რა იწვევს, რამდენნაირი არსებობს და როგორ დავაღწიოთ თავი ხველას – ბიძინა კულუმბეგოვის რჩევები

პოპულარული

რა იწვევს, რამდენნაირი არსებობს და როგორ დავაღწიოთ თავი ხველას – ბიძინა კულუმბეგოვის რჩევები

გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“  სეზონის ყველაზე შემაწუხებელ სიმტოპმს ხველას დაეთმო. რას გულისხმობს ტერმინი „ალერგიული ხველა“, რამდენ  ხანს უნდა გრძლდებოდეს ის, რა არის ქრონიკული ხველის ყველაზე ხშირი მიზეზი და რა აუცილებელი რეკომენდაციების გათვალიწინებაა საჭირო ამ დროს – ამ თემაზე გადაცემაში ცნობილმა ალერგოლოგ-იმუნოლოგმა ბიძინა კულუმბეგოვმა ისაუბრა.

ბატონო ბიძინა, რიგ შემთხვევებში ხველა მარტივად და უპრობლემოდ იხსნება, ხშირად კი სპაზმური ხველის მოხსნა მედიკამენტებითაც ვერ ხერხდება, რა არის ამის მიზეზი?

ძალიან აქტუალური თემაა. შემოდგომა რესპირაციული ვირუსული ინფექციების სეზონია. გამომწვევები, რომლებიც ხშირად ავადობას იწვევენ, სწორედ ვირუსული ინფექციებია. ყველაზე გავრცელებული ვირუსი, რომელიც პირველი გამოჩნდება ხოლმე, ეს არის მარტივი გაციების გამომწვევი ვირუსი, რომელსაც პაციენტები გრიპს უწოდებენ. ეს, რა თქმა უნდა, არ არის გრიპის ვირუსი. აქ საუბარია რინოვირუსზე, რომელსაც ასზე მეტი შტამი აქვს. ამიტომაც, ადამიანს შეიძლება ე.წ. გაციება წლის განმავლობაში ძალიან ბევრჯერ შეხვდეს.

რინოვირუსს ხშირად ახასიათებს სურდო, ყელში ჩაფხაჭვნის შეგრძნება და თუ ბავშვი პატარაა, მისი სასუნთქი გზების ანატომიური გზებიც ძალიან პატარაა. ამიტომ, რასაც უფროსი მარტივად იტანს, ბავშვისთვის ეს სერიოზული დისკომფორტი შეიძლება იყოს და გამოიხატოს შემაწუხებელ ხველაში. არის კიდევ ერთი ვირუსი, რომელიც ოქტომბრის ბოლოდან იწყება და მთელი ზამთრის განმავლობაში აქტიურია, მას რესპირაციულ სინციტიალური ვირუსი ქვია. ამ ვირუსსაც ისეთივე მიდრკილება აქვს სასუნთქი გზებისკენ და შემაწუხებელ ხველას იწვევს. ასევე ძალიან შემაწუხებელ ხველას იწვევს კორონავირუსი და არის კიდევ პარანგიტისვირუსი, რომელიც ლარინგოტრაქეიტის, ანუ კლასიკური კრუპის გამომწვევი ვირუსია. ასევე არის გრიპის ვირუსი, ანუ ინფლუენსა, როგორც ამას ინგლისურენოვან ლიტერატურაში მოიხსენიებენ ხოლმე.

ახლა ხველას დავუკავშიროთ ეს ყველაფერი – ჩვენ ექიმები ხველას ორ ნაწილად ვყოფთ, მწვავე ხველა, რომელიც 3-4 კვირა გრძელდება. აქ უდიდეს ნაწილში ხველის უკან დგას რესპირაციული, გაცივებითი ვირუსული ინფექციები. 7-8%-ში შესაძლოა ხველა უცხო სხეულის ასპირაციის შემდეგაც გამწვავდეს. ეს მოულოდნელად იწყება, ხანდახან სუნთქვა ძნელდება და სტვენითი ხასიათი აქვს.

რატომ გვიჭირს ხველის მართვა და რატომ ემორჩილება ხველა სამკურნალო საშუალებებს რთულად? ამ კითხვაზე მაქვს ყოველთვის ერთი პასუხი, ჯერ უნდა ვიცოდე დიაგნოზი. თუ ადამიანს ხველა ფილტვის ანთების გამო განუვითარდა, რა თქმა უნდა ექიმმა ფილტვის ანთებას უნდა უმკურნალოს და ხველაც გაჩერდება. თუ მწვავე შეტევითი ხველა ლარინგოტრაქეიტის გამო განვითარდა, რომელსაც მყეფარე ხასიათის ელფერი აქვს, ამ დროს საჭიროა შესაბამისი მკურნალობა, თუ ხველის უკან არის ასთმური სტატუსი, მას ასთმის სამკურნალო წამალი სჭირდება და არა ხველის წამალი. მწვავე ხველის უკან ექიმმა უნდა ამოიცნოს რა ნოზოლოგიაა. თუ ასპირაციაზეა ეჭვი, ყოველთვის ვაფრთხილებ პაციენტს, რომ არ დათრგუნოს ხველა, სჯობს ექიმთან მიბრძანდეთ და ბრონქოსკოპიით მოხდეს უცხო სხეული ამოღება.

რა არის ქრონიკულ ხველის ყველაზე ხშირი მიზეზი?

თუკი ხველა 4 კვირაზე დიდხანს გრძელდება, ის ქრონიკულია, თუმცა ბევრი გაიდლაინით, ხველა 8 კვირაზე მეტხანს უნდა გრძელდებოდეს, რომ ის ქრონიკული იყოს. თუკი გვაქვს ქრონიკული ხველის შემთხვევა, რა დაავადებებზე უნდა მიიტანოს ექიმმა ეჭვი?

გახანგრძლივებული ხველისას 90%-ში მიზეზი სამ ნოზოლოგიაშია. პირველი ეს არის ბრონქული ასთმა, მეორე – უკანა წვეთის სიმპტომი, ანუ ზედა სასუნთქი გზების ხველის სინდრომი, რომლის უკანაც უხშირესად ალერგიული რინიტი ან სინუსიტი დგას. მესამე მიზეზი კი არის გასტროეზოფაგალური რეფლუქსური დაავადება, როდესაც კუჭიდან საყლაპის შიგთავსში ქაფისებური მასის ამოსვლა დაუსრულებელ, გახანგრძლივებულ ხველას იწყებს.

როგორ, რა მინიშნებებით მივხვდეთ, რომ საქმე გვაქვს ამ უკანასკნელთან? გასტროეზოფაგალური რეფლუქსური ხველა ყველაზე ხშირად მწვავდება მაშინ, როდესაც პაციენტი ჰორიზონტალურ პოზაში გადადის. თუკი ამ დროს ხველის პროვოცირება ვითარდება, იცოდეთ რომ ძალიან ხშირად, ხველის უკან გასტროეზოფაგალური რეფლუქსი იქნება და ამას ექიმის დიფერენციალური დიაგნოსტიკა სჭირდება. რაც შეეხება ზედა სასუნთქი გზების ხველის სინდრომს – ეს არის ე.წ. წიაღების ანთება. თუკი პაციენტს აქვს ჰაიმორიტი, სინუსიტი და ა.შ. ამ დროს მთელი ღამის განმავლობაში ბრონქებში ჩაედინება ნახველი, პაციენტი ან ნერწყვს ყლაპავს, ან მსუბუქ ხველას ავითარებს და როდესაც დილას წამოდგება, მშობელი ამჩნევს, რომ სველი, პროდუქტიული ხველა აქვს. შუა დღის 2-3 საათის შემდეგ კი თითქოს მშრალი ხველა იწყება. მშობელი ამ დროს დაბნეულია, რადგან ხველა არის სველიც და მშრალიც და ექიმი ნიშნავს მშრალი ხველისთვის განკუთვნილ წამალსაც და სველი ხვლისთვის საჭირო წამალსაც, სჯობს ეს ვაღიაროთ. ენის უკანა ძირზე შპადელის ღრმა დაჭერა საკმარისია იმისათვის, რომ მივხვდეთ, რასთან გვაქვს საქმე. თუ ხველა არის გარდამავალი და გახანგრძლივებული, საკმარისია სინუსიტების სწორი მკურნალობა, 2-3 დღეში ხველა სრულიად ქრება. და მესამე მიზეზი – ასთმური ხველა, ეს განსაკუთრებით 6 წლის ასაკის ზემოთ პაციენტებს ახასიათებთ და სხვა სიმპტომი არ არის. როდის უნდა მიიტანოს ეჭვი ექიმმა ასთმაზე? თუ შეატყობთ, რომ გახანგრძლივებული ხველა, ასთმისათვის განკუთვნილი საინჰალაციო საშუალებებით წყნარდება, მაშინვე მიმართეთ სპეციალისტს. ეს არ არის 100%-იანი დიაგნოზი, მაგრამ მნიშვნელოვანი მინიშნებაა. ყველა ბავშვს, რომელსაც აქვს მსტვინავი ხასიათის ხველა, რა თქმა უნდა ყველას ასთმა არ დაემართება. თუკი მსტვინავი ხმოვანებაა, დადგენილია, რომ ვისაც ასეთი ტიპის სუნთქვა ერთხელ ჰქონდა, 100%-დან 52% ისე იზრდება, რომ ხიხინი არასდროს აღარ აქვს, მეორე ნახევარს კი შესაძლოა გაუმეორდეს. ამ ბავშვების 80%-ს, სკოლის ასაკამდე 60%-ს, ხოლო დარჩენილ 20%-ს გარდატეხის ასაკამდე ასთმისთვის დამახასიათებელი მთავარი სუნთქვითი ნიშანი ყოველგვარი ჩარევის გარეშე ულაგდება. მხოლოდ 20%-ია რისკის მატარებელი, რომ მას ასთმა ჩამოუყალიბდეს. ანუ, 10-დან 8 ბავშვი იკურნება თავისით, რა თქმა უნდა ექიმის დახმარებით.

ვინ არის ამ 20%-ში, ვისაც ასთმა დარჩება? თუ პაციენსტს 3-4 წლის ასაკში გარემო ალერგენებზე აქვს ალერგია, მტვერზე, ნესტზე, მცენარეზე, ცხოველის ბეწვზე, ან თუ პაციენტს ხიხინის დაწყებამდე აქვს ატოპიური დერმატეტი, ან თუ პაციენტს ოჯახის წევრი ჰყავს ასთმით დაავადებული – ეს ყველაფერი ნიშნავს იმას, რომ ამ პაციენტს ასთმის განვითარების მაღალი რისკი აქვს და ჩვენ ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ იმისთვის, რომ მას ეს ავარიდოთ. დღეს თანამედროვე მედიცინა გვაძლევს იმის საშუალებას, გავარკვოთ და სწორად შევაფასოთ მდგომარეობა, რისკები, როგორ შევებრძოლოთ ალერგენებს შინ თუ გარეთ და ა.შ.

თქვენ გარემო ალერგენები აღნიშნეთ, მაშინ როდესაც ბავშვი ხველისკენ მიდრეკილია, საჭიროა თუ არა ეს ლაბორატორიული  კვლევები თუნდაც პროფილაქტიკის მიზნით ჩატარდეს?

თუ ბავშვი წლინახევრის ქვედა ასაკშია, მაშინ ალერგენების მიმართ ალერგიული განწყობა იშვიათია და თითქმის არ გვხდება. თუმცა არის შემთხვევები, განსაკუთრებით დასავლეთ საქართველოში, როდესაც 9 თვის ასაკშიც დაფიქსირდა ალერგიული განწყობა. თუკი ბავშვი არის 2 წლის, აქვს მსტვინავი ხასიათის სუნთქვა და ეს ექიმს შეუფასებია, ამ დროს ოჯახმა უნდა იცოდეს, რა დგას ამის უკან, ინფექცია, თუ ალერგია. ალერგია არის დაუსრულებელი, გადაულახავი, გექმნება რისკი, 10 წლის ასაკის შემდეგ იგივე დაგმართოს იმ ალერგენმა, რასაც დღეს ვირუსი გმართებს. ხიხინის 80%-ს გადალახავენ ბავშვები, რადგან ამის უკან გაცივებითი დაავადებაა, ხოლო იმ 20%-ს, ვისაც ავადობის უკან ალერგია აქვს, არ უნდა დავუკარგოთ აცრების გაკეთების შანსი.

როდესაც ხველა იწყება ღამით, როგორ უნდა მოიქცეს მშობელი?

საბედნიეროდ, საქართველოში ყველა ოჯახს აქვს საშუალება მივიდეს ექიმთან. ჩანაწერში ვაკეთებ ხოლმე სახლში გამოყენებადი პრეპარატების რესურსს და ვაძლევ მშობელს უფლებას, ის სახლში გამოიყენოს. თუ შეტევა მწვავეა, პაციენტმა რესურსები ამოწურა, შესაძლებელია სასწრაფო დახმარების გამოძახება.

7-8 წლიდან 15 წლის ასაკის ბავშვებში გვხდება ხოლმე ჩვეული, ფსიქოგენური ხველა, რასაც მეტყველების მართვა და ფსიქოლოგის კონსულტაცია სჭირდება, თუმცა ეს არის სულ ბოლოს და მაშინ, როდესაც უკვე ყველა გზა გავლილი გაქვს. საინტერესოა, რომ ფსიქოგენური ხველა ღამით, ანუ ძილისას ჩერდება და მშობლებს სწორედ ამ ნიშნით სეუძლიათ დიფერენცირება მოახდინონ.

როგორ განვასხვაოთ ალერგია სხვა ინფექციებისგან – რჩევები ბიძინა კულუმბეგოვისგან

 

ექსკლუზივი /

|

16 ნოემბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bidzina-kulumbegovi
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 187735
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bidzina-kulumbegovi
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 187735
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 4907
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bidzina-kulumbegovi
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => bidzina-kulumbegovi
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (187735) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (4907,10720)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 194442
                    [post_author] => 13
                    [post_date] => 2017-12-07 15:27:27
                    [post_date_gmt] => 2017-12-07 11:27:27
                    [post_content] => გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ მოზარდებსა და გარდატეხის ასაკში მყოფ ბავშვებს მიეძღვნა. როგორი ბავშვები არიან მიდრეკილნი დეპრესიისკენ, რა ნიშნებით ვლინდება დეპრესია მოზარდებში, როგორ ექცევიან ისინი სხვა ადამიანების ზეგავლენის ქვეშ, რა როლს ასრულებენ მშობლები ბავშვების დემოტივაციაში და მოქმედებს თუ არა მშობლებს შორის კონფლიქტი გაუცხოების პროცესში – ამ თემებზე  გადაცემაში ფსიქოლოგმა ნანა ჩაჩუამ ისაუბრა.

როგორი ბავშვები არიან უფრო მეტად მიდრეკილნი დეპრესიისკენ ?

ამ კითხვაზე პირდაპირ პასუხს იძლევა ის, თუ რას ნიშნავს სიტყვა დეპრესია. დეპრესია ლათინური სიტყვაა და ნიშნავს დათრგუნულს.
ბავშვი, რომელიც თავისი აღზრდის პროცესში მეტ-ნაკლებად ითრგუნება, პოტენციურად, მომავალში მასში შესაძლოა ჩამოყალიბდეს დეპრესია.
უნდა ითქვას, რომ დეპრესია, როგორც ასეთი, არის დაავადებაც, არის სიმპტომიც და სააღმზრდელო სიტუაციის შედეგად ჩამოყალიბებული პიროვნული მახასიათებელი. ანუ, როდესაც დეპრესიულობა გვეძლევა, როგორც სააღმზრდელო პროცესის შედეგი. თითოეული მათგანი რომ განვიხილოთ, ძალიან შორს წავალთ, ამიტომ ძირითადი აქცენტები იმ გარემოებებზე უნდა გავამახვილოთ, რომელიც დეპრესიის პროვოცირებას უწყობს ხელს, რადგანაც თუნდაც გენეტიკა განაპირობებდეს დეპრესიულ განწყობას, თუ მას ხელისშემწყობი ფაქტორები არ ახლავს, შეიძლება მთელი ცხოვრება ისე გაატაროს ადამიანმა, რომ არც მას უქმნიდეს მკაფიოდ გამოხატულ პრობლემას და სხვისთვის კი საერთოდ შეუმჩნეველი იყოს მისი გუნება განწყობილების ცვლილება.
ფსიქოლოგიაში ყოველთვის ისმის კითხვა, რა არის მთავარი, აღზრდა თუ მემკვიდრეობითი მონაცემები. თუ ერთი ხაზი ამბობდა თავის დროზე, რომ მხოლოდ მემკვიდრეობითობა განაპირობებს, ხოლო მეორე ხაზი ამბობდა, რომ აღზრდა, საბოლოოდ ორივე მხარე შეთანხმდა, რომ ერთიც მნიშვნელოვანია, მეორეც და ყველაზე მთავარია, როგორი პიროვნული მახასიათებლები აქვს ადამიანს.
საბოლოო ჯამში, ადამიანი იმთავითვე პასუხისმგებელია თავისი თავისა და ქცევის მიმართ - ანუ როგორი დამოკიდებულება ექნება ადამიანს საკუთარ თავთან და გარემოსთან. ძალიან მნიშვნელოვანია ისიც, ჩანასახი რამდენად სასურველია დედისთვის, ეს არის ათვლის სათავე. მნიშვნელოვანია თავად დაბადების აქტი, ანუ როგორ მიმდინარეობს ის. არ მინდა საკეისრო კვეთით დაბადებული ბავშვების მშობლები შევაშინო, რადგან საკეისრო კვეთასაც აქვს თავისი პლუსები და მინუსები. თუ ბავშვი თავადვე მონაწილეობს თავის დაბადების აქტში, ფსიქოლოგები ამბობენ, რომ ეს მისი პირველი გამოცდილებაა, რომლითაც ის ირაციონალურად ცხოვრებისეულ გამოწვევებს ამ გამოცდილებით ხვდება. https://www.youtube.com/watch?v=cX_m8peIaiY რა სიმპტომებით შეგვიძლია დეპრესიის ამოცნობა? პირველ რიგში ანჰედონია, ანუ სიხარულის განცდის უნარის დაკარგვა. ამ უნარის დაკარგვა ახალშობილობიდანაც კი იწყება. ჩაატარეს ექსპერიმენტი, როდესაც დედა ბავშვს უცვლიდა, მას მკაცრი, მოღუშული სახე უნდა ჰქონოდა. რამდენიმე ასეთი ფაქტის შემდეგ ბავშვმა თავი განზე გაწია და დედას აღარ შეხედა.
ბავშვის გარემო სულ ღიმილით სავსე უნდა იყოს, განსაკუთრებით დედის, ან იმ აღმზრდელის მხრიდან, ვინც მასთან ურთიერთობს.
თუ საქმე დედას ეხება, ბავშვს განსაკუთრებული მოთხოვნა აქვს, მისგან მიიღოს სითბო, ღიმილი. იმის მიხედვით, როგორია დედის, ან აღმზრდელის დამოკიდებულება, ბავშვს უყალიბდება სამყაროს მიმართ ნდობა, ან უნდობლობა. თუ ნაკლებია სითბო, ღიმილი, თუ ხმის ტემბრი არ არის ალერსის გამომხატველი, ყალიბდება უნდობლობა. თუ ჩვილის ასაკში ვერ მიიღო ბავშვმა სითბო და მზრუნველობა, შესაძლებელია შემდგომ ამის გამოსწორება? არასოდეს არ არის გვიან. თუმცა, იცოდეთ, ზიგმუნდ ფროიდის დიდი აღმოჩენებიდან ერთ-ერთი სწორედ ის არის, რომ ის, რაც განცდისეულად ადამიანის ფსიქიკაში შედის, მარადიულად მასთან რჩება. შესაძლებელია საკუთარ თავთან, ცხოვრებასთან ურთიერთობის ისეთი დასწავლა მოხდეს, ნეგატიური გადაამუშავოს და პოზიტიური შედეგები მივიღოთ. ადამიანი რომელიც განიცდის ბედნიერებას, ის ბედნიერ გარემოს ქმნის. რას მივაწეროთ, როცა მოზარდები სხვადასხვა დაჯგუფებისა თუ ადამიანის ზეგავლენის ქვეშ ადვილად ექცევიან. არის თუ არა ეს სუიციდისკენ მიდრეკილების მთავარი ნიშანი და რა სიმპტომებით უნდა მიხვდეს მშობელი, რომ ბავშვს დახმარება სჭირდება... მშობელსა და ბავშვს შორის კონტაქტი წყდება. კონტაქტის შემცირება უკვე საგანგაშოა. თუ ბავშვი არ ყვება თავისი ურთიერთობების, სკოლის, მეგობრების შესახებ, ამ დროს მშობელმა გამოკითხვა კი არ უნდა დაიწყოს, არამედ თავისი ამბების მოყოლა-გაზიარება უნდა დაიწყოს და შემდეგ კითხოს - და შენთან? მნიშვნელოვანია კომუნიკაციას მშობელი როგორ შეძლებს. ჩვენ ვამბობთ, რომ ყველა მშობელს უყვარს შვილი, მაგრამ ყოველთვის არ არის სიყვარული საკმარისი იმისთვის, რომ სწორ გზას მიმართო. არსებობს მიუღებელი შვილის ცნება. მაგალითად, დედასა და დედამთილს შორის არის კონფლიქტური სიტუაცია, არ უყვარს დედამთილი და შვილი ჰგავს დედამთილს, ვერ აცნობიერებს, მაგრამ შვილი მისთვის მიუღებელი ხდება. ან შესაძლოა ქმართან აქვს კონფლიტი და შვილი ქმარს ჰგავს... ვსაუბრობ დედაზე, რადგან დედა გადამწყვეტია, ის ყველაზე მნიშვნელოვანი ფიგურაა ბავშვთან მიმართებაში. თუ გენეტიკურია დეპრესიული განწყობა, შესაძლოა, ბავშვთან დედის მჭიდრო დამოკიდებულება მისი გაღვივების საფუძველი არ გახდეს. წარმოიდგინეთ, დედა-შვილს შორის ფსიქოლოგიური ბარიერია და შუაში მიუღებელი ქმარი, დედამთილი, მული დგას... კი ესაუბრებით შვილს, მაგრამ სინამდვილეში თქვენთვის მიუღებელ ადამიანს ელაპარაკებით. ბავშვები ყველაზე მეტად გრძნობენ და განიცდიან დედას. თუ ბავშვი დედას ეძებს მუდმივად, ეს არასაიმედო მიჯაჭვულობაა და მათ ეშინიათ დედამ არ მიატოვოს, ეშინიათ მარტო დარჩენის, ამიტომ ექაჩებიან კაბაზე... დეპრესიულობის პირდაპირი ნიშანი არის მიტოვებულობის, მარტოსულობის განცდა. რა როლს თამაშობს  მშობლებს შორის კონფლიქტი ბავშვის დეპრესიული განწყობის ჩამოყალიბებაში? ნაადრევი ქორწინებები ძალიან ხშირად ქმნიან კონფლიქტებს ოჯახში, ან მაშინ, როდესაც სოციალური პრობლემები წარმოიქმნება... როდის წარმოიქმნება მოზარდის თავში ხიფათი, არავინ იცის. თუ დედისთვის სიტუაცია ტრაგედიაა, ბავშვისთვისაც ტრაგედიაა, თუ მშობელი მხნედ არის, ბავშვიც ნაკლებად განიცდის. ფსიქოლოგიაში არსებობს მედეას კომპლექსი. ეს არის შემთხვევა, როდესაც მოხდება განქორწინება და დედა რჩება შვილებთან. როდესაც იასონი ღალატობს მედეას, მედეა მის დასასჯელად შვილებს კლავს. მართალია ამბობენ, რომ ეს არ მომხდარა და მხოლოდ ევრიპიდეს წარმოსახვაა, მაგრამ ასეთი რამ არსებობს. მედეას კომპლექსი არის შურისძიება მამის მიმართ, რომელსაც ძალიან უყვარს თავისი შვილები და ზრუნავს მათზე. შესაძლოა, დედა ფიზიკურად არ ხოცავს შვილებს, მაგრამ ამას ფსიქოლოგიურად აკეთებს. როდესაც ჩვენთან მოდიან მოზარდები ფსიქოლოგიური პრობლემებით, ჩვენ მუშაობა გვიწევს მშობელთან. არის ოჯახები, სადაც ბავშვს მამა საერთოდ არ ყოლია და მხოლოდ განაყოფიერების პროცესში იყო მამრი, მაგრამ ის დედამ არაჩვეულებრივად გაზარდა. ქალს შეუძლია ერთდროულად შეასრულოს სოციალური და ფსიქოლოგიური როლი იყოს მდედრიც და მამრიც და ქალების ტიპაჟიდან ეს ითვლება  ფსიქოლოგიურად ჯანმრთელ ქალად. მამაკაცს ეს არ შეუძლია. მარტო დარჩენილ ქალებს ნუ შეეშინდებათ, ქალს აქვს ყველანაირი პოტენციალი იმისათვის, რომ იყოს მდედრიც და მამრიც. [gallery columns="4" link="file" ids="194446,194447,194448,194449"] გადაცემის ლაივჩანაწერი https://www.facebook.com/fortuna106.9/videos/1855678121123675/ [post_title] => ნანა ჩაჩუა: ბავშვი, რომელიც აღზრდის პროცესში ითრგუნება, მომავალში მას შესაძლოა, დეპრესია ჩამოუყალიბდეს [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => nana-chachua-bavshvi-romelic-aghzrdis-processhi-itrguneba-momavalshi-mas-shesadzloa-depresia-chamouyalibdes [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-12-07 16:09:19 [post_modified_gmt] => 2017-12-07 12:09:19 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=194442 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 192377 [post_author] => 13 [post_date] => 2017-11-30 15:24:57 [post_date_gmt] => 2017-11-30 11:24:57 [post_content] => გადაცემას „სტუმრად ექიმთან" ყელ-ყურ-ცხვირის სნეულებათა ეროვნული ცენტრის ექიმი, ოტორინოლარინგოლოგი ზაზა ხუციშვილი სტუმრობდა. რა დანიშნულება აქვს ორგანიზმისთვის ნუშურა ჯირკვლებს, რა პრობლემები შეიძლება გამოიწვიოს ანგინამ, როდის არის გარდაუვალი გლანდების ოპერაცია და რა თანამედროვე მეთოდები გამოიყენება ოპერაციის დროს - ამ და სხვა საინტერესო თემებზე ცნობილმა ექიმმა ვრცლად ისაუბრა. https://www.youtube.com/watch?v=ZUb-_SxTO6I დავიწყოთ მთავარი კითხვით, რა დანიშნულება აქვს ორგანიზმისთვის ნუშურა ჯირკვლებს? პირველ რიგში, საუბრი უნდა დავიწყოთ ხახის ლიმფოიდური სისტემით. ის შემოიფარგლება ნუშურა ჯირკვლებით, სასისტონზილებით, რაზეც თქვენ აქცენტს აკეთებთ. ასევე ენის ძირის ტონზილიტით და ცხვირ–ხახის ადენოდით. ესაა პირველადი ბარიერი, როცა გარემოდან ვიღებთ ჩვენთვის უცხოს, ჰაერს, საკვებს , სასმელს და მასში შემავალ ბაქტერიებსა და ვირუსებს. პირველ დარტყმას თავის თავზე ყოველთვის იღებს ლიმფური სისტემა და პირველი კარიბჭეც არის ხახის ლიმფური სისტემა. ამ სამი ჩამოთვლილი კომპონენტიდან ყველაზე ხშირი პრობლემით ჩვენთან მოდიან ანგინებით.
ანგინა არის ასისტონზილის ანთებითი დაავადება, რომელიც ხშირია  ბავშვებში, მოზარდებში და იშვიათად, მოზრდილებში. ცალსახად იმის თქმა, რომ ესაა ბავშვების ან ასაკში მყოფი ადამიანების დაავადება, არ შეიძლება. ანგინა არის მწვავე დაავადება ანუ მწვავე ტონზილიტი. მართალია ყოფით ცხოვრებაში ამას უფრო მეტად ანგინასა და ტონზილიტს უწოდებენ, სინამვილეში კი ტონზილები არის გლანდები, რომლის პრობლემითაც ხშირად გვაკითხავენ. ძირთადად ეს პრობლემა არის ორგვარი, მწვავე და ქრონიკული.
ჯერ ყურადღება გავამახვილოთ მწვავე ტონზილიტზე. ის მიმდინარეობს ყელის ტკივილით, ტემპერატურით, ყლაპვის გაძნელებით, თავის ტკივილით, დისკომფორტით. ძირითადად გვხვდება ბაქტერიული ან ვირუსული გენეზის. ხშირ შემთხვევაში არის ბაქტერიული ფონი, თუმცა შესაძლოა იყოს ვირუსულიც, ან ორივეს ერთად თანხვედრა. როგორ განვასხვავოთ მწვავე და ქრონიკული ფორმები. მწვავე იწყება ძლიერ შეტევით, ტკივილებით, ყლაპვის გაძნელებით და მკურნალობის შემდეგ, ვირუსული ფონის დროს, საკმარისია ანალგეტიკები და სითხეები. თუ აქ ერთვის ინფექცია, მაშინ დგება ანტიბიოტიკოთერაპიის აუცილებლობა. ამ დროს პრობლემა მარტივად ლაგდება და შესაძლოა, მან წლების მანძილზე არც შეგვაწუხოს. მაგრამ არის შემთხვევები, როცა თვითონ ასისტონზილები და პირხახის ლიმფური სიტემა ხდება ინტოქსიკაციური ორგანიზმისთვის. ანუ მან დაკარგა თავისი დამცველობითი ფუნქცია, პირიქით აქეთ უშვებს ალერგენებს, აქვეითებს იმუნიტეტს და იწყებს ორგანიზმის ინტოქსიკაციას. რა სიმპტომებით ვლინდება თქვენს მიერ ნახსენები  ინტოქსიკაციის პროცესი? პირველ რიგში უნდა ითქვას, რომ ასე გავრცელებული მოსაზრება, თითქოს ქრონიკული ტონზილიტი უნდა ამოიკვეთოს, იმის გამო, რომ წელიწადში სამჯერ ან ხუთჯერ არის  ანგინა, თანმხლები მაღალი სიცხეებით, ჩირქოვანი ნადებებით და ა.შ, დღეს მცდარია. ადამიანის იმუნიტეტი 21-ე საუკუნეში არის საგრძნობლად შეცვლილი. ამიტომ სტანდარტული სქემა არ მუშაობს. შესაძლოა, წელიწადში ხუთჯერ საერთოდ არ იყოს ანგინა, სამაგიეროდ ის იწვევდეს ორგანიზმისთვის ისეთ შეუქცევად პროცესებს, როგორიცაა გულ-სისხლძარღვთა სისტემის პათოლოგიები, რევმატიული თუ შარდსასქესო სისტემის დაავადებები.
ხშირ შემთხვევაში მწვავე ტონზილიტის გამომწვევი მიზეზი არის ძლიერი ინფექციური დაავადებები. როგორიცაა წითელა, ჩუტყვავილა, ყივანახველა. ძალიან ხშირად ინფექციური მონონუკლეოზი ანგრევს ლიმფურ სისტემას.
პრაქტიკაში გვხვდება პაციენტები, რომლებმაც გადაიტანეს ინფექციური დაავადება და მიუხედავად იმისა, რომ მანამდე არაფერი აწუხებდათ, ამის მერე მათ ჯანმრთელობას პრობლემა შეექმნა. პაციენტს აღენიშნება ყელის ტკივილი, ზოგადი სისუსტე , სახსრების ტკივილი და პირველი ინდიკატორი არის სპეციფიკური სუნი. ამის სიტყვებით აღწერა რთულია, მაგრამ, ფრაქტიკაში ეს ხშირია. რაც შეეხება უშუალოდ შეფასებას, ამ შეფასებას იძლევა ოტორინოლარინგოლოგი. რა არის ტონზილექტომისი ანუ გლანდების ოპერაციის პირდაპირი ჩვენება? ძირითადი მიზეზი, რაც ბავშვებში გვხვდება, ესაა მართლაც ხშირი ანგინები. არა წელიწადში ორჯერ ან სამჯერ, არამედ შესაძლოა ბავშვს ანგინა ჰქონდეს სამ თვეში ხუთჯერ. ჰქონდეს ჩატარებული სხვადასხვა ანტიბიოტიკოთერაპიული კურსები და შედეგი იყოს ნული. ანუ ბავშვმა მიიღოს სხვადასხვა ჯგუფის ანტიბიოტიკები, იმკურნალოს პედიატრთან, ოტორინოლარინგოლოგთან, მიიღოს სხვადასხვა მედიკამენტები და კვლავ გაჩნდეს იგივე პრობლემა. აქ უნდა განისაზღვროს ქირურგის მიერ, ხომ არა არის მწვავე ინფექციური დაავადება. იმიტომ რომ ხშირად ინფექციური მონონუკლეოზიც სწორედ ამ კლინიკით მიმდინარეობს. გვგონია, რომ ვებრძვით კონკრეტული ორგანოს ანთებას და  სინამდვილეში კი არის ინფექციური დაავადება. ეს შესაბამისი ლაბორატორიული კვლევებით დგინდება. თუ ეს ფონი გამორიცხულია, კლინიკა იძულებულს გვხდის წავიდეთ ოპერაციულ მკურნალობაზე. სხვა გამოსავალი ფაქტიურად არ რჩება. ეს არაა მხოლოდ გლანდების პრობლემა, ხშირ შემთხვევაში აქ ერთვება ადენოიდიც, იმიტომ რომ ის თითქმის ერთი ფუნქციის მატარებელია. ორივეს ბაქტერიებთან და ვირუსებთან უწევთ ბრძოლა და ხდება ადენოიდის ჰიპერტროპია, იქაც იწყება ანთებითი ცვლილებები, ცხვირხახაში ჩანადენი, რომელიც აღიზიანებს ასისტონზილებს და ქვედა სასუნთქ გზებს. ხშირ შემთხვევაში ის ხველის გამომწვევი მიზეზიც ხდება სინუსიტებთან ერთად. ანუ ბავშვების შემთხვევაში ძირითადი მიზეზი არის ხშირი ანგინა. ასევე უსიამოვნო სუნი პირის ღრუდან, დღის ნებისმიერ მონაკვეთში და დაღლილობა. როცა უსიამოვნო სუნზე ვსაუბრობთ, უნდა გავითვალისწინოთ პირის ღრუს ზოგადი მდგომარეობა, ბავშვებში ხშირია კარიესი და ასევე, კუჭ-ნაწლავის პარაზიტები. თუ ზემოთჩამოთვლილი პრობლემები გამორიცხულია, გვრჩება გლანდების პრობლემა.
ცალკე აღნიშვნის ღირსია ისეთი სიმპტომი, როგორიცაა სისუსტე. მშობელი ამჩნევს, რომ სხვა ბავშვებისგან განსხვავებით, ბავშვი მივარდნილი და ადინამიურია. ეს უკვე ორგანიზმის ინტოქსიკაციის ნიშანია. ამ დროს შესაძლოა სულაც არ იყოს წელიწადში ოთხი ან ხუთი  ანგინა, მაგრამ მოდიოდეს თხევადი ჩირქი. ასეთი ჩივილებით ექიმთან მოსულ პაციენტს უტარდება ინსტრუმენტულ-ლაბორატორიული გამოკვლევები. პირის ღრუს დათვალიერებით ვახდენთ შეფასებას, რასთან გვაქვს საქმე. გლანდები არსებობს ჰიპერთროფირებული, ანუ გადიდებული. არის ნორმატროფირებული ანუ საშუალო ზომის და ატროფიული ფორმის ანუ განლეული.
ჰიპერთროფირებული გლანდების დროს ვახდენთ შპატელით ანუ პირის დეპრესორით სასინტონზილებზე ზეწოლას. ხშირ შემთხვევაში, როცა იქ მიდის ჩირქოვანი პროცესები, გამოიყოფა არა მარტო კაზეოზური სუნიანი კრისტალური მასები, არამედ, თხევადი ჩირქი. სწორედ ეს თხევადი ჩირქი განაპირობებს ტოქსინების სისხლში და პლაზმაში გადასვლას, რაც იწვევს ზოგად სისუსტეს. რატომ გვხვდება ეს პრობლემა მეტად ბავშთა ასაკში? დავიწყოთ იმით, რომ ბავშთა ასაკში ყალიბდება იმუნიტეტი. შესაბამისად ბავშვს უწევს საბავშვო ბაღში, სანათესაო წრეში, ოჯახის პირობებში სხვადასხვა ინფექციასთან გამკლავება. ეს იქნება ვირუსული, ბაქტერიული, სოკოვანი თუ ნებისმიერი ფლორა, რაც ორგანიზმისთვის ახალია. შესაბამისად, ყველაზე დიდი პრობლემა ჩნდება ბავშვთა ასაკში, როცა ხდება იმუნური, ალერგიული სისტემის ჩამოყალიბება. ხშირად ვხვდებით პაციენტებს, რომლებსაც ეს პრობლემა შეხვდათ ბავშვობაში და ამან თავი იჩინა მოზრდობის ასაკში. ანუ ეს ნიშნავს, რომ პრობლემა იყო და ის თავის დროზე არ მოგვარდა. ხშირად კარგ შედეგებს იძლევა ფიტოთერაპია, ფიზიოთერაპია, ლაზეროთერაფია, თუნდაც ანტიბიოტიკო თერაფია, რაც მწვავე პროცესს აქრობს. რეალურად პროცესი რჩება ორგანიზმში, რომელიც თანდათან ორგანიზმის მოწამვლას იწყებს. ტონზილები არაა პრობლემა, რომელიც უეცრად ვლინდება. თუ ოპერაცია დროულად არ გაკეთდა, შემდეგ რა გართულებები შეიძლება მოჰყვეს? მწვავედ და ელვისებურად გართულებები არ ვითარდება, ეს ხდება თანდათან. ასევე , როცა სახეზეა გულის სხვადასხვა მიკროდეფექტები, მანკები, ქორდები, ნაკლოვანებები, სასურველია მოხდეს გლანდების დროული მოცილება, რადგან  ტონზილებში ყოველთვის არსებობს ინფექციის რისკი, რაც შედმგომში არის მაპროვოცირებელი გულის სხვადასხვა დაავადებების. ასევე ეს ეხება თირკმელებს, გლომერლონეფრიტი, თუ ის ანამნეზშია, ასევე აუცილებელია ტონზილების მოცილება. ნაღვლის ბუშტის ანთება და რევმატიული ცვლილებები. ხშირია მოსაზრება, რომ რომ 3 ან 5 წლამდე ასაკში გლანდების ოპერაციის გაკეთება რეკომენდებული არაა. რა ასაკიდან არის ნებადართული ტონზილექტომია? თუ ოპერაცია გასაკეთებლაი, ცნება ასაკი უნდა დავივიწყოთ. გადაუდებელი ოპერაცია ჩვილ ბავშვებშიც კეთდება, როცა არის სუნთქვის შეუძლებლობა. სახეზეა ძალიან ჰიპერთროპირებული გლანდები, ამას თან ერთვის ცხვირ-ხახის ადენოიდი, რომელიც ბავშვს კვების საშუალებას არ აძლევს. ამ ბავშვებს ოპერაცია სწორედ იმ  ასაკში სჭირდებათ, რა ასაკშიც ეს პრობლემა დგება. ესაა 6 თვის, წლინახვერისა თუ 2 წლის ასაკი, ამას მნიშვნელობა არ აქვს. აქ უკვე ოპერაციის არგაკეთებით შესაძლოა, უარესი შედეგი მივიღოთ. ტონზილექტომია ესაა  გეგმიურ ოპერაცია და მას უნდა სპეციალური მომზადება. როცა ბავშვი უკვე ისეთ ასაკშია, რომ მას შეუძლია ჩივილების გადმოცემა, საუბარი და კომუნიკაცია, ამ დროს შესაბამისი ჩვენების შემთხვევაში, ოპერაცია ჩატარდება. შესაძლოა ბავშვს არ გაუკეთდეს ოპერაცია მოზრდილ ასაკშიც, რადგან მისი ფსიქო-ემოციური მდგომარეობა ან ჰიპერაქტიულობა ამის საშუალებას არ გვაძლევდეს. ამ დროს ერთვება კონსერვატიული თერაპია. რა თანამედროვე მეთოდები გამოიყენება ტონზილექტომიის ოპერაციის ჩასატარებლად? მე თუ მკითხვათ, მეთოდი არის ორი. ესაა ნარკოზით ან ნარკოზის გარეშე. დანარჩენი უკვე ფუფუნების საგანია. იქნება ეს ლაზერი, რადიოტალღა , კობლაცია თუ სხვა, ეს წინასწარ არ ვიცით. ოპერაციის ამოცანა არის ინფიცირებული კერის მოცილება, ამას როგორ აკეთებს ქირურგი, ეს მისი საკითხია. მთავარია შემდგომ, როცა პაციენტი ეწერება კლინიკიდან, ის 21 დღე როგორ მიმდინარეობს რეაბილიტაცია. ეს ნაკლებადაა დამოკიდებული შესრულების ტექნიკაზე, ეს დამოკიდებულია ოპერაციის გაკეთების ხარისხსა და ორგანიზმის ზოგადი შეხორცების ხარისხზე, ეს კი ძალიან ინდივიდუალურია. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/11/29-noemberi-ZAZA-KHUTSISHVILI.mp3"][/audio]   [post_title] => ზაზა ხუციშვილი: როდის არის აუცილებელი გლანდების ოპერაციის გაკეთება [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => zaza-khucishvili-rodis-aris-aucilebeli-glandebis-operaciis-gaketeba [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-12-02 01:18:31 [post_modified_gmt] => 2017-12-01 21:18:31 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=192377 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 185803 [post_author] => 13 [post_date] => 2017-11-09 15:59:21 [post_date_gmt] => 2017-11-09 11:59:21 [post_content] => 8 ნოემბერს გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ ისეთ აქტუალურ თემას დაეთმო, როგორიცაა კუჭის წყლულოვანი დაავადება. რა სიმპტომებით ვლინდება კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადება, რა არის მისი გამომწვევი ძირითადი მიზეზი, როგორ ხდება დაავადების დიაგნოსტირება, რა გართულებები შეიძლება მას მოჰყვეს, ხდება თუ არა წყლულისგან საბოლოოდ განკურნება  და რა როლს თამაშობს კვება კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების განვითარებაში - ამ თემებზე გადაცემაში თერაპევტმა გიორგი გვილიამ ისაუბრა, რომელთანაც კონსულტაციის მიღება „ინტერკლინიკაშია“ შესაძლებელი.  შეიძლება თუ არა პაციენტმა მუცლის ტკივილის ხასიათის მიხედვით, თავად განსაზღვროს, რასთან აქვს საქმე? ძალიან რთულია, პაციენტმა თავად განსაზღვროს, თუ რასთან აქვს საქმე. ისე გართულდა, შეიცვალა და მრავალფეროვანი გახდა პათოლოგია, რომ შეიძლება სინდრომები და დაავადებები აგერიოს. მხოლოდ ტკივილის მიხედვით, მიზეზის განსაზღვრა შეუძლებელია. ტკივილი სუბიექტური რამ არის და ორი ერთი და იგივე მიდამოს ტკივილი, სულაც არ ნიშნავს ერთსა და იმავე დაავადებას. მუცლის ღრუში პირველ რიგში ანთებითი გენეზის ტკივილები უნდა გამოვრიცხოთ, იგულისხმება საყლაპავი, კუჭი, წვრილი და მსხვილი ნაწლავი. ტკივილის მხრივ მეორე რიგში კენჭოვანი დაავადებები უნდა გამოვყოთ და მთელი რიგი ე.წ. ფუნქციური დაავადებები, როდესაც თითქოს ვერ ვიგებთ დაავადების მიზეზს, გამოკვლევებით ორგანოების დაზიანება არ აღინიშნება, მაგრამ ადამიანს ბევრი პათოლოგიური ჩივილი აქვს. ბოლოსთვის შემოვიტოვე სიმსივნური დაავადებები, ამ დროს განვითარებული ტკივილი ასე თუ ისე სტაბილურია და შეცდომა ნაკლებია. https://www.youtube.com/watch?v=tPLqjSVrm6w&feature=youtu.be კუჭის წყლული, საქართველოში ყველაზე გავრცელებული დააადებაა, რა არის ამის მიზეზი და რა ასაკის ადამიანებში გვხვდება ის უფრო მეტად? წყლულოვანი დაავადება ნებისმიერი ასაკის ადამიანებს აღენიშნებათ, თუმცა, ყველაზე ხშირად ახალგაზრდა და შუა ხსნის აქტიურ ასაკში ფიქსირდება. თუ გვხვდება ხანშიშესულ ასაკში, ეს უკვე საფრთხილოა. გავრცელების მიხედვით, წყლულოვანი დაავადება უფრო ჩამორჩება გასტრიტულ პათოლოგიებს და ეს კარგია, რადგან წყლულოვან დაავადებებს უფრო მეტი გართულება აქვს, ვიდრე ბანალურ გასტრიტებს.
რაც შეეხება გამოწვევ მიზეზებს, ბოლო წლებია პირველ ადგილზე ჰელიკობაქტერპილორი დგას, ეს არის ბაქტერია რომელიც ჩვენს კუჭში ცხოვრობს, რომლის პათოლოგიური შტამების ცხოველმყოფელობას მოყვება ის პროცესი, რომლის შედეგადაც ირღვევა კუჭის, ან თორმეტგოჯას ლორწოვანის კვება, ვითარდება მისი იშემია, დაწყლულება, წყლულის გაღრმავება და როდესაც ეს დეფექტი ლორწქვეშა შრესაც მიაღწევს, ამ სტადიიდან დაავადებას ქვია წყლულოვანი დაავადება, რასაც მოსახლეობაში კუჭის წყლულს ეძახიან. თუმცა, საინტერესოა, რომ ეს სინამდვილეში თორმეტ გოჯას წყლულია, კუჭის წყლული უფრო იშვიათად გვხვდება და ეს ძალიან კარგია, რადგან ამ დროს უფრო მეტად სიმსივნეზე ვფიქრობთ, თორმეტგოჯა წყლული კი ძალიან იშვიათად გარდაიქმნება სიმსივნურ პათოლოგიაში.
ჰელიკობაქტერული ინვაზია მთელს მსოფლიოშია გავრცელებული და გადაცემის გზა უამრავია, მასთან ბრძოლა საკმაოდ რთული გამოდგა, მანაც ათასნაირი გარდაქმნა განიცადა, მიეჩვია ბევრი ტიპის მკურნალობას და რთული გახდა მისი მოშორება. წყლულოვანი დაავადების გაჩენას ხელს უწყობს სტრესული გარემო, განსაკუთრებით დასაქმებული ადამიანის აქტიურ პერიოდში. ვეღარ გამოვყოფ, დაავადება უფრო მეტად ქალებშია თუ მამაკაცებში გავრცელებული, ბოლო ათწლეულის განმავლობაში თითქმის განსხვავება აღარ არის. წინათ მამაკაცებში უფრო მეტად იყო, რადგან ალკოჰოლსა და თამბქაქოს უფრო მეტად მოიხმარდნენ. ცნობილია, რომ წყლულოვანი დაავადების დიაგნოსტირების ერთ-ერთი მთავარი საშუალება არის ენდოსკოპიური კვლევა, თუ არსებობს რაიმე ალტერნატიული მეთოდი? ენდოსკოპიური კვლევა მთავარ მეთოდად მიიჩნევა წყლულოვანი დაავადების დიანოსტირებისას. აღნიშნული კვლევა აუცილებელია, როდესაც ეჭვობ წყლულოვან დააადებას ან ანთებით პათოლოგიას. ენდოსკოპიის დროს, უმეტეს შემთხვევაში ხდება ბიოფსიური მასალის აღებაც და საოცარი შედეგები შეიძლება მივიღოთ. ენდოსკოპისტი აკეთებს ბიოფსიას და ნახულობს, რომ შორს წასული ანთებითი ცვლილებებია, ბიოფსიის დროს ხდება ასევე ჰელიკობაქტერის აღმოჩენაც. ენდოსკოპიას ვერაფერი შეცვლის გასტრიტისა და დუოდენიტის შემთხვევაში. რა თქმა უნდა, გასტროსკოპია უსიამოვნო პროცედურაა, ეს დამოკიდებულია აპარატის სრულყოფაზე, მკვლევარზე, მის მოხერხებულობაზე და ა.შ. თანამედროვე აპარატების წყალობით მნიშვნელოვნად არის კვლევის დრო შემცირებული - მაქსიმუმ 1-3 წუთი, თუკი ეს ვენური ნარკოზის გარეშე კეთდება. საქართველოში ბევრი კლინიკა გადასულია ნარკოზით შესრულებაზე, ეს აუცილებელია როგორც პაციენტისთვის ისე ექიმისთვის. ეს არ არის პაციენტის კომფორტისთვის, ეს პირველ რიგში სჭირდება ექიმ ენდოსკოპიტს. თუკი პაციენტი ნერვიულობს, არ აცდის ექიმს კვლევა ჩაატაროს და კარგად დაათვალიეროს, შეიძლება შეცდომებიც მოუვიდეს. ვენური ნარკოზით კი ექიმს საკმარისი დრო აქვს საჭიროების დროს ბიოფსიური მასალაც აიღოს და ჩაერიოს კიდეც. რაც შეეხება სხვა მეთოდებს, არსებობს რენდგენოგრაფიული კვლევა, დიდი წყლულების დროს შეიძლება მოგვცეს წარმოდგენა, თუმცა უმეტეს შემთხვევაში ის არ იძლევა სრულ სურათს. ბოლო პერიოდში გაჩნდა ულტრაბგერითი კვლევით კუჭის დათვალიერების შესაძლებლობა, მაგრამ ის იმ დონეზე არ არის, რომ წყულოვანი დაავადების დიაგნოზი დავსვათ, წყლულის სახეობაზე ვისაუბროთ და ა.შ. ენდოსკოპია პირველ მეთოდად რჩება. https://www.facebook.com/Avtoradio/videos/1423142661072817/ აქვს თუ არა წყლულოვან დაავადებას რაიმე გამოკვეთილი სიმპტომი? მედიცინაში ერთი ზოგადი წესია, თუ პაციენტს ბევრი ჩივილი აქვს, ბევრს მეტყველებს და უამრავ სიმპტომს ჩამოთვლის, აქ ერთი ტიპის პათოლოგიაზე არ არის საუბარი. წყლულოვანი დაავადების მქონე პაციენტები რამდენიმე ჩივილს ასახელებენ. კარდინალური ნიშანი ჯერჯერობით არის ტკივილი, თუმცა, მან ხასიათი შეიცვალა, თუკი წლების წინ ვამბობდით, რომ თორმეტგოჯას წყლულის პათოლოგიამ ღამის ტკივილი, კვების შემდეგ ტკივილი იცოდა, და ა.შ. კი, ეს სიმპტომები რჩება, მაგრამ იგივე წყლულოვან დაავადებასაც ახასიათებს. გარდა ტკივილისა, წყლულოვანი დაავადების მქონე პაციენტებში ვითარდება მდგომარეობა, რასაც ჩვენ ფუნქციურ პილოროსტენოზს ვუწოდებთ. აქ ხდება კუჭის გასავალი ნაწილის შეშუპება. ასეთ დროს პაციენტს მოულოდნელი პირღებინება ემართება და ეს ეჭვს აჩენს წყლულოვან დაავადებაზე, თუმცა ასე დიაგნოზის დასმა მაინც არ შეგვიძლია, ამიტომ არის ენდოსკოპიური კვლევა საჭირო. სადამდე შეიძლება გართულების თვალსაზრისით მიგვიყვანოს კუჭის წყლულმა? ეს ვერაგი დაავადებაა გართულების მხრივ. არის ე.წ. მუნჯი წყლული, რომელიც არანაირ სიმპტომს არ იძლევა და ეგრევე სიცოცხლისთვის საშიში ისეთი გართულებით გვევლინება, როგორიც არის სისხლდენა. ზოგ შემთხვევაში ეს სულაც არ არის მასიური სისხლდენა, თუმცა წნევის ვარდნითა და კარდიოლოგიური ცვლილებებით გამოიხატება. ბევრ შემთხვეაში მასიური სისხლდენის დროს არ არის პირღებინება, მაგრამ არის შავი განავალი, რაც ნაწლავებში ჩაღვრილი სისხლის გამო ხდება. არის ასევე გართულება პერფორაციით, ანუ როდესაც კუჭისა და თორმეტგოჯას კედლის დარღვევა ხდება, ანუ წყლული ისეთი სიღრმის არის, რომ სამივე შრე გაიარა და შიგთავსი ჩაიღვარა მუცლის ღრუში, ამ დროს საჭიროა ქირურგიული ჩარევა. არის კიდევ ერთი სახის გართულება, რომელიც წყლულის შეხორცების შემდეგაც რჩება ხოლმე, ეს არის კუჭისა და თორმეტგოჯას მოტორიკის უნარი. სწორი კვება - რატომ არის ასეთი მნიშვნელოვანი ეს საკითხი და რა სახის საკვებზეა საუბარი? კვება გასტროეტეროლოგიური ტრაქტის ნებისმიერი მცირე თუ დიდი დაავადების პათოგენეზში ძალიან დიდ როლს თამაშობს და ვერანაირად ვერ დავეთანხმები მოსაზრებას, რომ დიეტის როლი უმნიშვნელოა. დიეტა აუცილებელია, რადგან კუჭის აგრესიული მჟავიანობისას ჩნდება შანსი იმისა, რომ განახლდეს დაავადება, მეორადად განვითარდეს და კიდევ უფრო გაღრმავდეს ანთებითი პროცესი.
ჩვენ კვებას აღარ ვაქცევთ ყურადღებას, საკვები თანამდროვე ადამიანისთვის იგივე გახდა, რაც ავტომობილში საწვავის ჩასხმის პროცესი. კვებას დროების გამოყოფა სჭირდება, სამჯერადი-ოთხჯერადი კვება დღის განმავლობაში აუცილებელია, საჭიროა საკვების კარგად დაღეჭვა, ისეთი საკვები რაციონიდან უნდა ამოვიღოთ, რომელიც აგრესიულია, მაგალითად მწარე, ან სანელებლებიანი პროდუქტი.
გულძმარვის დროს ზიანდება საყლაპავის ლორწოვანი და ეს ერთი შეხედვით მარტივი დამოკიდებულება ამ სიმპტომთან შესაძლოა,  დიდი გართულებების წინაპირობა იყოს. საკვები უნდა იყოს არც ძალიან ცხელი და არც ძალიან ცივი. ჩვენს სუფრას თუ გადახედავთ, საკვები რამდენიმე სართულად არის დალაგებული, ამდენი საკვების ერთ ჯერზე მიღება არ შეიძლება. ბევრი ფაფაც კი გადაძაბავს კუჭს. არც ალკოჰოლის ასე სმა არ შეიძლება, როგორც ქართველები ვსვამთ. ჩვენ არ ვაქცევთ ყურადღებას რა საკვებთან რა სასმელის მიღება შეიძლება. ნიორი და ხახვი მინიმუმზე უნდა დაიყვანოთ, რადგან ისინი წყლულოვან დაავადებას ამწვავებენ, არაფერს ვამბობ ალკოჰოლზე, რომელიც საერთოდ არ შეიძლება. ტკბილეულსა და ცომეულს პირდაპირი ასეთი დამაზიანებელი გავლენა არ აქვს, თუმცა თუკი ცომეული არ არის გამომშრალი, ამ დროს კუჭის მოტორიკა დუნდება, ასეთი საკვები დიდ ხანს რჩება კუჭში, ზედმეტი მუშაობა უწევს კუჭს , რომელიც აიძულებს მას ან ზემოთ წავიდეს, ან ქვემოთ. არ ვამბობ, რომ საერთოდ უარი თქვათ, კარგად დაღეჭეთ. და მინდა ცალკე აღვნიშნო თამბაქო, რომელიც ახალგაზრდა ასაკში კუჭს უფრო მეტად აზიანებს, ვიდრე ფილტვსა და გულს. წყლულოვანი დაავადებების დროს თამბაქო ძალიან ცუდ როლს ასრულებს. შესაძლებელია თუ არა კუჭის წყლულისგან საბოლოოდ განკურნება? ეს ისეთი ფატალური დაავადება აღარ არის, როგორც 40-50 წლის წინ იყო. ბოლო 20 წლის განმავლობაში მიდგომა შეიცვალა, გამოიცვალა სტატისტიკა, ჰელიკობაქტერის წინააღმდეგ მიმართულმა მკურნალობამ დიდი შედეგები მოგვიტანა და თითქმის 100%-ით არის განკურნება შესაძლებელი, ხოლო ქირურგიული ჩარევა ძალიან იშვიათად არის. თუკი შეხორცდა წყლული, ეს ყველაფრის დასრულებას არ ნიშნავს. წყლულის მორჩენა ნიშნავს იმას, რომ მორჩა ტკივილი, სისხლდენით გართულება, გადავსების შეგრძნება და ა.შ. წყლულის შეხორცება არ ნიშნავს მისი ყველა თანმხლები გასტრიტისა და სხვა სიმპტომის გაქრობას. თუ ჩვენ კვების რეჟიმს არ დავიცავთ, გაართულებს თანმყოლი გასტრიტის მდგომარეობას, რომელიც შემდეგ გასხვავებული სახით წამოვა და შესაძლოა, ეს დისკომფორტი უფრო მძიმე იყოს, ვიდრე წყლულის დროს იყო. პაციენტმა მთელი ცხოვრება უნდა დაიცვას კვების რეჟიმი. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/11/ekimi-8-noemberi-giorgi-gvilia.mp3"][/audio] [post_title] => კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულის გამომწვევი მიზეზები [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => kuchisa-da-tormetgoja-nawlavis-wylulis-gamomwvevi-mizezebi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-10 11:20:17 [post_modified_gmt] => 2017-11-10 07:20:17 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=185803 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 194442 [post_author] => 13 [post_date] => 2017-12-07 15:27:27 [post_date_gmt] => 2017-12-07 11:27:27 [post_content] => გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ მოზარდებსა და გარდატეხის ასაკში მყოფ ბავშვებს მიეძღვნა. როგორი ბავშვები არიან მიდრეკილნი დეპრესიისკენ, რა ნიშნებით ვლინდება დეპრესია მოზარდებში, როგორ ექცევიან ისინი სხვა ადამიანების ზეგავლენის ქვეშ, რა როლს ასრულებენ მშობლები ბავშვების დემოტივაციაში და მოქმედებს თუ არა მშობლებს შორის კონფლიქტი გაუცხოების პროცესში – ამ თემებზე  გადაცემაში ფსიქოლოგმა ნანა ჩაჩუამ ისაუბრა. როგორი ბავშვები არიან უფრო მეტად მიდრეკილნი დეპრესიისკენ ? ამ კითხვაზე პირდაპირ პასუხს იძლევა ის, თუ რას ნიშნავს სიტყვა დეპრესია. დეპრესია ლათინური სიტყვაა და ნიშნავს დათრგუნულს.
ბავშვი, რომელიც თავისი აღზრდის პროცესში მეტ-ნაკლებად ითრგუნება, პოტენციურად, მომავალში მასში შესაძლოა ჩამოყალიბდეს დეპრესია.
უნდა ითქვას, რომ დეპრესია, როგორც ასეთი, არის დაავადებაც, არის სიმპტომიც და სააღმზრდელო სიტუაციის შედეგად ჩამოყალიბებული პიროვნული მახასიათებელი. ანუ, როდესაც დეპრესიულობა გვეძლევა, როგორც სააღმზრდელო პროცესის შედეგი. თითოეული მათგანი რომ განვიხილოთ, ძალიან შორს წავალთ, ამიტომ ძირითადი აქცენტები იმ გარემოებებზე უნდა გავამახვილოთ, რომელიც დეპრესიის პროვოცირებას უწყობს ხელს, რადგანაც თუნდაც გენეტიკა განაპირობებდეს დეპრესიულ განწყობას, თუ მას ხელისშემწყობი ფაქტორები არ ახლავს, შეიძლება მთელი ცხოვრება ისე გაატაროს ადამიანმა, რომ არც მას უქმნიდეს მკაფიოდ გამოხატულ პრობლემას და სხვისთვის კი საერთოდ შეუმჩნეველი იყოს მისი გუნება განწყობილების ცვლილება.
ფსიქოლოგიაში ყოველთვის ისმის კითხვა, რა არის მთავარი, აღზრდა თუ მემკვიდრეობითი მონაცემები. თუ ერთი ხაზი ამბობდა თავის დროზე, რომ მხოლოდ მემკვიდრეობითობა განაპირობებს, ხოლო მეორე ხაზი ამბობდა, რომ აღზრდა, საბოლოოდ ორივე მხარე შეთანხმდა, რომ ერთიც მნიშვნელოვანია, მეორეც და ყველაზე მთავარია, როგორი პიროვნული მახასიათებლები აქვს ადამიანს.
საბოლოო ჯამში, ადამიანი იმთავითვე პასუხისმგებელია თავისი თავისა და ქცევის მიმართ - ანუ როგორი დამოკიდებულება ექნება ადამიანს საკუთარ თავთან და გარემოსთან. ძალიან მნიშვნელოვანია ისიც, ჩანასახი რამდენად სასურველია დედისთვის, ეს არის ათვლის სათავე. მნიშვნელოვანია თავად დაბადების აქტი, ანუ როგორ მიმდინარეობს ის. არ მინდა საკეისრო კვეთით დაბადებული ბავშვების მშობლები შევაშინო, რადგან საკეისრო კვეთასაც აქვს თავისი პლუსები და მინუსები. თუ ბავშვი თავადვე მონაწილეობს თავის დაბადების აქტში, ფსიქოლოგები ამბობენ, რომ ეს მისი პირველი გამოცდილებაა, რომლითაც ის ირაციონალურად ცხოვრებისეულ გამოწვევებს ამ გამოცდილებით ხვდება. https://www.youtube.com/watch?v=cX_m8peIaiY რა სიმპტომებით შეგვიძლია დეპრესიის ამოცნობა? პირველ რიგში ანჰედონია, ანუ სიხარულის განცდის უნარის დაკარგვა. ამ უნარის დაკარგვა ახალშობილობიდანაც კი იწყება. ჩაატარეს ექსპერიმენტი, როდესაც დედა ბავშვს უცვლიდა, მას მკაცრი, მოღუშული სახე უნდა ჰქონოდა. რამდენიმე ასეთი ფაქტის შემდეგ ბავშვმა თავი განზე გაწია და დედას აღარ შეხედა.
ბავშვის გარემო სულ ღიმილით სავსე უნდა იყოს, განსაკუთრებით დედის, ან იმ აღმზრდელის მხრიდან, ვინც მასთან ურთიერთობს.
თუ საქმე დედას ეხება, ბავშვს განსაკუთრებული მოთხოვნა აქვს, მისგან მიიღოს სითბო, ღიმილი. იმის მიხედვით, როგორია დედის, ან აღმზრდელის დამოკიდებულება, ბავშვს უყალიბდება სამყაროს მიმართ ნდობა, ან უნდობლობა. თუ ნაკლებია სითბო, ღიმილი, თუ ხმის ტემბრი არ არის ალერსის გამომხატველი, ყალიბდება უნდობლობა. თუ ჩვილის ასაკში ვერ მიიღო ბავშვმა სითბო და მზრუნველობა, შესაძლებელია შემდგომ ამის გამოსწორება? არასოდეს არ არის გვიან. თუმცა, იცოდეთ, ზიგმუნდ ფროიდის დიდი აღმოჩენებიდან ერთ-ერთი სწორედ ის არის, რომ ის, რაც განცდისეულად ადამიანის ფსიქიკაში შედის, მარადიულად მასთან რჩება. შესაძლებელია საკუთარ თავთან, ცხოვრებასთან ურთიერთობის ისეთი დასწავლა მოხდეს, ნეგატიური გადაამუშავოს და პოზიტიური შედეგები მივიღოთ. ადამიანი რომელიც განიცდის ბედნიერებას, ის ბედნიერ გარემოს ქმნის. რას მივაწეროთ, როცა მოზარდები სხვადასხვა დაჯგუფებისა თუ ადამიანის ზეგავლენის ქვეშ ადვილად ექცევიან. არის თუ არა ეს სუიციდისკენ მიდრეკილების მთავარი ნიშანი და რა სიმპტომებით უნდა მიხვდეს მშობელი, რომ ბავშვს დახმარება სჭირდება... მშობელსა და ბავშვს შორის კონტაქტი წყდება. კონტაქტის შემცირება უკვე საგანგაშოა. თუ ბავშვი არ ყვება თავისი ურთიერთობების, სკოლის, მეგობრების შესახებ, ამ დროს მშობელმა გამოკითხვა კი არ უნდა დაიწყოს, არამედ თავისი ამბების მოყოლა-გაზიარება უნდა დაიწყოს და შემდეგ კითხოს - და შენთან? მნიშვნელოვანია კომუნიკაციას მშობელი როგორ შეძლებს. ჩვენ ვამბობთ, რომ ყველა მშობელს უყვარს შვილი, მაგრამ ყოველთვის არ არის სიყვარული საკმარისი იმისთვის, რომ სწორ გზას მიმართო. არსებობს მიუღებელი შვილის ცნება. მაგალითად, დედასა და დედამთილს შორის არის კონფლიქტური სიტუაცია, არ უყვარს დედამთილი და შვილი ჰგავს დედამთილს, ვერ აცნობიერებს, მაგრამ შვილი მისთვის მიუღებელი ხდება. ან შესაძლოა ქმართან აქვს კონფლიტი და შვილი ქმარს ჰგავს... ვსაუბრობ დედაზე, რადგან დედა გადამწყვეტია, ის ყველაზე მნიშვნელოვანი ფიგურაა ბავშვთან მიმართებაში. თუ გენეტიკურია დეპრესიული განწყობა, შესაძლოა, ბავშვთან დედის მჭიდრო დამოკიდებულება მისი გაღვივების საფუძველი არ გახდეს. წარმოიდგინეთ, დედა-შვილს შორის ფსიქოლოგიური ბარიერია და შუაში მიუღებელი ქმარი, დედამთილი, მული დგას... კი ესაუბრებით შვილს, მაგრამ სინამდვილეში თქვენთვის მიუღებელ ადამიანს ელაპარაკებით. ბავშვები ყველაზე მეტად გრძნობენ და განიცდიან დედას. თუ ბავშვი დედას ეძებს მუდმივად, ეს არასაიმედო მიჯაჭვულობაა და მათ ეშინიათ დედამ არ მიატოვოს, ეშინიათ მარტო დარჩენის, ამიტომ ექაჩებიან კაბაზე... დეპრესიულობის პირდაპირი ნიშანი არის მიტოვებულობის, მარტოსულობის განცდა. რა როლს თამაშობს  მშობლებს შორის კონფლიქტი ბავშვის დეპრესიული განწყობის ჩამოყალიბებაში? ნაადრევი ქორწინებები ძალიან ხშირად ქმნიან კონფლიქტებს ოჯახში, ან მაშინ, როდესაც სოციალური პრობლემები წარმოიქმნება... როდის წარმოიქმნება მოზარდის თავში ხიფათი, არავინ იცის. თუ დედისთვის სიტუაცია ტრაგედიაა, ბავშვისთვისაც ტრაგედიაა, თუ მშობელი მხნედ არის, ბავშვიც ნაკლებად განიცდის. ფსიქოლოგიაში არსებობს მედეას კომპლექსი. ეს არის შემთხვევა, როდესაც მოხდება განქორწინება და დედა რჩება შვილებთან. როდესაც იასონი ღალატობს მედეას, მედეა მის დასასჯელად შვილებს კლავს. მართალია ამბობენ, რომ ეს არ მომხდარა და მხოლოდ ევრიპიდეს წარმოსახვაა, მაგრამ ასეთი რამ არსებობს. მედეას კომპლექსი არის შურისძიება მამის მიმართ, რომელსაც ძალიან უყვარს თავისი შვილები და ზრუნავს მათზე. შესაძლოა, დედა ფიზიკურად არ ხოცავს შვილებს, მაგრამ ამას ფსიქოლოგიურად აკეთებს. როდესაც ჩვენთან მოდიან მოზარდები ფსიქოლოგიური პრობლემებით, ჩვენ მუშაობა გვიწევს მშობელთან. არის ოჯახები, სადაც ბავშვს მამა საერთოდ არ ყოლია და მხოლოდ განაყოფიერების პროცესში იყო მამრი, მაგრამ ის დედამ არაჩვეულებრივად გაზარდა. ქალს შეუძლია ერთდროულად შეასრულოს სოციალური და ფსიქოლოგიური როლი იყოს მდედრიც და მამრიც და ქალების ტიპაჟიდან ეს ითვლება  ფსიქოლოგიურად ჯანმრთელ ქალად. მამაკაცს ეს არ შეუძლია. მარტო დარჩენილ ქალებს ნუ შეეშინდებათ, ქალს აქვს ყველანაირი პოტენციალი იმისათვის, რომ იყოს მდედრიც და მამრიც. [gallery columns="4" link="file" ids="194446,194447,194448,194449"] გადაცემის ლაივჩანაწერი https://www.facebook.com/fortuna106.9/videos/1855678121123675/ [post_title] => ნანა ჩაჩუა: ბავშვი, რომელიც აღზრდის პროცესში ითრგუნება, მომავალში მას შესაძლოა, დეპრესია ჩამოუყალიბდეს [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => nana-chachua-bavshvi-romelic-aghzrdis-processhi-itrguneba-momavalshi-mas-shesadzloa-depresia-chamouyalibdes [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-12-07 16:09:19 [post_modified_gmt] => 2017-12-07 12:09:19 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=194442 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 48 [max_num_pages] => 16 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 68df55d90756ab8d07f7abbbb7644bb9 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები