რა ასაკიდან მივიყვანოთ ბავშვი ბაღში და როგორ შევაგუოთ ბაღს – მედეა ზირაქაშვილის რჩევები

პოპულარული

რა ასაკიდან მივიყვანოთ ბავშვი ბაღში და როგორ შევაგუოთ ბაღს – მედეა ზირაქაშვილის რჩევები

ბაღი ესა არის ადგილი, რომელიც უდიდეს როლს ასრულებს ბავშვის განვითარებაში. ბევრი მშობელი აღნიშნავს, რომ ლაპარაკი, თამაში, თანატოლებთან ურთიერთობა, ფერების გარჩევა, ლექსები, ზღაპრები პატარამ სწორედ ბაღიდან ისწვლა. მიუხედავად იმ დადებითი მხარეებისა, რომელიც ბაღს აქვს,  განსაკუთრებულად რთულია ბავშვისთვის პირველი კვირები ბაღში –  ვინც ბაღში პირველად მიდის ან მათთვის, ვისაც უცხო გარემოსთან შეგუება უჭირს. როგორ მოვამზადოთ ბავშვი ბაღისთვის, როგორ შევაგუოთ ის ახალ გარემოს, როგორ მოვიქცეთ მაშინ, როცა პატარა გაუჩერებლად ტირის და ზოგადად, როგორც ვიაროთ ბაღში ცრემლების გარეშე. ამ თემაზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“  ბავშვთა ფსიქიატრმა, ნევროლოგმა მედეა ზირაქაშვილმა ისაუბრა. მედეა ამჯერად მენტალური ჯანმრთელობის ცენტრში მუშაობს, სადაც 18 წლამდე ასაკის ბავშვებისა და მოზარდების განვითარებაზე ზრუნავენ.

 მედეა, რა ასაკიდან არის რეკომენდებული ბავშვის ბაღში მიყვანა?

მადლობა, რომ დაინტერესდით ბაღების თემით, ამ ბოლო პერიოდში ეს საკითხი განსაკუთრებით აქტუალურია. ასაკთან დაკავშირებით გამზადებული რეკომენდაცია არ არსებობს, რადგან თითოეული ბავშვი  ინდივიდუალურია და როგორც განვიხილავთ სკოლისათვის მზაობას, ასევეა ბაღის შემთხვევაშიც. ძალიან მნიშვნელოვანია, ბავშვს ყველა ის უნარი ჰქონდეს განვითარებული, რაც მას ახალ გარემოში ადეკვატურად ადაპტირებაში დაეხმარება.თუმცა მაგ.3 წლისთვის ბავშვი შედარებით დამოუკიდებელია, უჩნდება ინტერესი გარემოს მიმართ, თანატოლებთან თამაში მეტად ინტერაქციულია, ადვილად სწავლობს სხვა ბავშვებზე დაკვირვებით და მიმბაძველობით.რადგან 3 წლის ასაკის ბავშვის მეტყველება უკვე კარგად განვითარებულია, აქტიურად ცდილობს საკუთარი აზრების გამოხატვას და გაზიარებას.ასევე მომვლელთან განშორებით გამოწვეული შფოთვა, რაც ბაღში ადაპტაციისთვის, ბავშვებისთვის მკვეთრად ხელის შემშლელია,შედარებით იკლებს ამ ასაკისთვის, შესაბამისად ჩემთვის 3 წლის ასაკში ბავშვის ბაღში მიყვანა, ყველაზე ოპტიმალური პერიოდია. თუმცა არ ვგულისხმობ ამ შემთხვევაში განვითარების გარკვეული დარღვევების მქონე ბავშვებს, რომელთა ადრეული ჩართულობა საბავშვო ბაღში  სასარგებლო იქნება მათი განვითარებისთვის.

ბაღში მისვლისას ყველა ბავშვი ტირის, თუმცა, ბევრი მშობელი აღნიშნავს, რომ პატარა ასაკში ბავშვებს უფრო უადვილდებათ ბაღთან შეგუება, რამდენად სწორია ეს მოსაზრება?

არსებობენ ბავშვები, რომლებიც ძალიან მარტივად ეგუებიან ბაღს და არიან ბავშვები, რომლებიც დიდ ხანს ტირიან და უჭირთ შეგუება. ადრეულ ასაკშიც ასევეა, განშორებით გამოწვეული შფოთვა ზოგიერთისთვის 18 თვის ასაკში იჩენს თავს, ზოგიერთისთვის კი 4 წლის ასაკში. ვერ ვიტყვით, რომ 1 წლის ასაკის ბავშვი უფრო მარტივად ეგუება ბაღს. ბაღში ადაპტირებისთვის, ძალიან ბევრი რამ არის დამოკიდებული ბავშვის ტემპერამენტზე, პედაგოგების კვალიფიციურობაზე და მშობლის სურვილზე ატაროს ბავშვი ბაღში. როდესაც მშობელი და ბაღის აღმზრდელი შეთანხმებულად ურთიერთთანამშრომლობენ, ბავშვის ადაპტირება ბაღში უმტკივნეულოდ ხდება ხოლმე.რატომ შფოთავს და ტირის ბავშვი, პირველად  ბაღში  მისვლისას?იმიტომ, რომ მან არ იცის რა ელის ახალ გარემოსა და ადამიანებისგან.ბაღი ეს არის პირველი მაკროსოციუმი, რომელში გასვლაც ბავშვს მიკროგარემოდან უხდება.დიდ შეცდომას უშვებს მშობელი, როდესაც პირველივე წინააღმდეგობისას ბავშვი გამოყავს ბაღიდან და თავიდანვე უხშობს იმის უნარს, რომ სიძნელეებს გაუმკლავდეს. მნიშვნელოვანია ისიც, თუ რა ღონისძიებებს მიმართავს პედაგოგი, ხშირად გამიგონია როდესაც ამბობენ – გადით ოთახიდან და ჩვენ მივხედავთ ბავშვს.  ეს არის ერთ-ერთი პირველი შეცდომა, რომელიც შეიძლება ბაღის გარემომ დაუშვას. გარემო, რომელიც ისედაც ასეთი სტრესულია ბავშვისთვის  უეცრად „გამქრალი“ დედის ფონზე,  ნაკლებად საშიში ვერ იქნება, ამ დროს უმჯობესია, თუ მშობელი გარკვეული ხნით დარჩება ოთახში, შორიახლოს, შესაძლოა არც კი ეკონტაქტებოდეს ბავშვს მაგრამ ის ფაქტი, რომ ახლობელი ადამიანი იქვეა, ბავშვისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია.მხოლოდ შემდეგ შეიძლება, რომ მშობელი „ დემონსტრატიულად“ დაემშვიდობოს ბავშვს, მისცეს პირობა, რომ აუცილებლად დაბრუნდება და გამოვიდეს ოთახიდან.

დღეს მშობლები ჩივიან იმაზე, რომ საკლასო ოთახები ძალიან არის გადავსებული, რა გავლენას ახდენს ეს ფაქტი ბავშვის ფსიქიკაზე?

ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემა ჯგუფში ბევრი ბავშვის შემთხვევაში არის ის, რომ არ არის დაცული უსაფრთხოების ზომები. საერთაშორისო გამოცდილების მიხედვით, არსებობს რეკომენდაციები, რა რაოდენობის ბავშვთან რამდენი აღმზრდელია საჭირო. ბაგაში ხუთ ბავშვზე ერთი აღმზრდელია საჭირო, 2-3 წლის ასაკში 7-9 ბავშვზე ერთი მომვლელი უნდა იყოს, 3-4 წლის ასაკში 9 ბავშვს ერთი მომვლელი უნდა ყავდეს, 4 წლის ზემოთ კი ათ ბავშვზე ერთი მომვლელი საკმარისია. ამ მოთხოვნებს თუ გადავხედავთ, პრობლემა ნათლად ჩანს. ჩვენთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი უნდა იყოს ბავშვების უსაფრთხოება, უნდა იცოდეს მშობელმა, რომ როდესაც ბაღში ტოვებს ბავშვს, მისი უსაფრთხოება დაცულია.ქართულ რეალობაში, ჯგუფში არსებული ბავშვების რაოდნობის პირობებში, ინდივიდუალური მიდგომის მოდელი, მინიმუმ ვერ შესრულდება, შესაბამისად ახალი უნარ- ჩვევების შეძენის ხარისხიც იქნება მკვეთრად განსხვავებული ბავშვებს შორის.

მშობლებს მივცეთ რეკომენდაციები, თუ როგორ შევაგუოთ ბავშვი ბაღს ცრემლების გარეშე

  • ხშირად, მშობლები თვითონ ხდებიან ბავშვთან განშორებით გამოწვეული შფოთვის ობიექტები და თუ ბავშვი ტირის , უბრალოდ  მოკიდებენ ხელს  და მიყავთ სახლში, ისე, რომ არ ეხმარებიან საკუთარ შვილებს პირველად წარმოშობილ გამოწვევასთან გამკლავებაში,ეს ერთმნშვნელოვნად არ არის მართებული,შესაბამისად იყავით მომთმენნი და თანმიმდევრულნი, პრობლემისგან გაქცევის ნაცვლად, თქვენს შვილებს სირთულესთან გამკლავებაში დაეხმარეთ.
  • აქტიურად ჩართეთ პედაგოგი ბავშვის ბაღთან შეგუების პროცესში და აქციეთ იგი თქვენს თანამონაწილედ.თუ პედაგოგმა ძალიან კარგად იცის ყველა ის პატერნი, რაც ბავშვის ძილს, კვებას, თამაშს უკავშირდება,თუნდაც საყვარელი ფერი, სათამაშო,საყვარელი ზღაპრის პერსონაჟი, იცის რა მეთოდით დაამშვიდოს ბავშვი ,როდესაც ძალიან გაღიზიანებულია, ეს  დაეხმარება ბავშვს ნდობით განეწყოს პედაგოგის მიმართ. შეუწყეთ ხელი, რომ  ბაღის აღმზრდელი იქცეს სტრესულ გარემოში მის დასაყრდენად.
  • მიეცით ბავშვს უფლება, გადააქციოს ახალი, სტრესული გარემო მისთვის სასურველად.გამოუყავით პატარა სივრცე,სადაც ექნება საშუალება განალაგოს სახლიდან წამოღებული, მისთვის საყვარელი ნივთები.
  • აბსოლუტურად გაუმართლებელია მშობლის გაშვება ან მშობლის მხრიდან „გაპარვა“ ოთახიდან .ბავშვს რჩება განცდა, რომ მიატოვეს,  სვამს კითხვას „მომაკითხავენ კი?“.ყოველთვის აჯობებს, თუ დაემშვიდობებით, შეახსენებთ როგორ გიყვართ და რომ აუცილებლად მალე მიაკითხავთ და ასეც მოიქეცით….დასაწყისში ეცადეთ არ დატოვოთ მთელი დღით და ნელ- ნელა გაზარდეთ ბავშვის ბაღში დატოვების დრო.
  • არასოდეს შეადაროთ თქვენი პატარა სხვებს.( მაგ. „ნიკომ როგორ უნდა გაჯობოს, მას სულ არ უტირია…“მსგავსი მაგალითები კიდევ უფრო გაზრდის ბავშვის შფოთვას, რომ ის არ არის მშობლისთვის ისეთი მოსაწონი შვილი, როგორც სხვა, რაც დამატებითი სტრესი შეიძლება იყოს მისთვის.)
  • მაქსიმალურად იყავით ემოციურად გაწონასწორებული, რომ ბავშვმა არ იგრძნოს თქვენი შფოთვა და სევდა, ამ დროს მას დამატებითი სტრესი ნამდვილად აღარ სჭირდება.

რამდენად ეხმარება ბაღი მეტყველების განვითარების შეფერხების მქონე ბავშვებს პრობლემის დაძლევაში და რამდენად სწორია მოსაზრება, რომ უმჯობესია ის უფრო დიდი ასაკის ბავშვებთან იყოს ჯგუფში?

ენისა და მეტყველების განვითარების შეფერხებას სხვადასხვა მიზეზი უდევს საფუძვლად და როგორც წესი, შესაძლოა პარალელურად სხვა დეფიციტური სფეროებიც გამოიყოფოდეს განვითარებაში, აქედან გამომდინარე,მხოლოდ ვერბალურად გაშუალებული კომუნიკაციური სფეროს გასავითარებლად არ მიგვყავს ბავშვი ბაღში.ასევე არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ბავშვები ,რომლებსაც აქვთ განვითარების გარკვეული პრობლემები, გაცილებით ადვილად ახერხებენ კომუნიკაციას ასაკით უფროს ბავშვებთან, ვიდრე თანატოლებთან.შესაბამისად არ ვარ მომხრე, რომ საკუთარ ასაკობრივ სოციუმში ჩართვის გარეშე უნდა აღმოჩნდეს ბავშვი სხვა ასაკობრივი კატეგორიის ბავშვების ჯგუფში. ვფიქრობ ბავშვმა, თავისი ასაკის ბავშვებთან ერთად უნდა გაიაროს განვითარების ყველა ეტაპი.

როგორ უნდა შევარჩიოთ სწორად ბაღი?

ბაღის შერჩევა საკმაოდ რთული ეტაპია მშობლისთვის.რამდენიმე ჭრილში უნდა განვიხილოთ ის მოთხოვნები, რაც შეიძლება ბაღის არჩევისას გვქონდეს.

  • პირველი, ეს უნდა იყოს ადგილის ხელმისაწვდომობა. მნიშვნელოვანია,რომ ტერიტორიულად მშობელს ადვილად შეეძლოს ბავშვის ბაღში ტარება.
  •  ფინანსურ ხელმისაწვდომობა : ხშირად გვავიწყდება,თუ როგორ არასტაბილურ ქვეყანაში ვცხოვრობთ და როგორი ადვილია სამსახურის დაკარგვა თვითოული მშობლისთვის. შესაბამისად შესაძლოა ბავშვს რამოდენიმე კვირიანი,ძალიან სტრესული შეგუების პროცესის შემდეგ, მშობელი იძულებული, გახდეს გამოიყვანოს ბაღიდან ფინანსური პრობლემების გამო.
  • მიაქციეთ ყურადღება- ოთახის სიდიდეს და განათების და განიავების ხარისხს.მით უმეტეს, რომ 50 ბავშვიანი ჯგუფები ჩვენს ირგვლივ არც თუ ისეთი იშვიათობაა.
  • ძალიან მნიშვნელოვანია, პედაგოგის განათლება/კვალიფიკაცია, უნდა არსებობდეს ვებ- გვერდები, სადაც ნებისმიერ მშობელს ექნება წვდომა მის შვილს რა განათლების და კვალიფიკაციის აღმზრდელი ყავს.ჩვენს რეალობაში მშობლები ახლობლებისგან აგროვებენ ინფორმაციას და გარკვეულ ადამიანების სუბიექტური შეხედულების ხარჯზე არჩევენ მასწავლებელს.
  • საგანმანათლებო პროგრამა უნდა მოიცავდეს ბავშვის ფიზიკური, სოციალური და შემეცნებითი სფეროების განვითარებას.

უნდა ისწავლოს თუ არა ბავშვმა ბაღის ასაკში წერა ,კითხვა, ანგარიში ?

აკადემიური განვითარებისთვის არსებობს სხვა გარემო და ეს არის სკოლა, თუმცა წინა სასკოლო ჯგუფში პედაგოგი ახერხებს გარკვეული დოზით ბავშვს ინფორმაცია მიაწოდოს ამ კუთხით. უფრო მნიშვნელოვანია, პედაგოგმა ბავშვის სოციალურ-ემოციური( სათამაშოების გაზიარება, რიგის დაცვა,თანატოლებთან თამაში, წარმოსახვითი და როლური თამაშები.ემოციების და ქცევის მართვა, დირექტივებისადმი დაქვემდებარება, პრობლემის გადაჭრა უფროსის დახმარებით და ა.შ), პიროვნულ- სოციალური(ხელების დაბანა, ელვის და ღილების შეკვრა, დამოუკიდებლად კვება, ტუალეტის ჩვევა და ა.შ) კომუნიკაციური სფეროების ( აზრების გამოხატვა და გაზიარება, სხვების მოსმენა, დიალოგის წარმოება, სურვილების გამოხატვა) განვითარებაზე იზრუნოს. ხელი შეუწყოს ბავშვის დამოუკიდებლობას. უნდა გავიხსენოთ ქართული კულტუროლოგიური სივრცე, სადაც ზრდასრული ადამიანები დიდხანს ცხოვრობენ საკუთარ მშობლებთან  და მათი მზრუნველობის ქვეშ არიან-როლმორგებულნი და ამის ფონზე წარმოიდგინეთ პატარა ბავშვის მიმართ დამოკიდებულება…….  იქ, სადაც არის ჰიპერმზრუნველობა, დამოუკიდებლობის ხარისხი  ძალიან დაბალ დონეზეა. ბაღში მიდის ბავშვი, რომელმაც არ იცის ხელების დაბანა, ღილების შეკვრა, არ აქვს ჩამოყალიბებული ტუალეტის ჩვევა და ა.შ. ჩემი რეკომენდაციაა ფერების, რიცხვებისა და გეომეტრიული ფიგურების სწავლამდე, ის მნიშვნელოვანი სფეროები განვავითაროთ, რომლის შესახებაც ზემოთ ვისაუბრეთ.

რამდენად მნიშვნელოვანია დღის ძილი ბავშვის ჯანმრთელობისთვის?

ეს არის აბსოლუტურად ინდივიდუალური, თუმცა საჭიროა ასაკდამოკიდებული მიდგომა. 3 წლამდე ასაკის ბავშვს სჭირდება ძალების , ენერგიის მოკრეფა დღის განმავლობაში,შესაბამისად უნდა მივცეთ დასვენების საშუალება. 4 წლის ასაკში შუა დღისას აღარ უნდა ეძინოს და ამაზე მშობელმა უნდა იმუშავოს.

შეიძლება თუ არა მივცეთ საშუალება ბაღიდან დაბრუნებულ ბავშვს აკეთოს ის, რაც თავად უნდა, მაგალითად უყუროს ტელევიზორს ან ითამაშოს პლანშეტით?

21-ე საუკუნეში მე ვერ წარმომიდგენია ადამიანის არსებობა ეკრანის გარეშე,  თუმცა ყველაფერს უნდა ჰქონდეს თავისი ლიმიტი.მნიშვნელოვანია ყველაფერი იყოს დროში განსაზღვრული. ამერიკის პედიატრთა ასოციაციის რეკომენდაციების მიხედვით, ორ წლამდე არ არის სასურველი ბავშვი დავსვათ ეკრანთან, 3-4 წლამდე ასაკში ნახევარი საათი ეკრანთან გატარებული დრო, ბავშვს არ შეუშლის ხელს განვითარებაში.6 წლამდე 1 საათამდეც კი არის დასაშვები ეკრანის ყურება. ჩემი რჩევაა – მაქსიმალურად შევზღუდოთ პასიური აქტივობები, მაგრამ არ ავკრძალოთ. თუ შევამცირებთ ეკრანთან გასატარებელ დროს,ან დროის მცირე პერიოდში ბავშვი და მშობელი ერთად მიუჯდება ეკრანს და პასიურად მიღებული ინფორმაციის განხილვა მოხდება დედა- შვილის ინტერაქციის გზით,ინფორმაცია, რომელიც ბავშვს  მიეწოდება  იქნება სელექტიურად შემეცნებითი და პოზიტიური, ვფიქრობ შევძლებთ მივყვეთ ჩვენი შვილების სურვილებსაც და ასევე, თავიდან ავიცილებთ ხანგრძლივად გამოყენებადი ელექტრონული მოწყობილობების გავლენით გამოწვეულ მავნე რისკებს.

 

 

 

 

 

რჩევები /

|

29 სექტემბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => medea-ziraqashvili
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 169071
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => medea-ziraqashvili
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 169071
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 9234
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => medea-ziraqashvili
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => medea-ziraqashvili
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (169071) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (9234,10720)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 196832
                    [post_author] => 13
                    [post_date] => 2017-12-14 14:24:43
                    [post_date_gmt] => 2017-12-14 10:24:43
                    [post_content] => გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ პლასტიკურ ქირურგიას დაეთმო. რა ტიპის პლასტიკური ოპერაციები კეთდება საქართველოში ყველაზე ხშირად, რა სიხშირით შეიძლება გაკეთდეს პლასტიკური ოპერაცია, რა უნდა ვიცოდეთ რინოპლასტიკის, სახის გაახალგაზრადავების, მკერდის გადიდების, მუცლის პლასტიკისა და ლიპოსაქციის შესახებ - ამ და სხვა საინტერესო თემებზე რადიოს ეთერში კლინიკა „კარაპს მედლაინის“ პლასტიკურმა ქირურგმა, კოტე მათითაშვილმა ისაუბრა.

ბატონო კოტე, დავიწყოთ მთავარი კითხვით,  ყველაზე ხშირად საქართველოში რა ტიპის პლასტიკური ოპერაციები კეთდება? 

რაც შეეხება რაოდენობას და მომართვიანობის სპეციფიკას, კავკასიაში ვცხოვრობთ და ნომერი პირველი ესაა რინოპლასტიკა. ამას მოჰყვება ძუძუს პლასტიკა, ლიპოსაქცია, სახის სხვადასხვა მიდამოს ოპერაცია, მუცლის პლასტიკა, სხეულის  ზონები, სხვადასხვას ტიპის და მასშტაბის ჩარევებით, მაგრამ ლიდერი ჩამონათვალში მაინც არის ცხვირის პლასტიკა ანუ რინოპლასტიკა.

რას გულისხმობს რეკონსტრუქციული ქირურგია?

რეკონსტრუქციული ქირურგია არის პლასტიკური ქირურგიის ყველაზე რთული ნაწილი. პირობითად პლასტიკური ქირურგია რომ დავყოთ, ესაა ესთეტიკური ქირურგია, რაც ემსახურება უშუალოდ სილამაზეს და რეკონსტრუქციული ქირურგია, რაც ემსახურება სხეულის შეძენილი თუ თანდაყოლილი დეფექტების, ნაკლოვანებების და ტრამვების აღდგენას. რეკონსტრუქციული ქირურგია მოიცავს დამწვრობის შემდგომი უხეში დეფორმაციების რეკონსტრუქციას, აღდგენას და სხეულის და სახის ფორმის დაბრუნებას. ასევე კიდურების უმძიმესი დეფექტების, ამპუტირებული კიდურების რეპლანტაციას. რაოდენობრივად ეს ოპერაციები მცირეა, რადგან საკმაოდ ძვირადღირებული და რთულია. ასეთი პაციენტების რაოდენეობა საომარ სიტუაციაში უფრო მეტია.

https://www.youtube.com/watch?v=9_N41Bfrqyg

რითია განპირობებული ასეთი მზარდი მოთხოვნა რინოპლასტიკაზე ანუ ცხვირის პლასტიკურ ოპერაციაზე? 

ეს განპირობებულია კავკასიური გენეტიკით. ჩვენს გენოტიპში დევს კეხიანი ცხვირი. შესაბამისად, ძალიან ბევრ გოგონას თუ მამაკაცს აქვს სურვილი ცხვირი გაილამაზოს და სწორედ ესაა ფაქტორი, რის გამოც ყველაზე დიდი რაოდენობით იწარმოება რინოპლასტიკები საქართველოში. ეს არის ერთ-ერთი რთული ოპერაცია პლასტიკურ ქირურგიაში. ამას სჭირდება საკმაოდ დიდი გამოცდილება, რათა კვალიფიციური ქირურგის დახმარებით მივიღოთ ის შედეგი, რაც უნდა პაციენტს და არა ის შედეგი რაც გამოვა. არსებობს მიდგომა, რომ ასე გამოვიდა, ასე ჯობია. მაგალითად ქირურგი პაციენტს ეუბნება, რომ მე ვთვლი, ასე უფრო მოგიხდება, არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება. ნებისმიერი ოპერაცია პლასტიკურ ქირურგიაში უნდა ემსახურებოდეს პაციენტის თვითკმაყოფილების ამაღლებას. ესაა მისი ცხოვრება, მისი სხეული, მისი სახე, მისი ცხვირი, მისი ტუჩები. ამიტომ, პაციენტის სურვილი,  თუ ეს არ სცდება ლოგიკურს და ალოგიკურში არ გადადის, შესრულებულიც უნდა იყოს ადეკვატურად.



ქუთუთოების პლასტიკა, რა მეთოდით კეთდება ის და შეიძლება თუ არა მისი გაკეთება სხვა ქირურგიული პროცედურების პარალელურად?

შეიძლება ითქვას, რომ ქუთუთოების პლასტიკა ერთ-ერთი მარტივი პროცედურაა. ის ქუთუთოს დაშვებული, ჭარბი ნაწილის მოკვეთას, ცხიმოვანი თიაქრების მოცილებასა და თვალის გარშემო ზონის გაახალგაზრდავებას გულისხმობს. რაც შეეხება თვითონ კომბინაციებს, შესაძლოა ერთ პაციენტს, თუკი მისი ჯანმრთელობა არის სათანადოდ შეფასებული, გაუკეთო 3, 4, 5 ,7 სხვადასხვა ოპერაცია. ის დაიძინებს და გაკეთდება სხვადასხვა რეგიონებზე სხვადასხვა ჩარევები. ეს შესაძლოა იყოს ძუძუს გადიდება, რინოპლასტიკა, ტუჩების გადიდება, წარბების აწევა, ლიპოსაქცია სხვადასხვა ზონაში და ეს კეთდება ერთი ოპერაციის ფარგლებში. ადამიანი იღვიძებს, 2-3 დღე ისვენებს სტაციონარში და შემდეგ, დაახლოებთ 2 კვირაში უბრუნდება ცხოვრების ჩვეულ რეჟიმს. ასეთი პროცედურები უნდა გაკეთდეს კომპეტენტურ სპეციალისტთან, კომპეტენტურ სიტუაციებში, კლინიკის სათანადო მომზადების პირობებში და არა კოსმეტოლოგიურ სალონში.

[caption id="attachment_196835" align="alignnone" width="1200"] გადაცემის წამყვანი ნატა ხარაშვილი და პლასტიკური ქირურგი კოტე მათითაშვილი[/caption]

 

როგორია თქვენი რეაქცია, როცა ხედავთ, რომ ადამინს ბევრი წარუმატებელი პლასტიკური ოპერცია აქვს ჩატარებული და ის „პლასტიკური ქირურგიის“ მსხვერპლი ხდება?

სამწუხაროდ, ყველაფერში არსებობს გადაცდენები და დასანანაია, რომ არსებობენ ქირურგები, რომლებიც მიყვებიან პაციენტების სურვილებს უკიდეგანოდ. შესაძლოა აქ ფინანასური ინტერესია, შესაძლოა კვალიფიკაციის ნაკლებობაა. ეს არაა ჩემი შეფასების საგანი, თუმცა ცალსახად, ჩემი აზრით, ესაა დანაშაული ეთიკური თვალსაზრისით. გავა ერთი ან ორი წელი და ის პაციენტი მიხვდება, რომ შეცდა. ჩვენი პროფესია არის ექიმობა და ჩვენ არ უნდა ვავნოთ ადამიანს. როდესაც ამას არ აკეთებ და პაციენტს უსრულებ ყველა სურვილს, მერე გამოდის ის, რაზეც თქვენ საუბრობთ – ტუჩებგადაბერილი, გაუბედურებული სახე, რომლის შველაც საკმაოდ რთულია. როცა ვხედავ ასეთ შედეგს, გული ძალიან მწყდება.



რა ასაკიდან არის რეკომენდებული სახის გაახალგაზრდავება?

პირველ რიგში, არ შემიძლია არ დავასახელო ჩემი კოლეგა, ვისთან ერთადაც უკვე წლებია ვმუშაობ. ესაა ბატონი ალექსანდრე კალანტაროვი. ის ძალიან მაღალი კლასის ქირურგია და მადლიერი ვარ მასთან მუშაობის. ეს ჩემთვის სწავლაც არის, პრაქტიკაც და სასიამოვნო საქმის წარმოებაც. ჩვენ სახის გაახალგაზრდავების პროცედურაზე მუშაობა დაახლოებით 15 წლის წინ დავიწყეთ, როდესაც ამერიკელი ქირურგის მიერ პირველად შემოტანილი სახის ენდოსკოპიური ქირურგია ავითვისეთ. ეს გულისხმობს იმას, რომ მინიმალური ჩარევით ადამიანს მივცეთ 10-15 წლით გაახალგაზრდავების ეფექტი, ეს არის ფანტასტიკა, ეს არის თანამედროვე სახის ქირუგიის უახლესი მიღწევები, რაც უკვე მსოფლიოში კარგად დაინერგა. საინტერესოა, რომ ეს არ გულისხმობს არც დაჭიმვას, არც გადაჭიმვას, არც ხელოვური და სინთეტიური სახის მიღებას. ეს გულისხმობს ასაკობრივ ცვლილებებს. სწორედ ამაშია პალსტიკური ქირურგიის ხელოვნების საიდუმლო, რომ ადამიანს შესაძლოა, მოაკლო ასაკი. აი აქ გადის ზღვარი სინთეტიურობასა და ბუნებრივ პლასტიკური ქირურგიის შედეგებს შორის.



ძუძუს პლასტიკაზე მინდა გკითხოთ, მკერდის გადიდება, დაპატარავება და აწევა. არსებობს თუ არა უკუჩვენებები ამ ოპერაციის შემდგომ?

დღეს საქართველოში ამ ოპერაციების რაოდენობა ასევე მატების ტენდენციით მიდის. რაც შეეხება ძუძუს ქირურგიას, ჩვენ სარძვეე ჯირკვალს ვეხებით და ყველა პაციენტი არის წინასწარ შესწავლილი. თუ არის რაიმე რისკ ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა იყოს ხელისშემშლელი,  ჩვენ ამ პროცედურას მამოლოგთან ერთად ყოველთვის წარმატებით ვასრულებთ. ვითვალისწინებთ ყველანაირ პათოლოგიურ კერას, მე არ მაქვს ცხადია საუბარი ონკოლოგიურ პათოლოგიებზე. არის ხოლმე კვანძები, ცისტოზური მასტოპათია, არის ხოლმე მდგომარეობა, როცა სარძევე ჯირკვალი სრულად მოსაცილებლია. ჩვენ ამ ოპერაციებს ვაკეთებთ ერთობლივად, მამოლოგებთან ერთად. რაც შეეხება მკერდის გადიდებას, ესაა ყველაზე მოთხოვნადი ცხვირის ოპერაციის შემდეგ. პირდაპირ ვიტყვი, რომ ეს მარტივი პროცედურაა. ბევრს აქვს ამის შიში და ვიმეორებ, რომ ოპერაცია უნდა გაკეთდეს კვალიფიციურ დაწესებულებაში, ყველანაირი შესწავლის და კვლევის შედეგის კარგად შეფასების შემდგომ. თავად ოპერაცია არ არის რთული. ინპლანტი ძირითადად თავსდება კუნთის ქვეშ, სინთეტიურობა აუცილებელი არ არის. ჩვენ ვეკითხებით პაციენტს, თუ მას უნდა ჰქონდეს ბუნებრივი რეზულტატი, მას აქვს ეს შედეგი. თუ მას უნდა შედარებით „ვულგარული“ ძუძუ, მას ექნება ასეთიც. აქაც პრიორიტეტი პაციენტის სურვილია. მკერდის აწევა, გადიდება, დაპატარავება ყველა ოპერაცია დღეს გაკეთებადია. არც ერთი ეს ოპერცია კავშირში არ არის ძუძუს ონკოლოგიური პათოლოგიის განვითარებასთან. ეს არის მითი, რომელსაც ჩვენ ვებრძვით, როგორც მამოლოგები, ასევე პლასტიკური ქირურგები.



გაზრდილია თუ არა მომართვიანობა მუცლის პლასტიკაზე? 

მომართვიანობა ყველა ოპერაციაზა მომატებულია. მუცლის პლასტიკა ექიმისთვის არც თუ ისე რთულად შესასრულებელია. არსებობს მითი, რომ ეს რთული ოპერაციაა, მაგრამ ასე არ არის. პაციენტი მეორე დღიდანვე ფეხზეა. მუცლის პლასტიკისას მოშვებული, დაშვებული, კანცხიმოვანი შრე და სტრიებით დაზიანებული კანის ზედაპირი, ჭიპის ზონიდან დაწყებული, ბოქვენის ზონამდე ცილდება და მუცელი ხდება ბრტყელი, კუნთები მაგრდება და ამით ადამიანი ძალიან დიდ სტიმულს იღებს, დაიწყოს ვარჯიში, ადვილად დაიცვას კვებითი სწორი რეჟიმი, შეცვალოს სამოსი. დაკიდებული, მოშვებული მუცლის წინა კედლის სხვა პროცედურებით მოშორება შეუძლებელია. ორი ქირურგი უწყვეტ რეჟიმში ვმუშაობთ.

აუცილებელია თუ არა მუცლის პასტიკის შემდეგ წონის შენარჩუნება?

ეს იმხელა სტიმულია ადამიანის ცხოვრებაში, რომ ამის შემდეგ ადამიანები პრაქტიკულად არ იმატებენ წონაში. ავიღოთ თუნდაც ინტიმური ქირურგია, საშოს პლასტიკა. ქალბატონების უმრავლესობას წარმოდგენა არ აქვს, რატომ ვერ ახერხებს პარტნიორთან თანაცხოვრებას. ასეთ დროს ქალს აქვს საშოს კედლების მოდუნება, კეთდება ძალიან მარტივი ოპერაცია. ნამშობიარებ ქალბატონებს ჰგონიათ, რომ საშოს კედლები თუ მოდუნებულია, ეს ასე უნდა იყოს. ქალი ამ შემთხვევაში თვით შეგრძნებებს იუმჯობესებს და ბევრი მოგვმართავს ამ პრობელმით. ათიდან 5-6 შემთხვევაში საშოს კედლებს სჭირდება კორექცია. ამ დიაგნოზს სვამს გინეკოლოგი, რა თქმა უნდა. ეს არ არის კაპრიზი, ეს არის პათოლოგია და ამას სჭირდება ქირურგიული მკურნალობა.

ვისაუბროთ ლიპოსაქციაზეც...

მსოფლიოში, სამუშაო საათებში 200 000-ზე მეტი ლიპოსაქციის პროცედურა კეთდება. ლიპოსაქცია მსოფლიოში რაოდენობრივად ნომერი პირველი პროცედურაა. ეს ჩემი საყვარელი პროცედურაა, რადგან მართავ სხეულს და 5-7 საათის შემდეგ სრულიად სხვა ადამიანი შეიძლება გამოიყვანო. პროცედურას არ ახლავს არანაირი გართულება სწორად შესრულების შემთხვევაში. საჭიროა მხოლოდ ერთი თვე კომპრესიული ტრიკოტაჟის ტარება, გარკვეული მარტივი რეჟიმის დაცვა და სრულიად სხვა ცხოვრებაში დაბრუნება. მე აგიტაციას არ ვუწევ რა თქმა უნდა ოპერაციებს, ყველაფერს სჯობს ჯანსაღი ცხოვრების წესი, მაგრამ არის შემთხვევები, როდესაც ვარჯიში აღარ შველის ამა თუ იმ პრობლემას. ლიპოსაქცია არ გამოიყენება წონაში კლებისთვის, ეს არის მხოლოდ სხეულის კორექცია.

[audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/12/13-dekemberi-kote-matitashvilimp3.mp3"][/audio]

 

 

 

 

 
                    [post_title] => საქართველოში ყველაზე ხშირი პლასტიკური ოპერაციები - როგორ დავიცვათ თავი არასწორი პლასტიკისგან - კოტე მათითაშვილი
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => saqartveloshi-yvelaze-khshiri-plastikuri-operaciebi-rogor-davicvat-tavi-araswori-plastikisgan-kote-matitashvili
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2017-12-14 16:45:23
                    [post_modified_gmt] => 2017-12-14 12:45:23
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=196832
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 194442
                    [post_author] => 13
                    [post_date] => 2017-12-07 15:27:27
                    [post_date_gmt] => 2017-12-07 11:27:27
                    [post_content] => გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ მოზარდებსა და გარდატეხის ასაკში მყოფ ბავშვებს მიეძღვნა. როგორი ბავშვები არიან მიდრეკილნი დეპრესიისკენ, რა ნიშნებით ვლინდება დეპრესია მოზარდებში, როგორ ექცევიან ისინი სხვა ადამიანების ზეგავლენის ქვეშ, რა როლს ასრულებენ მშობლები ბავშვების დემოტივაციაში და მოქმედებს თუ არა მშობლებს შორის კონფლიქტი გაუცხოების პროცესში – ამ თემებზე  გადაცემაში ფსიქოლოგმა ნანა ჩაჩუამ ისაუბრა.

როგორი ბავშვები არიან უფრო მეტად მიდრეკილნი დეპრესიისკენ ?

ამ კითხვაზე პირდაპირ პასუხს იძლევა ის, თუ რას ნიშნავს სიტყვა დეპრესია. დეპრესია ლათინური სიტყვაა და ნიშნავს დათრგუნულს.
ბავშვი, რომელიც თავისი აღზრდის პროცესში მეტ-ნაკლებად ითრგუნება, პოტენციურად, მომავალში მასში შესაძლოა ჩამოყალიბდეს დეპრესია.
უნდა ითქვას, რომ დეპრესია, როგორც ასეთი, არის დაავადებაც, არის სიმპტომიც და სააღმზრდელო სიტუაციის შედეგად ჩამოყალიბებული პიროვნული მახასიათებელი. ანუ, როდესაც დეპრესიულობა გვეძლევა, როგორც სააღმზრდელო პროცესის შედეგი. თითოეული მათგანი რომ განვიხილოთ, ძალიან შორს წავალთ, ამიტომ ძირითადი აქცენტები იმ გარემოებებზე უნდა გავამახვილოთ, რომელიც დეპრესიის პროვოცირებას უწყობს ხელს, რადგანაც თუნდაც გენეტიკა განაპირობებდეს დეპრესიულ განწყობას, თუ მას ხელისშემწყობი ფაქტორები არ ახლავს, შეიძლება მთელი ცხოვრება ისე გაატაროს ადამიანმა, რომ არც მას უქმნიდეს მკაფიოდ გამოხატულ პრობლემას და სხვისთვის კი საერთოდ შეუმჩნეველი იყოს მისი გუნება განწყობილების ცვლილება.
ფსიქოლოგიაში ყოველთვის ისმის კითხვა, რა არის მთავარი, აღზრდა თუ მემკვიდრეობითი მონაცემები. თუ ერთი ხაზი ამბობდა თავის დროზე, რომ მხოლოდ მემკვიდრეობითობა განაპირობებს, ხოლო მეორე ხაზი ამბობდა, რომ აღზრდა, საბოლოოდ ორივე მხარე შეთანხმდა, რომ ერთიც მნიშვნელოვანია, მეორეც და ყველაზე მთავარია, როგორი პიროვნული მახასიათებლები აქვს ადამიანს.
საბოლოო ჯამში, ადამიანი იმთავითვე პასუხისმგებელია თავისი თავისა და ქცევის მიმართ - ანუ როგორი დამოკიდებულება ექნება ადამიანს საკუთარ თავთან და გარემოსთან. ძალიან მნიშვნელოვანია ისიც, ჩანასახი რამდენად სასურველია დედისთვის, ეს არის ათვლის სათავე. მნიშვნელოვანია თავად დაბადების აქტი, ანუ როგორ მიმდინარეობს ის. არ მინდა საკეისრო კვეთით დაბადებული ბავშვების მშობლები შევაშინო, რადგან საკეისრო კვეთასაც აქვს თავისი პლუსები და მინუსები. თუ ბავშვი თავადვე მონაწილეობს თავის დაბადების აქტში, ფსიქოლოგები ამბობენ, რომ ეს მისი პირველი გამოცდილებაა, რომლითაც ის ირაციონალურად ცხოვრებისეულ გამოწვევებს ამ გამოცდილებით ხვდება. https://www.youtube.com/watch?v=cX_m8peIaiY რა სიმპტომებით შეგვიძლია დეპრესიის ამოცნობა? პირველ რიგში ანჰედონია, ანუ სიხარულის განცდის უნარის დაკარგვა. ამ უნარის დაკარგვა ახალშობილობიდანაც კი იწყება. ჩაატარეს ექსპერიმენტი, როდესაც დედა ბავშვს უცვლიდა, მას მკაცრი, მოღუშული სახე უნდა ჰქონოდა. რამდენიმე ასეთი ფაქტის შემდეგ ბავშვმა თავი განზე გაწია და დედას აღარ შეხედა.
ბავშვის გარემო სულ ღიმილით სავსე უნდა იყოს, განსაკუთრებით დედის, ან იმ აღმზრდელის მხრიდან, ვინც მასთან ურთიერთობს.
თუ საქმე დედას ეხება, ბავშვს განსაკუთრებული მოთხოვნა აქვს, მისგან მიიღოს სითბო, ღიმილი. იმის მიხედვით, როგორია დედის, ან აღმზრდელის დამოკიდებულება, ბავშვს უყალიბდება სამყაროს მიმართ ნდობა, ან უნდობლობა. თუ ნაკლებია სითბო, ღიმილი, თუ ხმის ტემბრი არ არის ალერსის გამომხატველი, ყალიბდება უნდობლობა. თუ ჩვილის ასაკში ვერ მიიღო ბავშვმა სითბო და მზრუნველობა, შესაძლებელია შემდგომ ამის გამოსწორება? არასოდეს არ არის გვიან. თუმცა, იცოდეთ, ზიგმუნდ ფროიდის დიდი აღმოჩენებიდან ერთ-ერთი სწორედ ის არის, რომ ის, რაც განცდისეულად ადამიანის ფსიქიკაში შედის, მარადიულად მასთან რჩება. შესაძლებელია საკუთარ თავთან, ცხოვრებასთან ურთიერთობის ისეთი დასწავლა მოხდეს, ნეგატიური გადაამუშავოს და პოზიტიური შედეგები მივიღოთ. ადამიანი რომელიც განიცდის ბედნიერებას, ის ბედნიერ გარემოს ქმნის. რას მივაწეროთ, როცა მოზარდები სხვადასხვა დაჯგუფებისა თუ ადამიანის ზეგავლენის ქვეშ ადვილად ექცევიან. არის თუ არა ეს სუიციდისკენ მიდრეკილების მთავარი ნიშანი და რა სიმპტომებით უნდა მიხვდეს მშობელი, რომ ბავშვს დახმარება სჭირდება... მშობელსა და ბავშვს შორის კონტაქტი წყდება. კონტაქტის შემცირება უკვე საგანგაშოა. თუ ბავშვი არ ყვება თავისი ურთიერთობების, სკოლის, მეგობრების შესახებ, ამ დროს მშობელმა გამოკითხვა კი არ უნდა დაიწყოს, არამედ თავისი ამბების მოყოლა-გაზიარება უნდა დაიწყოს და შემდეგ კითხოს - და შენთან? მნიშვნელოვანია კომუნიკაციას მშობელი როგორ შეძლებს. ჩვენ ვამბობთ, რომ ყველა მშობელს უყვარს შვილი, მაგრამ ყოველთვის არ არის სიყვარული საკმარისი იმისთვის, რომ სწორ გზას მიმართო. არსებობს მიუღებელი შვილის ცნება. მაგალითად, დედასა და დედამთილს შორის არის კონფლიქტური სიტუაცია, არ უყვარს დედამთილი და შვილი ჰგავს დედამთილს, ვერ აცნობიერებს, მაგრამ შვილი მისთვის მიუღებელი ხდება. ან შესაძლოა ქმართან აქვს კონფლიტი და შვილი ქმარს ჰგავს... ვსაუბრობ დედაზე, რადგან დედა გადამწყვეტია, ის ყველაზე მნიშვნელოვანი ფიგურაა ბავშვთან მიმართებაში. თუ გენეტიკურია დეპრესიული განწყობა, შესაძლოა, ბავშვთან დედის მჭიდრო დამოკიდებულება მისი გაღვივების საფუძველი არ გახდეს. წარმოიდგინეთ, დედა-შვილს შორის ფსიქოლოგიური ბარიერია და შუაში მიუღებელი ქმარი, დედამთილი, მული დგას... კი ესაუბრებით შვილს, მაგრამ სინამდვილეში თქვენთვის მიუღებელ ადამიანს ელაპარაკებით. ბავშვები ყველაზე მეტად გრძნობენ და განიცდიან დედას. თუ ბავშვი დედას ეძებს მუდმივად, ეს არასაიმედო მიჯაჭვულობაა და მათ ეშინიათ დედამ არ მიატოვოს, ეშინიათ მარტო დარჩენის, ამიტომ ექაჩებიან კაბაზე... დეპრესიულობის პირდაპირი ნიშანი არის მიტოვებულობის, მარტოსულობის განცდა. რა როლს თამაშობს  მშობლებს შორის კონფლიქტი ბავშვის დეპრესიული განწყობის ჩამოყალიბებაში? ნაადრევი ქორწინებები ძალიან ხშირად ქმნიან კონფლიქტებს ოჯახში, ან მაშინ, როდესაც სოციალური პრობლემები წარმოიქმნება... როდის წარმოიქმნება მოზარდის თავში ხიფათი, არავინ იცის. თუ დედისთვის სიტუაცია ტრაგედიაა, ბავშვისთვისაც ტრაგედიაა, თუ მშობელი მხნედ არის, ბავშვიც ნაკლებად განიცდის. ფსიქოლოგიაში არსებობს მედეას კომპლექსი. ეს არის შემთხვევა, როდესაც მოხდება განქორწინება და დედა რჩება შვილებთან. როდესაც იასონი ღალატობს მედეას, მედეა მის დასასჯელად შვილებს კლავს. მართალია ამბობენ, რომ ეს არ მომხდარა და მხოლოდ ევრიპიდეს წარმოსახვაა, მაგრამ ასეთი რამ არსებობს. მედეას კომპლექსი არის შურისძიება მამის მიმართ, რომელსაც ძალიან უყვარს თავისი შვილები და ზრუნავს მათზე. შესაძლოა, დედა ფიზიკურად არ ხოცავს შვილებს, მაგრამ ამას ფსიქოლოგიურად აკეთებს. როდესაც ჩვენთან მოდიან მოზარდები ფსიქოლოგიური პრობლემებით, ჩვენ მუშაობა გვიწევს მშობელთან. არის ოჯახები, სადაც ბავშვს მამა საერთოდ არ ყოლია და მხოლოდ განაყოფიერების პროცესში იყო მამრი, მაგრამ ის დედამ არაჩვეულებრივად გაზარდა. ქალს შეუძლია ერთდროულად შეასრულოს სოციალური და ფსიქოლოგიური როლი იყოს მდედრიც და მამრიც და ქალების ტიპაჟიდან ეს ითვლება  ფსიქოლოგიურად ჯანმრთელ ქალად. მამაკაცს ეს არ შეუძლია. მარტო დარჩენილ ქალებს ნუ შეეშინდებათ, ქალს აქვს ყველანაირი პოტენციალი იმისათვის, რომ იყოს მდედრიც და მამრიც. [gallery columns="4" link="file" ids="194446,194447,194448,194449"] გადაცემის ლაივჩანაწერი https://www.facebook.com/fortuna106.9/videos/1855678121123675/ [post_title] => ნანა ჩაჩუა: ბავშვი, რომელიც აღზრდის პროცესში ითრგუნება, მომავალში მას შესაძლოა, დეპრესია ჩამოუყალიბდეს [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => nana-chachua-bavshvi-romelic-aghzrdis-processhi-itrguneba-momavalshi-mas-shesadzloa-depresia-chamouyalibdes [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-12-07 16:09:19 [post_modified_gmt] => 2017-12-07 12:09:19 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=194442 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 193329 [post_author] => 13 [post_date] => 2017-12-04 16:08:52 [post_date_gmt] => 2017-12-04 12:08:52 [post_content] => ბავშთა ნევროლოგი მედეა ზირაქაშვილი სოციალურ ქსელში ემოციური სტატუსს აქვეყნებს და მშობლებისა და ბავშვების სიახლოვის აუცილებლობაზე ამახვილებს ყურადღებას. ნევროლოგს მაგალითად Development and Psychopathology-ის მიერ გამოქვეყნებული ახალი კვლევა მოჰყავს, რომელიც ცოტა ხნის წინ გასაჯაროვდა: „მეტი მოფერება, ჩახუტება, სითბოს გამოხატვა ბავშვისადმი იწვევს დადებით ცვლილებებს არა მხოლოდ ემოციურ, არამედ მოლეკულურ დონეზეც. მეტი ფიზიკური კონტაქტი!მეტი ემოცია! მეტი დრო ბავშვებისთვის!!!“, - წერს მედეა. ახალი კვლევა, რომელსაც ვებგვერდი sciencealert.com აქვეყნებს, ადასტურებს, რომ მშობლების მხრიდან ფიზიკური კონტაქტის სიხშირე პირდაპირ კავშირშია მის განვითარებასთან. მეტიც, მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ იმ პატარებს, ვისაც მშობლის მხრიდან ჩახუტება, მოფერება და ფიზიკური სიახლოვე აკლდათ, ასაკის შესაბამის განვითარებას ჩამორჩებოდნენ. ესაა პირველი კვლევა, რომელიც ადასტურებს, რომ ჩახუტება და მოფერება ადრეულ ასაკში უდიდეს როლს თამაშობს ბავშვის გენეტიკაზე. ბრიტანული კოლუმბიის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა კვლევა 94 ბავშვზე დაკვირვებით ჩაატარეს. მათ სთხოვეს 5 კვირის ასაკის ბავშვების მშობლებს ეწარმოებინათ დღიური, სადაც ძილის, აღელვების, ტირილისა და კვების მომენტების ფიქსირებას მოახდენდნენ. ამავე დროს მშობლები ინიშნავდნენ, რა სიხშირით ჰქონდათ მათ ფიზიკური კონტაქტი პატარებთან და რა დროის მანძილზე გრძელდებოდა მოფერება და ჩახუტება. კვლევაში მონაწილე პატარებს 4.5 წლის ასაკში დნმ-ის ანალიზი ჩაუტარდათ და გაირკვა, რომ შედეგი მართლაც თვალშისაცემია. საინტერესოა, რომ იმ ბავშვებს, ვისაც მშობლის მხრიდან ყურადღება და მოფერება აკლდა, დნმ-ის ანალიზში ბიოქიმიური ცვლილების მაჩვენებელი არ შეესაბამებოდა მათ ასაკს. ამ დრომდე მსგავსი ცვლილებები ჯანმრთელობის პრობლემებს ბრალდებოდა: „ჩვენ ვგეგმავთ იმის გარკვევას, მოქმედებს თუ არა ბიოლოგიური სიმწიფე ბავშვის ჯანმრთელობაზე, განსაკუთრებით კი ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე. თუ მომდევნო კვლევებიც ჩვენ ჰიპოთეზას დაამტკიცებს, ეს დაგვეხმარება, კიდევ ერთხელ გავამახვილოთ ყურადღება ფიზიკური კონტაქტის აუცილებლობაზე ჩვილებში“, - წერს მთავარი მკვლევარი სარა მური.     [post_title] => მედეა ზირაქაშვილი: „მეტი მოფერება, ჩახუტება, სითბოს გამოხატვა ბავშვისადმი იწვევს დადებით ცვლილებებს“ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => medea-ziraqashvili-meti-mofereba-chakhuteba-sitbos-gamokhatva-bavshvisadmi-iwvevs-dadebit-cvlilebebs [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-12-04 16:09:03 [post_modified_gmt] => 2017-12-04 12:09:03 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=193329 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 196832 [post_author] => 13 [post_date] => 2017-12-14 14:24:43 [post_date_gmt] => 2017-12-14 10:24:43 [post_content] => გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ პლასტიკურ ქირურგიას დაეთმო. რა ტიპის პლასტიკური ოპერაციები კეთდება საქართველოში ყველაზე ხშირად, რა სიხშირით შეიძლება გაკეთდეს პლასტიკური ოპერაცია, რა უნდა ვიცოდეთ რინოპლასტიკის, სახის გაახალგაზრადავების, მკერდის გადიდების, მუცლის პლასტიკისა და ლიპოსაქციის შესახებ - ამ და სხვა საინტერესო თემებზე რადიოს ეთერში კლინიკა „კარაპს მედლაინის“ პლასტიკურმა ქირურგმა, კოტე მათითაშვილმა ისაუბრა. ბატონო კოტე, დავიწყოთ მთავარი კითხვით,  ყველაზე ხშირად საქართველოში რა ტიპის პლასტიკური ოპერაციები კეთდება? რაც შეეხება რაოდენობას და მომართვიანობის სპეციფიკას, კავკასიაში ვცხოვრობთ და ნომერი პირველი ესაა რინოპლასტიკა. ამას მოჰყვება ძუძუს პლასტიკა, ლიპოსაქცია, სახის სხვადასხვა მიდამოს ოპერაცია, მუცლის პლასტიკა, სხეულის  ზონები, სხვადასხვას ტიპის და მასშტაბის ჩარევებით, მაგრამ ლიდერი ჩამონათვალში მაინც არის ცხვირის პლასტიკა ანუ რინოპლასტიკა. რას გულისხმობს რეკონსტრუქციული ქირურგია? რეკონსტრუქციული ქირურგია არის პლასტიკური ქირურგიის ყველაზე რთული ნაწილი. პირობითად პლასტიკური ქირურგია რომ დავყოთ, ესაა ესთეტიკური ქირურგია, რაც ემსახურება უშუალოდ სილამაზეს და რეკონსტრუქციული ქირურგია, რაც ემსახურება სხეულის შეძენილი თუ თანდაყოლილი დეფექტების, ნაკლოვანებების და ტრამვების აღდგენას. რეკონსტრუქციული ქირურგია მოიცავს დამწვრობის შემდგომი უხეში დეფორმაციების რეკონსტრუქციას, აღდგენას და სხეულის და სახის ფორმის დაბრუნებას. ასევე კიდურების უმძიმესი დეფექტების, ამპუტირებული კიდურების რეპლანტაციას. რაოდენობრივად ეს ოპერაციები მცირეა, რადგან საკმაოდ ძვირადღირებული და რთულია. ასეთი პაციენტების რაოდენეობა საომარ სიტუაციაში უფრო მეტია. https://www.youtube.com/watch?v=9_N41Bfrqyg რითია განპირობებული ასეთი მზარდი მოთხოვნა რინოპლასტიკაზე ანუ ცხვირის პლასტიკურ ოპერაციაზე? ეს განპირობებულია კავკასიური გენეტიკით. ჩვენს გენოტიპში დევს კეხიანი ცხვირი. შესაბამისად, ძალიან ბევრ გოგონას თუ მამაკაცს აქვს სურვილი ცხვირი გაილამაზოს და სწორედ ესაა ფაქტორი, რის გამოც ყველაზე დიდი რაოდენობით იწარმოება რინოპლასტიკები საქართველოში. ეს არის ერთ-ერთი რთული ოპერაცია პლასტიკურ ქირურგიაში. ამას სჭირდება საკმაოდ დიდი გამოცდილება, რათა კვალიფიციური ქირურგის დახმარებით მივიღოთ ის შედეგი, რაც უნდა პაციენტს და არა ის შედეგი რაც გამოვა. არსებობს მიდგომა, რომ ასე გამოვიდა, ასე ჯობია. მაგალითად ქირურგი პაციენტს ეუბნება, რომ მე ვთვლი, ასე უფრო მოგიხდება, არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება. ნებისმიერი ოპერაცია პლასტიკურ ქირურგიაში უნდა ემსახურებოდეს პაციენტის თვითკმაყოფილების ამაღლებას. ესაა მისი ცხოვრება, მისი სხეული, მისი სახე, მისი ცხვირი, მისი ტუჩები. ამიტომ, პაციენტის სურვილი,  თუ ეს არ სცდება ლოგიკურს და ალოგიკურში არ გადადის, შესრულებულიც უნდა იყოს ადეკვატურად. ქუთუთოების პლასტიკა, რა მეთოდით კეთდება ის და შეიძლება თუ არა მისი გაკეთება სხვა ქირურგიული პროცედურების პარალელურად? შეიძლება ითქვას, რომ ქუთუთოების პლასტიკა ერთ-ერთი მარტივი პროცედურაა. ის ქუთუთოს დაშვებული, ჭარბი ნაწილის მოკვეთას, ცხიმოვანი თიაქრების მოცილებასა და თვალის გარშემო ზონის გაახალგაზრდავებას გულისხმობს. რაც შეეხება თვითონ კომბინაციებს, შესაძლოა ერთ პაციენტს, თუკი მისი ჯანმრთელობა არის სათანადოდ შეფასებული, გაუკეთო 3, 4, 5 ,7 სხვადასხვა ოპერაცია. ის დაიძინებს და გაკეთდება სხვადასხვა რეგიონებზე სხვადასხვა ჩარევები. ეს შესაძლოა იყოს ძუძუს გადიდება, რინოპლასტიკა, ტუჩების გადიდება, წარბების აწევა, ლიპოსაქცია სხვადასხვა ზონაში და ეს კეთდება ერთი ოპერაციის ფარგლებში. ადამიანი იღვიძებს, 2-3 დღე ისვენებს სტაციონარში და შემდეგ, დაახლოებთ 2 კვირაში უბრუნდება ცხოვრების ჩვეულ რეჟიმს. ასეთი პროცედურები უნდა გაკეთდეს კომპეტენტურ სპეციალისტთან, კომპეტენტურ სიტუაციებში, კლინიკის სათანადო მომზადების პირობებში და არა კოსმეტოლოგიურ სალონში. [caption id="attachment_196835" align="alignnone" width="1200"] გადაცემის წამყვანი ნატა ხარაშვილი და პლასტიკური ქირურგი კოტე მათითაშვილი[/caption]   როგორია თქვენი რეაქცია, როცა ხედავთ, რომ ადამინს ბევრი წარუმატებელი პლასტიკური ოპერცია აქვს ჩატარებული და ის „პლასტიკური ქირურგიის“ მსხვერპლი ხდება? სამწუხაროდ, ყველაფერში არსებობს გადაცდენები და დასანანაია, რომ არსებობენ ქირურგები, რომლებიც მიყვებიან პაციენტების სურვილებს უკიდეგანოდ. შესაძლოა აქ ფინანასური ინტერესია, შესაძლოა კვალიფიკაციის ნაკლებობაა. ეს არაა ჩემი შეფასების საგანი, თუმცა ცალსახად, ჩემი აზრით, ესაა დანაშაული ეთიკური თვალსაზრისით. გავა ერთი ან ორი წელი და ის პაციენტი მიხვდება, რომ შეცდა. ჩვენი პროფესია არის ექიმობა და ჩვენ არ უნდა ვავნოთ ადამიანს. როდესაც ამას არ აკეთებ და პაციენტს უსრულებ ყველა სურვილს, მერე გამოდის ის, რაზეც თქვენ საუბრობთ – ტუჩებგადაბერილი, გაუბედურებული სახე, რომლის შველაც საკმაოდ რთულია. როცა ვხედავ ასეთ შედეგს, გული ძალიან მწყდება. რა ასაკიდან არის რეკომენდებული სახის გაახალგაზრდავება? პირველ რიგში, არ შემიძლია არ დავასახელო ჩემი კოლეგა, ვისთან ერთადაც უკვე წლებია ვმუშაობ. ესაა ბატონი ალექსანდრე კალანტაროვი. ის ძალიან მაღალი კლასის ქირურგია და მადლიერი ვარ მასთან მუშაობის. ეს ჩემთვის სწავლაც არის, პრაქტიკაც და სასიამოვნო საქმის წარმოებაც. ჩვენ სახის გაახალგაზრდავების პროცედურაზე მუშაობა დაახლოებით 15 წლის წინ დავიწყეთ, როდესაც ამერიკელი ქირურგის მიერ პირველად შემოტანილი სახის ენდოსკოპიური ქირურგია ავითვისეთ. ეს გულისხმობს იმას, რომ მინიმალური ჩარევით ადამიანს მივცეთ 10-15 წლით გაახალგაზრდავების ეფექტი, ეს არის ფანტასტიკა, ეს არის თანამედროვე სახის ქირუგიის უახლესი მიღწევები, რაც უკვე მსოფლიოში კარგად დაინერგა. საინტერესოა, რომ ეს არ გულისხმობს არც დაჭიმვას, არც გადაჭიმვას, არც ხელოვური და სინთეტიური სახის მიღებას. ეს გულისხმობს ასაკობრივ ცვლილებებს. სწორედ ამაშია პალსტიკური ქირურგიის ხელოვნების საიდუმლო, რომ ადამიანს შესაძლოა, მოაკლო ასაკი. აი აქ გადის ზღვარი სინთეტიურობასა და ბუნებრივ პლასტიკური ქირურგიის შედეგებს შორის. ძუძუს პლასტიკაზე მინდა გკითხოთ, მკერდის გადიდება, დაპატარავება და აწევა. არსებობს თუ არა უკუჩვენებები ამ ოპერაციის შემდგომ? დღეს საქართველოში ამ ოპერაციების რაოდენობა ასევე მატების ტენდენციით მიდის. რაც შეეხება ძუძუს ქირურგიას, ჩვენ სარძვეე ჯირკვალს ვეხებით და ყველა პაციენტი არის წინასწარ შესწავლილი. თუ არის რაიმე რისკ ფაქტორი, რომელიც შესაძლოა იყოს ხელისშემშლელი,  ჩვენ ამ პროცედურას მამოლოგთან ერთად ყოველთვის წარმატებით ვასრულებთ. ვითვალისწინებთ ყველანაირ პათოლოგიურ კერას, მე არ მაქვს ცხადია საუბარი ონკოლოგიურ პათოლოგიებზე. არის ხოლმე კვანძები, ცისტოზური მასტოპათია, არის ხოლმე მდგომარეობა, როცა სარძევე ჯირკვალი სრულად მოსაცილებლია. ჩვენ ამ ოპერაციებს ვაკეთებთ ერთობლივად, მამოლოგებთან ერთად. რაც შეეხება მკერდის გადიდებას, ესაა ყველაზე მოთხოვნადი ცხვირის ოპერაციის შემდეგ. პირდაპირ ვიტყვი, რომ ეს მარტივი პროცედურაა. ბევრს აქვს ამის შიში და ვიმეორებ, რომ ოპერაცია უნდა გაკეთდეს კვალიფიციურ დაწესებულებაში, ყველანაირი შესწავლის და კვლევის შედეგის კარგად შეფასების შემდგომ. თავად ოპერაცია არ არის რთული. ინპლანტი ძირითადად თავსდება კუნთის ქვეშ, სინთეტიურობა აუცილებელი არ არის. ჩვენ ვეკითხებით პაციენტს, თუ მას უნდა ჰქონდეს ბუნებრივი რეზულტატი, მას აქვს ეს შედეგი. თუ მას უნდა შედარებით „ვულგარული“ ძუძუ, მას ექნება ასეთიც. აქაც პრიორიტეტი პაციენტის სურვილია. მკერდის აწევა, გადიდება, დაპატარავება ყველა ოპერაცია დღეს გაკეთებადია. არც ერთი ეს ოპერცია კავშირში არ არის ძუძუს ონკოლოგიური პათოლოგიის განვითარებასთან. ეს არის მითი, რომელსაც ჩვენ ვებრძვით, როგორც მამოლოგები, ასევე პლასტიკური ქირურგები. გაზრდილია თუ არა მომართვიანობა მუცლის პლასტიკაზე? მომართვიანობა ყველა ოპერაციაზა მომატებულია. მუცლის პლასტიკა ექიმისთვის არც თუ ისე რთულად შესასრულებელია. არსებობს მითი, რომ ეს რთული ოპერაციაა, მაგრამ ასე არ არის. პაციენტი მეორე დღიდანვე ფეხზეა. მუცლის პლასტიკისას მოშვებული, დაშვებული, კანცხიმოვანი შრე და სტრიებით დაზიანებული კანის ზედაპირი, ჭიპის ზონიდან დაწყებული, ბოქვენის ზონამდე ცილდება და მუცელი ხდება ბრტყელი, კუნთები მაგრდება და ამით ადამიანი ძალიან დიდ სტიმულს იღებს, დაიწყოს ვარჯიში, ადვილად დაიცვას კვებითი სწორი რეჟიმი, შეცვალოს სამოსი. დაკიდებული, მოშვებული მუცლის წინა კედლის სხვა პროცედურებით მოშორება შეუძლებელია. ორი ქირურგი უწყვეტ რეჟიმში ვმუშაობთ. აუცილებელია თუ არა მუცლის პასტიკის შემდეგ წონის შენარჩუნება? ეს იმხელა სტიმულია ადამიანის ცხოვრებაში, რომ ამის შემდეგ ადამიანები პრაქტიკულად არ იმატებენ წონაში. ავიღოთ თუნდაც ინტიმური ქირურგია, საშოს პლასტიკა. ქალბატონების უმრავლესობას წარმოდგენა არ აქვს, რატომ ვერ ახერხებს პარტნიორთან თანაცხოვრებას. ასეთ დროს ქალს აქვს საშოს კედლების მოდუნება, კეთდება ძალიან მარტივი ოპერაცია. ნამშობიარებ ქალბატონებს ჰგონიათ, რომ საშოს კედლები თუ მოდუნებულია, ეს ასე უნდა იყოს. ქალი ამ შემთხვევაში თვით შეგრძნებებს იუმჯობესებს და ბევრი მოგვმართავს ამ პრობელმით. ათიდან 5-6 შემთხვევაში საშოს კედლებს სჭირდება კორექცია. ამ დიაგნოზს სვამს გინეკოლოგი, რა თქმა უნდა. ეს არ არის კაპრიზი, ეს არის პათოლოგია და ამას სჭირდება ქირურგიული მკურნალობა. ვისაუბროთ ლიპოსაქციაზეც... მსოფლიოში, სამუშაო საათებში 200 000-ზე მეტი ლიპოსაქციის პროცედურა კეთდება. ლიპოსაქცია მსოფლიოში რაოდენობრივად ნომერი პირველი პროცედურაა. ეს ჩემი საყვარელი პროცედურაა, რადგან მართავ სხეულს და 5-7 საათის შემდეგ სრულიად სხვა ადამიანი შეიძლება გამოიყვანო. პროცედურას არ ახლავს არანაირი გართულება სწორად შესრულების შემთხვევაში. საჭიროა მხოლოდ ერთი თვე კომპრესიული ტრიკოტაჟის ტარება, გარკვეული მარტივი რეჟიმის დაცვა და სრულიად სხვა ცხოვრებაში დაბრუნება. მე აგიტაციას არ ვუწევ რა თქმა უნდა ოპერაციებს, ყველაფერს სჯობს ჯანსაღი ცხოვრების წესი, მაგრამ არის შემთხვევები, როდესაც ვარჯიში აღარ შველის ამა თუ იმ პრობლემას. ლიპოსაქცია არ გამოიყენება წონაში კლებისთვის, ეს არის მხოლოდ სხეულის კორექცია. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/12/13-dekemberi-kote-matitashvilimp3.mp3"][/audio]           [post_title] => საქართველოში ყველაზე ხშირი პლასტიკური ოპერაციები - როგორ დავიცვათ თავი არასწორი პლასტიკისგან - კოტე მათითაშვილი [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => saqartveloshi-yvelaze-khshiri-plastikuri-operaciebi-rogor-davicvat-tavi-araswori-plastikisgan-kote-matitashvili [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-12-14 16:45:23 [post_modified_gmt] => 2017-12-14 12:45:23 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=196832 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 49 [max_num_pages] => 17 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => a7653101a520a8a824a516136e309c91 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები