მკვლელობა, კანიბალიზმი და ძალადობა ზღაპრებში – რა წავუკითხოთ ბავშვებს?

პოპულარული

მკვლელობა, კანიბალიზმი და ძალადობა ზღაპრებში – რა წავუკითხოთ ბავშვებს?

ბავშვის ტკბილად დასაძინებელი ზღაპარი თუ „ჰორორ სთორი“? –  მშობლების უმრავლესობას ეს კითხვა ქართული ხალხური ან თუნდაც ძმები გრიმების ზღაპრების კითხვის პროცესში ხშირად გასჩენია.

განათლების ყოფილი მინისტრის  პრეტენზიები  კომბლეზე, რომელიც ცუდი მეცხვარე იყო, რა მოსატანია იმ ფაქტებთან, რომელიც სხვა ცნობილი ქართულ ზღაპრებში გვხვდება.

ზღაპარი ოქროსქოჩრიან ბიჭზე, რომლესაც დედაბერი და მისი რძალი დასაკლავად ასუქებენ; კოკროჭინა, სადაც დედაბერი მდუღარე ქვაბში ვარდება და იხარშება; ჩიტი ჩიორა კი  მორიგეობით უყრის  ბარტყებს მელას შესაჭმელად. თუ ამ დროს შეშფოთებული დახურავთ ქართულ ზღაპრების წიგნს და ძმები გრიმებს ან შარლ პეროს ჩამოიღებთ თაროდან,  არაკორექტულობის, ძალადობის და სტერეოტიპების  მთელი სპექტრს  გადაშლით.

კანიბალიზმიჰენზელი და გრეტელი, ზღაპარი ღუმელში შემწვარ დედინაცვალზე და ფიფქია, რომლის გულიც დედინაცვალს სჭირდება.

მკვლელობა – მკვლელობა და სისხლი ყველა ზღაპრის ამოსავალი წერტილია. დედინაცვალი ერჩის გერებს,  გერები – დედინაცვალს, ბოროტ გმირებს, გამოსწორების შანსის გარეშე, აუცილებლად კლავენ, წვავენ,  აკუწავენ და ა.შ.  

ძალადობა – გატაცების და ტყვეობის  თემაზეა აგებული „რაპუნცელი“ და „მზეთუნახავი და ურჩხული“.

ფიფქია ტრეფიკინგის  მსხვერპლია – თავშესაფარი სახლის დალაგებასა და სადილის მომზადების  ხარჯზე აქვს მოპოვებული.

ნეკროფილია, როცა გარდაცვლილ ფიფქიას არ კრძალავენ და ზოოფილია, რაც ბაყაყებთან  და სხვადასხვა ცხოველთან ქორწინებაში გამოიხატება და ა.შ.

დანაშაულებრივი სია საკმაოდ შორს მიდის, თუ ზღაპრებს სწორხაზოვნად და წმინდა ლოგიკურ ჭრილში განვიხილავთ.

 

სტერეოტიპები

ზღაპრები უხვად არის დახუნძლული სტერეოტოპებითაც – მოხუცებული “დედაბერი“ და დედინაცვალი აუცილებლად ბოროტია; ქალები,  რომლებიც მოხერხებულები და ჭკვიანები არიან, ამ თვისებას  მხოლოდ სიავეში იყენებენ. გოგონები დაუცველები, სუსტები არიან,  მათი მთავარი ღირსება სილამაზეა,  მხსნელად პრინცს ელოდებიან,  გადაწყვეტილებას თავად არ იღებენ  და ბედნიერი დასასრულიც წარმატებით გათხოვებაა

ზღაპრებისადმი ასეთი  მიდგომა და შინაარსის  ლოგიკურად განხილვა მშობლებს  ზღაპრების და სინამდვილის  გადაკეთების სურვილს უჩენს. ძალადობის და მკვლელობის თემას შეგნებულად გვერდს უვლის და კითხვის პროცესშივე  ახდენს ზღაპრების ადაპტირებას 3 წლის ნინის დედა.

„ვცდილობ, სადაც სიკვდილია ნახსენები, მაგალითად, დედა უკვდება ბავშვს ან ზღაპრის გმირები ერთმანეთს კლავენ, კითხვის პროცესში შევცვალო ან საერთოდ არ ვახსენო. არ ვიცი, რამდენად სწორად ვიქცევი, როცა რეალობას ვცვლი,“ – ამბობს ნატა გოგოლაძე.

 

უნდა წავიკითხოთ თუ გამოვტოვოთ მძიმე და საშიში სცენები ზღაპრებში?

ამ ნაწილში ფსიქოლოგების აზრი ორად იყოფა. ნაწილი მიიჩნევს , რომ, თუ ბავშვებს  მხოლოდ უწყინარ ამბებს წავუკითხავთ, სადაც  საოცარი არაფერი ხდება და არც ბოროტება არსებობს, ბავშვები ვეღარ ისწავლიან, როგორ  გადალახონ ცხოვრებისეული სირთულეები და გაუმკლავდნენ რთულ სიტუაციებს. ზღაპრები იძლევიან რწმენას,  რომ შეუძლებელი არაფერია.

ზღაპრის შინაარსის ბავშვის ფსიქოემოციურ მდგომარეობაზე მორგებას და ადაპტირების მომხრეა სპეციალისტთა მეორე ნაწილი,  რომლებიც მშობლებს ურჩევენ, ზღაპრის შერჩევისას ბავშვის ემოციური მდგომარეობა, ხასიათი და, რაც მთავარია, ასაკი გაითვალისწინონ, ზღაპარი, ტკბილი ძილის ნაცვლად, ღამის კოშმარების მიზეზად რომ არ იქცეს.

 

როგორი იქნება ზღაპრები ბოროტების გარეშე?

ბავშვთა ფსიქოლოგი ბრუნო ბეთელჰაიმი ზღაპრებს ფსიქოანალიტიკურ ჭრილში განიხილავდა . მისი თეორიის მიხედვით,  ზღაპრები აუცილებელია  ბავშვის განვითარებისთვის და არ არის საჭირო რეალობის შელამაზება, რადგან ზღაპარი არა მხოლოდ წარმოაჩენს პრობლემას, არამედ მათი მოგვარების გზებსაც აჩვენებს.  

გავრცელებულ კრიტიკას, რომ ზღაპრები ბავშვებში არარეალურ მოლოდინებს აჩენს, ის იმით პასუხობს, რომ პირველ რიგში ბავშვებსვე  სჭირდებათ  ფანტაზიის განსავითარებლად. გარდა ამისა, ბეტელჰაიმის მოსაზრების მიხედვით, ზღაპრის ბედნიერი დასასრული პატარებს  რწმენას მატებს, რომ გამოუვალი სიტუაციების წარმატებით დასრულებაც შესაძლებელია.

ქართულ რეალობაში ბეთელჰაიმის თეორიის ნათელი მაგალითია  პოპულარული ზღაპარი  „ნაცარქექია“.  ადამიანები ხშირად აკრიტიკებენ  „ნაცარქექიას“  სიზარმაცის და ტყუილის წაქეზებისთვის.   თუმცა, მედალიონის მეორე მხრიდან  ეს არის ამბავი ზარმაც,  უსაქმურ , მაგრამ ძალიან მოხერხებული კაცზე,  რომელმაც დევი არა ძალის, როგორც ეს ქართული ზღაპრების უმრავლესობაში ხდება, არამედ ჭკუის და მოხერხების საშუალებით დაამარცხა. ზღაპარი  სიზარმაცეს კი არ ახალისებს, არამედ პირიქით,  სიზარმაცის დაძლევას და ახალი, წარმატებული  ცხოვრების დაწყებაა წამახალისებელი.

გასული საუკუნის ზღაპრებისა და მულტიპლიკაციური ფილმებისგან განსხვავებული ტენდენცია მკვიდრდება თანამედროვე ანიმაციურ ფილმებში. ზღაპრის  ახალი გმირები სულაც არ არიან იდეალურები, პრინცები ხანდახან იტყუებიან, პრინცესები სულაც არ იქცევიან სამეფო კარის ეტიკეტის  შესაბამისად. ახალ ანიმაციებში  თითქმის გამქრალია ვიზუალური სტერეოტიპები.  ქერა და ნაზ პრინცესებს პოკაჰონტასისეული მამაცი გოგონები ანაცვლებენ.

სტერეოტიპების მსხვრევის ნათელი მაგალითია ახალი ანიმაციური ფილმი “ გაყინული“ (Frozen) და „მამაცი“ (Brave), სადაც პრინცესები თავად იბრძვიან, პრინცები ერთი ნახვით სულაც არ უყვარდებათ და არც გათხოვებაა მათი ერთადერთი მიზანი.

 

 

თამუნა გოგუაძე 

 

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => rchevebi
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => zghaprebi
                                    [3] => stereotipebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 203221
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => rchevebi
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => zghaprebi
                                    [3] => stereotipebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 203221
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 181
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => rchevebi
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => zghaprebi
                                    [3] => stereotipebi
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => rchevebi
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => zghaprebi
                                    [3] => stereotipebi
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (203221) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (22278,22279,181,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 234387
                    [post_author] => 12
                    [post_date] => 2018-04-20 17:13:32
                    [post_date_gmt] => 2018-04-20 13:13:32
                    [post_content] => საღამოს 8 საათიდან დილამდე, თბილისს ღამის ახალი ცხოვრება ექნება. კინოთეატრები ღია ცის ქვეშ, მუზეუმები, კლუბები, ბიბლიოთეკა, ტრანსპორტი და კვების ობიექტები.

მერიის მიერ წარმოდგენილი ღამის თბილისის ეკონომიკის პროექტში მსოფლიოს ქალაქების ღამის ცხოვრების გამოცდილება გაითვალისწინეს, მათ შორის: ლონდონის, ვილნიუსის, ნიუ-იორკის, ბერლინის, გლაზგოს პრაქტიკა. გაჟღერდა იდეა, რომ ღამის თბილისს შესაძლოა „ღამის მერიც" ჰყავდეს და ამ თანამდებობას პროექტის პროდიუსერი სერგი გვარჯალაძე შეითავსებს. კახა კალაძემ დღეს ხუმრობით აღნიშნა, რომ გვარჯალაძე ღამის ქალაქის მერი ისედაც არის,  შემოიღებენ თუ არა ამ თანამდებობას ოფიციალურად, „დღის მერს“ არ დაუკონკრეტებია.
„რატომ ღამის ეკონომიკა, ამას მარტივი პასუხი აქვს - დროა, განვავითაროთ და შევქმნათ ახალი სერვისები თბილისის ტურისტული პოტენციალის ასათვისებლად. უკეთ წარმოვაჩინოთ ჩვენი კულტურა და ხელოვნება, დედაქალაქის უძველესი არქიტექტურა, რომელიც განსაკუთრებული მოწონებით სარგებლობს ტურისტებში. გაჩნდება ახალი საინტერესო სივრცეები თბილისის სხვადასხვა უბნებში", - განმარტა დღეს თბილსიის მერმა პროექტის პრეზენტაციისას.
    იმის გათვალისწინებით, რომ ქალაქში რესტორნების ნაწილი, კლუბები და გასართობის სივრცეები ისედაც არის, პროექტის სიახლე ავტორებისა და ინიციატორების განმარტებით, ამ ყველაფრისთვის მასშტაბურობის შეძენაა. ახალი პროექტის მიხედვით ღამით, ქალაქში დასვენებისა და გართობის წერტილები ყველა რაიონში იქნება გადანაწილებული.
ღამით, ტურისტს ქალაქში აქვს რამდენიმე  წერტილი ცენტრალურ უბანში და არ აქვს საშუალება გაეცნოს, დაათვალიეროს სხვა უბნები. მაგალითად, გლდანში, ყველაფერი დასაწყისშია თავმოყრილი,  მაშინ, როცა შიდა სივრცეები აუთვისებელია“, - ამბობს პროექტის პროდიუსერი სერგი გვარჯალაძე.
სივრცეების ათვისების კიდევ ერთი იდეა პროექტის მიხედვით საბჭოთა დროინდელი ინდუსტრიული შენობების ახლებურად გამოყენებაა. ამის მაგალითი ქალაქში უკვე არსებობს - ე.წ. ფაბრიკის ტერიტორია, სადაც გასართობი, დასასვენებელი სივრცეა მოწყობილი. ასეთი ძველი ინდუსტრიული შენობები აღირიცხება და არქიტექტურისა და ადგილმდებარეობის მიხედვით განისაზღვრება რა ფუნქცია „მოუხდება“.   „მოიზიდე და დატოვე“  -  დაახლოებით ასეთია ღამის ეკონომიკის გათვლა ტურისტულ სექტორზე. როგორც ტურიზმის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი გიორგი ჩოგოვაძე ამბობს, საქართველოში ტურისტული ბუმია. ვიზიტორების ახალი ნაკადის მოზიდვასთან ერთად დამატებითი ამოცანაა შეიქმნას საინტერესო გარემო, რომელიც ტურისტს მეტი დროით დატოვებს ქვეყანაში. ამ იდეას იზიარებს  სერგი გვარჯალაძეც.
„ტურისტების 50 პროცენტი დედაქალაქზე მოდის, ჩვენი მიზანია ქვეყანაში ყოფნის ხანგრძლივობა გავზარდოთ. უნდა შევთავაზოთ საინტერესო ღონისძიებები, უნდა იყოს მეტი ღამის რესტორანი, მნიშვნელოვანია  ქართული კულინარიის, ქართული ღვინის გაცნობა“, - ამბობს პროექტის პროდიუსერი.
    ღამის თბილისის პროექტში ერთ-ერთი ცენტრალური ნაწილი კლუბური ცხოვრებისა და ელექტრონული მუსიკის განვითარების პერსპექტივას უჭირავს. ამ მიმართულებით მერია აკუსტიკური დაბინძურების აღმოსაფხვრელად (ხმაურის) სპეციალისტების ჩართულობით კლუბებისთვის ტექნიკური დახმარების გაწევასაც გეგმავს. ინიციატივას საკლუბო სექტორის წარმომადგენლები დადებითად აფასებენ. „ინფრასტრუქტურა, ხმის რეგულირება ჩვენთვის პრობლებაა, ასევე სტუმრების ტრანსპორტით უზრუნველყოფა. ასეთი მასშტაბური პროექტების განხორციელება მერიის ან ინვესტორების ჩართულობის გარეშე მხოლოდ კლუბს ძალიან გაუჭირდებოდა. იმედია საუბარი საუბრად არ დარჩება და ქმედითი ნაბიჯებიც მოჰყვება“, - ამბობს კლუბ „ელექტროვერკის“ დამფუძნებელი ზურა მაჭავარიანი. ქალაქის ახალი, ღამის ეკონომიკის განვითარებას მერია მინიმალური საბიუჯეტო დანახარჯებით გეგმავს. მთავარი აქცენტი ბიზნესის ჩართულობასა და დონორ ორგანიზაციებზე კეთდება. ყველა უბნის ეკონომიკური, სოციალური, კულტურული და საინვესტიციო პოტენციალის შესასწავლად მერია ახალი კვლევას იწყებს, რომელსაც სამომავლოდ ღამის თბილისის განვითარების სტრატეგია დაეფუძნება.  

თამუნა გოგუაძე

  [post_title] => „ღამის მერი“ და „გუგუნი“ - ღამის თბილისის პროექტის დეტალები [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ghamis-meri-da-guguni-ghamis-tbilisis-proeqtis-detalebi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-04-20 17:13:32 [post_modified_gmt] => 2018-04-20 13:13:32 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=234387 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 233168 [post_author] => 12 [post_date] => 2018-04-19 14:19:25 [post_date_gmt] => 2018-04-19 10:19:25 [post_content] => ალბათ, ყველას გვინახავს ერთი ჰოლივუდური ფილმი მაინც, სადაც მთავარი გმირი ავადაა,  მის სიცოცხლეს კი  მხოლოდ ახალი გული ან სხვა ორგანოს გადანერგვა გადაარჩენს...   სიუჟეტური ხაზი სხვადასხვაგვარია, ხშირად ემოციური,  ფილმის მორალი კი ერთი - გაეცი ორგანო, გადაარჩინე  სიცოცხლე. მსოფლიოში ორგანოთა ტრანსპლანტაციის ორი გზა არსებობს:  დონორი შეიძლება, იყოს ცოცხალი ან გარდაცვლილი ადამიანი, ორივე შემთხვევაში, გადანერგვა პიროვნების ან მისი ოჯახის წევრის თანხმობით (გვამური ტრანსპლანტაციის შემთხვევაში) ხდება.  დონორობა  ქველმოქმედების საფუძველზეა დამყარებული, ორგანოს ყიდვა-გაყიდვა ყველა ქვეყანაში აკრძალულია და კანონით ისჯება.       საქართველოში ორგანოთა ტრანსპლანტაციისა და დონაციის საკითხს  „ საქართველოს კანონი ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ“- აწესრიგებს. კანონის  მიხედვით,  ცოცხალი დონორი  შესაძლებელია, იყოს: გენეტიკური ნათესავიდონორის ან რეციპიენტის (მომღების) შვილი, დედა, მამა, შვილიშვილი, ბებია, პაპა, ძმა, და, ძმისწული, დისწული, დედის ძმა ან და, მამის ძმა ან და, ბიძაშვილი, დეიდაშვილი, მამიდაშვილი; რეციპიენტთან ახლო პირადი ურთიერთობის მქონე პირირეციპიენტთან არანაკლებ 2 წლის განმავლობაში ახლო და სტაბილური ემოციური კავშირის მქონე პირი“ - მითითებულია კანონში.  

„ბოლო კეთილი საქმე“ - მიეცი შანსი სხვას

საქართველოს კანონი ქვეყანაში გარდაცვლილის დონორად გამოყენებას არ კრძალავს. იმ შემთხვევაში, თუ პირს სიცოცხლეშივე აქვს გაცემული თანხმობა დონორობაზე , ან არ არსებობს  უარი,  გარდაცვალების შემდეგ დონორობაზე თანხმობას ოჯახის წევრთა განსაზღვრული წრე გასცემს.     მიუხედავად იმისა,  რომ გარდაცვლილისგან ორგანოს მიღებას კანონი არ კრძალავს,  საქართველოში გვამური დონაციის არცერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა. ამის მიზეზად საქართველოს "ტრანსპლანტოლოგთა ასოციაციის" ხელმძღვანელი საზოგადოების  ფსიქოლოგიურ  მიუღებლობას და ფინანსურ/ტექნიკურ  პრობლემებს ასახელებს. „საქართველოში ორგანოგადანერგილი 386 პაციენტი  ცხოვრობს, მათგან ექვსს გული აქვს გადანერგილი, ექვსივე ოპერაცია საზღვარგარეთ არის ჩატარებული.  საქართველოში  გვამი  დონორის გამოყენების არცერთი პრეცედენტი არ დაფიქსირებულა, თუ არ ჩავთვლით 1977 წელს ჩატარებულ ოპეარციას, როცა ორგანოები მოსკოვიდან ჩამოიტანეს. "კანონი არ კრძალავს გვამურ დონაციას, თუმცა, ამ კუთხით ორი პრობლემა არსებობს.  მოსახლეობაში არ არის მენტალური და ფსიქოლოგიური მზაობა, გარდაცვლილი ახლობლის ორგანოების გაცემაზე დასთანხმდნენ. "მეორე პრობლემა არის ფინანსური ხარჯები, გარდაცვლილის ორგანოს გამოსაყენებლად საჭიროა, მოძებნო შესაფერისი პაციენტი, ამის გასარკვევად  კი საჭიროა ძვირადღირებული კვლევა. არსებობს სია, ვის ესაჭიროება გადანერგვა,  თუმცა, ფინანსური ხარჯების გამო, კვლევა,  როგორი დონორი სჭირდებათ, არა აქვთ ჩატარებული. შესაბამისად, არ არსებობს ორგანოების  მომლოდინეთა სია,"  -  აცხადებს „ფორტუნასთან“ გია თომაძე.  

მინდა, გავხდე დონორი

გარდაცვალების შემდეგ ორგანოთა გაცემაზე თანხმობა ამ დროისთვის 200- მდე ადამიანს აქვს დაფიქსირებული. ვებ პლატფორმაზე  ნებისმიერ მსურველს აქვს საშუალება, დააფიქსიროს სურვილი, გახდეს დონორი გარდაცვალების შემდეგ ან დააფიქსიროს უარი დონორობაზე. მიუხედავად იმისა, რომ თანხმობის შემთხვევაშიც კი, კანონის მიხედვით, საბოლოო გადაწყვეტილებას ორგანს გაცემაზე ოჯახი იღებს, ბაზაში საკუთარი სურვილის დაფიქსირება ოჯახს  გადაწყვეტილების მიღებას უადვილებს, განსაკუთრებით იმ ფონზე, როცა გარდაცვალებიდან ორგანოს ვარგისიანობამდე დრო შეზღუდულია. არავინ არის დაზღვეული გადანერგვის საჭიროებისგან. სპეციალისტის განმარტებით,  საკითხს ადამიანებმა აუცილებლად პაციენტის პოზიციიდანაც უნდა შეხედონ - უსამართლობაა, არ გავცეთ ორგანო მაშინ, როცა ერთ გარდაცვლილს შეუძლია, მინუმიმ, 7 ადამიანს შეუნარჩუნოს სიცოცხლე. "ტრანსპლანტოლოგიის ასოციაციის" ხელმძღვანელი გვამურ დონაციასთან დაკავშირებული მენტალური პრობლემის მოსახსნელად საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებას მიიჩნევს მნიშვნელოვნად. მისი პროგნოზით, პირველი გვამური დონაციის შემთხვევა, არ არის გამორიცხული, 2018 წელსაც დაფიქსირდეს.    

თამუნა გოგუაძე 

[post_title] => სიცოცხლე სიკვდილის შემდეგ - რა მომავალი აქვს საქართველოში გვამურ დონაციას [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => sicockhle-sikvdilis-shemdeg-ra-momavali-aqvs-saqartveloshi-gvamur-donacias [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-04-19 14:19:25 [post_modified_gmt] => 2018-04-19 10:19:25 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=233168 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 233406 [post_author] => 12 [post_date] => 2018-04-19 12:12:18 [post_date_gmt] => 2018-04-19 08:12:18 [post_content] => სანტექნიკოსი, მილების შემდუღებელი, მაღაროელი, ნავთობის გადამამუშავებელი, ავტომობილის შემკეთებელი, მინისა და პლასტმასის მწარმოებელი, ფოლადის შემდუღებელი, რეზინის პროდუქტების მწარმოებელი, ბენზინგასამართ სადგურებში მომუშავე ადამიანები  - ეს არასრული სიაა იმ საქმიანობების, სადაც დასაქმებული ადამიანები, მედიკოსთა მტკიცებით, სისხლში ტყვიის შემცვლელობის მაღალი რისკის ჯგუფს შეადგენენ. გარდა ამისა, მათ რიცხვში შედიან ის ადამიანებიც, რომლებსაც მუდმივი შეხება აქვთ საღებავთან, მათ შორის ბინის რემონტთან. ტყვიის საკითხი საზოგადოებაში მას შემდეგ გახდა აქტუალური, რაც ქართულ სუნელებში ტყვიის შემცველობის შესახებ ინფორმაცია გავრცელდა. მოგვიანებით კი აღმოჩნდა, რომ ტყვიის ზედმეტი შემცველობა, სუნელების გარდა, ხორცში, რძეში, სასმელ წყალში, ჭარხალში, ნალექიან ყავაში, თხილში, თევზში, კვერცხსა და მარილშიც ფიქსირდება. დარღვევები ხშირი იყო ხორცისა და რძის შემთხვევაში. „დაავადებათა კონტროლის ცენტრი“ ჯერ კიდევ გასულ წელს საუბრობდა სისხლში ტყვიის შემცვლელობის განსაზღვრის მასშტაბური კვლევის ჩატარებასთან დაკავშირებით. როგორც „ფორტუნას“ ცენტრის არაგადამდებ დაავადებათა დეპარტამენტის უფროსმა, ლელა სტურუამ, განუცხადა, კვლევა 100 ადამიანს წლის დასაწყისში უკვე ჩაუტარდა. ზაფხულში იგეგმება 1000 ტესტის შეძენა, რომლებიც ორსულებსა და ბავშვებზე გაკეთდება, შემოდგომაზე კი UNICEF-ი გეგმავს მასშტაბურ მულტიინდიკატორულ კვლევას, რომელიც უპასუხებს კითხვას, რა მდგომარეობაა ქვეყანაში ამ მიმართულებით. ლელა სტურუას ინფორმაციით, წლის დასაწყისში ჩატარებული კვლევის პირველადი მონაცემები საგანგაშო არაა, თუმცა, კვლევის შედეგები გადაგზავნილია ამერიკის შეერთებულ შტატებში. პასუხები კი, დაახლოებით, ერთ თვეში იქნება.
„ორი წლის წინ რა კვლევაც ჩატარდა, იმ კვლევაში ვისაც ჰქონდა მაღალი მაჩვენებელი,  იმათთვის თავიდან ჩატარდა. გარდა ამისა, სხვადასხვა ადამიანებმა მოგვმართეს, რომელსაც შვილებისთვის ჰქონდათ გაკეთებული და იყო მაღალი მაჩვენებელი და მოგვმართეს სხვასხვა პათოლოგიის მქონე ბავშვების მშობლებმა. სწორედ მათ გავუკეთეთ ეს ანალიზი. ასევე იყო აღებული წყლისა და სურსათის სინჯებიც. გარდა ამისა, UNICEF-ი შემოდგომაზე გეგმავს კვლევის ჩატარებას, რომელიც იქნება მულტი ინდიკატორული კვლევა, ეს კი უმარავ  ინდიკატორზე გვაძლევს პასუხს. სახელმწიფოს თხოვნით, UNICEF-მა ჩადო ამ კვლევაში ახალი მოდული  - ტყვიის მოდული, რომელიც მოგვემს შესაძლებლობას და უპასუხებს კითხვას, რა მდგომარეობაა ამ მიმართულებით ქვეყანაში. კვლევის შედეგები გვექნება 2019 წლის დასაწყისისთვის და გვეცოდინება, არის თუ არა საგანგაშო ეს მაჩვენებელი. შეფასდება სისხლში ტყვიის შემცვლელობა და შეივსება კითხვარი,“ - განაცხადა ლელა სტურუამ.
როგორც „ფორტუნასთან“ საუბრისას ტოქსიკოლოგი სოსო კუტუბიძე ამბობს, ტყვიით მწვავე მოწამვლა ჰაერში არსებული იმ კონცენტრაციით, რაც არის, არ ხდება, ეს არის ქრონიკული მოწამვლა.
„ასეთი პაციენტები მიდიან იმ კლინიკაში და იმ სპეციალისტთან, რომელი  სიმპტომიც გამოუვლინდებათ. ვთქვათ, თავის ტვინის მხრივ, გულ სისხლძარღვთა  სისტემის მხრივ, ეს უკვე მათ უნდა დააყენონ საკითხი, გამოიკვლიონ თუ არა. ჩემთან იყო ერთადერთი შემთხვევა მომართვიანობის. ანუ, არც ისე ხშირია ამ ტიპის ინტოქსიკაციით მომართვიანობა,“ -  განაცხადა სოსო კუტუბიძემ.
ის, რომ ტყვიით მოწამლულ გარემოში ვცხოვრობთ, ამაზე ღიად საუბრობს პედიატრი ეკა უბერიც. მისი თქმით, ამის წყარო არის, პირველ რიგში, დაბინძურებული ჰაერი, ძველი შენობები, სათამაშოები, საკვები პროდუქტები და ა.შ. ეკა უბერის თქმით, ტყვიითი ინტოქსიკაცია შეიძლება, გამოვლინდეს ნერვული სისტემის დაზიანებით, აღგზნებით და არა გულისრევა, ღებინება-დიარეით. თუმცა, ნერვული სისტემის დაზიანება, პედიატრის განმარტებით, სხვა დაავადებასაც ახასიათებს. პრევენციის საშუალება კი არის ერთადერთი - სუფთა ჰაერი და სუფთა გარემო.     ქეთი გიგოლაშვილი [post_title] => საშიში და სარისკო პროფესიები, სადაც დასაქმებულებს სისხლში ტყვიის მაღალი შემცველობა აქვთ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => sashishi-da-sarisko-profesiebi-sadac-dasaqmebulebs-siskhlshi-tyviis-maghali-shemcveloba-aqvt [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-04-19 13:37:38 [post_modified_gmt] => 2018-04-19 09:37:38 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=233406 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 234387 [post_author] => 12 [post_date] => 2018-04-20 17:13:32 [post_date_gmt] => 2018-04-20 13:13:32 [post_content] => საღამოს 8 საათიდან დილამდე, თბილისს ღამის ახალი ცხოვრება ექნება. კინოთეატრები ღია ცის ქვეშ, მუზეუმები, კლუბები, ბიბლიოთეკა, ტრანსპორტი და კვების ობიექტები. მერიის მიერ წარმოდგენილი ღამის თბილისის ეკონომიკის პროექტში მსოფლიოს ქალაქების ღამის ცხოვრების გამოცდილება გაითვალისწინეს, მათ შორის: ლონდონის, ვილნიუსის, ნიუ-იორკის, ბერლინის, გლაზგოს პრაქტიკა. გაჟღერდა იდეა, რომ ღამის თბილისს შესაძლოა „ღამის მერიც" ჰყავდეს და ამ თანამდებობას პროექტის პროდიუსერი სერგი გვარჯალაძე შეითავსებს. კახა კალაძემ დღეს ხუმრობით აღნიშნა, რომ გვარჯალაძე ღამის ქალაქის მერი ისედაც არის,  შემოიღებენ თუ არა ამ თანამდებობას ოფიციალურად, „დღის მერს“ არ დაუკონკრეტებია.
„რატომ ღამის ეკონომიკა, ამას მარტივი პასუხი აქვს - დროა, განვავითაროთ და შევქმნათ ახალი სერვისები თბილისის ტურისტული პოტენციალის ასათვისებლად. უკეთ წარმოვაჩინოთ ჩვენი კულტურა და ხელოვნება, დედაქალაქის უძველესი არქიტექტურა, რომელიც განსაკუთრებული მოწონებით სარგებლობს ტურისტებში. გაჩნდება ახალი საინტერესო სივრცეები თბილისის სხვადასხვა უბნებში", - განმარტა დღეს თბილსიის მერმა პროექტის პრეზენტაციისას.
    იმის გათვალისწინებით, რომ ქალაქში რესტორნების ნაწილი, კლუბები და გასართობის სივრცეები ისედაც არის, პროექტის სიახლე ავტორებისა და ინიციატორების განმარტებით, ამ ყველაფრისთვის მასშტაბურობის შეძენაა. ახალი პროექტის მიხედვით ღამით, ქალაქში დასვენებისა და გართობის წერტილები ყველა რაიონში იქნება გადანაწილებული.
ღამით, ტურისტს ქალაქში აქვს რამდენიმე  წერტილი ცენტრალურ უბანში და არ აქვს საშუალება გაეცნოს, დაათვალიეროს სხვა უბნები. მაგალითად, გლდანში, ყველაფერი დასაწყისშია თავმოყრილი,  მაშინ, როცა შიდა სივრცეები აუთვისებელია“, - ამბობს პროექტის პროდიუსერი სერგი გვარჯალაძე.
სივრცეების ათვისების კიდევ ერთი იდეა პროექტის მიხედვით საბჭოთა დროინდელი ინდუსტრიული შენობების ახლებურად გამოყენებაა. ამის მაგალითი ქალაქში უკვე არსებობს - ე.წ. ფაბრიკის ტერიტორია, სადაც გასართობი, დასასვენებელი სივრცეა მოწყობილი. ასეთი ძველი ინდუსტრიული შენობები აღირიცხება და არქიტექტურისა და ადგილმდებარეობის მიხედვით განისაზღვრება რა ფუნქცია „მოუხდება“.   „მოიზიდე და დატოვე“  -  დაახლოებით ასეთია ღამის ეკონომიკის გათვლა ტურისტულ სექტორზე. როგორც ტურიზმის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი გიორგი ჩოგოვაძე ამბობს, საქართველოში ტურისტული ბუმია. ვიზიტორების ახალი ნაკადის მოზიდვასთან ერთად დამატებითი ამოცანაა შეიქმნას საინტერესო გარემო, რომელიც ტურისტს მეტი დროით დატოვებს ქვეყანაში. ამ იდეას იზიარებს  სერგი გვარჯალაძეც.
„ტურისტების 50 პროცენტი დედაქალაქზე მოდის, ჩვენი მიზანია ქვეყანაში ყოფნის ხანგრძლივობა გავზარდოთ. უნდა შევთავაზოთ საინტერესო ღონისძიებები, უნდა იყოს მეტი ღამის რესტორანი, მნიშვნელოვანია  ქართული კულინარიის, ქართული ღვინის გაცნობა“, - ამბობს პროექტის პროდიუსერი.
    ღამის თბილისის პროექტში ერთ-ერთი ცენტრალური ნაწილი კლუბური ცხოვრებისა და ელექტრონული მუსიკის განვითარების პერსპექტივას უჭირავს. ამ მიმართულებით მერია აკუსტიკური დაბინძურების აღმოსაფხვრელად (ხმაურის) სპეციალისტების ჩართულობით კლუბებისთვის ტექნიკური დახმარების გაწევასაც გეგმავს. ინიციატივას საკლუბო სექტორის წარმომადგენლები დადებითად აფასებენ. „ინფრასტრუქტურა, ხმის რეგულირება ჩვენთვის პრობლებაა, ასევე სტუმრების ტრანსპორტით უზრუნველყოფა. ასეთი მასშტაბური პროექტების განხორციელება მერიის ან ინვესტორების ჩართულობის გარეშე მხოლოდ კლუბს ძალიან გაუჭირდებოდა. იმედია საუბარი საუბრად არ დარჩება და ქმედითი ნაბიჯებიც მოჰყვება“, - ამბობს კლუბ „ელექტროვერკის“ დამფუძნებელი ზურა მაჭავარიანი. ქალაქის ახალი, ღამის ეკონომიკის განვითარებას მერია მინიმალური საბიუჯეტო დანახარჯებით გეგმავს. მთავარი აქცენტი ბიზნესის ჩართულობასა და დონორ ორგანიზაციებზე კეთდება. ყველა უბნის ეკონომიკური, სოციალური, კულტურული და საინვესტიციო პოტენციალის შესასწავლად მერია ახალი კვლევას იწყებს, რომელსაც სამომავლოდ ღამის თბილისის განვითარების სტრატეგია დაეფუძნება.  

თამუნა გოგუაძე

  [post_title] => „ღამის მერი“ და „გუგუნი“ - ღამის თბილისის პროექტის დეტალები [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ghamis-meri-da-guguni-ghamis-tbilisis-proeqtis-detalebi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-04-20 17:13:32 [post_modified_gmt] => 2018-04-20 13:13:32 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=234387 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 492 [max_num_pages] => 164 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 74fb45a52a8d0bff4461194689fee32a [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები