გუგავა მოვა! – რას აპირებს “ლეიბორისტების” კანდიდატი – ინტერვიუ გიორგი გუგავასთან

პოპულარული

გუგავა მოვა! – რას აპირებს “ლეიბორისტების” კანდიდატი – ინტერვიუ გიორგი გუგავასთან

„გუგავა მოვა!“ ამ სლოგანით ყველაფერი ნათქვამია,” – ამბობს „ფორტუნასთან“ „ლეიბორისტული” პარტიის თბილისის მერობის კანდიდატი, გიორგი გუგავა. მისი თქმით, “გასამდიდრებლად და ფულის მოსახვეჭად მერი არ უნდა მოდიოდეს, მერი უნდა მოდიოდეს ხალხის მსახურებისთვის”.  ის მთავარ მიზნად ხალხის მსახურებას ასახელებს და ამბობს, რომ თბილისის მერობა „შავ ჯიპზე გადასაჯდომად“ კი არა, სოციალურად შეჭირვებული ხალხის მდგომარეობის გამოსასწორებლად უნდა.

გიორგი გუგავა თბილისის მერობის შემთხვევაში არაერთ ძირეულ ცვლილებას გეგმავს, განსაკუთრებულ აქცენტს კი დედაქალაქის მმართველობის სისტემასა და არსებული გამოცდილების შეცვლაზე სვამს.

  • რა არის თქვენი უპირატესობა? რატომ უნდა გააკეთონ თბილისელებმა არჩევანი თქვენზე?

გიორგი გუგავა: უპირველეს ყოვლისა, ეს არის დიდი პატივიც და განსაკუთრებული პასუხისმგებლობაც. მე ვფიქრობ, რომ ჩვენი პარტიის ბრძოლა იმ პრობლემების მოსაგვარებლად, რომლებიც არა მხოლოდ დედაქალაქს, არამედ მთელ ქვეყანას აწუხებს, მაძლევს სტიმულს და გარკვეულ უპირატესობასაც, იდეური თვალსაზრისით დანარჩენ კანდიდატებთან მიმართებაში. ჩვენ წლებია, ვიბრძვით ელექტროენერგიის მძარცველობითი ტარიფების, საბანკო მაფიის წინააღმდეგ, განათლების ხელმისაწვდომობის თაობაზე, ჯანდაცვითი პრობლემების  მოსაგვარებლად და გარკვეული გაკეთებული საქმითაც მოვდივართ. გახსოვთ, ალბათ, ელექტროენერგიის ტარიფების შემცირების შესახებ პროცესი რომ მიმდინარეობდა, შალვა ნათელაშვილთან ერთად სამართლებრივ მხარეს მე ვაწარმოებდი, მაშინ შევძელით და შევამცირეთ  ტარიფი, თბილისში 11 თეთრამდე დავიყვანეთ და მეტსაც გეტყვით, – ინდივიდუალური სარჩელებით ათასობით ადამიანისთვის ჩამოწერილი გვაქვს ძველი ტარიფები. ასევე, 11000 ექიმს სარჩელის საფუძველზე შევუნარჩუნეთ სამუშაო ადგილი; ბაღის თანამშრომლების, მზარეულების, აღმზრდელების სამუშაო ადგილები შევინარჩუნეთ. ბევრი საბავშვო ბაღი გაყიდვას გადავარჩინეთ. ასევე, თავის დროზე რაც შეგვეძლო, ვცდილობდით, გაზზე და წყალზე ტარიფი არ მომატებულიყო. ერთი სიტყვით, უამრავი საქმის ჩამოთვლა შეგვიძლია. აქედან გამომდინარე, ჩემი უპირატესობა არის ის, რომ ჩვენ ვაპირებთ, ვემსახუროთ ხალხს.

 

ჩვენი პარტიის ბრძოლა იმ პრობლემების მოსაგვარებლად, რომლებიც არა მხოლოდ დედაქალაქს, არამედ მთელ ქვეყანას აწუხებს, მაძლევს სტიმულს და გარკვეულ უპირატესობასაც, იდეური თვალსაზრისით დანარჩენ კანდიდატებთან მიმართებაში.

 

  • რა არის თქვენი მთავარი საარჩევნო დაპირება?

გიორგი გუგავა: ვემსახუროთ ხალხს. საპროგრამო თეზისები საკმაოდ ვრცელია, ამიტომ მოკლედ გეტყვით: ჩვენი პირველი რიგის გადაწყვეტილებები, რომლებიც ერთ თვეშივე უნდა მოვაგვაროთ, არის შემდეგი: იმისთვის, რომ მოქალაქე მერთან მივიდეს, არანაირი ბარიერი არ უნდა არსებობდეს, ამიტომ არანაირი დაცვა არ სჭირდება ამ სტრუქტურებს. მე მეტსაც გეტყვით, არის ისეთი უბნები, სადაც ადმინისტრაციული შენობები არ არსებობს, მოსახლეობას მერიამდე მოსაღწევად არაერთი ტრანსპორტის შეცვლა სჭირდება. მერი უნდა გავიდეს, მივიდეს ისეთ გარეუბნებში განსაკუთრებით, სადაც ადმინისტრაციული შენობა არ არის, საველე კარავი უნდა გაშალოს და იქვე მიიღოს მოქალაქე. ასევე, პირველი რიგის გადაწყვეტილება იქნება პერსონალური ავტომობილების გაუქმება. არსებული პერსონალური ავტომობილები გაიყიდება საჯარო აუქციონზე. კეთილი ინებოს მერმა და იაროს ან საკუთარი ავტომობილით, ან საზოგადოებრივი ტრანსპორტით. დღეს ამ გაჭირვებულ ქვეყანას, სადაც ბევრი მოქალაქე შიმშილობს, სოციალურად შეჭირვებული და გაღატაკებულია, ქვეყანას იმის ფუფუნება არ აქვს, რომ ძვირადღირებული ავტომობილებით დაგრიალებდნენ მერები და სხვა მაღალჩინოსნები და თვეში მათთვის 1000 ლიტრზე მეტი საწვავი გამოიყოფოდეს. ეს უნდა გაუქმდეს აუცილებლად.

 

ჩემი უპირატესობა არის ის, რომ ჩვენ ვაპირებთ, ვემსახუროთ ხალხს.

 

პირველი რიგის გადაწყვეტილებაში შედის ისიც, რომ „სითი პარკთან“ უნდა გაუქმდეს არსებული ხელშეკრულება. ის ანტიკონსტიტუციურია. კონსტიტუციის მიხედვით, არავის აქვს უფლება, ჯარიმა გამოწეროს და ჩვენი საკუთრება გადაიყვანოს საჯარიმო სადგომზე. პირდაპირი გაგებით, „სითი პარკი“ ძარცვავს თბილისელებს. ამ კომპანიას არანაირი საკონსტიტუციო პირობები არ დაუცავს, არც მიწისზედა და მიწისქვეშა პარკინგის ინფრასტრუქტურა არ განუხორციელებია. ამდენად, ამ კაბანისგან თბილისს გავათავისუფლებ.

ასევე, შეიქმნება საზოგადოებრივი საბჭო, სადაც შევლენ პროფესიონალი ურბანისტები, არქიტექტორები და იმ უბნის წარმომადგენლები, სადაც შეიძლება, ესა თუ ის მშენებლობა განხორციელდეს. ისინი იმსჯელებენ, რამდენად დასაშვები და შესაძლებელი იქნება ამა თუ იმ უბანში მშენებლობები. 

უნდა აიკრძალოს თბილისში ხის მოჭრა. რა თქმა უნდა, თუ ხე საფრთხეს უქმნის მოქალაქეს, ასეთ შემთხვევაში მოიჭრება, მაგრამ მშენებლობის გამო, საღი ხეების მოჭრა აუცილებლად უნდა აიკრძალოს. სერიოზული მუშაობა უნდა დაიწყოს, რომ თბილისში ბევრი სარეკრეაციო სივრცე შეიქმნას, სხვანაირად შეუძლებელი იქნება ამ ქალაქში ცხოვრება.

 

 

იმისთვის, რომ მოქალაქე მერთან მივიდეს, არანაირი ბარიერი არ უნდა არსებობდეს, ამიტომ არანაირი დაცვა არ სჭირდება ამ სტრუქტურებს. ისეთ გარეუბნებში, სადაც ადმინისტრაციული შენობა არ არის, მერმა საველე კარავი უნდა გაშალოს და იქვე მიიღოს მოქალაქეები.

 

გარდა ამისა, პრემიები და დანამატები აიკრძალება! ეს არა მხოლოდ უკანონოა, არამედ ამორალურიცაა, როდესაც ამდენი გაჭირვებული ადამიანია ჩვენ ირგვლივ, როცა სოციალურად შეჭირვებულისთვის დღეში 1 ლარი და 18 თეთრი გაქვს საკვებად გამოყოფილი, უზნეობად მიმაჩნია, რომ რომელიმე თანამდებობის პირი იღებდეს პრემიას. გასამდიდრებლად და ფულის მოსახვეჭად მერი არ უნდა მოდიოდეს! მერი უნდა მოდიოდეს ხალხის მსახურებისთვის. შენ ხარ დაქირავებული მოქალაქის მიერ, რომელიც გიხდის ხელფასს იმაში, რომ ემსახურო მას, მოუგვარო პრობლემები. გამოთავისუფლებული თანხები უნდა მივცეთ მათ, ვინც თბილისს ემსახურება: დასუფთავების სამსახურს, კეთილმოწყობის სამსახურის თანამშრომლებს, რომლებიც პარკებს ალაგებენ, ხელფასი უნდა გავუზარდოთ მეხანძრე-მაშველებს, ტრანსპორტის თანამშრომლებს, მეტროს რიგით თანამშრომლებს, ავტობუსების მძღოლებს, მექანიკოსებს, ბაგა-ბაღების პედაგოგებს, რომლებსაც 50 ბავშვი ჰყავთ ჩაბარებული და 300 ლარამდეა მათი ხელფასი. ეს თანხები შესაძლებელი იქნება, გამოვიყენოთ სოციალურად შეჭირვებული  ოჯახებისთვის, რომ კომუნალური გადასახადების ვაუჩერი ჰქონდეთ, ეს თანხა შეიძლება, ასევე, გამოვიყენოთ წარმატებული და წარჩინებული სტუდენტების სწავლის საფასურის დასაფინანსებლად, რომელთა ოჯახებსაც სწავლის საფასურის გადახდა არ შეუძლიათ. ჩვენი მთავარი მიზანი არის სოციალური სამართლიანობის პრინციპის დამკვიდრება, რომ ყველა რესურსი, რაც ქვეყანას აქვს, სამართლიანად გადავანაწილოთ მოსახლეობის ყველა ფენაზე. თუ მოქალაქისთვის ხელმისაწვდომი არ არის სამუშაო, ჯანდაცვა და განათლება, ასეთ შემთხვევაში საუბარი რაიმე დემოკრატიაზე, კეთილდღეობაზე, სახელმწიფოზე არის ზედმეტი.

 

მეტროს მოწესრიგებული მოძრაობა, გარკვეულწილად, განტვირთავდა მგზავრობის ნაკადებს მიწის ზემოთ. ჩვენ უნდა დავიწყოთ ფიქრი ახალი მეტროს ხაზების გახსნაზე. აუცილებელია, დავაკავშიროთ დიდი დიღომი, დიღმის მასივი და ა.შ. მიკროავტობუსები კი ქალაქის საკუთრებაში უნდა დაბრუნდეს.

 

  • ამ პრობლემებს შორის დედაქალაქის უმთავრეს პრობლემად რა მიგაჩნიათ?

გიორგი გუგავა: დედაქალაქს აქვს უამრავი პრობლემა, თუმცა უპირატესი პრობლემა მაინც რამდენიმეა. მთავარი პრობლემა არის მმართველობის სისტემა. დღეს დედაქალაქშიც და მთელ ქვეყანაშიც მმართველობა ხელში ჩაგდებული აქვს ოლიგარქიას, დიქტატურას, მსხვილ მონოპოლიას, ამის წარმომადგენელია კალაძეც, სხვათა შორის, რომელიც მერობას აპირებს და, თუ ჩვენ მათგან არ გავთავისუფლდით, შეუძლებელი იქნება იმ სასიცოცხლო პრობლემების მოგვარება, რომელიც დედაქალაქსაც და მთელ ქვეყანასაც აწუხებს! ჩვენ ვიქნებით მათი მონა-მოსამსახურეები და ისინი, ბუნებრივია, თავის სტატუსსა და მდგომარეობას გამოიყენებენ კვლავ გასამდიდრებლად. წარდგინების დროს მე ვთქვი, რომ ეს არ იქნება მერის პოსტისთვის ბრძოლა, ეს იქნება ღირსებისთვის ბრძოლა, რადგან ჩვენ უნდა დავამტკიცოთ, რომ ვართ ღირსეული, თავისუფალი მოქალაქეები, რომლებიც თავიანთ თავისუფლებას, არჩევანს არ გაყიდიან ფულზე და არ მიჰყიდიან მას ოლიგარქებს. ჩვენ უნდა დავიწყოთ ამ სისტემის მსხვრევა ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებზე. ეს არის გლობალური პრობლემა და მხოლოდ ამის გადაჭრის შემდეგ არის შესაძლებელი, ვიფიქროთ იმ სასიცოცხლო პრობლემების გადაწყვეტაზე, რომლებიც მოსახლეობას აწუხებს.

 

პირველი რიგის გადაწყვეტილება იქნება პერსონალური ავტომობილების გაუქმება, რომლებიც გაიყიდება საჯარო აუქციონზე.

 

  • თქვენი მერად არჩევის შემთხვევაში, როგორი იქნება მერიის საქმიანობა, რა კონკრეტულ აქტივობებს გეგმავთ უშუალოდ საზოგადოებასთან ურთიერთობის მიმართულებით?

გიორგი გუგავა: ეს მფრინავი ფრაზა „გუგავა მოვა“ უტრირებულად ითქვა, მაგრამ რას ნიშნავდა, იდეაში რა იყო ეს, მგონი, გასაგებიცაა – მერი უნდა იყოს იქ, სადაც უჭირს მოსახლეობას; უნდა მიიღოს ისეთი გადაწყვეტილებები, რომელიც ყველა ოჯახს მოუტანს სიკეთეს. უნდა იზრუნოს იმ ინფრასტრუქტურულ პროექტებზე, სასიცოცხლო სივრცის შექმნაზე, სარეკრეაციო ზონის მოწყობებზე, სატრანსპორტო პრობლემების  გადაწყვეტაზე, უნდა იზრუნოს უკანონო და მძარცველური ტარიფების წინააღმდეგ, უამრავ სოციალურად შეჭირვებულ ადამიანზე, მათზე, ვინც ვერ იღებს განათლებას, ვისაც არ აქვს თავშესაფარი, საცხოვრისი არ გააჩნია და ქუჩაში უწევს ცხოვრება, ანუ ყველა პრობლემაზე. მერი უნდა გადაიქცეს საკუთარი მოქალაქეების მსახურად. ეს ახალი სტანდარტი უნდა დავაწესოთ. ჩვენ არ გვჭირდება ისეთი მერები, რომელთა მიზანია, შავ ჯიპზე გადაჯდეს, პრემია-დანამატები გამოიწეროს, ჩაერთოს კორუფციულ სქემებში, თავისი დაუსაქმებელი ნათესავები და თანაპარტიელები დაასაქმოს, გამოტენოს მერია-გამგეობის შენობები და ა.შ. კიდევ ერთხელ ვამბობ: მერი საკუთარი ხალხის მსახური უნდა იყოს.

 

„სითი პარკთან“ უნდა გაუქმდეს არსებული ხელშეკრულება. ის ანტიკონსტიტუციურია.

 

  • თქვენი მერად არჩევის შემთხვევაში, გაატარებთ საკადრო ცვლილებებს?

გიორგი გუგავა: რა თქმა უნდა, საკადრო ცვლილებები გასატარებელი იქნება, უსაქმურები იქ აღარ გაჩერდებიან! ეს „ლეიბორისტული პარტიის“ წარმომადგენელი იქნება თუ სხვა, მნიშვნელობა არ აქვს. მერიაში უნდა მუშაობდნენ პროფესიონალები, პატიოსნები – ეს ორი პირობა უნდა დააკმაყოფილონ. მნიშვნელობა არ აქვს, რომელ პოლიტიკურ ჯგუფს განეკუთვნებიან, ეს ორი კრიტერიუმი აუცილებლად უნდა დააკმაყოფილონ.

 

უნდა აიკრძალოს თბილისში ხის მოჭრა.

 

  • თბილისისთვის და თბილისელებისთვის დღეს არაერთი საკითხი დგას – განსაკუთრებით თვალშისაცემი პარკირების, ტრანსპორტის, საცობების, უნებართვო მშენებლობების, ხეების მოჭრის პრობლემებია. ამ პრობლემების გადასაჭრელად როგორი პოლიტიკის გატარებას გეგმავთ?

გიორგი გუგავა: სატრანსპორტო პრობლემა ერთი ხელის მოსმით არ მოგვარდება, ეს გლობალური პრობლემაა და ბევრ საკითხთან არის დაკავშირებული. პირველი – პარკირების პრობლემაა. თუ ჩვენ ეს საკითხი არ გადავჭერით და არ შეიქმნა ინფრასტრუქტურა, როგორც მიწის ქვევით, ასევე ზევით, ბუნებრივია, ეს მოუგვარებელი პრობლემა შემაფერხებელია და იმ სატრანსპორტო ნაკადის გამტარუნარიანობას აფერხებს, რომელიც თბილისის ქუჩებშია. მეორე – დედაქალაქში აუცილებლად უნდა გაიხსნას ახალი სატრანსპორტო არხები. იგივე, ის პროექტი, რომელიც არის რკინიგზის აღება და იქ ახალი სატრანსპორტო არხების გახსნა. აუცილებელია მტკვარზე დამატებით რამდენიმე მარცხენა და მარჯვენა სანაპიროს დამაკავშირებელი ხიდების დამატება.

 

ჩემი კონკურენტი არის რეალურად ორი რამ: ოლიგარქიული სისტემა, მილიონერები, მილიარდერთა კლუბი, რომელმაც შეიძლება, გააყალბოს და იყიდოს არჩევნები  და გამოიყენოს ადმინისტრაციული რესურსი და მეორე არის საზოგადოების ნიჰილიზმი. 

 

ასევე, უნდა გაიმართოს მეტროს მუშაობა. დღეს მეტრო 280,000 მგზავრი გადაჰყავს, როდესაც გადაჰყავდა 400,000 მგზავრი და თბილისის მეტროს ეს რესურსი აქვს, მაგრამ, სამწუხაროდ, არ არის შემადგენლობები, თანხები მიდის პრემია-დანამატებზე, რბილ ავეჯზე, მოგზაურობებზე და ა.შ. სამწუხაროდ, მეტროს მოძრაობის ინტენსივობა შემცირებულია. მეტროს მოწესრიგებული მოძრაობა, გარკვეულწილად, განტვირთავდა მგზავრობის ნაკადებს მიწის ზემოთ. ასევე, მუნიციპალური ტრანსპორტი არის გამოსასწორებელი. მიკროავტობუსები ქალაქის საკუთრებაში უნდა დაბრუნდეს. მერიამ უნდა შეიძინოს ისეთი სატრანსპორტო საშუალებები, რომლებიც მოსახლეობისთვის ბევრად კომფორტული და თბილისის ქუჩებისთვის ბევრად მობილური იქნება. ასევე, ჩვენ უნდა დავიწყოთ ფიქრი ახალი მეტროს ხაზების გახსნაზე. აუცილებელია, დავაკავშიროთ დიდი დიღომი, დიღმის მასივი და ა.შ. ამ მიმართულებით, რუსთავის მიმართულებითაც უნდა მოხდეს ამ ხაზის მშენებლობა და ეს ადგილობრივმა და ცენტრალურმა ხელისუფლებამ უნდა განახორციელოს.

 

აუცილებელია მტკვარზე დამატებით რამდენიმე მარცხენა და მარჯვენა სანაპიროს დამაკავშირებელი ხიდების დამატება.

 

ზოგადად, თბილისის საგზაო ინფრასტრუქტურა არ არის კომუნიკაციური, არ არის გათვალისწინებული ორ მილიონზე მეტი მცხოვრებლისთვის. სამწუხაროდ, სოციალური შეჭირვების გამო, მთელი საქართველო ან გარბის, ან თბილისშია კონცენტრირებული. რაც შეეხება სავალდებულო ტექნიკურ დათვალიერებას, ეს გახდება კორუფციის მთავარი წყარო, რადგან ავტომობილების 70%-ზე მეტი  ტექდათვალიერებას ვერ გაივლის. ამ ადამიანებისთვის ხშირ შემთხვევაში, ავტომობილი რჩენისა და გადარჩენის ერთადერთი საშუალებაა. ან ეს სისტემა კორუფციის ბუდედ იქცევა, ან უნდა გააჩერო დღეს მოძრავი ავტომობილების მინიმუმ 70%. ხომ წარმოგიდგენიათ, რა იქნება? აქედან გამომდინარე, ეს უტოპიური აზრია, ამიტომ გლობალურად უნდა ვიფიქროთ იმაზე, რომ სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობა გამოსწორდეს რეგიონებშიც, რომ თავის გადასარჩენად ყველა არ მოილტვოდეს დედაქალაქისაკენ, ან არ გარბოდეს ქვეყნიდან.

 

 

სერიოზული მუშაობა უნდა დაიწყოს, რომ თბილისში ბევრი სარეკრეაციო სივრცე შეიქმნას, სხვანაირად შეუძლებელი იქნება ამ ქალაქში ცხოვრება.

 

  • როგორია თქვენი ხედვა სოციალური პოლიტიკის მიმართულებით? რამდენად ინკლუზიური იქნება დედაქალაქი თქვენი მერობის შემთხვევაში?

გიორგი გუგავა: რა თქმა უნდა, ამ მიმართულებით უნდა დავიცვათ სტანდარტები. ინფრასტრუქტურა იქნება თუ სხვა სოციალური პროექტები, სწორედ შშმ პირებზე უნდა იყოს ადაპტირებული. ასეთ პირებს დისკრიმინაციული სიტუაცია არ უნდა შეექმნათ.

 

პრემიები და დანამატები აიკრძალება!.. როცა სოციალურად შეჭირვებულისთვის დღეში 1 ლარი და 18 თეთრი გაქვს საკვებად გამოყოფილი, უზნეობად მიმაჩნია, რომ რომელიმე თანამდებობის პირი იღებდეს პრემიას.

 

  • თქვენი მერად არჩევის შემთხვევაში, თუ აპირებთ თანამშრომლობას თქვენს ამჟამინდელ ოპონენტებთან?  ასევე, ამ ეტაპზე ვის მიიჩნევთ თქვენს მთავარ ოპონენტად?

გიორგი გუგავა: მნიშვნელობა არ აქვს პარტიულობას, როდესაც შენ ხარ ხელისუფლებაში, თუ ატარებ იმ პროექტს, რაც მიზნად გაქვს დასახული და რის გამოც შენ ხალხმა ნდობა გამოგიცხადა, ამ მიზნების განხორციელებაში თუ ოპონენტებს კარგი იდეები აქვთ, მზად არიან  თანამშრომლობისთვის, რა თქმა უნდა, მათთან თანამშრომლობა უნდა შედგეს. რაც შეეხება კონკურენტს, ჩემი კონკურენტი არის რეალურად ორი რამ: ოლიგარქიული სისტემა, მილიონერები, მილიარდერთა კლუბი, რომელმაც შეიძლება, გააყალბოს და იყიდოს არჩევნები  და გამოიყენოს ადმინისტრაციული რესურსი და მეორე არის საზოგადოების ნიჰილიზმი. გახსოვთ, ალბათ, ცნობილი ლეგენდარული პოლიტიკოსის გამონათქვამი – „ცუდ ხელისუფლებას ირჩევს ის ხალხი, ვინც არჩევნებზე არ მიდის“. თუ ჩვენ არ გავითავისეთ, რომ ჩვენი  ქალაქის ბედის გადამწყვეტი თითოეული ჩვენგანი ვართ, რომ ჩვენს არჩევანზე უნდა იყოს ეს დამოკიდებული, მაშინ, სამწუხაროდ, ეს ქვეყანა ასეთი ბატონების, ფეოდალების იქნება და ჩვენ, სამწუხაროდ, ამ ქვეყანაში გვერგება მოსამსახურისა და მონის როლი. თუ იმას გავითავისებთ, რომ სახელმწიფოს ბედს თითოეული მოქალაქე საკუთარი არჩევანითა და მოქმედებით წყვეტს.

 

ჩვენი მთავარი მიზანი არის სოციალური სამართლიანობის პრინციპის დამკვიდრება, რომ ყველა რესურსი, რაც ქვეყანას აქვს, სამართლიანად გადავანაწილოთ მოსახლეობის ყველა ფენაზე.

 

  • მსოფლიოში ყველაზე მეტად რომელი ქალაქი მოგწონთ? რა ნიშნით გამოარჩევთ?

გიორგი გუგავა: ყველაზე მეტად მიყვარს და მომწონს თბილისი. მსოფლიოში უამრავი ლამაზი ქალაქია. ყველა ქალაქიდან შეიძლება, რაღაც დეტალი ამოიღო და თბილისთან მოახდინო ინტეგრირება. ზოგან სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა ისეა განვითარებული, იგივე ტრამვაის პროექტები. მსოფლიოს ბევრ დედაქალაქში ეს ისე საოცრად არის ინტეგრირებული, რომ დიდი სიამოვნებით ვიხილავდი მას თბილისში. აუცილებელია, ეს პროექტები თბილისშიც განხორციელდეს. არის რეკრეაციული ზონების კრეატიულად მოწყობის პროექტები ძალიან კარგად განხორციელებული, ამის გადმოტანაც შეიძლება ჩვენთან. კულტურული მემკვიდრეობის, ისტორიული უბნების დაცვის, მოვლის ეფექტური საშუალებებია და ეს გადმოსატანი და დასანერგია ჩვენს ქალაქში. ეს ყველაფერი შეგვიძლია, ავიღოთ და თბილისის სინამდვილეში განვახორციელოთ, რაც შედეგად ჩვენს დედაქალაქს კავკასიის მარგალიტად აქცევს.

 

 

თათია კაკიაშვილი 

ახალი ამბები /

|

29 სექტემბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => gegmebi
                                    [3] => giorgi-gugava
                                    [4] => archevnebi
                                    [5] => archevnebi-2017
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 169547
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => gegmebi
                                    [3] => giorgi-gugava
                                    [4] => archevnebi
                                    [5] => archevnebi-2017
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 169547
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 646
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => gegmebi
                                    [3] => giorgi-gugava
                                    [4] => archevnebi
                                    [5] => archevnebi-2017
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => gegmebi
                                    [3] => giorgi-gugava
                                    [4] => archevnebi
                                    [5] => archevnebi-2017
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (169547) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (19250,17973,646,18353,20173,228,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 293541
                    [post_author] => 8
                    [post_date] => 2018-10-22 11:11:20
                    [post_date_gmt] => 2018-10-22 07:11:20
                    [post_content] => ბავშვები სენსიტიური თემაა, ბავშვები ქუჩაში კი განსაკუთრებით სენსიტიური... იმის მიღმა, რასაც ჩვენ ვხედავთ, უამრავი დარღვევაა - იძულება, ძალადობა, შეურაცხყოფა...

ბოლო დროს თბილისში, ეს ბავშვები დღის განმავლობაში ქუჩაში ნაკლებად ჩანან. "ფორტუნა" დაინტერესდა, სად მიდიან ისინი და რას სთავაზობს მათ სახელმწიფო.

აღმოჩნდა, რომ მათი ნაწილი დღის ცენტრებში და თავშესაფრებშია, ნაწილმა კი „სამუშაო საათები“ შეიცვალა.

ქუჩის ბავშვების სახელმწიფო პროგრამა 2014 წლიდან მოქმედებს. დღეს უკვე ექვსი დღის ცენტრი და ექვსი თავშესაფარი ფუნქციონირებს: თბილისში, რუსთავში და ქუთაისში. გარდა ამისა, საქართველოს მასშტაბით ოთხი მობილური ჯგუფი მუშაობს.

მობილური ჯგუფები გადიან იმ ადგილას, სადაც ბავშვები მოწყალების სათხოვნელად ხშირად ჩნდებიან, შეიძლება კონკრეტულ ადგილზე ისინი გამოძახების საფუძველზეც გავიდნენ. თუმცა, ეს რეაგირება მხოლოდ დილის 9 საათიან 6 საათამდე ხდება.

სწორედ ამის გამო, ბავშვების „სამუშაო საათები“ შეიცვალა და ვისაც დღის ცენტრში წასვლა არ უნდა, ისინი ქუჩაში მასობრივად 6 საათის შემდეგ გამოდიან.

[gallery royalslider="1" size="large" link="file" ids="293542,293546,293543,293545,293544"]

რა ხდება დღის ცენტრებში და თავშესაფრებში

სოციალურ სააგენტოში, ამ პრობლემის მოსაგვარებლად, კვირაში ერთხელ თბილისში, მობილური ჯგუფი საღამოს 8 საათიდან ღამის 2 საათამდე მუშაობს. ქუჩაში მყოფ ბავშვებს არჩევანი აქვთ. მათ შეუძლიათ, უარი თქვან ქუჩაში გასვლაზე, მივიდნენ ასეთ ცენტრებში, მიიღონ უფასო კვება და თავშესაფარი. სწორედ ამაში დასარწმუნებლად მუშაობენ მობილური ჯგუფები, თუმცა ასეთი ბავშვების ნდობის მოპოვება საკმაოდ რთულია...
„ასეთი ჯგუფების ფუნქციაა, ქუჩებში მოძებნონ ბავშვები, გაესაუბრონ, ნდობა მოიპოვონ, სახლში მიიყვანონ ან სურვილის მიხედვით, თავშესაფარში გადაიყვანონ. დღის ცენტრში ბავშვებს შეუძლიათ როგორც დილიდან, ასევე სკოლის შემდეგ მივიდნენ. ბავშვები აქ უზრუნველყოფილი არიან საკვებით და ზოგიერთი მათგანი ღამითაც რჩება,“ - ყვება ხათუნა ჯიქია „ფორტუნასთან“ და აღნიშნავს, რომ თავშესაფრები ჩაკეტილი სისტემით არ მუშაობენ და ბავშვებს უფლება აქვთ ნებისმიერ დროს დატოვონ ისინი. „ეს ნებაყოფილობითია, ბავშვის ნებაზეა, იქ მოუნდება დარჩენა თუ უკან, ქუჩაში დაბრუნდება. ჩვენ ვმუშაობთ იმაზე, რომ სურვილი ჰქონდეს, თუნდაც დღის მომსახურება მიიღოს,“ - განაცხადა ხათუნა ჯიქიამ და აღნიშნა, რომ პროგრამის დაწყების დღიდან დღის ცენტრებითა და თავშესაფრებით მოსარგებლე ბავშვების რაოდენობა გაზრდილია.
სოციალური მომსახურების სააგენტო ამ პროგრამას 5-დან 19 წლამდე ბავშვებში ახორციელებს. 2016 წელს ჩვენი მომსახურება 239-მა ბენეფიციარმა მიიღო. 2017 წელს - 270-მა. ამ დროისთვის ცენტრებში 243 ბენეფიციარი იღებს მომსახურებას. ამ რიცხვებში შედიან ის ბავშვებიც, რომლებიც ხან ცენტრში არიან, ხან ისევ ქუჩას უბრუნდებიან. სოციალური მომსახურების სააგენტოში ამბობენ, რომ ბავშვების ქცევის მართვა რთულია.
„ბავშვებთან ურთიერთობაში სხვადასხვა პრობლემას ვაწყდებით. ხშირად ეს არის სოციალური პრობლემის მქონე ოჯახებიდან გამოსული ბავშვი, არიან მოზარდები დისფუნქციური ოჯახებიდანაც, შეიძლება იყოს ოჯახში ძალადობის პრობლემაც. ბევრია მიგრანტიც (უმეტესად აზერბაიჯანიდან). ამ ხალხთან ვერ ვმუშაობთ ისე, როგორც საჭიროა. მათ არ აქვთ ჩვენი დოკუმენტები, არ გვაძლევენ ბავშვის დაბადების მოწმობას, რომ შესაბამისი პრობლემის მოსაგვარებლად ვიმუშავოთ ან შეზღუდვა გავაკეთოთ ან შემაკავებელი ორდერი გამოვწეროთ. ამ პრობლემის მოსაგვარებლად, ზოგიერთ მიგრანტ ბავშვს დროებით საიდენტიფიკაციო მოწმობას ვაძლევთ. ამის საფუძველზე ვრთავთ ყველა პროგრამაში, მათ შორის სკოლაში, ჯანდაცვის პროგრამაში და ა.შ,“ - ამბობს ხათუნა ჯიქია. მისივე თქმით, ზოგიერთი ბავშვი მცირე საოჯახო ტიპის სახლში ან მინდობით აღზრდაში გადადის.

ბავშვები, უფროსებთან ერთად

როცა ბავშვები ქუჩაში მოწყალების სათხოვნელად მშობელთან ერთად გამოდიან, პრობლემა უფრო რთულდება.
„გვქონია გამოწერილი შემაკავებელი ორდერები. გვქონდა სასამართლოზე მიმართვა, მშობლის უფლებების შეზღუდვისთვის, ვის იდენტიფიცირებასაც ვახდენთ... მშობელს როცა ვუზღუდავთ უფლებებს, თუ ბავშვი არ გაჩერდა, კანონიერი წარმომადგენლის გარეშეც რჩება და ჩვენ გარეშეც. სირთულე იზრდება ასაკის მიხედვით. პატარა ასაკის ბავშვების ჩვენთან ან ოჯახში გაჩერება უფრო მარტივად ხდება. ჩვილები მინდობით აღზრდაში გადადიან, ხოლო ჩვენი მომსახურებით 5 წლიდან სარგებლობენ. მნიშვნელოვანია, რამდენი ხანია ქუჩაში გამოსული, თუ ახალი გამოსულია, გადადიან მსურველ ოჯახებში და იქ ხდება მათი ქცევის რეგულირება, თუმცა თუ ქუჩაში დიდი ხნის გამოსულია, მიმღებ ოჯახებს უჭირთ მათი მოთოკვა, ამიტომ უფრო თავშესაფარში რჩებიან,“ - განაცხადა ხათუნა ჯიქიამ.
 

მინდობითი აღზრდა და ოჯახები, რომლებიც "ქუჩის ბავშვებს" იფარებენ

მინდობითი აღზრდაც, ერთერთია იმ პროგრამიდან, რასაც სახელმწიფო, მოქალაქეების მეშვეობით, მიუსაფარ ბავშვებს სთავაზობს. ოჯახები თავად გამოთქვამენ სურვილს, გადიან ტრენინგებს და რეგისტრირდებიან ბაზაში. მიუსაფარი ბავშვები მიმღებ ოჯახში დროებით რჩებიან. ამ პერიოდს სოციალური მუშაკი და ოჯახთან მისი შეწყობა განაპირობებს.
„ოჯახები გადიან რეგისტრაციას ჩვენს ტერიტორიულ განყოფილებებში, წერენ რა ასაკის ბავშის მიღება შეუძლიათ და რა მდგომარეობის. იმის მიხედვით, ვუტარებთ ტრეინინგებს და გვყავს ბაზაში, საჭიროების შემთხვევაში, ბავშვები გადაგვყავს მათთან. შემდეგ ვაკვირდებით შეეჩვევა თუ არა ოჯახი და ბავშვი ერთმანეთს,“ - განმარტავს ხათუნა ჯიქია.
სახელმწიფო ასეთ ოჯახებს ჯანმრთელ ბავშვზე თვეში 450 ლარს (დღეში 15) უხდის, ხოლო შშმ-ზე 600 ლარი (დღეში 20 ლარი).  

ბავშვთა უფლებები საგრძნობლად არ გაუმჯობესებულა, თუმცა...

იმის გამო, რომ ქუჩაში კვლავ დიდი რაოდენობით ბავშვი გამოდის და ისინი მარტივად ხდებიან ძალადობის მსხვერპლი, ღამით ამ პრობლემის მოგვარებას ამ დროისთვის პატრული ცდილობს. თუმცა, აქცენტი თბილისზეა, რეგიონებში კი, კვლავ უკონტროლო სიტუაციაა. ზოგადი სურათით, ბავშვთა უფლებების მდგომარეობა ბოლო წლებში საგრძნობლად არ გაუმჯობესებულა. ამას კვლევაც ადასტურებს, რომელიც ცოტა ხნის წინ, "ადამიანის უფლებათა სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრმა" და "პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის" შეიმუშავა.
"არსებითად არ გაუმჯობესებულა ქუჩაში მცხოვრები და მომუშავე ბავშვების უფლებრივი მდგომარეობა, კვლავ აქტუალურია ბავშვთა სიკვდილიანობის, სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე ბავშვებისთვის ხარისხიანი ზოგადი განათლების მიწოდება, განსაკუთრებით კი, სოფლებში და მაღალმთიან რეგიონებში," - ვკითხულობთ კვლევაში.
თუმცა, სოციალური მომსახურების სააგენტოში აცხადებენ, რომ პრობლემების აღმოსაფხვრელად მუშაობა მიმდინარეობს. UNICEF-ის რეკომენდაციების საფუძველზე, ახლა სოციალური მომსახურების სააგენტო ახალ სტრატეგიაზე მუშაობს. პროექტი უკვე შემუშავებულია და სტრატეგია წლის ბოლომდე იქნება. ეს კი, როგორც მუშაობის სტილის ცვლილებას, ასევე ახალი ჯგუფების დამატებას გულისხმობს, თუმცა ყველაფერი ბიუჯეტზეა დამოკიდებული.   პ.ს. არანაკლებ მოწყვლადი ჯგუფია მოხუცები. მათზე არავინ ზრუნავს, სამუშაო საათებშიც კი... [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="293569,293567,293568"]

თამთა უთურგაშვილი

ფოტო: ლერი ზაქაიძე; თათია კაკიაშვილი

[post_title] => რატომ შეიცვალა "ქუჩის ბავშვების სამუშაო საათები" - რას სთავაზობს მათ სახელმწიფო [ფოტორეპორტაჟი] [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ratom-sheicvala-quchis-bavshvebis-samushao-saatebi-ras-stavazobs-mat-sakhelmwifo-fotoreportadji [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-22 18:00:48 [post_modified_gmt] => 2018-10-22 14:00:48 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=293541 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 297097 [post_author] => 22 [post_date] => 2018-10-19 13:32:15 [post_date_gmt] => 2018-10-19 09:32:15 [post_content] => 11 თვის ინგლისურად ალაპრაკდა, მოგვიანებით რუსულად დაიწყო საუბარი, ქართული 3 წლის ასაკში ისწავლა.  4 წლის ალექსანდრე პოლიგლოტია და როგორც დედა ამბობს, უკვე 7 ენაზე საუბრობს. როგორც 4 წლის ალექსანდრე ჯაშვაძის დედა, ეკო სანებლიძე ამბობს, ყველა ბავშვი განსაკუთრებულია და ნიჭს სხვადასხვა მხრივ, სხვადასხვა დროს გამოავლენს. ფსიქოლოგები მიიჩნევენ, რომ ბავშვებს ნიჭის გამოსავლენად,  შემდეგ კი საკუთარი შესაძლებლობების სრული რეალიზაციისთვის ხელშემწყობი გარემო პირობები სჭირდებათ. ბავშვის განვითარების პროცესში სპეციალისტები დიდ მნიშვნელობას ანიჭებენ ოჯახის როლს, ასევე სკოლაში სპეციალური საგანმანათლებლო გარემოს შექმნას, რაც ინდივიდუალურ მიდგომას, შესაძლებლობებზე და ინტერესებზე მორგებულ სასწავლო გეგმას გულისხმობს.       ავტორები: თაკო ივანიაძე, ლერი ზაქაიძე   [post_title] => ვინ არის 4 წლის პოლიგლოტი, რომელიც 7 ენაზე საუბრობს (ვიდეო) [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => vin-aris-4-wlis-poligloti-romelic-7-enaze-saubrobs-video [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-22 10:47:35 [post_modified_gmt] => 2018-10-22 06:47:35 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=297097 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 296610 [post_author] => 8 [post_date] => 2018-10-18 16:08:26 [post_date_gmt] => 2018-10-18 12:08:26 [post_content] => შემოდგომა დაიწყო და კურსიც, უკვე ახალდამკვიდრებული ტრადიციის მიხედვით, მკვეთრ გაუფასურებას განაგრძობს. დღეების მიხედვით, კურსის გაუფასურება მარტივად შესამჩნევია. თუმცა, იგივეს ვერ ვიტყვით, თუ კურსის გაუფასურებას, თუნდაც ერთი წლის განმავლობაში დავაკვირდებით. წინა წლის ოქტომბერ-ნოემბერში, ლარის კურსმა 2.72 ნიშნულსაც მიაღწია (დოლართან მიმართებაში).

საგარეო "შოკუნიების" ფაქტორი მოხსნილია

მიუხედავად იმისა, რომ არჩევნები მოდის და საზოგადოებაში იყო გარკვეული მოლოდინი, კურსის თუნდაც ხელოვნურად „შეკავებასთან“ დაკავშირებით, მოლოდინები არ გამართლდა, რადგან ეროვნულ ბანკს რეზერვების არა თუ ხარჯვა არ დაუწყია, პირიქით, მისი შევსებით იყო დაკავებული.
"მცურავ გაცვლით კურსთან დაკავშირებით, დიდი ჩარევა არ არის მისასალმებელი, რადგან საბოლოოდ მაინც ფუნდამენტური ფაქტორები განსაზღვრავს მას და მისი აღმოფხვრა რეზერვების ხარჯვით ვერ ხდება," - განაცხადა "საზოგადოება და ბანკების" დამფუძნებელმა გიორგი კეპულაძემ რადიო "ფორტუნასთან".
თუმცა, ეროვნული ბანკის ყოფილი პრეზიდენტი რომან გოცირიძე ამბობს, რომ "მცურავი კურსი" არ შეიძლება მხოლოდ ერთი მიმართულებით "ცურავდეს" და თუ გამყარების დროს, რეზერვების შევსება ხდება, გაუფასურების დროს მისი გახარჯვა უნდა მოხდეს.
"როცა ამბობენ, რომ ქვეყანაში თავისუფალი მცურავი კურსია, მაშინ როდესაც ლარი მყარდებოდა ზაფხულში, ხელი არ უნდა შეეშალათ. როცა ლარმა შესუსტება დაიწყო, მაშინ მას აძლევენ დასუსტების საშუალებას. ვის გაუგია თავისუფალი ცურვა ერთი მიმართულებით? დღეს ლარს მართვადი მცურავი კურსი აქვს და ცალკეულ შემთხვევებში, როცა დიდი რყევების სხვადასხვა მიზეზი არსებობს, ეროვნულმა ბანკმა მის შესარბილებლად რეზერვები უნდა გამოიყენოს. მეტი ფუნქცია ინტერვენციებს არ აქვს. სავაჭრო ბალანსში წარმოქმნილი დისბალანსი რეგულირდება მოქნილი კურსით, თუ ეს სხვა ფაქტორებით არის განპირობებული, რეზერვების გამოყენებაა საჭირო," - განმარტავს რომან გოცირიძემ "ფორტუნასთან".
ამ დრომდე ლარის კურსის გაუფასურება რეგიონში მიმდინარე პროცესებს ბრალდებოდა. თუმცა, როგორც კი ეს პრობლემა მოიხსნა, ნავთობის ფასი გაიზარდა (რაც რუსეთის ეროვნულ ვალუტაზე დადებით გავლენას ახდენს) და თურქეთში "გაქცეულმა" ლირამ დასტაბილურება დაიწყო, გამოჩნდა ის სხვა მიზეზები, რაც ქართულ ეკონომიკაზე და შესაბამისად, კურსზე უარყოფით გავლენას ახდენს. [caption id="attachment_296693" align="aligncenter" width="640"] ლარის კურსი სავალუტო ჯიხურებში 18.10.18[/caption]

ფაროსანამ ლარიც შეჭამა

როგორც "ფორტუნას" "საზოგადოება და ბანკების" ერთერთმა დამფუძნებელმა გიორგი კეპულაძემ განუცხადა, ფაროსანამ მოსავალის გარდა ლარის კურსის ნაწილიც "შეჭამა".
"ერთერთი ფაქტორი, რაზეც ვფიქრობ მე, არის თხილის მოსავალი. შარშან 80 მლნ დოლარით ნაკლები თხილი გავიდა ექსპორტზე. ფაროსანამ მნიშვნელოვნად დააზიანა, არა მხოლოდ მცენარე, დააზარალა ჩვენი ექსპორტი და შესაბამისად, ლარის კურსი. წელსაც, ჩემი ინფორმაციით, გაცილებით ნაკლები მოსავალი იყო, ვიდრე ჩვენ ამას მივეჩვიეთ. თხილის მოსავალი ისეთია, რომ ექსპორტიორები როგორც კი ყიდიან თხილს, მაშინვე ახურდავებენ და გამოდის ეს ფული ბაზარზე, შესაბამისად, ამანაც შეიძლება მიაყენა ზიანი ჩვენს უცხოურ ვალუტას. ამას უფრო ზუსტად თვის ბოლოს ვნახავთ, როცა მონაცემებს გავიგებთ," - განაცხადა გიორგი კეპულაძემ "ფორტუნასთან".

ლარის სეზონები

რაც შეეხება ლარის სეზონური გაუფასურების ტრადიციას, ეს საქართველოში 2013 წლიდან დამკვიდრდა. ექსპერტების თქმით, მოლოდინები კურსზე სერიოზულ გავლენას ახდენს. ყველამ იცის, რომ შემოდგომიდან კურსი გაუფასურებას იწყებს, გაზაფხულიდან კი, დასტაბილურებას.
"არ არის გამორიცხული, რომ მოლოდინების დასტაბილურების შემდეგ, კურსიც დასტაბილურდეს" - ამბობს კეპულაძე და განმარტავს, რომ ამაზე მხოლოდ ვარაუდია შესაძლებელი, რადგან როდემდე გაგრძელდება კურსის გაუფასურება, რა ნიშნულს მიაღწევს ის და იქნება თუ არა რაიმე მკვეთრი რყევები, ამის ზუსტად პროგნოზირება შეუძლებელია.
თუმცა, ვინც "ლარის ტრადიციებს" ალღო აუღო, ამგვარი "სტაბილურობით" სარგებელსაც ნახულობს. ლარის კურსზე რომ მოლოდინები დიდ გავლენას ახდენს, ამ პოზიციაზეცაა ეროვნული ბანკიც. რაც შეეხება საპასუხო ნაბიჯებს, სებ-ს მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი, რომ ამაში ხელოვნურად არ ჩაერიოს და ლარის მერყეობას დედოლარიზაციის პოლიტიკით ებრძოლოს. ეროვნული ბანკის ვიცე პრეზიდენტმა, მურთაზ კიკორიამ განაცხადა, რომ ლარს მერყეობისთვის სერიოზული ფაქტორი არ გააჩნია
"სამწუხაროდ, ლარს ასეთი რყევები ახასიათებს. ამაზე ჩვენი საპასუხო სტრატეგია არის დოლარიზაციის შემცირება. ჩვენი მთავარი მანდატი არის ინფლაცია. შესაბამისად, დაბალი ინფლაციისა და უცხოურ ვალუტაში სესხების არარსებობის პირობებში, ლარის რყევა მოსახლეობაზე ნაკლებად აისახება,“ - განაცხადა მურთაზ კიკორიამ.
სებ-ის ყოფილი პრეზიდენტი რომან გოცირიძე ამბობს, რომ მოლოდინები არაფერ შუაშია და ლარის გაუფასურების მიზეზი ესეც რომ იყოს, მოლოდინების მართვა შესაძლებელია და ეროვნული ბანკის ერთერთი ფუნქციაც სწორედ ეს არის.
"როცა 4 წლის განმავლობაში, ერთი და იმავე დროს, ერთნაირი რაღაც ხდება და ამის ნეიტრალიზებას მთავრობა და ეროვნული ბანკი ვერ ახერხებს, ეს ნიშნავს, რომ ან არიან არაკომპეტენტურები ან ეკონომიკის სტრუქტურა არის ისეთი, რომ რეალურად არიან მძევლები თავიანთი ცუდი ფინანსური და მონეტარული პოლიტიკის.  ეროვნულმა ბანკმა და მთავრობამ, როგორც ნარკომანი ზის ნემსებზე, ისე დასვა კომერციული ბანკები, რეფინანსირების ნემსებზე.  პარალელურად, ბიუჯეტში რჩება ნაშთები, რომლებსაც კომერციულ ბანკებს აძლევენ, ეს ნაშთები კი ბიუჯეტის არათანაბარი ხარჯვის გამო რჩება," - ამბობს გოცირიძე.
სეზონურობის მიუხედავად, ლარი ძველ ნიშნულს, როგორც წესი, აღარ უბრუნდება ხოლმე. 2019 წლის ბიუჯეტის პროექტის მიხედვით, ლარი/დოლარის გაცვლითი კურსი მომავალ წელს 2.63-ის ნიშნულთან იქნება. ეროვნული ბანკისა და მთავრობის მიზანი ახლა ის არის, ლარის კურსი ამ ნიშნულს მნიშვნელოვნად არ გასცდეს. [caption id="attachment_296799" align="aligncenter" width="464"] ლარის კურსის ცვლილება 2001 წლიდან 2018 წლამდე[/caption]

თამთა უთურგაშვილი

[post_title] => "ლარს ფაროსანაც ჭამს" - რა შეაჩერებს კურსს? [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => lars-farosanac-chams-ra-sheacherebs-kurss [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-18 16:13:51 [post_modified_gmt] => 2018-10-18 12:13:51 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=296610 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 293541 [post_author] => 8 [post_date] => 2018-10-22 11:11:20 [post_date_gmt] => 2018-10-22 07:11:20 [post_content] => ბავშვები სენსიტიური თემაა, ბავშვები ქუჩაში კი განსაკუთრებით სენსიტიური... იმის მიღმა, რასაც ჩვენ ვხედავთ, უამრავი დარღვევაა - იძულება, ძალადობა, შეურაცხყოფა... ბოლო დროს თბილისში, ეს ბავშვები დღის განმავლობაში ქუჩაში ნაკლებად ჩანან. "ფორტუნა" დაინტერესდა, სად მიდიან ისინი და რას სთავაზობს მათ სახელმწიფო. აღმოჩნდა, რომ მათი ნაწილი დღის ცენტრებში და თავშესაფრებშია, ნაწილმა კი „სამუშაო საათები“ შეიცვალა. ქუჩის ბავშვების სახელმწიფო პროგრამა 2014 წლიდან მოქმედებს. დღეს უკვე ექვსი დღის ცენტრი და ექვსი თავშესაფარი ფუნქციონირებს: თბილისში, რუსთავში და ქუთაისში. გარდა ამისა, საქართველოს მასშტაბით ოთხი მობილური ჯგუფი მუშაობს. მობილური ჯგუფები გადიან იმ ადგილას, სადაც ბავშვები მოწყალების სათხოვნელად ხშირად ჩნდებიან, შეიძლება კონკრეტულ ადგილზე ისინი გამოძახების საფუძველზეც გავიდნენ. თუმცა, ეს რეაგირება მხოლოდ დილის 9 საათიან 6 საათამდე ხდება. სწორედ ამის გამო, ბავშვების „სამუშაო საათები“ შეიცვალა და ვისაც დღის ცენტრში წასვლა არ უნდა, ისინი ქუჩაში მასობრივად 6 საათის შემდეგ გამოდიან. [gallery royalslider="1" size="large" link="file" ids="293542,293546,293543,293545,293544"]

რა ხდება დღის ცენტრებში და თავშესაფრებში

სოციალურ სააგენტოში, ამ პრობლემის მოსაგვარებლად, კვირაში ერთხელ თბილისში, მობილური ჯგუფი საღამოს 8 საათიდან ღამის 2 საათამდე მუშაობს. ქუჩაში მყოფ ბავშვებს არჩევანი აქვთ. მათ შეუძლიათ, უარი თქვან ქუჩაში გასვლაზე, მივიდნენ ასეთ ცენტრებში, მიიღონ უფასო კვება და თავშესაფარი. სწორედ ამაში დასარწმუნებლად მუშაობენ მობილური ჯგუფები, თუმცა ასეთი ბავშვების ნდობის მოპოვება საკმაოდ რთულია...
„ასეთი ჯგუფების ფუნქციაა, ქუჩებში მოძებნონ ბავშვები, გაესაუბრონ, ნდობა მოიპოვონ, სახლში მიიყვანონ ან სურვილის მიხედვით, თავშესაფარში გადაიყვანონ. დღის ცენტრში ბავშვებს შეუძლიათ როგორც დილიდან, ასევე სკოლის შემდეგ მივიდნენ. ბავშვები აქ უზრუნველყოფილი არიან საკვებით და ზოგიერთი მათგანი ღამითაც რჩება,“ - ყვება ხათუნა ჯიქია „ფორტუნასთან“ და აღნიშნავს, რომ თავშესაფრები ჩაკეტილი სისტემით არ მუშაობენ და ბავშვებს უფლება აქვთ ნებისმიერ დროს დატოვონ ისინი. „ეს ნებაყოფილობითია, ბავშვის ნებაზეა, იქ მოუნდება დარჩენა თუ უკან, ქუჩაში დაბრუნდება. ჩვენ ვმუშაობთ იმაზე, რომ სურვილი ჰქონდეს, თუნდაც დღის მომსახურება მიიღოს,“ - განაცხადა ხათუნა ჯიქიამ და აღნიშნა, რომ პროგრამის დაწყების დღიდან დღის ცენტრებითა და თავშესაფრებით მოსარგებლე ბავშვების რაოდენობა გაზრდილია.
სოციალური მომსახურების სააგენტო ამ პროგრამას 5-დან 19 წლამდე ბავშვებში ახორციელებს. 2016 წელს ჩვენი მომსახურება 239-მა ბენეფიციარმა მიიღო. 2017 წელს - 270-მა. ამ დროისთვის ცენტრებში 243 ბენეფიციარი იღებს მომსახურებას. ამ რიცხვებში შედიან ის ბავშვებიც, რომლებიც ხან ცენტრში არიან, ხან ისევ ქუჩას უბრუნდებიან. სოციალური მომსახურების სააგენტოში ამბობენ, რომ ბავშვების ქცევის მართვა რთულია.
„ბავშვებთან ურთიერთობაში სხვადასხვა პრობლემას ვაწყდებით. ხშირად ეს არის სოციალური პრობლემის მქონე ოჯახებიდან გამოსული ბავშვი, არიან მოზარდები დისფუნქციური ოჯახებიდანაც, შეიძლება იყოს ოჯახში ძალადობის პრობლემაც. ბევრია მიგრანტიც (უმეტესად აზერბაიჯანიდან). ამ ხალხთან ვერ ვმუშაობთ ისე, როგორც საჭიროა. მათ არ აქვთ ჩვენი დოკუმენტები, არ გვაძლევენ ბავშვის დაბადების მოწმობას, რომ შესაბამისი პრობლემის მოსაგვარებლად ვიმუშავოთ ან შეზღუდვა გავაკეთოთ ან შემაკავებელი ორდერი გამოვწეროთ. ამ პრობლემის მოსაგვარებლად, ზოგიერთ მიგრანტ ბავშვს დროებით საიდენტიფიკაციო მოწმობას ვაძლევთ. ამის საფუძველზე ვრთავთ ყველა პროგრამაში, მათ შორის სკოლაში, ჯანდაცვის პროგრამაში და ა.შ,“ - ამბობს ხათუნა ჯიქია. მისივე თქმით, ზოგიერთი ბავშვი მცირე საოჯახო ტიპის სახლში ან მინდობით აღზრდაში გადადის.

ბავშვები, უფროსებთან ერთად

როცა ბავშვები ქუჩაში მოწყალების სათხოვნელად მშობელთან ერთად გამოდიან, პრობლემა უფრო რთულდება.
„გვქონია გამოწერილი შემაკავებელი ორდერები. გვქონდა სასამართლოზე მიმართვა, მშობლის უფლებების შეზღუდვისთვის, ვის იდენტიფიცირებასაც ვახდენთ... მშობელს როცა ვუზღუდავთ უფლებებს, თუ ბავშვი არ გაჩერდა, კანონიერი წარმომადგენლის გარეშეც რჩება და ჩვენ გარეშეც. სირთულე იზრდება ასაკის მიხედვით. პატარა ასაკის ბავშვების ჩვენთან ან ოჯახში გაჩერება უფრო მარტივად ხდება. ჩვილები მინდობით აღზრდაში გადადიან, ხოლო ჩვენი მომსახურებით 5 წლიდან სარგებლობენ. მნიშვნელოვანია, რამდენი ხანია ქუჩაში გამოსული, თუ ახალი გამოსულია, გადადიან მსურველ ოჯახებში და იქ ხდება მათი ქცევის რეგულირება, თუმცა თუ ქუჩაში დიდი ხნის გამოსულია, მიმღებ ოჯახებს უჭირთ მათი მოთოკვა, ამიტომ უფრო თავშესაფარში რჩებიან,“ - განაცხადა ხათუნა ჯიქიამ.
 

მინდობითი აღზრდა და ოჯახები, რომლებიც "ქუჩის ბავშვებს" იფარებენ

მინდობითი აღზრდაც, ერთერთია იმ პროგრამიდან, რასაც სახელმწიფო, მოქალაქეების მეშვეობით, მიუსაფარ ბავშვებს სთავაზობს. ოჯახები თავად გამოთქვამენ სურვილს, გადიან ტრენინგებს და რეგისტრირდებიან ბაზაში. მიუსაფარი ბავშვები მიმღებ ოჯახში დროებით რჩებიან. ამ პერიოდს სოციალური მუშაკი და ოჯახთან მისი შეწყობა განაპირობებს.
„ოჯახები გადიან რეგისტრაციას ჩვენს ტერიტორიულ განყოფილებებში, წერენ რა ასაკის ბავშის მიღება შეუძლიათ და რა მდგომარეობის. იმის მიხედვით, ვუტარებთ ტრეინინგებს და გვყავს ბაზაში, საჭიროების შემთხვევაში, ბავშვები გადაგვყავს მათთან. შემდეგ ვაკვირდებით შეეჩვევა თუ არა ოჯახი და ბავშვი ერთმანეთს,“ - განმარტავს ხათუნა ჯიქია.
სახელმწიფო ასეთ ოჯახებს ჯანმრთელ ბავშვზე თვეში 450 ლარს (დღეში 15) უხდის, ხოლო შშმ-ზე 600 ლარი (დღეში 20 ლარი).  

ბავშვთა უფლებები საგრძნობლად არ გაუმჯობესებულა, თუმცა...

იმის გამო, რომ ქუჩაში კვლავ დიდი რაოდენობით ბავშვი გამოდის და ისინი მარტივად ხდებიან ძალადობის მსხვერპლი, ღამით ამ პრობლემის მოგვარებას ამ დროისთვის პატრული ცდილობს. თუმცა, აქცენტი თბილისზეა, რეგიონებში კი, კვლავ უკონტროლო სიტუაციაა. ზოგადი სურათით, ბავშვთა უფლებების მდგომარეობა ბოლო წლებში საგრძნობლად არ გაუმჯობესებულა. ამას კვლევაც ადასტურებს, რომელიც ცოტა ხნის წინ, "ადამიანის უფლებათა სწავლებისა და მონიტორინგის ცენტრმა" და "პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის" შეიმუშავა.
"არსებითად არ გაუმჯობესებულა ქუჩაში მცხოვრები და მომუშავე ბავშვების უფლებრივი მდგომარეობა, კვლავ აქტუალურია ბავშვთა სიკვდილიანობის, სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე ბავშვებისთვის ხარისხიანი ზოგადი განათლების მიწოდება, განსაკუთრებით კი, სოფლებში და მაღალმთიან რეგიონებში," - ვკითხულობთ კვლევაში.
თუმცა, სოციალური მომსახურების სააგენტოში აცხადებენ, რომ პრობლემების აღმოსაფხვრელად მუშაობა მიმდინარეობს. UNICEF-ის რეკომენდაციების საფუძველზე, ახლა სოციალური მომსახურების სააგენტო ახალ სტრატეგიაზე მუშაობს. პროექტი უკვე შემუშავებულია და სტრატეგია წლის ბოლომდე იქნება. ეს კი, როგორც მუშაობის სტილის ცვლილებას, ასევე ახალი ჯგუფების დამატებას გულისხმობს, თუმცა ყველაფერი ბიუჯეტზეა დამოკიდებული.   პ.ს. არანაკლებ მოწყვლადი ჯგუფია მოხუცები. მათზე არავინ ზრუნავს, სამუშაო საათებშიც კი... [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="293569,293567,293568"]

თამთა უთურგაშვილი

ფოტო: ლერი ზაქაიძე; თათია კაკიაშვილი

[post_title] => რატომ შეიცვალა "ქუჩის ბავშვების სამუშაო საათები" - რას სთავაზობს მათ სახელმწიფო [ფოტორეპორტაჟი] [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ratom-sheicvala-quchis-bavshvebis-samushao-saatebi-ras-stavazobs-mat-sakhelmwifo-fotoreportadji [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-22 18:00:48 [post_modified_gmt] => 2018-10-22 14:00:48 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=293541 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 1078 [max_num_pages] => 360 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 8e7a2ca2d29ec22abaada58c113497c7 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები