„პორტალი” ფენტეზის  სამყაროში – რუელ ტოლკინის „ჰურინის შვილები” ქართულად

პოპულარული

„პორტალი” ფენტეზის  სამყაროში – რუელ ტოლკინის „ჰურინის შვილები” ქართულად

1 აგვისტოს თბილისში  ჯონ რონალდ რუელ ტოლკინის რომანის ჰურინის შვილების”  ქართული თარგმანის პრეზენტაცია გაიმართა. წიგნი, რომელიც 2007 წელს გამოიცა და მსოფლიო მასშტაბით ფენტეზის ჟანრში ერთ-ერთი ბესტსელერია, ქართულად  გიორგი გომართელმა თარგმნა.

წიგნი პროექტ “პორტალის” პირველი გამოცემაა. პროექტის ფარგლებში იგეგმება  ფენტეზისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის საუკეთესო ლიტერატურულ ნიმუშების წიგნების გამოშვება. ეს არის მკითხველების მიერ შერჩეული წიგნები, ერთგვარი რეკომენდაცია, რომ წაიკითხოთ, ისიამოვნოთ და ტელეპორტირდეთ სხვა სამყაროში.

რატომ გაკეთდა არჩევანი კონკრეტულად ამ წიგნზე და როგორია მკითხველის და  მთარგმნელის აღქმა, ამ და კიდევ სხვა თემებზე „ფორტუნა“ გიორგი გომართელს ესაუბრა.

რატომ ტოლკინი და “ჰურინის შვილები”?

გ.გ: ტოლკინი ჩემი ერთ-ერთი საყვარელი მწერალია  და შეიძლება, ითქვას, ჩემთვის ერთი საფეხურით სხვებზე მაღლა დგას, რადგან ბავშვობიდანვე შემიყვარდა მისი შექმნილი სამყარო, რომელსაც ჯერ ეკრანიდან გავეცანი, მის ნაწარმოებების წაკითხვით კი ეს სიყვარული უფრო გამიძლიერდა. რატომ ჰურინის შვილები? – ჩემთვის ეს სრულიად ახალი გამოწვევა აღმოჩნდა. სილმარილიონში ეს ამბავი მოკლედ არის გადმოცემული, ამიტომ გადავწყვიტე წიგნი ორიგინალში წამეკითხა, რადგან ქართული თარგმანი არ არსებობდა და ამ კითხვის პროცესში გამიჩნდა იდეა ჩემი თავისთვის მიმენიჭებინა სიამოვნება და მისი თარგმნა მეცადა. ჰურინის შვილები გასაოცარი ნაშრომია, ძალიან საინტერესო და ჩამთრევი სიუჟეტით და ორმაგად საინტერესო იყო წაკითხვაც და შემდგომ თარგმნაც, სხვადასხვა ემოციები დამიტოვა.

– რამდენად რთული იყო თარგმნის პროცესი?

გ.გ: ჩემდა გასაკვირად, არ გამჭირვებია. ზოგადად “სილმარილიონისეული“ ტექსტები რთული და საფრთხილოა, მით უმეტეს, როდესაც თარგმანში ავტორის შემოქმედებისთვის დამახასიათებელი რიტმი უნდა შეინარჩუნო. ამას შინაგანი გათავისება სჭირდება. და რამდენად გამომივიდა ეს, მკითხველმა უნდა შეაფასოს.

– დიდხანს მუშაობდით თარგმანზე?

გ.გ: 6 თვე დაახლოებით. არ ვჩქარობდი, რადგან არც არსად მეჩქარებოდა, მთლიანად ჩემი სიამოვნებისთვის ვთარგმნიდი და ვცდილობდი, ყოველი მონაკვეთი მაქსიმალურად ისე გამემართა, როგორც ამას წაკითხვისას და გააზრებისას ვგრძნობდი. ამიტომ ერთსა და იმავე ადგილს ხშირად ვუბრუნდებოდი, სანამ მაქსიმალურად კარგად არ დავხვეწდი.

– პროექტი “პორტალი” აგრძელებს ფენტეზისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის წიგნების გამოშვებას. იქნება მათ შორის თქვენი შემდეგი თარგმანიც?

გ.გ: ეს არაჩვეულებრივი პროექტია და ნიშანდობლივია, რომ ის ტოლკინმა გახსნა, რადგან თამამად შეიძლება, ითქვას, რომ ამ მწერალმა ფენტეზის ჟანრს დაუდო დასაბამი და დღეს ამ ჟანრს ძალიან ბევრი ღირსეული მემკვიდრეები ჰყავს, თუნდაც ჯორჯ მარტინისა და ჯოან როულინგის სახით. „პორტალის“ საშუალებით კიდევ ბევრ შედარებით ძველ და თანამედროვე მწერლის წიგნებს გაეცნობით, რომელთა უდიდესი ნაწილი, როგორც ვიცი, პირველად ითარგმნება. მათ შორის ერთ-ერთი იქნება წიგნიც, რომელზეც ახლა ვმუშაობ. ძალიან საინტერესო, მდიდარი და მრავალფეროვანი ფენტეზისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის წიგნები ელოდება მკითხველს.

– რა არის მთავარი თარგმნის პროცესში?

გ.გ: მიუხედავად იმისა, რომ ამ საქმეში ჯერ დიდი გამოცდილებით ვერ დავიკვეხნი, ალბათ ყველაზე მთავარი ტექსტის გათავისება და მისი რიტმის შეგრძნებაა, რომელიც უცვლელად უნდა გადმოიტანო მშობლიურ ენაზე, ქართული თარგმანი შინაარსობრივად და განწყობისეულად ძალიან ახლოს უნდა იყოს დედანთან, ეს არის მთავარი გამოწვევა და, თუ ამ დავალებას კარგად გაართმევ თავს, მხოლოდ მაშინ იქნება თარგმანი საინტერესო მკითხველისათვის.

– რა პრობლემები დგას დღეს მთარგმნელობით სფეროში? რა უნდა შეიცვალოს, თქვენი გადმოსახედიდან?

გ.გ: ალბათ მაინც ის, რომ უამრავი საინტერესო ლიტერატურა არსებობს, რომელიც სათარგმნია და ამისთვის აუცილებელია ნება. სასიხარულოა, რომ მეტ და მეტ ახალ წიგნებს ვხედავთ წიგნების მაღაზიებში, რომლებიც აქამდე არ იყო ნათარგმნი, ეს კარგი ტენდენციაა. ჩვენს ქვეყანაში მთარგმნელობითი რესურსი ნამდვილად არის და ეს ახალი საინტერესო მულტიჟანრობრივი წიგნების გადმოქართულებაში მაქსიმალურად უნდა იქნეს გამოყენებული.

– ზოგადად რა ჟანრის ლიტერატურას კითხულობთ?

გ.გ: ძალინ მიყვარს სათავგადასავლო ჟანრის რომანები, რომლებიც ფილოსოფიური და ეგზისტენციალური წიაღსვლებითაა გაჯერებული. რა თქმა უნდა ფენტეზისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის წიგნებსაც აქტიურად ვკითხულობ. ამ შემთხვევაში ჩემთვის ჟანრს დიდი მნიშვნელობა არ აქვს, შეიძლება უეცრად სადღაც წიგნის სახელი გავიგონო და მხოლოდ სახელმაც დამაინტერესოს და ამიტომაც დავიწყო კითხვა. ხშირ შემთხვევაში განწყობისდა მიხედვით ვკითხულობ. შესაძლოა, წიგნს ამის გამო რამდენჯერმეც მივუბრუნდე.

– ვინ არის თქვენი საყვარელი მწერალი? 

გ.გ: ტოლკინი, კერუაკი, ლონდონი, ტოლსტოი, რემარკი, სკოტ ფიცჯერალდი. ესენი ალბათ ყველაზე გამორჩეულად.

– აქვე გკითხავთ, ვინ არის თქვენი საყვარელი მთარგმნელი?

გ.გ: თუ გავითვალისწინებთ ჟანრობრივ მრავალფეროვნებას, ჩემი აზრით დღეს ნიკა სამუშია გამორჩეულად კარგად თარგმნის.

– ბოლოს წაკითხული წიგნებიდან რომელმა მოახდინა თქვენზე ყველაზე დიდი შთაბეჭდილება?

გ.გ: ორი წიგნია ასეთი – ჰენრი დევიდ თოროსუოლდენი“ და ჯეკ კერუაკის „დჰარმის მაწანწალები“.

 

 

ესაუბრა თათია მეგენეიშვილი 

ახალი ამბები / კულტურა /

|

4 აგვისტო, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => hurinis-shvilebi
                                    [2] => qartuli-targmani
                                    [3] => giorgi-gomarteli
                                    [4] => ruel-tolkini
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 151145
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => hurinis-shvilebi
                                    [2] => qartuli-targmani
                                    [3] => giorgi-gomarteli
                                    [4] => ruel-tolkini
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 151145
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 646
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => hurinis-shvilebi
                                    [2] => qartuli-targmani
                                    [3] => giorgi-gomarteli
                                    [4] => ruel-tolkini
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => interviu
                                    [1] => hurinis-shvilebi
                                    [2] => qartuli-targmani
                                    [3] => giorgi-gomarteli
                                    [4] => ruel-tolkini
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (151145) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (646,17858,17859,17860,17878)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 218546
                    [post_author] => 21
                    [post_date] => 2018-02-28 13:08:34
                    [post_date_gmt] => 2018-02-28 09:08:34
                    [post_content] => არჩილ ტატუნაშვილის საეჭვო ვითარებაში გარდაცვალების საქმეზე გაერო, ევროკავშირი, ევროპარლამენტარები და სხვადასხვა ქვეყნის საგარეო უწყებები მოითხოვენ, საქმის გამოძიება ობიექტურად და გამჭვირვალედ ჩატარდეს და დადგინდეს, რა გახდა ახალგორიდან 22 თებერვალს გატაცებული 34 წლის კაცის გარდაცვალების მიზეზი.

ექსპერტიზის პროცესში რუსი ექსპერტების ჩართვის მოტივით საოკუპაციო რეჟიმი ცხედრის გადმოცემაზე ისევ უარს ამბობს. ოჯახი კი დარწმუნებულია, რომ გადმოსვენება წამების კვალის გასაქრობად ჭიანურდება. რეზოლუციის პროექტში, რომელსაც პარლამენტი ახლა ამზადებს, მომხდარზე მთელი პასუხისმგებლობა რუსეთს ეკისრება.

ამ დრომდე ღიად რჩება ტატუნაშვილთან ერთად დაკავებული კიდევ ორი მოქალაქის საკითხი. გათავისუფლების მიუხედავად, ისინი კვლავ ოკუპირებულ რეგიონში რჩებიან.

რამდენიმე დღის წინ ახალგორში გარდაცვლილი არჩილ ტატუნაშვილის ექსპერტიზის მასალები და საბუთები ოკუპირებული ცხინვალიდან რუსეთის ფედერაციაში გადააგზავნეს. როგორც საოკუოპაციო რეჟიმის წარმომადგენლები აცხადებენ, მათ შესაბამისი ექსპერტიზა ადგილზე ვერ ჩაატარეს, რის შემდეგად საბუთების რუსეთში გადაგზავნა აუცილებელი გახდა.

ტატუნაშვილის დედა აცხადებს, რომ მის შვილს ოკუპირებულ ახალგორში მტერი არ ჰყავდა. მისი თქმით, არჩილ ტატუნაშვილმა ახალგორში პროდუქტი შეიტანა და მანქანაში დანაც კი არ ედო. დედა ამბობს, რომ ბრალდება, თითქოს ტატუნაშვილი ტერორისტულ აქტს აწყობდა, სიცრუეა და მისი შვილი ბორკილებდადებული წამებით უმიზეზოდ მოკლეს.
,,ჩემი მკვდარი შვილი დამიბრუნონ. ხუთი დღეა მიცვალებულია და პასუხს არ მაძლევენ, როდის მოიყვანენ ჩემს შვილს, რომ დავიტირო...სურათებს დავტირი.... მთავრობას თუ არ შეუძლია, პატრიარქი მაინც დაგვეხმაროს,“ - ამბობს არჩილ ტატუნაშვილის დედა, რუსუდან ტატუნაშვილი.
რუსეთის მხრიდან ძალის დემონსტრირება თუ სახელმწიფო პასუხისმგებლობის საკითხი - „ფორტუნას“ პოლიტოლოგი და საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი, თორნიკე შარაშენიძე, ესაუბრა.
  • ბატონო თორნიკე, ვისაუბროთ ტატუნაშვილის ფაქტთან დაკავშირებით. რაც მოხდა, არის თუ არა ეს ხელისუფლების პასუხისმგებლობის საკითხი? 
 
  • თორნიკე შარაშენიძე: ბუნებრივია, ეს არის ხელისუფლების პასუხისმგებლობის საკითხი. ხელისუფლებამ, როგორც ჩანს, აბსოლუტურად მიუშვა სიტუაცია ოკუპირებულ ტერიტორიებზე. თუ აქამდე ჩვენი სპეცსამსახურები იყვნენ ძალიან აქტიურები და ამის გამო, ვერც აფხაზი და ვერც ოსი სეპარატისტები ვერ ბედავდნენ მსგავს თავხედობებს, რადგანაც იცოდნენ, რომ ამას ჩვენი სპეცსამსახურების მხრიდან ადეკვატური რეაგირება და შურისძიება მოჰყვებოდა, ახლა ეს ასე აღარ ხდება და მათთვის მსგავსი ქმედებები ჩვეულებრივი ამბავია.
 
  • თქვენი შეფასებით, რამდენად არის აღნიშნული ფაქტი რუსეთის მხრიდან ძალის დემონსტრირება? 
 
  • თორნიკე შარაშენიძე: რუსეთი ნაკლებად მგონია აქ ჩართული, აქ უფრო სეპარატისტების ინიციატივასთან გვაქვს საქმე. გავიხსენოთ, რომ რამდენიმე წლის წინ მსგავს საქმეს ვერ გაბედავდნენ ვერც რუსები, ვერც ოსები და ვერც აფხაზები.
 
  • გალში და ახალგორში მცხოვრები ქართველებისთვის რას აკეთებს ხელისუფლება?        
 
  • თორნიკე შარაშენიძე: ბუნებრივია, უჭირთ ის, რომ გალში ქართველები დაიცვან. იქ ჩვეულებრივი აპარტეიდია, როცა ქართველებს ქართულად საუბარს უშლიან. ამ პირობებში, ბუნებრივია, უჭირს ხელისუფლებას რაღაცების კეთება. როცა ხელისუფლება ვერ აკეთებს ვერაფერს, სწორედ ამ დროს საქმეში ისევ და ისევ სპეცსამსახურები უნდა ჩაერიოს. ხელისუფლება, ასე ვთქვათ, ოფიციალურად პასუხს არაფერზე აგებს, მაგრამ ამავე დროს, ყველა მშვენივრად ხვდება, რომ ამ სპეცსამსახურების მოქმედების უკან დგას სახელმწიფო. ასეც უნდა იყოს, ასე არის მიღებული თავმოყვარე სახელმწიფოებში.
 
  • თქვენი შეფასებით, გალსა და ახალგორში როგორი მდგომარეობაა ჯანდაცვის, განათლების და სოფლის მეურნეობის მხრივ?
 
  • თორნიკე შარაშენიძე: ჩვენ არ გაგვაჩნია არანაირი ბერკეტი, რომ ვაიძულოთ, ქართულად ასწავლონ სკოლებში. ჯანმრთელობას რაც შეეხება, როგორც ცნობილია, ჩვენ სეპარატისტებს უფასოდ ვმკურნალობთ. ესეც, მართალი გითხრათ, მე შეცდომად მიმაჩნია. როგორც ვიცი, უფასო ჯანდაცვის პროგრამები ამ ტერიტორიებზე მცხოვრები ქართველებისთვისაც გავრცელდა.
 
  • როგორ ხდება ადამიანის უფლებების დაცვა აღნიშნულ ტერიტორიებზე? 
 
  • თორნიკე შარაშენიძე: ფაქტობრივად, ვერ ხდება, რთულია. ამ მხრივ, ისევ და ისევ, მთავრობამ უნდა მოახდინოს სხვაგვარი გავლენა. კვლავ განვმეორდები, სწორედ ამისთვის არსებობს სპეცსამსახურები.
     

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => რუსეთი ნაკლებად, აქ უფრო სეპარატისტების ინიციატივასთან გვაქვს საქმე - თორნიკე შარაშენიძე ტატუნაშვილის საქმეზე [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ruseti-naklebad-aq-ufro-separatistebis-iniciativastan-gvaqvs-saqme-tornike-sharashenidze-tatunashvilis-saqmeze [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-02-28 13:08:42 [post_modified_gmt] => 2018-02-28 09:08:42 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=218546 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 213580 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-02-13 14:52:23 [post_date_gmt] => 2018-02-13 10:52:23 [post_content] => მაღალი ტემპერატურა, მუცლის ტკივილი, უმადობა და ღებინება - ეს სიმპტომები, რომლებიც, როგორც წესი, ზოგად ინტოქსიკაციას ახასიათებს, შესაძლოა, ჭიანაწლავის, იგივე აპენდიქსის, ანთებაზეც მეტყველებდეს. მედიკოსები განმარტავენ, რომ დაავადებისთვის დამახასიათებელი სიმპტომები მოზარდებსა და ზრდასრულ ადამიანებში განსხვავებულად ვლინდება. ექიმების თქმით, მცირეწლოვან ბავშვებში აპენდიქსის ანთების დიაგნოზი განსაკუთრებით რთულად ისმება, რადგან პატარები ტკივილის ადგილსა და ხანგრძლივობას, როგორც წესი, სწორად ვერ უთითებენ. 11 წლის მარიამი რამდენიმე დღის განმავლობაში მუცელს იტკიებდა და, როგორც მისი მშობელი ამბობს, სიარულიც უჭირდა. თავად მარიამი „ფორტუნასთან“ ყვება, რომ განსაკუთრებულ დისკომფორტს მარჯვენა ფეხით გადაადგილება და მასზე დაყრდნობა უქმნიდა. მარიამის დედა, თამუნა, ამბობს, რომ  მარჯვენა ფეხის ე.წ. გაკავება და პარალელურად მუცლის ტკივილი ჭიანაწლავის ანთება ეგონა და ოპერაციულ მკურნალობას მიმართა.
„საავადმყოფოში მაღალი ტემპერატურით, მუცლის ტკივილით და მარჯვენა ფეხის გაკავების სიმპტომებით წავედით. რამდენიმესაათიანი დაკვირვების შემდეგ, ექიმებმა აპენდიქსის ოპერაციის გადაწყვეტილება მიიღეს. თუმცა ოპერაციის შემდეგ, მედიკოსებმა სულ სხვა პრობლემა დაასახელეს - მათი თქმით, ბავშვს ნაღვლის ბუშტის ანთება დაუდგინდა. რაღას შევცვლიდით? ჭიანაწლავი უკვე ამოჭრილი იყო, ამიტომ ახლა მკურნალობა სხვა მიმართულებით გავაგრძელეთ,“ - უთხრა „ფორტუნას“ მშობელმა.
ბავშვთა ქირურგი, დავით წაქაძე, განმარტავს, რომ ჭიანაწლავის ანთებისთვის დამახასიათებელი მარჯვენა ფერდქვეშ დისკომფორტი ან ტკივილის შეგრძნებაა. იმის გამო, რომ ეს სიმპტომი ნაღვლის ბუშტის ანთებასაც  თან ახლავს და იმიტომაც, რომ მოზარდმა, შესაძლოა, ტკივილის ადგილის ზუსტი ლოკალიზება ვერ მოახდინა, შესაძლოა, მარიამს აპენდიქსის ოპერაცია არც დასჭირვებოდა. დავით წაქაძე: ჭიანაწლავის ანთების შემთხვევების 97%-100%-ში პაციენტებს, ძირითადად, მუცლის მარჯვენა მხარეს ტკივილი აღენიშნებათ. ღებინება შემთხვევათა 50%-60%-ში გვხვდება, გულისრევა - 70%-80%-ში. ასევე, ძალიან გავრცელებული სიმპტომი უმადობაა. რაც შეეხება ტემპერატურას, კუჭის აშლას ან შეკრულობას, ეს სიმპტომები შემთხვევათა დაახლოებით 15%-20%-ში იჩენს თავს.
  • რა განსხვავებით ვლინდება აპენდიქსის ანთება ბავშვებსა და მოზრდილებს შორის?
დავით წაქაძე: ბავშვებსა და მოზრდილებს შორის განსხვავება იმდენად დიდია, რომ მოზრდილების ქირურგს დიაგნოზის დასმა უჭირს, ასევე, ბავშვთა ასაკის ექიმს უჭირს დიაგნოსტიკა და მკურნალობა. 3 წლამდე ასაკის ბავშვებში აპენდიქსის ანთება გაცილებით სხვანაირად მიმდინარეობს, ვიდრე 3-დან 18 წლის ასაკობრივ პაციენტებში. აპენდიქსის ანთების ზოგადი სიმპტომებია ტემპერატურული რეაქცია, ღებინება, საერთო სისუსტე. ეს სიმპტომები მეტად დამახასიათებელია მცირე ასაკის ბავშვებისთვის, ვიდრე მოზრდილებისთვის. ამასთან, მცირე ასაკის ბავშვს უჭირს ტკივილის ადგილის და ხანგრძლივობის მითითება.
  • უშუალოდ ოპერაციულ მკურნალობაზე რომ ვისაუბროთ, რამდენ ხანს გრძელდება ჭიანაწლავის ოპერაცია?
დავით წაქაძე: როდესაც ოპერაციულ მკურნალობაზე ვსაუბრობთ, უნდა ვახსენოთ როგორც კლასიკური, ღია წესით, ოპერაციული მკურნალობა, ასევე თანამედროვე ლაპარასკოპიული მეთოდით. სავარაუდოდ, ბავშვთა ასაკში საკუთრივ ქირურგიული სტადია ნახევარი საათიდან ორ საათამდე შეიძლება, გაგრძელდეს. ამ პროცესს ანესთეზიის დრო შეიძლება, დაემატოს. გართულებები და გვერდითი ეფექტები, რასაკვირველია, ყველა სამედიცინო მანიპულაციას შეიძლება, ახლდეს თან, მაგრამ დღევანდელი თანამედროვე მედიცინის პირობებში, თუ დიაგნოზი დროულად არის დასმული, ეს გართულებები მინიმუმამდეა დასული.
  • როგორ უნდა შევამზადოთ არასრულწლოვანი პაციენტი ოპერაციისთვის?
დავით წაქაძე: არასრულწლოვანი პაციენტის მომზადება საოპერაციოდ კომპლექსურია, რაც გულისხმობს სიმპტომურ მკურნალობას, მაგალითად, სიცხის დაწევას, გარკვეული დროის განმავლობაში კვების შეზღუდვას. ოპერაციისწინა მომზადება მოიცავს სითხის შევსებას, რაც ძალიან ხშირად ოპერაციამდე დაკარგულია ხოლმე. ამ დაკარგული სითხის ადეკვატური რაოდენობით შევსება ოპერაციის ერთ-ერთი წინაპირობაა. ამასთან, საჭიროა, გაკეთდეს ანტიბიოტიკის პროფილაქტიკური დოზა. საგულისხმოა, რომ შესაძლებელია, პაციენტს ჰქონდეს ტემპერატურა, რომელიც უნდა დაიწიოს და კიდევ სხვა პარამეტრებიც აუცილებლად უნდა მოწესრიგდეს.  
  • როგორი უნდა იყოს პაციენტის კვებისა და დატვირთვის რეჟიმი ოპერაციის შემდგომ?
დავით წაქაძე: პაციენტი პოსტოპერაციულ რეჟიმში უნდა იკვებოს წილადობრივად, 3-4 საათში ერთხელ, მცირე ულუფებით. პირველ დღეს პაციენტს ვაძლევთ სითხეს, რძის პროდუქტებს, მაგალითად, მაწონს; მეორე დღეს ემატება ხაჭო, მცირე რაოდენობით ჰერკულესის ფაფა ან კარტოფილის პიურე. მესამე დღეს შეიძლება, დავამატოთ ხორცის ნახარში, ცხელი კარტოფილის პიურე და ჰერკულესი, ასევე, თოხლოდ მოხარშული კვერცხი. მეოთხე დღეს უკვე შეიძლება, დაემატოს ორცხობილა. ასე ყოველდღიურად თითო-თითო პროდუქტის დამატებით და პაციენტის მდგომარეობის კონტროლით, დაახლოებით, 14-20 დღის განმავლობაში კვება უნდა იყოს მკაცრად რეგულირებული. რაც შეეხება ფიზიკურ აქტივობას, პირველივე დღეს პაციენტი შეიძლება, გადაბრუნდეს, გადმობრუნდეს და წამოჯდეს. მეორე დღიდან უკვე ფეხზე დგება, მესამე დღიდან პაციენტმა თანდათანობით უნდა მოუმატოს აქტივობის ხანგრძლივობას. სრული ფიზიკური აქტივობის მიღწევა უკვე 2 თვის შემდეგ იქნება შესაძლებელი.
  • თუ არსებობს ასაკი, როცა აპენდიქსის ანთება ყველაზე ხშირად ვლინდება?
დავით წაქაძე: არსებობს ასეთი კვლევები, რომლის მიხედვით, აპენდიქსის ანთების მაქსიმალური შემთხვევები 5-დან 10 წლამდე ასაკის პაციენტებში ვლინდება. ყველაზე ხშირად ეს დაავადება ამ პერიოდში ვითარდება. შემდგომი პერიოდი დაკავშირებულია ორგანოს ანატომიურ განვითარებასთან. ეს პერიოდია 10-დან 18 წლამდე ასაკი. ყველაზე იშვიათად კი ანთება 5 წლამდე პერიოდში ვლინდება, თუმცა გამონაკლისის სახით, ოპერაცია ახალშობილისთვისაც გაგვიკეთებია.
  • როგორ დავიცვათ თავი აპენდიქსის ანთებისგან?
დავით წაქაძე: აპენდიქსის გართულებებისგან თავს დაიცავთ მხოლოდ მაშინ, თუ ტკივილის შემთხვევაში დროულად მივმართავთ ბავშვთა ქირურგს. სამწუხაროდ, სხვა რეკომენდაციების მოცემა დღეს თანამედროვე მედიცინას არ შეუძლია.    

თათია კაკიაშვილი

  [post_title] => აპენდიქსი ამოჭრილი იყო, როცა ექიმებმა სხვა დიაგნოზი დასვეს - რა სიმპტომები ახასიათებს აპენდიქსის ანთებას [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => apendiqsi-amochrili-iyo-roca-eqimebma-skhva-diagnozi-dasves-ra-simptomebi-akhasiatebs-apendiqsis-antebas [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-02-13 14:53:12 [post_modified_gmt] => 2018-02-13 10:53:12 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=213580 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 213401 [post_author] => 12 [post_date] => 2018-02-12 17:33:07 [post_date_gmt] => 2018-02-12 13:33:07 [post_content] => „ის ხალხი, ვინც არის „ევროპულ საქართველოში“, თუ ისინი არ არიან პირდაპირ ივანიშვილს მიყიდულები და მე ნამდვილად მიმაჩნია, რომ ასეთი ხალხი იქ არის, ბრმა არ ვარ, გარდა იმისა, ვინც პირდაპირ აიღო ფული და გაყიდა,“ - ეს განცხადება საქართველოს მესამე პრეზიდენტმა, მიხეილ სააკაშვილმა, “ევროპულ საქართველოსთან” დაკავშირებით გააკეთა. მიხეილ სააკაშვილის თქმით, ევროპულ საქართველოში არის ბევრი ისეთი ადამიანი, რომელთაც ივანიშვილისგან ფული არ აუღიათ. სააკაშვილის ამ განცხადებასთან დაკავშირებით, ექსპერტი გია ნოდია „ფორტუნასთან“ ამბობს, რომ ამით მიხეილ სააკაშვილმა „ევროპული საქართველოსა“ და „ნაციონალური მოძრაობის“ შესაძლო თანამშრომლობა, ასევე, პრაიმერისის გამართვა და საპრეზიდენტო არჩევნებზე ერთიანი ოპოზიციური კანდიდატის წარდგენა გამორიცხა. გია ნოდია:  ეს საკმაოდ რთული იქნება იმიტომ, რომ სააკაშვილმა მეორე ყველაზე მნიშვნელოვან ოპოზიციურ პარტიაზე „ევროპულ საქართველოზე“ თქვა, რომ მისი ლიდერები ბიძინა ივანიშვილზე არიან გაყიდული. ამით მან გამორიცხა მათთან თანამშრომლობა. საკუთარ თავთან წინააღმდეგობაში შევიდა. ეს აჩვენებს, რომ თუკი ასეთი დამოკიდებულება არსებობს, რომ „ნაციონალური მოძრაობის“ შემდეგ ყველაზე მსხვილ ოპოზიციურ პარტიასთან ვერ ითანამშრომლებენ. ასე, რომ საკითხის სირთულე თვითონ სააკაშვილის ინტერვიუდან ჩანს.
  • ფინანსურად რამდენად შესაძლებელია პრაიმერისის გამართვა?
გია ნოდია:  რომ იყოს პოლიტიკური ნება და ოპოზიციონერები რომ ხედავდნენ ამის გამართლებას, მაშინ ფინანსებიც გამოიძებნებოდა. საერთოდ, პრაიმერისი მეორე ან მესამეხარისხოვანი საკითხია, საერთოდაც არ არის საჭირო და შესაძლოა, უბრალოდ სოციოლოგიური კვლევით გამოვავლინოთ, ვინ არის უფრო პერსპექტიული კანდიდატი, მთავარია სწორედ ამ საერთო კანდიდატის ყოლის პოლიტიკური ნება.
  • თავის მხრივ, „ლეიბორისტულ პარტიაში“ აცხადებენ, რომ ქვეყანას პრეზიდენტის რანგში ისეთი ქარიზმატული ლიდერი სჭირდება, როგორიც მათი კანდიდატი შალვა ნათელაშვილია. რამდენად რეალურია, რომ ოპოზიციური პარტიები არჩევანს შალვა ნათელაშვილის კანდიდატურაზე შეაჯერებენ?
გია ნოდია:  ეს ძალიან ძნელად წარმომიდგენია. შალვა ნათელაშვილის კანდიდატურა მისაღები არ იქნება. ასე მგონია, რომ სხვა ოპოზიციური პარტიები არ მოინდომებენ ამ კანდიდატურას, ნათელაშვილის მიმართ დამოკიდებულებიდან გამომდინარე. „ევროპული საქართველო“ შეიძლება იყოს ძლიერი ოპოზიციური პარტია და ყველაზე ძლიერად ყოფნის მიზანი ნამდვილად ექნება. სხვა საკითხია, შეძლებს თუ არა ის ლიდერის პოზიციის აღებას. ამ ეტაპზე „ნაციონალურ მოძრაობას“ უფრო მეტი მხარდამჭერი ჰყავს და ის არის ძლიერი.
  • იმ შემთხვევაში, თუ „ევროპული საქართველო“ დაიშლება, ვისთან უფრო ლოგიკური იქნება მისი კავშირი?
გია ნოდია:  იმის გამო, რომ მიხეილ სააკაშვილმა რაღაც თქვა, „ევროპული საქართველო“ არ დაიშლება. გასაგებია, რომ მან ისე თქვა, ყველა არ იგულისხმა, მაგრამ პრაქტიკულად სააკაშვილმა „გაყიდულობა“ დააბრალა „ევროპული საქართველოს“ ლიდერებს. მე არ მგონია, რომ ვინმემ სერიოზულად მიიღოს, თითქოს ლიდერები არიან ცუდები და თვითონ პარტიაში შემავალი ცალკეული ადამიანები კარგები არიან. მიხეილ სააკაშვილმა თქვა, თუ „ევროპული საქართველოს“ ლიდერები დაბრუნდებიან, მივიღებთო, რაც არ ნიშნავს იმას, რომ ცალკე „ევროპულ საქართველოსთან“ ვითანამშრომლებთო. თუ „ევროპულ საქართველოს“ „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ თანამშრომლობის იმედი აქვს, მიუხედავად სააკაშვილის გამონათქვამებისა, „ნაციონალური მოძრაობა“ სწორედ იმიტომ გაიყო, რომ ამ პარტიაში დარჩა ის ხალხი, ვინც პირადად მიხეილ სააკაშვილის ერთგულია, ამიტომ წარმოუდგენელია, მით უმეტეს, სააკაშვილის ასეთი გამონათქვამების შემდეგ, რომ მათ ითანამშრომლონ.
  • რამდენად ლოგიკური იქნება, რომ ე.წ. პრაიმერისის შემთხვევაში, „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ და „ევროპულმა საქართველომ“ ერთიანი კანდიდატი წარადგინონ?
გია ნოდია:  თეორიულად ყველაფერი შესაძლებელია, მაგრამ, ყოველ შემთხვევაში, სააკაშვილის ეს განცხადება კი არ უწყობდა ხელს ამ ორი პარტიის თანამშრომლობას, არამედ პირიქით - ხელს უშლის.    

თათია კაკიაშვილი 

[post_title] => სააკაშვილის ოპოზიციისთვის შეთავაზების პერსპექტივა - ინტერვიუ გია ნოდიასთან [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => saakashvilis-opoziciistvis-shetavazebis-perspeqtiva-interviu-gia-nodiastan [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-02-12 17:33:07 [post_modified_gmt] => 2018-02-12 13:33:07 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=213401 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 218546 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-02-28 13:08:34 [post_date_gmt] => 2018-02-28 09:08:34 [post_content] => არჩილ ტატუნაშვილის საეჭვო ვითარებაში გარდაცვალების საქმეზე გაერო, ევროკავშირი, ევროპარლამენტარები და სხვადასხვა ქვეყნის საგარეო უწყებები მოითხოვენ, საქმის გამოძიება ობიექტურად და გამჭვირვალედ ჩატარდეს და დადგინდეს, რა გახდა ახალგორიდან 22 თებერვალს გატაცებული 34 წლის კაცის გარდაცვალების მიზეზი. ექსპერტიზის პროცესში რუსი ექსპერტების ჩართვის მოტივით საოკუპაციო რეჟიმი ცხედრის გადმოცემაზე ისევ უარს ამბობს. ოჯახი კი დარწმუნებულია, რომ გადმოსვენება წამების კვალის გასაქრობად ჭიანურდება. რეზოლუციის პროექტში, რომელსაც პარლამენტი ახლა ამზადებს, მომხდარზე მთელი პასუხისმგებლობა რუსეთს ეკისრება. ამ დრომდე ღიად რჩება ტატუნაშვილთან ერთად დაკავებული კიდევ ორი მოქალაქის საკითხი. გათავისუფლების მიუხედავად, ისინი კვლავ ოკუპირებულ რეგიონში რჩებიან. რამდენიმე დღის წინ ახალგორში გარდაცვლილი არჩილ ტატუნაშვილის ექსპერტიზის მასალები და საბუთები ოკუპირებული ცხინვალიდან რუსეთის ფედერაციაში გადააგზავნეს. როგორც საოკუოპაციო რეჟიმის წარმომადგენლები აცხადებენ, მათ შესაბამისი ექსპერტიზა ადგილზე ვერ ჩაატარეს, რის შემდეგად საბუთების რუსეთში გადაგზავნა აუცილებელი გახდა. ტატუნაშვილის დედა აცხადებს, რომ მის შვილს ოკუპირებულ ახალგორში მტერი არ ჰყავდა. მისი თქმით, არჩილ ტატუნაშვილმა ახალგორში პროდუქტი შეიტანა და მანქანაში დანაც კი არ ედო. დედა ამბობს, რომ ბრალდება, თითქოს ტატუნაშვილი ტერორისტულ აქტს აწყობდა, სიცრუეა და მისი შვილი ბორკილებდადებული წამებით უმიზეზოდ მოკლეს.
,,ჩემი მკვდარი შვილი დამიბრუნონ. ხუთი დღეა მიცვალებულია და პასუხს არ მაძლევენ, როდის მოიყვანენ ჩემს შვილს, რომ დავიტირო...სურათებს დავტირი.... მთავრობას თუ არ შეუძლია, პატრიარქი მაინც დაგვეხმაროს,“ - ამბობს არჩილ ტატუნაშვილის დედა, რუსუდან ტატუნაშვილი.
რუსეთის მხრიდან ძალის დემონსტრირება თუ სახელმწიფო პასუხისმგებლობის საკითხი - „ფორტუნას“ პოლიტოლოგი და საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი, თორნიკე შარაშენიძე, ესაუბრა.
  • ბატონო თორნიკე, ვისაუბროთ ტატუნაშვილის ფაქტთან დაკავშირებით. რაც მოხდა, არის თუ არა ეს ხელისუფლების პასუხისმგებლობის საკითხი? 
 
  • თორნიკე შარაშენიძე: ბუნებრივია, ეს არის ხელისუფლების პასუხისმგებლობის საკითხი. ხელისუფლებამ, როგორც ჩანს, აბსოლუტურად მიუშვა სიტუაცია ოკუპირებულ ტერიტორიებზე. თუ აქამდე ჩვენი სპეცსამსახურები იყვნენ ძალიან აქტიურები და ამის გამო, ვერც აფხაზი და ვერც ოსი სეპარატისტები ვერ ბედავდნენ მსგავს თავხედობებს, რადგანაც იცოდნენ, რომ ამას ჩვენი სპეცსამსახურების მხრიდან ადეკვატური რეაგირება და შურისძიება მოჰყვებოდა, ახლა ეს ასე აღარ ხდება და მათთვის მსგავსი ქმედებები ჩვეულებრივი ამბავია.
 
  • თქვენი შეფასებით, რამდენად არის აღნიშნული ფაქტი რუსეთის მხრიდან ძალის დემონსტრირება? 
 
  • თორნიკე შარაშენიძე: რუსეთი ნაკლებად მგონია აქ ჩართული, აქ უფრო სეპარატისტების ინიციატივასთან გვაქვს საქმე. გავიხსენოთ, რომ რამდენიმე წლის წინ მსგავს საქმეს ვერ გაბედავდნენ ვერც რუსები, ვერც ოსები და ვერც აფხაზები.
 
  • გალში და ახალგორში მცხოვრები ქართველებისთვის რას აკეთებს ხელისუფლება?        
 
  • თორნიკე შარაშენიძე: ბუნებრივია, უჭირთ ის, რომ გალში ქართველები დაიცვან. იქ ჩვეულებრივი აპარტეიდია, როცა ქართველებს ქართულად საუბარს უშლიან. ამ პირობებში, ბუნებრივია, უჭირს ხელისუფლებას რაღაცების კეთება. როცა ხელისუფლება ვერ აკეთებს ვერაფერს, სწორედ ამ დროს საქმეში ისევ და ისევ სპეცსამსახურები უნდა ჩაერიოს. ხელისუფლება, ასე ვთქვათ, ოფიციალურად პასუხს არაფერზე აგებს, მაგრამ ამავე დროს, ყველა მშვენივრად ხვდება, რომ ამ სპეცსამსახურების მოქმედების უკან დგას სახელმწიფო. ასეც უნდა იყოს, ასე არის მიღებული თავმოყვარე სახელმწიფოებში.
 
  • თქვენი შეფასებით, გალსა და ახალგორში როგორი მდგომარეობაა ჯანდაცვის, განათლების და სოფლის მეურნეობის მხრივ?
 
  • თორნიკე შარაშენიძე: ჩვენ არ გაგვაჩნია არანაირი ბერკეტი, რომ ვაიძულოთ, ქართულად ასწავლონ სკოლებში. ჯანმრთელობას რაც შეეხება, როგორც ცნობილია, ჩვენ სეპარატისტებს უფასოდ ვმკურნალობთ. ესეც, მართალი გითხრათ, მე შეცდომად მიმაჩნია. როგორც ვიცი, უფასო ჯანდაცვის პროგრამები ამ ტერიტორიებზე მცხოვრები ქართველებისთვისაც გავრცელდა.
 
  • როგორ ხდება ადამიანის უფლებების დაცვა აღნიშნულ ტერიტორიებზე? 
 
  • თორნიკე შარაშენიძე: ფაქტობრივად, ვერ ხდება, რთულია. ამ მხრივ, ისევ და ისევ, მთავრობამ უნდა მოახდინოს სხვაგვარი გავლენა. კვლავ განვმეორდები, სწორედ ამისთვის არსებობს სპეცსამსახურები.
     

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => რუსეთი ნაკლებად, აქ უფრო სეპარატისტების ინიციატივასთან გვაქვს საქმე - თორნიკე შარაშენიძე ტატუნაშვილის საქმეზე [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ruseti-naklebad-aq-ufro-separatistebis-iniciativastan-gvaqvs-saqme-tornike-sharashenidze-tatunashvilis-saqmeze [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-02-28 13:08:42 [post_modified_gmt] => 2018-02-28 09:08:42 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=218546 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 28 [max_num_pages] => 10 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 88a14721122a14fc84f87ee64fc08459 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები