რა ხდება ირანში – ინტერვიუ გია ნოდიასთან

პოპულარული

რა ხდება ირანში – ინტერვიუ გია ნოდიასთან

პროდუქტებზე ფასების ზრდით უკმაყოფილო მოსახლეობა ირანში 28 დეკემბერს ქუჩაში გავიდა. სოციალური მოთხოვნებით პროტესტი მალე პოლიტიკურ მოთხოვნებში გადაიზარდა. ბოლო მონაცემებით საპროტესტო გამოსვლების დროს მომხდარი შეტაკებების შედეგად 22 ადამიანი დაიღუპა, 450 კი დაკავებულია. ვინაიდან, ირანში მედია საკმაოდ შეზღუდულია, უცხოურ მედიასაშუალებებს უჭირთ ინფორმაციების გადამოწმება.

საპროტსტო აქცია, მაშჰადში, შიიტ მომლოცველთა ქალაქში დაიწყო. შემდეგ კი აქციებმა მინიმუმ 50 ქალაქი მოიცვა, მათ შორის დედაქალაქი თეირანი. საინტერესოა, რომ გამოსვლები ძირითადად, თეირანში იწყება ხოლმე, თუმცა, ამჯერად, ესე არ მოხდა, ვხედავთ დაბალი კლასის გამოსვლებს.

რაზე მიუთითებს ეს ყველაფერი, როგორ შეიძლება განვითარდეს მოვლენები, ამაზე “ფორტუნასთან” პოლიტოლოგმა გია ნოდიამ ისაუბრა.

გია ნოდია: ირანში უკმაყოფილება ძლიერია და ის არის არა მხოლოდ ელიტაში, არამედ უბრალო ხალხში, ანუ აქ, როგორც თქვით, მნიშვნელოვანია პროტესტების გეოგრაფია იმიტომ, რომ ირანის მრავალ სხვადასხვა ნაწილში იყო და თეირანში კონცენტრირებული არ ყოფილა. მეორე მნიშვნელოვანი სიახლეა ლოზუნგების რადიკალურობა. გასაგებია, რომ ეკონომიკურით დაიწყო, როგორც ხშირად იწყება, მაგრამ პოლიტიკური ლოზუნგები იყო მიმართული მთლიანად თეოკრატიული სისტემის წინააღმდეგ, იყო გარკვეული ნოსტალგია შაჰის რეჟიმზე, ანუ ძალიან რადიკალური დაპირისპირება იყო პოლიტიკურ რეჟიმთან.

მეორე მხრივ, თითქოს ძლიერი ტალღა იყო პროტესტების, მაგრამ საკმაოდ სწრაფად ჩაქრა, რაც ერთი მხრივ მიუთითებს იმაზე, რომ რეპრესიული მანქანა საკმაოდ ძლიერია, ანუ ირანი საკმაოდ ძლიერი სახელმწიფოა. უკმაყოფილება არსებობს, მაგრამ ამ რეჟიმს მომხრეებიც ჰყავს, საზოგადოებაშიც აქვს დასაყრდენი და რეპრესიული აპარატიც ძლიერი აქვს.

გარდა ამისა, გარკვეული სისუსტეა საპროტესტო მოძრაობის ის, რომ არა აქვს ერთი გამაერთიანებელი თემა, არ არსებობს ძლიერი ორგანიზაცია. დასაწყისში რელიგიური კონსერვატორებიც იყვნენ დაპირისპირებული ხელისუფლებასთან, ვთქვათ, ახმადინეჯადი დააპატიმრეს, მეორე მხრივ არიან სეკულარული ძალებიც. გასაგებია, რომ საერთო მოწინააღმდეგე არის პოლიტიკური რეჟიმი, მაგრამ არ არსებობს რაღაც ერთიანი პლატფორმა, ესეც არის ოპოზიციის სისუსტე.

  • წეღან ვახსენეთ პოლიტიკური მოთხოვნებიც, იმ მოთხოვნების გათვალისწინებით, რასაც ისინი აყენებენ და აპროტესტებენ, პროცესების წარმატებით გაგრძელების შემთხვევაში, რა ძალა შეიძლება მოვიდეს ირანის ხელისუფლების სათავეში? 

გია ნოდია: ეს არის სწორედ გაურკვეველი და ესაა ამ მოძრაობის სისუსტე. ხალხის დიდი ნაწილი უკმაყოფილოა რეჟიმით, მაგრამ არ არის ნათელი წარმოდგენა, ვინ არის ალტერნატივა.  გაურკვევლობა ალტერნატივის თაობაზე შემაფერხებელი ფაქტორია იმისთვის, რომ უფრო მეტი ხალხი შეუერთდეს საპროტესტო მოძრაობას.

  • იმის გათვალისწინებით რომ პროტესტი საკმაოდ მასშტაბური იყო და სხვადასხვა ქალაქებში მიმდინარეობდა, რამდენად შესაძლებელია, რომ კიდევ ერთხელ, კიდევ უფრო მასშტაბური პროტესტის ტალღა მივიღოთ ირანში? 

გია ნოდია: რა თქმა უნდა,  პროტესტი ძალიან შემაშფოთებელია ირანის ხელისუფლებისთვის, ეს ნიშნავს, რომ შეიძლება, დღეს დამშვიდდა სიტუაცია და ხვალ და ზეგ ისევ აფეთქდეს და უფრო დიდი მასშტაბით. ამის წინასწარმეტყველება ძნელია. ასეთი ტალღა იყო 2009 წელს, გავიდა 8 წელი. ასე რომ, დიდი ალბათობაა, რომ განმეორდეს, მაგრამ როდის, გაისად თუ ათი წლის შემდეგ, ამის თქმა ძალიან ძნელია.

  • ამ პროცესებზე რა გავლენა შეიძლება, მოახდინოს რეგიონზე, რამდენად საკმარისია ეს პროტესტი იმისთვის, რომ ქვეყნის ხელისუფლების საგარეო პოლიტიკაში რაიმე გავლენა მოახდინოს?

გია ნიდია: ჯერ-ჯერობით ამ მასშტაბით, რაც მოხდა, დიდ გავლენას მაინცდამაინც ვერ მოახდენს იმიტომ, რომ წარმატებული არ იყო ეს პროტესტი, შედეგებისთვის არ მიუღწევია. ამიტომ მაგალითად ვერ გამოდგება სხვა ქვეყნებისთვის. მეორე მხრივ, რეჟიმი ისე არ დაუსუსტებია, რომ მან საგარეო პოლიტიკა შეცვალოს. თუმცა, პროტესტის ერთ-ერთი ნაწილიც იყო, რომ ირანი ზედმეტად ერევა სხვა ქვეყნების ცხოვრებაში, ზედმეტად აქტიურია რეგიონში და საკუთარ ქვეყანას მიხედოს, “რა გინდათ სხვაგან, სირიაში და ასე შემდეგ” – ეს მოტივები იყო, მაგრამ ეს არ იყო საკმარისად ძლიერი იმისთვის, რომ ხელისუფლებამ შეისმინოს და ნაკლებად აქტიური პოლიტიკა აწარმოოს. ამიტომ ეს მნიშნელოვან გავლენას ირანის ზოგად საგარეო პოლიტიკაზე ვერ მოახდენს.

 

 

თაკო ივანიაძე

ახალი ამბები / მსოფლიო /

|

10 იანვარი, 2018

|

საკვანძო სიტყვები

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => irani
                                    [1] => protesti
                                    [2] => gia-nodia
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 203420
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => irani
                                    [1] => protesti
                                    [2] => gia-nodia
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 203420
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 723
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => irani
                                    [1] => protesti
                                    [2] => gia-nodia
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => irani
                                    [1] => protesti
                                    [2] => gia-nodia
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (203420) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (18990,1891,723)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 261259
                    [post_author] => 26
                    [post_date] => 2018-07-03 11:06:06
                    [post_date_gmt] => 2018-07-03 07:06:06
                    [post_content] => ირანის სამოქალაქო თავდაცვის სამსახურის ხელმძღვანელმა, გენერალმა გოლამ-რეზა ჯალალიმ განაცხადა, რომ ისრაელი ირანის წინააღმდეგ მეტეოროლოგიურ ომს აწარმოებს. ამის შესახებ ირანული საინფორმაციო სააგენტო ISNA იუწყება.

როგორც პრესკონფერენციაზე ირანის სამოქალაქო თავდაცვის სამსახურის ხელმძღვანელმა აღნიშნა, „სიონისტური მტერი კლიმატის მანიპულირებას ახორციელებს და ხელს უშლის ნალექის წარმოქმნას“.

მისივე თქმით, „ისრაელი ირანიდან ღრუბლებს იპარავს“.

„კლიმატური ცვლილებები ირანში ეჭვებს იწვევს. სახეზეა გარე ძალების ჩარევა. ისრაელმა და ჩვენს რეგიონში კიდევ ერთმა სახელმწიფომ თავიანთი ძალები გააერთიანეს და იმაზე მუშაობენ, რომ ირანის თავზე ღრუბლებმა წვიმა არ მოიტანონ,“ - განაცხადა გენერალმა.

აღსანიშნავია, რომ ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როდესაც ირანში გვალვის მიზეზს გარე ძალებში ეძებენ. კერძოდ, 2011 წელს ყოფილმა პრეზიდენტმა მაჰმუდ აჰმადინეჟადმა ევროპა დაადანაშაულა სპეციალური მოწყობილობების გამოყენებაში, რაც, მისი თქმით, წვიმის მოსვლას ევროპის თავზე იწვევდა.
                    [post_title] => ისრაელი ირანიდან ღრუბლებს იპარავს - ირანის სამოქალაქო თავდაცვის სამსახურის ხელმძღვანელი
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => israeli-iranidan-ghrublebs-iparavs-iranis-samoqalaqo-tavdacvis-samsakhuris-khelmdzghvaneli
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-07-03 11:06:06
                    [post_modified_gmt] => 2018-07-03 07:06:06
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=261259
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 246619
                    [post_author] => 22
                    [post_date] => 2018-05-25 11:32:48
                    [post_date_gmt] => 2018-05-25 07:32:48
                    [post_content] => აშშ-მა ირანის წინააღმდეგ ახალი სანქციები დააწესა. აშშ-ის სახაზინო დეპარტამენტის ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოქვეყნებული ინფორმაციის თანახმად, „შავ სიაში“ მოხვდა ცხრა ირანელი და თურქული ავიაკომპანია, რომლებიც Mahan Air-თან and Meraj Air-თან არიან დაკავშირებული; ასევე პირები, რომლებიც, ვაშინგტონის მონაცემებით, ხელს უწყობდნენ თეირანის სამხედრო ოპერაციებს საზღვარგარეთ.

კერძოდ, სანქციები დაუწესდა ირანულ ავიაკომპანიებს Dena Airways-ს, Blue Airways-ს, ასევე თურქულ ავიაკომპანიებს - Trigron Lojistik-ს, RA Havacilik-ს, 3G Lojistik-ს და Otik Aviation-ს. ამას გარდა, შეზღუდვები დაუწესდა ირანის ორ და თურქეთის ერთ მოქალაქეს.

სახაზინო დეპარტამენტის განცხადებით, ეს კომპანიები და პირები დაკავშირებული არიან საზღვარგარეთ იარაღის, აღჭურვილობისა და სახსრების მიწოდებასთან ირანის სახელმწიფო ტერორის ოპერაციების ხელშეწყობის მიზნით.

ირანს უმკაცრესი სანქციების დაწესებით აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მაიკ პომპეო რამდენიმე დღის წინ დაემუქრა.

მანამდე, 8 მაისს დონალდ ტრამპმა ირანთან ბირთვული შეთანხმებიდან გასვლის შესახებ განაცხადა.
                    [post_title] => აშშ-მა ირანის წინააღმდეგ ახალი სანქციები დააწესა
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => ashsh-ma-iranis-winaaghmdeg-akhali-sanqciebi-daawesa
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-05-25 11:32:48
                    [post_modified_gmt] => 2018-05-25 07:32:48
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=246619
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [2] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 240389
                    [post_author] => 14
                    [post_date] => 2018-05-08 22:34:37
                    [post_date_gmt] => 2018-05-08 18:34:37
                    [post_content] => აშშ-ი ირანის ბირთვული შეთანხმებიდან გადის, ირანის რეჟიმს დაუწესდება ეკონომიკური სანქციები, აშშ არ იქნება შეთანხმების მძევალი – ამის შესახებ დონალდ ტრამპმა  საგანგებო ბრიფინგზე განაცხადა.
„შეთანხმებიდან გავდივართ, მაგრამ ვიმუშავებთ მოკავშირეებთან, რომ მივაღწიოთ ყოვლისმომცველ გამოსავალს. თუ ირანი გააგრძელებს ბირთვულ პროგრამას, მას შეექმნება ყველაზე დიდი პრობლემები რაც კი აქამდე ჰქონია“, – განაცხადა ტრამპმა.
როგორც დონალდ ტრამპმა განაცხადა, ირანის რეჟიმი აგრძელებს ახლო აღმოსავლეთის დესტაბილიზაციას. მისი თქმით, წლების განმავლობაში ირანის რეჟიმი ბომბავდა აშშ-ის საელჩოებს.2015 წელს დადებულ ირანის ბირთვულ შეთანხმებას დონალდ ტრამპი ისტორიაში ყველაზე ცუდ ხელშეკრულებად მოიხსენიებს.
ირანი აგრძელებს ტერორიზმის მხარდაჭერას. გასულ წელს განვაცხადე, რომ შეთანხმება უნდა გადახედილიყო ან გაუქმებულიყო. ბოლო თვეების განმავლობაში მოკავშირეებთან ჩართული ვიყავით მოლაპარაკებებში. ჩვენ ერთიანი ვართ საფრთხის მიმართ. კონსულტაციების შემდეგ ცხადი გახდა, რომ შეუძლებელია ირანის ბირთვული ამბიციების შეზღუდვა. ირანის ტერორიზმის დაფინანსების კუთხით პირველი სახელმწიფო - განაცხადა ტრამპმა
ტრამპის პოზიციის მიუხედავად, გერმანია, ბრიტანეთი და საფრანგეთი შეთანხმებაში რჩებიან. ირანსა და საერთაშორისო ექვსეულს (აშშ, დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, გერმანია, ჩინეთი და რუსეთი) შორის 2015 წელს ხელმოწერილი შეთანხმება, თეირანის მიერ ბირთვულ პროგრამაზე უარის სანაცვლოდ, ეკონომიკური სანქციების ეტაპობრივად გაუქმებას ისახავს მიზნად.   [post_title] => აშშ-ი ირანის ბირთვული შეთანხმებიდან გადის [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ashsh-i-iranis-birtvuli-shetankhmebidan-gadis [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-05-08 22:49:00 [post_modified_gmt] => 2018-05-08 18:49:00 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=240389 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 261259 [post_author] => 26 [post_date] => 2018-07-03 11:06:06 [post_date_gmt] => 2018-07-03 07:06:06 [post_content] => ირანის სამოქალაქო თავდაცვის სამსახურის ხელმძღვანელმა, გენერალმა გოლამ-რეზა ჯალალიმ განაცხადა, რომ ისრაელი ირანის წინააღმდეგ მეტეოროლოგიურ ომს აწარმოებს. ამის შესახებ ირანული საინფორმაციო სააგენტო ISNA იუწყება. როგორც პრესკონფერენციაზე ირანის სამოქალაქო თავდაცვის სამსახურის ხელმძღვანელმა აღნიშნა, „სიონისტური მტერი კლიმატის მანიპულირებას ახორციელებს და ხელს უშლის ნალექის წარმოქმნას“. მისივე თქმით, „ისრაელი ირანიდან ღრუბლებს იპარავს“. „კლიმატური ცვლილებები ირანში ეჭვებს იწვევს. სახეზეა გარე ძალების ჩარევა. ისრაელმა და ჩვენს რეგიონში კიდევ ერთმა სახელმწიფომ თავიანთი ძალები გააერთიანეს და იმაზე მუშაობენ, რომ ირანის თავზე ღრუბლებმა წვიმა არ მოიტანონ,“ - განაცხადა გენერალმა. აღსანიშნავია, რომ ეს პირველი შემთხვევა არ არის, როდესაც ირანში გვალვის მიზეზს გარე ძალებში ეძებენ. კერძოდ, 2011 წელს ყოფილმა პრეზიდენტმა მაჰმუდ აჰმადინეჟადმა ევროპა დაადანაშაულა სპეციალური მოწყობილობების გამოყენებაში, რაც, მისი თქმით, წვიმის მოსვლას ევროპის თავზე იწვევდა. [post_title] => ისრაელი ირანიდან ღრუბლებს იპარავს - ირანის სამოქალაქო თავდაცვის სამსახურის ხელმძღვანელი [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => israeli-iranidan-ghrublebs-iparavs-iranis-samoqalaqo-tavdacvis-samsakhuris-khelmdzghvaneli [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-07-03 11:06:06 [post_modified_gmt] => 2018-07-03 07:06:06 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=261259 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 85 [max_num_pages] => 29 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => dc7dd5e990828026694ddf839731b1af [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები