინა მონობის ბევრი მომხიბვლელობა, მათ შორის, კეთილდღეობა, მშვიდობა, დაცვა... მას ბარათაშვილმა დაუპირისპირა ერთადერთი არგუმენტი – თავისუფლება და თქვა: „მაგრამ შენ, მეფევ, ვინ მოგცა ნება სხვას განუბოძო შენთ ყმათ ცხოვრება, მისდევდე შენსა გულისკვეთებას და უთრგუნვიდე თავისუფლებას?“ მეფე ერეკლეს დანაშაული გამოსწორდა 1918 წელს და ეს თავისუფლება შეივსება მაშინ, როცა თითოეული მოქალაქე გახდება თავისუფალი,“ - განაცხადა ბერძენიშვილმა „ფორტუნასთან“.  
წარმატებული წლები და „დემოკრატიით გაოცებული ევროპა“ მწერალი დათო ტურაშვილი ამბობს, რომ სამწლიანი დამოუკიდებლობის დროს დაშვებული უამრავი შეცდომის, ბევრი წინააღმდეგობის მიუხედავად, ეს პერიოდი საქართველოსთვის და არა მარტო ჩვენი ქვეყნისთვის წარმატებული აღმოჩნდა. მისი თქმით, საქართველო, დამპყრობელი ქვეყნისგან რადიკალურად განსხვავებულად და დადებითად განვითარდა.
„ამ თარიღმა, მარტო ჩვენ კი არა, მთელ მსოფლიოს უნიკალური ექსპერიმენტი მოუტანა. იმიტომ, რომ საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, ჩატარდა დემოკრატიული, ღია და თანასწორი არჩევნები, რომელმაც მსოფლიოს ისტორიაში პირველად მისცა "სოციალ-დემოკრატიულ" პარტიას ხელისუფლებაში მშვიდობიანად მოსვლის საშუალება. იმის გათვალისწინებით, რომ ხელისუფლებამ 6 ომი აწარმოა, სანამ რუსეთის არმია შემოვიდოდა და იმის გათვალისწინებით, რომ უამრავი პრობლემა დახვდათ, მათ მაინც შეძლეს მნიშვნელოვანი რეფორმების გატარება, განსაკუთრებით სოციალური თვალსაზრისით. ეს ნამდვილად უნიკალური ექსპერიმენტი იყო - სოციალიზმი დემოკრატიის თანხლებით. განსხვავებით საბჭოთა რუსეთისგან, სადაც პირიქით მოხდა, სოციალური სახელმწიფოს შექმნა დაიწყეს საშინელი ტერორით და ყველაზე არადემოკრატიული გზებით. შემთხვევითი არ არის, რომ 1920 წელს ჩამოვიდა ევროპის ინტერნაციონალური დელეგაცია, იმის სანახავად, აქ რა ხდებოდა. ვიზიტის შემდეგ, ყველამ დაწერა შთაბეჭდილებები, სადაც აღფრთოვანებას ვერ მალავდნენ, იმ განსხვავებით, რაც საქართველოსა და რუსეთს შორის იყო. სამწუხაროდ, ეს ექსპერიმენტი ძალიან ცოტა ხანს გაგრძელდა... თუმცა, მთელი მე-20 საუკუნე, დაპყრობის მიუხედავად, ხალხს ახსოვდა ეს სამი წელი, რომ შეძლეს ასეთი ექსპერიმენტის განხორციელება,“ - განაცხადა ტურაშვილმა „ფორტუნასთან“ ინტერვიუში.  
100 წლის შემდეგაც, დამოუკიდებლობამდე კიდევ შორია მოძღვარი პეტრე კოლხი, რომელიც საერო ცხოვრებაში ისტორიკოსი იყო, ამ თარიღის მნიშვნელობას ხაზს უსვამს, თუმცა აღნიშნავს, რომ დაკარგული ტერიტორიების ფონზე, 26 მაისის აღნიშვნა გაბუქებული და გადამეტებულია. პეტრე კოლხი ყურადღებას უფრო წინა პერიოდზე ამახვილებს და ამბობს, რომ სწორედ 1918 წლის 26 მაისამდე მოხდა ის მნიშვნელოვანი მოვლენები, რამაც ქვეყანაში დამოუკიდებლობის აღდგენისთვის ნიადაგი მოამზადა. ეს მოვლენებია, თერგდალეულთა ეპოქა და ილია ჭავჭავაძის მოღვაწეობა, მოგვიანებით, კი კირიონ მეორეს მიერ შექმნილი ე.წ. ავტოკეფალისტთა ორგანიზაცია და ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენა.
„მიუხედავად იმისა, რომ დღესაც ჩვენი საკადრისი ადგილი გვაქვს საერთაშორისო ასპარეზზე, ჩემთვის ცოტა გადაჭარბებულია აღვნიშნო დამოუკიდებლობა, მაშინ როცა აფხაზეთი და სამაჩაბლო ჩვენ არ გვეკუთვნის. ეს ყველაფერი მოწმობს იმას, რომ ვისგანაც  მთელი არსებობის მანძილზე თავის დაღწევას ვცდილობდით, დღესაც მისი გავლენის ქვეშ ვართ. მე აღვნიშნავ ამ დღეს, როგორც ერის სიხარულის დღეს, რომელიც ცოტა ხანს გაგრძელდა,“ -  ამბობს პეტრე კოლხი „ფორტუნასთან“ ინტერვიუში.
ტერიტორიების გარდა, საქართველომ „საბჭოთა კავშირის“ წყალობით კიდევ ორი მნიშვნელოვანი რამ დაკარგა - განათლებისა და შრომის კულტურა. დათო ტურაშვილი ფიქრობს, სწორედ ამ ორი ფაქტორის გამო უჭირს ქვეყანას სწრაფი წინსვლა და განვითარება.
საქართველოს დამოუკიდებლობისთვის ახლაც ბევრი რამ აკლია. მთავარი პრობლემა არის ის, რომ იგივე ფაქტორი არსებობს, რაც მაშინ, რუსეთის იმპერიის სახით. ხალხში კი გვაკლია, ის რაც საბჭოთა კავშირმა დაგვაკარგინა, განათლებისა და შრომის კულტურა. სწორედ ეს ორი მთავარი რამ გვიშლის ხელს იმაში, რომ ვიყოთ ძალიან სწრაფად განვითარებადი, თანამედროვე ქვეყანა. იმედია დავიბრუნებთ, რადგან ეს ყველაზე სამწუხარო დანაკარგი იყო,“ - აღნიშნა ტურაშვილმა.
  „კიდევ კარგი, რომ რუსეთი ასეთი ჩამორჩენილი ქვეყანაა“ 100 წლის შემდეგაც, საქართველოს სრულად დამოუკიდებლობას ხელს ჩრდილოელი მეზობლის ფაქტორი უშლის. საბჭოთა წყობის დაშლის მიუხედავად, საქართველოში დღემდე მოიძებნებიან ადამიანები, რომლებსაც საბჭოთა დრო ურჩევნიათ დღევანდელ თავისუფლებას. ლევან ბერძენიშვილის აზრით, ქვეყანა, რომელიც საქართველოს დამოუკიდებლობას ემუქრება, არა თუ დაპყრობილ, არამედ საკუთარ მოქალაქეებსაც ვერ უქმნის ელემენტარულ პირობებს. ამის დასტურად მას ყირიმის მაგალითი მოჰყავს. „კიდევ კარგი, რომ რუსეთი დღეს ასეთი ჩამორჩენილი ქვეყანაა, თორემ საქართველოში ისევ მოიძებნებიან „რუსეთუმეები“,  რომლებიც ამ კომფორტისთვის ქვეყანას გასწირავდნენ. რუსეთს არ შეუძლია თავის მოქალაქეებს მისცეს კომფორტი, არა თუ საქართველოს. ამის მაგალითია ყირიმი, მთელი მსოფლიოს აზრი დაიკიდეს და ნახონ ახლა რა ცხოვრებაა იქ - გაცილებით უარესი, ვიდრე იყო უკრაინის ხელში. ამიტომ, რუსეთი ამ კუთხით, მომხიბვლელი ქვეყანა არაა. ამ ჩამორჩენილობის მიუხედავად, საქართველოში არიან ადამიანები, რომლებიც რუსეთისკენ იწევენ, ეს ერთდროულად უვიცობისა და ფულის სიყვარულის ბრალია,“ - აცხადებს ბერძენიშვილი „ფორტუნასთან“ ინტერვიუში და აღნიშნავს, რომ საქართველოს ხელისუფლება „რუსეთუმეებს“ უფრო ეფექტიანად უნდა ებრძოდეს.

თამთა უთურგაშვილი

[post_title] => წარმატებული წლები და „დემოკრატიით გაოცებული ევროპა“ - 100 წლის შემდეგ ცნობილი ქართველების შეფასება [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => kidev-kargi-rom-ruseti-dghes-aseti-chamorchenili-qveyanaa-rogor-afaseben-moazrovneebi-100-wlis-shemdeg-26-maiss [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-05-25 16:36:17 [post_modified_gmt] => 2018-05-25 12:36:17 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=246711 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 246805 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-05-25 15:39:07 [post_date_gmt] => 2018-05-25 11:39:07 [post_content] => საქართველოს დამოუკიდებლობის 100 წლისთავის აღსანიშნად თბილისში რამდენიმე დღით, 1 საუკუნის წინ, საფრანგეთში ემიგრირებული ქართველების შთამომავლები ჩამოვიდნენ. მათ შორისაა სარჯველაძეების ოჯახიც. ემიგრანტების შთამომავლების ნაწილი სამშობლოში პირველადაა. დამოუკიდებლობის მიღებიდან ერთი საუკუნის შემდეგ, ემიგრანტები 26 მაისს დაგეგმილ ღონისძიებებს სხვა ქართველებთან ერთად დაესწრებიან. მანამდე კი, სარჯველაძეები სამშობლოში დაბრუნებით გამოწვეულ ემოციებს "ფორტუნას" უზიარებენ.  

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => დაბრუნება საუკუნის შემდეგ - ქართველი ემიგრანტების შთამომავლები 26 მაისის ღონისძიებებს დაესწრებიან [ვიდეო] [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => dabruneba-saukunis-shemdeg-qartveli-emigrantebis-shtamomavlebi-26-maisis-ghonisdziebebs-daeswrebian-video [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-05-25 17:15:45 [post_modified_gmt] => 2018-05-25 13:15:45 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=246805 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 246458 [post_author] => 26 [post_date] => 2018-05-26 11:15:14 [post_date_gmt] => 2018-05-26 07:15:14 [post_content] => დღეს შაბათია, 2018 წლის 26 მაისი, დამოუკიდებელი საქართველო იუბილარია, ქვეყანა ისტორიულ დღეს 100 წლის შემდეგ აღნიშნავს. გვაქვს ეროვნული დროშა, საკუთარი გერბი, კონსტიტუცია და ქვეყანას ყავს შეიარაღებული ძალები, რომელიც დღეს კიდევ ერთხელ დადებს ფიცს ერისა და ღვთის წინაშე. ერთი საუკუნის წინ, 1918 წლის 26 მაისი კვირა დღე იყო, დღე, რომელიც ყველა ქართველისთვის ერთნაირად საამაყო და საპასუხისმგებლოა. კვირა, 26 მაისი, 1918 წელი, ქალაქი ტფილისი. დილა დაიწყო ჩვეულებისამებრ, არაჩვეულებრივის მოლოდინით. თბილისი ზაფხულისთვის ემზადებოდა, ეროვნული საბჭო კი საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადებისთვის. 1918 წელს 26 მაისს, დილით დაიშალა ამიერკავკასიის ფედერაციული რესპუბლიკა და ამიერკავკასიის სეიმი. იმ დღეს გაზეთები წერდნენ, რომ დღის პირველ საათზე ქართულ კლუბში წარმოდგენა „და- ძმა“ გაიმართა. გაყიდული ბილეთებიდან მიღებული შემოსავლის 30 პროცენტი კი, საქართველოს "ეროვნულ დემოკრატიულ" პარტიას გადასცეს. გარდა ამისა, სარეკლამო განცხადება ზაფხულის ცხელი დღეების წაღვერში გატარებას სთავაზობდა მკითხველს. თბილისმა ცხოვრება განაგრძო... დღის 4 საათსა და 50 წუთზე დაიწყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს კრება, რომელსაც ნოე ჟორდანია თავმჯდომარეობდა.
ფოტო გადაღებულია 1919 წლის 26 მაისს
„დღეს ამ დარბაზში მოკვდა ერთი სახელმწიფო და ამავე დარბაზში, ეყრება საფუძველი მეორე  სახელმწიფოს“ - დაიწყო ჟორდანიამ. კრებას 42 წევრი და 36 კანდიდატი ესწრებოდა. სავსე იყო დარბაზიც და მიმდებარე ეზოც. ხალხი გადაწყვეტილებას ელოდა. ნოე ჟორდანია კი, დამსწრე საზოგადოებას მიმართავდა და დამოუკიდებლობის აქტის სხვა პუნქტებთან ერთად, ხაზს უსვამდა შემდეგს:
  • ჩვენ მივაქცევთ განსაკუთრებულ ყურადღებას იმ ერის დიდ ტრაგედიას, რომლის ერთი ნაწილი ჩვენს ტერიტორიაზეც ცხოვრობს, ხოლო მეორე ნაწილი ჩვენს გარეშე - ეს არის სომხობა - საზოგადოება ამას ტაშით შეხვდა
  • გვსურს ვიყოთ კეთილგანწყობაში ამეიერკავკასიის მოსახლეობის დიდ უმრავლესობასთან მუსულმანებთან - ჩვენ გვინდა, რომ მათ მოგვბაძონ, დაიარსონ ასეთივე სახელმწიფო და შეერთების ხელი გამოგვიწოდონ - აქ კი დარბაზის მხურვალე ტაში იყო.
  • ვაცხადებთ, რომ ეროვნული უმცირესობანი იქნებიან ისევე უფლებამოსილნი, როგორც იქნება ჩვენი სახელმწიფოს ეროვნული უმრავლესობა - ქართველობა.
და სხვა მრავალი ფუნქტი, რომელიც ღირებულებებითა და ადამიანის უფლებების ტირაჟირებით იყო გაჯერებული. აქტის დარბაზში წაკითხვის შემდეგ, თავმჯდომარის წინადადებით, ეროვნული საბჭოს მდივანი სასახლის აივანზე გავიდა და თავმოყრილ ხალხს დამოუკიდებლობის აქტი წაუკითხა. შემდეგ წაიკითხეს აქტი რუსულ ენაზე. ეს იყო საღამოს ბოლო ოფიციალური ნაწილი, ამის შემდეგ კი ეროვნულმა საბჭომ დამოუკიდებლობის აქტს ხელი მოაწერა, ასეთი კი, 1918 წელს 89 ადამიანი აღმოჩნდა. სწორედ ამ 89 ადამიანმა დაადასტურა 26 მაისს, რომ საქართველომ აღიდგინა დამოუკიდებლობა 117 წლიანი ლოდინის შემდეგ. კრებამ პირველსავე სხდომაზე გამოაცხადა მთავრობის დროებითი შემადგენლობა.
  • მთავრობის თავმჯდომარე და შინაგან საქმეთა მინისტრი - ნოე რამიშვილი
  • საგარეო საქმეთა მინისტრი - აკაკი ჩხენკელი
  • სამხედრო მინისტრი - გრიგოლ გიორგაძე
  • ფინანსთა და ვაჭრობა-მრეწველობის მინისტრი - გიორგი ჟურული
  • განათლების მინისტრი - გიორგი ლასხიშვილი
  • მიწათმოქმედების და შრომის მინისტრი - ნოე ხომერიკი
  • იუსტიციის მინისტრი - შალვა მესხიშვილი
  • გზათა მინისტრი - ივანე ლორთქიფანიძე
ჩამოთვლილი მინისტრებიდან, სხდომას მხოლოდ ერთი, აკაკი ჩხენკელი არ ესწრებოდა. სწორედ ამ დღეს გადაწყდა, რომ დროებით შენარჩუნებულიყო ძველი კანონები და ფულის არსებული სისტემა ახლის შემოღებამდე. 17:10 საათი - დრო, როცა 100 წლის წინ ზუსტად 26 მაისს გადადგა საქართველომ მტკიცე ნაბიჯი და დამოუკიდებლობის აქტით ქვეყანა დამოუკიდებლად გამოაცხადა. დამოუკიდებლობის აქტი იურისტმა გვაზავამ შეადგინა და წინასწარ გააცნო ჟორდანიას. მასში, გარდა ნაციონალური დებულებებისა, იყო შეტანილი სოციალური საკითხებიც: რვა საათიანი სამუშაო დღე, მამულების კონფისკაცია და სხვა. ჟორდანიამ ამოიღო სოციალური დებულებები, როგორც შესაძლო გამთიშველი ელემენტები და დატოვა მხოლოდ ნაციონალურ-პოლიტიკური საკითხები. კრება ჯამში დაახლოებით ერთ საათს გაგრძელდა და საღამოს 5 საათსა და 55 წუთზე დასრულდა. ტაშითა და სიხარულით დაწყებული საქართველოს დამოუკიდებლობა მხოლოდ 3 წელს გაგრძელდა. 3 წლიანი დამოუკიდებელი ცხოვრება და პირველი ნაბიჯები რუსეთის იმპერიის გარეშე, 1921 წლის 25 თებერვალს დასრულდა, ქვეყანა კვლავ მის მარწუხებში აღმოჩნდა. თუმცა მიზანი - საქართველო კვლავ დამოუკიდებელი ქვეყანა გამხდარიყო, არასდროს გახუნებულა. ქვეყანამ 71 წლის შემდეგ შეძლო ეთქვა სიტყვები - "მე კვლავ დამოუკიდებელი ვარ". მას შემდეგ საქართველო დამოუკიდებელ ცხოვრებას სწავლობს. "საქართველოს დამოუკიდებლობა გადაწყდა - დამოუკიდებელი საქართველო 100 წლისაა"   ქეთი გიგოლაშვილი [post_title] => ქალაქი ტფილისი, 1918 წელი, 26 მაისი, კვირა - დამოუკიდებელი საქართველო 100 წლისაა [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => qalaqi-tfilisi-1918-weli-26-maisi-kvira-damoukidebeli-saqartvelo-100-wlisaa [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-05-26 11:15:14 [post_modified_gmt] => 2018-05-26 07:15:14 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=246458 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 585 [max_num_pages] => 195 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 2d438834a8a9819d2f28e0a1f47a98ee [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები