რატომ იღუპებიან დელფინები შავ ზღვაში  

პოპულარული

რატომ იღუპებიან დელფინები შავ ზღვაში  

დღეს ქობულეთში ზღვამ კიდევ ერთი დელფინი გამორიყა. 2017 წლის მარტიდან დღემდე დელფინის დაღუპვის 62-ე შემთხვევა დაფიქსირდა. უცნობია, რა მიზეზით იღუპებიან დელფინები, თუმცა იქიდან გამომდინარე, რომ ადამიანიც და დელფინიც ორივე თბილსისხლიანი ორგანიზმია, მოსახლეობას სიფრთხილე მართებს. დელფინი ყველაზე უწყინარი ძუძუმწოვარია. ხშირად ნაპირზე გამორიყულ დელფინს სანაპიროზე მყოფები არ უფრთხიან, პირიქით, ახლოს მიდიან, ზოგჯერ ეფერებიან კიდეც. როგორც აღმოჩნდა, ეს საფრთხის შემცველია და უკეთესია, ასეთ დროს დასახმარებლად შესაბამის ორგანოებს მიმართონ.

რა არის დელფინების დაღუპვის სავარაუდო მიზეზი

ნაპირზე გამორიყული დელფინების დიდი ნაწილი არც სანავიგაციო ტრავმითა და არც ბიოლოგიური სიკვდილით არ იღუპება. სპეციალისტები ვარაუდობენ, რომ გარკვეულ პათოლოგიასთან აქვთ საქმე. მიზეზებს დასადგენად გარემოს ეროვნული სააგენტო გერმანულ ლაბორატორიასთან ერთად ინტენსიურად მუშაობს.

„ზუსტად არ ვიცით, რა მიზეზით იღუპებიან დელფინები, თუმცა რამდენიმე ვარიანტი გვაქვს. ესენია – მორბილვირუსული ინფექცია, ეკოტოქსიკოლოგიური ეფექტი ან რაიმე სხვა კონკრეტული დაავადება. ამაზე ვმუშაობთ ინტენსიურად,“ – ამბობს „ფორტუნასთან“ გარემოს ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელი არჩილ გუჩმანიძე.

სხვადასხვა მიზეზებიდან ყველაზე მეტად მორბილვირუსული ინფექციის ეჭვი არსებობს. ინფექცია ძუძუმწოვრების ცენტრალურ ნერვულ სისტემას აზიანებს, ასუსტებს, უკარგავს ორიენტაციის შეგრძნებას და შესაძლოა, 5 დღე ან მეტიც დელფინი წყალში ტივტივებდეს, სწორედ ამ დროს იქმნება სხვა ვირუსული დაავადებებით დავირუსების საფრთხე, რაც არა მხოლოდ დელფინებისთვის ადამიანებისთვისაც საშიშია.

რამდენად დიდია ადამიანების დაინფიცირების რისკი

დელფინი და ადამიანი ბევრი საერთო დაავადების მატარებლები არიან, აქედან გამომდინარე სპეციალისტები ადამიანებს ურჩევენ, სანაპიროზე გამორიყულ დელფინებთან არ შეეხონ. თუ დელფინები მორბილვირუსული ინფექციით არიან დაავადებულები, მაშინ საფრთხე არ არსებობს, ვინაიდან მეცნიერება არ იცნობს არცერთ ფაქტს, ამ ვირუსით ადამიანი დაინფიცირებულიყოს.

 

გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსახლეობას აფრთხილებს

„იქიდან გამომდინარე, რომ მიზერული საფრთხე მაინც არსებობს, ჩვენ თავის დაზღვევის მიზნით მოსახლეობას მოვუწოდებთ, დელფინებთან კონტაქტი არ იქონიონ და, თუ ნახავენ გამორიყულ დელფინს, მოერიდონ მათთან სიახლოვეს და ფაქტის დაფიქსირების შემთხვევაში, მიმართონ გარემოს დაცვის სამინისტროს ცხელ ხაზს,“ – აღნიშნა „ფორტუნასთან“ არჩილ გუჩმანიძე.

დაავადებათა კონტროლის ეროვნულ ცენტრში კი „ფორტუნასთან“აცხადებენ, რომ  „არანაირი საფრთხე არ არსებობს“.

 

 

გვანცა ბზიავა

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => shavi-zghva
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => delfinebi
                                    [3] => safrtkhe
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 148147
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => shavi-zghva
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => delfinebi
                                    [3] => safrtkhe
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 148147
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 7692
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => shavi-zghva
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => delfinebi
                                    [3] => safrtkhe
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => shavi-zghva
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => delfinebi
                                    [3] => safrtkhe
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (148147) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (7692,17533,17534,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 306496
                    [post_author] => 22
                    [post_date] => 2018-11-15 15:24:55
                    [post_date_gmt] => 2018-11-15 11:24:55
                    [post_content] => საპრეზიდენტო არჩევნების პირველი ტური ძირითად კანდიდატებს შორის 1%-იანი სხვაობით დასრულდა. მეორე ტურის წინ, ხმების მოსაპოვებლად „ქართული ოცნება“ და „ნაციონალური მოძრაობა“ საკუთარი რესურსების მობილიზებას ცდილობს. მას შემდეგ, რაც „ნაციონალურ მოძრაობას“ „ევროპული საქართველო“ ხმაურიანი განცხადებების ფონზე გამოეყო, პირველად შეხვდნენ მიხეილ სააკაშვილი და გიგი უგულავა, „ნაციონალური მოძრაობა“ ყოფილ თავდაცვის მინისტრს ირაკლი ოქრუაშვილსაც „შეურიგდა“. ამის პარალელურად კი, ბიძინა ივანიშვილმა "ქართული ოცნების" „ძველ გვარდიას" უხმო.

"ქართული ოცნება" და ე.წ. ძველი გვარდია

"ქართულ ოცნებაში" უჭირთ იმაზე საუბარი, რას გულისხმობდა ბიძინა ივანიშვილი ძველ გვარდიაში, თუმცა აღიარებენ, რომ მეორე ტურის წინ ძველი სახეების გვერდით დგომა საჭირო გახდა. როგორც გედევან ფოფხაძემ ფორტუნას უთხრა, "ქართული ოცნების" ძველი სახეები მხარდასაჭერად მზად არიან და ისინი შესაძლოა, მეორე ტურამდე საჯაროდ ვიხილოთ მათ გვერდით. „ეს ადამიანები უკვე ჩნდებიან, მოდიან ოფისებში, ცენტრალურშიც, რეგიონალურშიც. კონკრეტულად ირაკლი ღარიბაშვილზე არ ვიცი, მაგრამ ის ისეთი ადამიანია, დარწმუნებული ვარ, გვერდზე არ გაიწევა. ძალიან ბევრი გამოჩნდა, არ მინდა სახელების და გვარების ჩამოთვლა, დარწმუნებული ვარ, რაღაც ფორმით ეს ხალხი დაფიქსირდება, მეორე ტურამდე ვიხილავთ და ანონსისგან თავს შევიკავებ,“ - ამბობს გედევან ფოფხაძე. ოპოზიციაში კი მიაჩნიათ, რომ "ქართულ ოცნებას" რესურსი მას შემდეგ აღარ აქვს, რაც კოალიცია დაიშალა. რომან გოცირიძე ამბობს, რომ მათ მიერ მხარდაჭერილ პრეზიდენტობის კანდიდატს მხარს მხოლოდ პრორუსული ძალები უჭერენ. „დღეს „ქართული ოცნება“, გუნდი, რომელიც უმაღლეს ლიგაში თამაშობდა, არის ჩამოქვეითებული "ჭე" კლასში. მათ კანდიდატს მხარს უჭერს პრორუსული ძალები. რაც შეეხება „ქართული ოცნების“ ძველ გვარდიას, ეს არის ის ძალები, რომლებიც „ქართული ოცნებისთვის“ აღმოჩნდა ზედმეტი ტვირთი და არიან კიდევ ოდიოზური ფიგურები. ოდიოზური პირების გამოჩენა კი, უფრო ბნელ იერს აძლევს "ოცნებას". ესენი არიან ადამიანები, რომლებსაც ქუთაისში ზღვის პორტის აშენება უნდოდათ და ა.შ.  მათ არ ჰყავთ არცერთი ინტელექტუალური დამცველი. იდეის მხარდაჭერა რომ უნდათ, ექსპერტს ვერ ეძებენ, რომ საკუთარ ტელევიზიაში ასაუბრონ,“ - აღნიშნავს რომან გოცირიძე.

ოპოზიციის შერიგება

„ქართულ ოცნებაში“ "ნაციონალური მოძრაობის" და "ევროპული საქართველოს" შერიგებაში გარკვეულ საფრთხეებს ხედავენ. როგორც გედევან ფოფხაძე „ფორტუნასთან“ ამბობს, "ენმ"-ს "ევროპული საქართველო" მეორე ტურის წინ სჭირდება, თუმცა, არჩევნების შემდეგ პროცესების სხვაგვარ განვითარებას ელოდება. „ეს ძალა, „ნაციონალური მოძრაობა“ და კონკრეტულად, სააკაშვილი იმდენად ჩემთვის არის რევანშისტული და პოზიტივს მოკლებული, სააკაშვილი არის ადამიანი, რომელიც მაგათ ცხედრებზეც გადაივლის, ჩემს ცხედარზეც და ყველა დანარჩენის, ოღონდ ძალაუფლება მიიღოს და ახლა თუ იმის ილუზია აქვთ, რომ შევრიგდებით და მომავალში ისევ ერთად ვიქნებით, არ არის მიშა სააკაშვილი იმის კაცი, რომ მაშინ რაც მიიღო, მათგან გულში არ დაიტოვოს და ახლანდელი ილუზიები გაიფანტება. სააკაშვილმა ყველაფერზე გადაირა თავის დროზე,“ - აღნიშნავს გედევან ფოფხაძე. მსგავსი განცხადება არ არის პირველი, რომელსაც გედევან ფოფხაძე აკეთებს, ცოტა ხნის წინ ის სამოქალაქო ომზეც საუბრობდა. რაც შეეხება, მსგავსი სიტუაციის დროს ხელისუფლების პასუხისმგებლობას, აიცილოს ასეთი პროცესები, გედევან ფოფხაძეს უახლესი ისტორიის მაგალითი მოჰყავს და ამბობს, რომ ასეთ დროს პასუხისმგებელი მხოლოდ ხელისუფლება არ არის. „პასუხისმგებლობა ზვიად გამსახურდიასაც ჰქონდა, მაგრამ არის ინსტიტუციონალური პასუხისმგებლობა და საჯარო პასუხისმგებლობა, რომელიც ყველა ადამიანს აქვს, როცა რაღაც ხდება. იმის თქმა, რომ სამოქალაქო ომი მარტო ზვიად გამსახურდიას ბრალი იყო, არასწორი იქნება,“ - აღნიშნავს დეპუტატი. ოპოზიციის გაერთიანებაში არაბუნებრივს ვერაფერს ხედავს რომან გოცირიძე. დეპუტატი ამბობს, რომ მიუხედავად ერთმანეთში არსებული დაპირისპირებისა, დღეს ისინი როგორც „ევროპულ საქართველოსთან, ასევე „რესპუბლიკურ პარტიასთან“ და სხვებთან შეთანხმდნენ, რომ ივანიშვილისთვის ხელისუფლების უზურპაციის შესაძლებლობის მიცემა არ შეიძლება. გოცირიძეს არაბუნებრივი არც ყოფილ თავდაცვის მინისტრთან, ირაკლი ოქრუაშვილთან შერიგება ეჩვენება, მიუხედავად იმისა, რომ „ნაციონალური მოძრაობა“ ირაკლი ოქრუაშვილს საკმაოდ მძიმე ბრალდებებს უყენებდა, რომელიც არა უბრალოდ პარტიულ დაპირსიპირებას, არამედ სისხლის სამართლის დანაშაულს ეხებოდა. „როცა ის დგას გაერთიანებული ოპოზიციის გვერდით, ეს იმას ნიშნავს, რომ მან და სხვებმაც დაინახეს საფრთხეები, რომელიც მოდის „ქართული ოცნებისგან“ და განსაკუთრებით მისი კანდიდატისგან, სალომე ზურაბიშვილისგან. საკითხი ასე დგას, ოკუპირებული ტერიტორიების საბოლოოდ დაკარგვა ან მომავალი განვითარების მხარდაჭერა. გარდა ამისა, ეს ადამიანები არიან ინფორმაციის მატარებლები, როცა კითხვას მისვამთ ირაკლი ოქრუაშვილთან დაკავშირებით, სწორედ ირაკლი ოქრუაშვილისგან გავრცელდა ინფრომაცია იმის თაობაზე, რომ სალომე ზურაშვილმა აფხაზეთს განგრენა უწოდა და თქვა, რომ ეს უნდა მოვიშოროთ,“ - აღნიშნავს რომან გოცირიძე.  

რა შესაძლო შედეგების მომტანი იქნება „შერიგებები“ მეორე ტურში

ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ პირველი ტურის შედეგების შემდეგ პოლიტიკურ ძალთა და ფიგურათა გადაადგილებები ორივე მხარეს სრულიად ბუნებრივია. თუმცა, ამომრჩევლის მობილიზების თვალსაზრისით, შედეგები შესაძლოა, სხვადასხვაგვარი ჰქონდეთ.   „როცა გაერთინება მოხდა "ნაციონალების" მხარეს, ამას რეალური შედეგი ექნება, რადგან იქ ფიგურათა კი არა, ძალთა გაერთიანებაზეა საუბარი. შესაბამისად, „ევროპული საქართველოს“ ამომრჩეველთა 80-90% ვაშაძეს მისცემს ხმას. იქით მხარეს ხდება ძალთა რეალური კონცენტრაცია, ამ დროს "ქართული ოცნება" ეძებს ფიგურებს, რომელიც რაღაც შედეგს მოიტანს, მაგრამ მნიშვნელოვანს არა. თუ ძველი გვარდიის გვერდით დგომა ამას გულისხმობს და არა ამომრჩევლის გვერდით დგომას, მაშინ ეს შედეგის მომტანი დიდად ვერ იქნება,“- ამბობს ვახტანგ ძაბირაძე. დაახლოებით ამავე აზრს იზიარებს პოლიტიკის ექსპერტი ნიკა ჩიტაძეც, თუმცა მიიჩნევს, რომ „ქართული ოცნება“ მეორე ტურში მარტო არ იქნება და მისი მხარდაჭერილი კანდიდატი „პატრიოტთა ალიანსის“ მხარდამჭერების ხმებსაც მიიღებს. „ჩვენ ვიცით, რომ 2016 წელს „პატრიოტთა ალიანსმა“, საპარლამენტო არჩევნებზე, ამომრჩეველთა 88 000 ხმა მიიღო, 5%- იანი ბარიერი გადალახა. დიდი ალბათობით თუ პირველ ტურში მონაწილეობა არ მიიღეს „პატრიოტთა ალიანსის“ მომხრეებმა და „დემოკრატიული მოძრაობის“ მხარდამჭერებმა, ისინი უკვე მეორე ტურში მხარს დაუჭერენ ზურაბიშვილს,“- აცხადებს ნიკა ჩიტაძე. ამასთან ექსპერტი მიიჩნევს, რომ "ენმ"-ის ირაკლი ოქრუაშვილთან შერიგება შეცდომაა, რადგან ოქრუაშვილმა ბევრი პრობლემა შექმნა თავის დროზე და ამასთან, ვერც რაიმე რეიტინგს შემატებს გაერთიანებული ოპოზიციას და მის კანდიდატს.   არჩევნების წინ დაშვებულ შეცდომებზე საუბრობს ვახტანგ ძაბირაძეც. ის მიიჩნევს, რომ წინასაარჩევნო კამპანიის დროს, „ნაციონალური მოძრაობა“ ქმედებებში შედარებით თავისუფალია, რადგან მას საკუთარი ელექტორატი ჰყავს. ამასთან, ექსპერტი მიიჩნევს, რომ 2018 წელს ამომრჩევლის რაოდენობის მიხედვით შეიძლება ითქვას, რომ „ენმ"-ამ ფაქტიურად აღადგინა 2012 წელს არსებული სტატუსკვო“, „ქართულ ოცნებას“ კი, ამომრჩევლის მობილიზება უჭირს. მიზეზებზე საუბრისას პოლიტოლოგი 6 წელში დაშვებულ შეცდომებთან ერთად, უშუალოდ არჩევნების წინ დაშვებულ შეცდომებზე საუბრობს. შეიძლება არჩევნების წინ კარვებზე მიღებული გადაწყვეტილება ნორმალურად ჩაითვალოს? შეცდომაა გადაწყვეტილება, რომ კარვები არ უნდა გაეშალათ, იმდენად დიდი შეცდომაა, რომ გარდა იმისა, რომ 1-ის ნაცვლად 25 კარავი მიიღეს, ამით კიდევ ერთხელ დადასტურდა, რომ სახელისუფლებო გუნდში ვერ აანალიზებენ ან შეგნებულად დგამენ ასეთ, რბილად რომ ვთქვათ, მცდარ ნაბიჯებს,“ - ამბობს ვახტანგ ძაბირაძე. 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების პირველ ტურზე ამომრჩევლის ნახევარზე მეტი არ მივიდა. 28 ოქტომბერს საკუთარი არჩევანი მოსახლეობის ნახევარზე მეტმა (52.26) არ დააფიქსირა. არჩევნების მეორე ტური 28 ნოემბერს არის დანიშნული. არასამთავრობო სექტორი და პოლიტიკური სპექტრის ნაწილი შუა კვირაში არჩევნების დანიშვნას აკრიტიკებს და მიიჩნევს, რომ ეს ამომრჩევლის აქტივობაზე ნეგატიურად აისახება.  

თაკო ივანიაძე

[post_title] => „ეს ადამიანები უკვე ჩნდებიან" - რას მოიტანს "ძველი გვარდია" და შერიგება ოპოზიციურ სპექტრში [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => es-adamianebi-ukve-chndebian-ras-moitans-dzveli-gvardia-da-sherigeba-opoziciur-speqtrshi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-11-15 15:24:55 [post_modified_gmt] => 2018-11-15 11:24:55 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://old.fortuna.ge/?p=306496 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 305212 [post_author] => 8 [post_date] => 2018-11-15 11:30:45 [post_date_gmt] => 2018-11-15 07:30:45 [post_content] => ე.წ. საზღვრისპირა სოფლები, თანდათან იცლება. ადგილობრივებს, რომლებიც საზღვრის ბუნებრივი მცველები არიან, საკმაოდ რთულ სოციალურ პირობებში უწევთ ცხოვრება. შეზღუდულ რესურსებთან და მიტაცებულ ტერიტორიებთან ერთად, ადამიანები უკიდურეს სიღარიბეში არიან, თან ის ადამიანები, რომლებმაც არ იციან ე.წ. საზღვრის მეორე მხარეს როდის აღმოჩნდებიან. ოკუპაცია ცოცვით მათ სახლებს დღითიდღე უახლოვდება. მეცხოველეობა და მიწათმოქმედება - ამ ძირითადი საქმიანობით ირჩენენ თავს ადგილობრივები. ცხოველებს იტაცებენ, ხანდახან მათ პატრონებსაც, რომლებიც ხშირ შემთხვევაში მიწის დამუშავებას ვერ ახერხებენ. ომიდან 10 წელი, ასეთ პირობებში ცხოვრება ცოტამ შეძლო. საზღვრისპირა სოფლებიდან უმეტესობა თბილისში მიდის. ვინც დარჩა, ზოგის ბაღი მავრთულხლართებს მიღმაა, ზოგის მავრთულხლართებზე... საქართველოს კონტროლირებად ტერიტორიებზე დარჩენილები ამბობენ, რომ არსებულ მიწებსაც საზღვრის მიღმა მცხოვრებლების საქონელი აფუჭებს და თავის რჩენის არანაირი საშუალება არ რჩებათ.
"გაუსაძლისია აქ ცხოვრება... გვიჭირს ნაკვეთებში გამოსვლა, დამუშავება... თუ დავამუშავებთ, გადმოდის იმათი საქონელი და გვიფუჭებენ. ჩვენ ვერაფერს ვაკეთებთ. რამე რომ დავუშავოთ [აქ გადმოსულ ცხოველს] გვეშინია მერე იმათმა არ დაგვიშავონ რამე. ახლა ისე ვართ, არც ნაკვეთი დაგვიმუშავებია, არაფერი... საქონელს ვერ გამოვრეკავთ, გვეშინია არ წაგვიყვანონ. ძალაუნებურად ეს ადგილიც დაკარგულია, ვერ გამოვდივართ," - აცხადებენ სოფელ ატოცის მკვიდრები "ფორტუნასთან".
სოფელში პრობლემაა ინფრასტრუქტურა და კომუნიკაციები. თითქმის ყველა ე.წ. საზღვრისპირა სოფელი, გზის და სარწყავი წყლის გარეშეა.
"ყველანაირად გამოყოფილები ვართ. წყალი გვინდა, გზა გვინდა..."
https://youtu.be/M_osGTnc9I0
"ეს ხდება მთავრობის უყურადღებობის გამო," - აღნიშნავს ამ საოკუპაციო ხაზთან არსებულ სოფლებში მცხოვრები ადამიანების პრობლემებზე საუბრისას ექსპერტი ვაჟა ბერიძე.
ექსპერტი აღნიშნავს, რომ სასოფლო სამეურნეო მიწების დამუშავება აუცილებელია, ადგილობრივების ყოველდღიური ცხოვრებისთვის, თუმცა ვერ ვიტყვით, რომ დაუმუშავებელი მიწები, თუნდაც ამ რეგიონში, მხოლოდ ოკუპაციისა და შიშის ბრალია.
"ჩვენ ნაყოფიერ ნიადაგებს სხვა რეგიონებშიც ვერ ვიყენებთ და იგივე სურათია, როგორც მიმდებარე ისე, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე. ფაქტობრივად, მექანიკურად გრძელდება რაღაც მოცულობით ბოსტნეულის და ხილის მოყვანა, თუმცა სერიოზული აგროწარმოება არ არსებობს (ცალკეულ პროექტებს თუ არ ავიღებთ). სოფლის მეურნეობის განვითარების კუთხით სახელმწიფო პოლიტიკა, მკაფიო და კარგად ჩამოყალიბებული, არ არსებობს და ეს არის რეალური პრობლემა," - ამბობს ექსპერტი.
ვაჟა ბერიძე ფიქრობს, რომ მთავარი, რაც ოკუპირებულ რეგიონებში უნდა გაკეთდეს, ახალგაზრდების ადგილზე შენარჩუნებაა. მისი აზრით, უნდა გააქტიურდეს ასეთი პროგრამები და გაიზარდოს მათთვის გამოყოფილი დაფინანსება.
"აქ ძირითადად რჩება ის ხალხი, რომლებიც უფროსი ასაკის არიან და საცხოვრებლის შეცვლა არ სურთ. აუცილებელია ვიზრუნოთ ამ რეგიონებში ახალგაზრდების შენარჩუნებაზე. ამისთვის უნდა შეიქმნას პირველ რიგში სოციალური ინფრასტრუქტურა, იმისთვის რომ ადამიანი ქვეყნისგან და საზოგადოებისგან თავს გარიყულად არ გრძნობდეს" - აღნიშნა "ფორტუნასთან" ვაჟა ბერიძემ.
ამ რეგიონის მცხოვრები მოსახლეობის სოციალური პრობლემები მთავრობას პრიორიტეტად აქვს გამოცხადებული, მაგრამ რაც კეთდება, ის აშკარად არასაკმარისია. ექსპერტი "ფორტუნასთან" ინტერვიუში ამბობს, რომ ეს ეროვნული სტრატეგიის საკითხი უნდა იყოს, რადგან სოფლების დაცლას რაც მოყვება, ამის მაგალითი ისტორიაში მრავლად გვაქვს.
"განსაკუთრებით მკვეთრი აქცენტები უნდა დაისვას, წყლით, გზებით, სურსათით, ამ რეგიონების მოსახლეობის მომარაგების და უზრუნველყოფის მიზნით. ისტორიულადაც თავის დროზე, შიდა ქართლის დაცლას რა მოყვა, კარგად ვნახეთ. ამ სივრცეს შემდეგ ითვისებს ამ ტერიტორიებზე ისტორიულად არამცხოვრები მოსახლეობა, რომლებსაც შემდეგ თვითგამორკვევის ინტერესი უჩნდება, ეს კი საერთო ეროვნული ინტერესებისთვის და ქვეყნისთვის მიუღებელი მდგომარეობაა. აქედან გამომდინარე, უნდა ვეცადოთ, რომ გამყოფ ხაზთან ჩვენი ინტერესების დასაყრდენი მოსახლეობა შევინარჩუნოთ," - აცხადებს ვაჟა ბერიძე.
2010 წელს ყოფილმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა მთავრობის წევრებს ოკუპირებული ზონების მიმდებარე სოფლებში სოციალური პირობების მაქსიმალურად გაუმჯობესება დაავალა, თუმცა ეს დავალება თაროზე შემოდებული დარჩა. იმის მიუხედავად, რომ წინა ხელისუფლების დროსაც და დღესაც, საქართველოს მთავრობას დეკლარირებული აქვს ის, რომ ამ რეგიონებში მოსახლეობის დახმარება უმნიშვნელოვანესი საკითხია, ფაქტი სახეზეა, რომ ზამთარში შეშით მომარაგება, თუ სხვა წერტილოვანი დახმარებები მათ მდგომარეობას უკეთესობისკენ ვერ ცვლის.

ხარკი ოკუპანტისთვის - ოკუპაცია ციფრებში

უჭირთ მავრთულხლართების იქით დარჩენილებსაც. ეთნიკურად ქართველი მოსახლეობა, თვეში ერთხელ პენსიის ასაღებად თავს საფრთხეში იგდებს და ეკლიან ბარიერს გადმოდის. ამაში მათ "ძველი მეზობლები" ეხმარებიან. ერთადერთი დახმარება ბარიერს მიღმა მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეებისთვის ესაა.
"ძალიან ძნელია საქართველოს იმ მოქალაქეებისთვის რაიმეს გაკეთება, რომლებიც ოკუპირებულ რეგიონებში ცხოვრობენ. ამ რეგიონში არსებული ვითარების შესწავლისთვის, შესაბამის ჯგუფებსაც კი, არ უშვებენ. რაც მთავარია, საოკუპაციო რეჟიმები არ აძლევენ საშუალებას მთავრობას და საერთაშორისო ორგანიზაციებს იმოქმედონ, რათა განახორციელონ სპეციალური პრობლემები, რეგიონის მოსახლეობის მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად. ამიტომ ყველანარიად უნდა ვეცადოთ, რომ ეს ურთიერთობები აღდგეს, იმისთვის, რომ საკუთარი მოქალაქეების სიდუხჭირიდან გამოყვანის საშუალება გვქონდეს," - აღნიშნავს "ფორტუნასთან" ინტერვიუში ექსპერტი ვაჟა ბერიძე.
უკიდურესმა გაჭირვებამ, ეს ადგილები საუკუნეების უკან გადაისროლა. აქ ხალხით ვაჭრობენ და მათთვის ეს შემოსავლის გარკვეული წყაროცაა. [caption id="attachment_306140" align="aligncenter" width="640"] ფოტო: „დამოუკიდებლობის ფასი“. ნახატი კედელზე, გორი, საქართველო. ფოტო გადაღებულია 2017 წლის 30 ივნისს. ©FIDH-HRIDC[/caption] ცოტა ხნის წინ, ქართველების გატაცება უფრო სარფიანი საქმე გახდა, რადგან ჯარიმები ე.წ. საზღვრის უკანონო კვეთაზე 800 ლარამდე (20 000 რუბლი) გაიზარდა. ამ დრომდე, ჯარიმის გადასახადი დაახლოებით 70 ლარამდე იყო. ცხინვალის დე ფაქტო რეჟიმი, ჯარიმების გაზრდის მიზეზად, ე.წ. საზღვრის უკანონოდ კვეთის გაზრდილ სტატისტიკას ასახელებს.  ე.წ. საზღვრის კვეთის შესახებ დე ფაქტო ხელისუფლების მონაცემები ასეთია: ივნისში ე.წ. საზღვრის უკანონო კვეთისთვის 73 ადამიანი დააკავეს, ივლისში - 70, აგვისტოში - 56. აგვისტოს ომიდან დღემდე, რუსეთის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიების რეჟიმებს მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეების გატაცებით, დაახლოებით, 7.5 მლნ რუსული რუბლი აქვთ აღებული, რაც დაახლოებით 300 000 ლარია. ამ 300 000 ლართან ერთად, 2008 წლის შემდეგ საქართველომ დაკარგა კონტროლი 151 დასახლებულ პუნქტზე (135 ცხინვალის რეგიონში და 16 კოდორის ხეობაში) და აქ მცხოვრებ მოსახლეობაზე. თუმცა ეკონომიკურ პრობლემას არა ციფრები, არამედ თავად ოკუპაცია ქმნის.
"ოკუპაცია არღვევს ქვეყნის მთლიან ეკონომიკურ მდგრადობას და ქმნის უამრავ სოციალურ პრობლემას, როგორც მოცემულ რეგიონებში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეებისთვის, ისე ზოგადად ქვეყნისთვის, რამდენადაც გადაადგილების შეზღუდვა, ვაჭრობის გაქრობა, ფაქტობრივად ეკონომიკური ურთიერთობების სტაგნაცია და შემდეგ ნულზე დასვლა, ქმნის რეალურ პრობლემებს. ამასთან, ქვეყნის ბიზნეს გარემო, ეკონომიკური თავისუფლების მახასიათებლები, ოკუპაციის არსებობის პირობებში უარესდება, ამდენად თითოეული ჩვენგანის და ქვეყნის ამოცანაა, ამ რეგიონების დეოკუპაცია, რომლის გარეშეც სოციალური ვითარების გაუმჯობესება შეუძლებელია," - განაცხადა ვაჟა ბერიძემ.
დეოკუპაცია კი ის დაპირებაა, რომელიც ხელისუფლებების ცვლილებების მიუხედავად, არ სრულდება. ნახეთ ამავე თემაზე: “გგონია, რომ მავრთულხლართებთან სულ ვიღაც არის” – ცხოვრება მტაცებელი მეზობლის გვერდით [ვიდეო]  

თამთა უთურგაშვილი

[post_title] => "ეს ადგილიც დაკარგულია, გვეშინია, ვერ გამოვდივართ" - როგორია ცხოვრება საოკუპაციო ხაზთან [ვიდეო] [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => es-adgilic-dakargulia-gveshinia-ver-gamovdivart-rogoria-ckhovreba-saokupacio-khaztan-video [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-11-15 11:30:45 [post_modified_gmt] => 2018-11-15 07:30:45 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=305212 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 305067 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-11-14 12:01:11 [post_date_gmt] => 2018-11-14 08:01:11 [post_content] => სამხედრო სამსახურის გადავადების მოსაკრებლით 9 თვეში ბიუჯეტში 860 ათას ლარზე მეტი შევიდა. კერძოდ, იანვარ-სექტემბრის პერიოდში, სახელმწიფო ბიუჯეტი 775 596 ლარით შეივსო, ხოლო ტერიტორიული ერთეულების ბიუჯეტში კი, 84 800 ლარზე მეტი. წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, ეს თანხა დაახლოებით 10 000 ლარითაა გაზრდილი. სამხედრო სავალდებულო სამსახურის გადავადებისათვის „სამხედრო სავალდებულო სამსახურის გადავადების მოსაკრებლის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოსაკრებელი 2000 ლარს შეადგენს. პირს სავალდებულო სამსახურის გადავადება ორჯერ შეუძლია. ახალწვეულებს რამდენიმე სახელმწიფო უწყება იწვევს, მათ შორის თავდაცვის სამინისტრო, შსს, იუსტიციის სამინისტრო, სპეციალური დაცვის სამსახური, დაზვერვის სამსახური და ა.შ. შესაბამისად, ჯარში მსახურება ახალწვეულებისთვის საინტერესო უნდა იყოს, თუმცა რეალობა სხვაა. ახალგაზრდები ადასტურებენ, რომ სამხედრო სამსახურში მსახურება არ უნდათ და რამდენიმე მიზეზს ასახელებენ. ერთ-ერთი ასეთი, ახალგაზრდების თქმით, ტყუილად გაფლანგული დროა, რომელი ურცევნიათ სწავლისთვის, მუშაობისა და პირადი ცხოვრებისთვის გამოიყენონ. ხშირია შემთხვევები, როცა ახალგაზრდები უნივერსიტეტში სწავლების პროცესს იხანგრძლივებენ, თუმცა ბუნებრივია, ესეც გარკვეულ ხარჯებთანაა დაკავშირებული. „სამსახური მაქვს, თან მაგისტრატურაზე ვსწავლობ, წელს ვამთავრებ. ჯარში წასვლა იმიტომ არ მინდა, რომ ამ ყველაფერს უნდა ჩამოვშორდე, ჩემთვის იქ ყოფნა უინტერესოა. ვიცი, რომ ინტენსიური ვარჯიში და მზადება არ მიდის, მე კი თუნდაც ჩემი ხელფასი არ მიღირს ჯარში მსახურებად, „ვიშკაზე“ სადგომად,“ - ამბობს „ფორტუნასთან“ თ.რ., რომელმაც სახელისა და გვარის გამხელა არ ისურვა. თ.რ.-ს მსგავსად, სამხედრო სავალდებულო სამსახურს ძალიან ბევრი ახალგაზრდა არიდებს თავს. ამის გამომწვევ მიზეზებზე სფეროს ექსპერტები საკმაოდ ბევრს მსჯელობენ.  

რატომ არიდებენ ახალგაზრდები თავს სამხედრო სამსახურს?!

  სავალდებულო სამხედრო სამსახურის ის ფორმა, რაც დღეს საქართველოშია, მოქალაქეების ნაწილისთვის მიუღებელია. ჯარში წასვლის მთავარი მოტივაცია, როცა ქვეყნის ნაწილი ოკუპირებულია, ბრძოლისუნარიანობის გაზრდაა. მთავრობის დადგენილების მიხედვით, გაზაფხულზე დაახლოებით 3000-მდე ახალგაზრდას იწვევენ, მათგან თავდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაში ხვდება 600-700, ხოლო დანარჩენი შსს-ს დაცვის პოლიციისა და სასჯელაღსრულების დეპარტამენტზე ნაწილდება, სადაც, წვრთნის ნაცვლად, დაცვის ფუნქციას ასრულებენ მინიმალური გასამრჯელოს სანაცვლოდ - თვეში 50 ლარად. საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით, წვევამდელს სამხედრო სამსახურში გაწვევა გადაუვადდება, თუ ის არის მღვდელმსახური ან სწავლობს სასულიერო სასწავლებელში. იმის გამო, რომ ახალგაზრდებს არ სურთ სამხედრო სავალდებულო სამსახურში წასვლა, ხოლო ბაკალავრიატისა და მაგისტრატურის შემთხვევაშიც კი, 27 წლამდე სწავლა არ გრძელდება, ჯარისთვის თავის არიდების საშუალებად იქცა ე.წ. უფასო პროფესიები. სახელმწიფოს მიერ სრულად ფინანსდება 17 მიმართულება. ხელახლა ჩაბარების შემდეგ, ე.წ. სტუდენტები სავალდებულო სამსახურის ზედა ზღვარს აბიჯებენ და შემდეგ მე-2-მე-3 კურსიდან, როგორც წესი, უნივერსიტეტებს ტოვებენ. ახალი ხრიკი მოიფიქრა ახალმა პოლიტიკურმა ცენტრმა „გირჩი” და სავალდებულო სამხედრო სამსახურიდან თავის ასარიდებლად რელიგიური ორგანიზაცია - „ბიბლიური თავისუფლება” ჩამოაყალიბა. იქ „სასულიერო პირებს” აკურთხებენ და შესაბამის ცნობასაც გასცემენ. სამოქალაქო-სამხედრო სამსახურის ურთიერთობების ცენტრის წარმომადგენელი, ირაკლი ლექვინაძე ერთ-ერთია, ვინც სავალდებულო სამხედრო სამსახურის ხარვეზებზე საუბრობს. ლექვინაძის თქმით, გადავადების საფასურის გადამხდელები მიუთითებენ სახელმწიფოს, რომ სისტემაში არის ფუნდამენტური ხარვეზი და საჭიროა სხვა კონცეპციის შემუშავება. ახალწვეულები ვერ იღებენ შესაბამის უნარ-ჩვევებს, რაც ქვეყნის დაცვისთვის არის საჭირო და მათგან ერთადერთი სარგებელი ისაა, რომ ეს ადამიანები შედარებით იაფად ემსახურებიან სხვადასხვა სტრუქტურას. „რეალურად, იმას ვიღებთ, რომ არც საბრძოლო უნარ-ჩვევების შეძენის თვალსაზრისით, არც მომზადებული რეზერვის დაგროვების თვალსაზრისით, არც საბრძოლო სულისკვეთების და პატრიოტული სულისკვეთების ამაღლების თვალსაზრისით, ეს ეფექტს არ იძლევა. ერთადერთი, რაც დღეს არის, ამის მარგი ქმედების კოეფიციენტი არის ის, რომ სახელმწიფოს უხელფასო პერსონალი ჰყავს,“ - ამბობს ირაკლი ლექვინაძე. საბჭოთა გადმონაშთს უწოდებს თანამედროვე სამხედრო სამსახურს "საქართველოს სტრატეგიული ანალიზის ცენტრის" დამფუძნებელი, ნოდარ ხარშილაძე. ეს კი, ექსპერტის შეფასებით, ერთ-ერთია იმ მიზეზთაგან, რის გამოც ახალგაზრდები ჯარს თავს არიდებენ. „ჩვენთან ჯარის საკითხი საბჭოთა გადმონაშთია, როცა აუცილებელი იყო ჯარში წასვლა. როცა ახალგაზრდები ჯარში მიჰყავთ, ისინი ძირითადად, საყარაულოდ მიდიან. ანუ ჩვენ საკუთარ ახალგაზრდებს წელიწადის განმავლობაში ვწყვეტთ პირად გეგმებს, რომ ყარაულში დავაყენოთ. რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, დღემდე ვერ შევქმენით ისეთი სისტემა, სადაც ახალგაზრდები ბოლომდე დაცულად იქნებიან და ინტერესი ექნებათ ამ ვალდებულების შესრულების. სტუდენტები მაგისტრატურაზე აბარებენ ორ-ორჯერ იმისთვის, რომ ჯარში არ წავიდნენ,“ - ამბობს „ფორტუნასთან“ ხარშილაძე. სამხედრო-ანალიტიკური ჟურნალი „არსენალის“ მთავარი რედაქტორი, ირაკლი ალადაშვილი ფიქრობს, რომ ყველაზე კარგი ვარიანტი ის იქნება, თუ ახალწვეულებს მხოლოდ თავდაცვის სამინისტრო გაიწვევს. „სხვა უწყებებში, სადაც ახალგაზრდებს იწვევენ, მათი მომზადება, როგორც ჯარისკაცის, ფაქტობრივად არ ხდება. მათ ძირითადად, მხოლოდ დაცვის სამსახურის შესრულება უწევთ - ან კართან, ან საგუშაგოზე დგომა. სხვადასხვა სამინისტროს არც აქვს ყაზარმა და დასვენების დღეებში ახალწვეულები სახლში მოდიან. ისინი როგორც მორიგეები, სამ დღეში ერთხელ მსახურობენ. ის, რაც ქვეყანას უნდა, რომ რიგითი ჯარისკაცი რეზერვისტად გამოდგეს, ანუ უკვე მომზადებული იყოს, ამ ახალგაზრდებისგან ნაკლებად უნდა ველოდეთ. ამიტომ, ყველაზე კარგი ვარიანტია, რომ ახალწვეულთა გაწვევა მხოლოდ თავდაცვის სამინისტროს პრეროგატივა იყოს,“ - ამბობს „ფორტუნასთან“ ალადაშვილი.  

სიახლეები ახალწვეულებისთვის

  თავდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, ახალწვეულების ის ნაწილი, რომელიც კონკრეტულად ამ სტრუქტურას ეკუთვნის, გადამზადების ახალ მოდელს გაივლის. ეს კი გულისხმობს შაბათ-კვირას დასვენებას და ხელფასის 65 ლარამდე გაზრდას. გარდა ამისა, ახალწვეულები 3 თვიან იდენტურ წვრთნებს გაივლიან, რასაც კონტრაქტზე მომუშავე ჯარისკაცები გადიან. პარლამენტის თავდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე, კობა კობალაძე აცხადებს, რომ სისტემა გაუმჯობესებას საჭიროებს, თუმცა ძირეული ცვლილებები მასში არ იგეგმება. კობალაძის განმარტებით, სამხედრო სამსახური მხოლოდ საბრძოლო მოქმედებებს არ მოიცავს და თუნდაც მორიგეობა ან საკვების მომზადება არ აკნინებს სამხედრო მოსამსახურეს და არც იაფ მუშახელთან გვაქვს საქმე. „ის, რომ საგუშაგოზე ადამიანი დგას გარკვეული პერიოდი, მორიგეობა აქვს და ამ მორიგეობის რაღაც პერიოდი აქვს დასვენების, დარჩენილი კი - აქტიური მოქმედებების, არანაირად არ აკნინებს არც მის პასუხისმგებლობას, არც ავტორიტეტს და არც შემართებას, რადგან შეიძლება ბევრ შემთხვევაში მოყარაულე გაცილებით ეფექტური და შედეგიანი იყოს, ვიდრე რაღაც ეპიზოდში ტანკში მჯდომი ადამიანი,“ - აცხადებს კობა კობალაძე. გარდა ამისა, კობა კობალაძის თქმით, გარკვეული მაქინაციებით სავალდებულო სამხედრო სამსახურისთვის თავის არიდება არ უნდა ხდებოდეს, რადგან ეს ყველა მოქალაქის მოვალეობაა. „საკმაოდ ბევრი საკანონმდებლო ინიციატივაა დასაყენებელი, რადგან ჩვენ ალბათ ვუყურებთ იმას, რომ ბევრი ცდილობს, მაქინაციებით აიცილოს ქვეყნისთვის სამხედრო სავალდებულო სამსახურში ყოფნა, რომელიც არ უნდა იყოს წახალისებული არც სახელმწიფოს და არც თითოეული ჩვენგანის მხრიდან,“ - განაცხადა კობალაძემ. კობალაძეს ოპონირებას უწევს ნოდარ ხარშილაძე და "ფორტუნასთან" ამბობს, რომ თავდაცვის და უშიშროების კომიტეტმა დღემდე ვერ მიიღო გადაწყვეტილება, უნდა იყოს თუ არა სავალდებულო სამხედრო სამსახური ახალგაზრდებისთვის. „მოიკითხეთ, დაიწყეთ კომიტეტის თავმჯდომარიდან, თავად რომელია ჯარში ნამყოფი?! მერე კითხეთ, რატომ არ არიან ჯარში ნამყოფები? სხვებს რომ მაქინაციებს უწოდებენ. აქედან გამომდინარე, სურათიც შეგვექმნება ძალიან ნათელი, რომ ეს ხალხი კაბინეტის ლომები არიან, ლაპარაკი ბევრი იციან, მაგრამ რეალობაში რა ხდება, წარმოდგენა არ აქვთ. ძალიან კარგი გადაწყვეტილება ჰქონდა თინა ხიდაშელს, როდესაც ერთი პერიოდი გააუქმა თავდაცვაში გაწვევა, ამათ კი - აღადგინეს. ჩემი აზრით, ამ ფორმით სავალდებულო გაწვევა გასაუქმებელია,“ - განუცხადა „ფორტუნას“ ნოდარ ხარშილაძემ. არსებული სისტემა რომ გასაუმჯობესებელია, ამაზე ყველა თანხმდება, თუმცა, რამდენად რეალურია ამ კუთხით ძირეული ცვლილებების განხორციელება ახლო მომავალში, ჯერჯერობით უცნობია.

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => 2000 ლარი "ვიშკაზე" დგომის სანაცვლოდ - პრობლემები სამხედრო სავალდებულო სამსახურში [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => 2000-lari-vishkaze-dgomis-sanacvlod-problemebi-samkhedro-savaldebulo-samsakhurshi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-11-14 12:01:11 [post_modified_gmt] => 2018-11-14 08:01:11 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=305067 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 306496 [post_author] => 22 [post_date] => 2018-11-15 15:24:55 [post_date_gmt] => 2018-11-15 11:24:55 [post_content] => საპრეზიდენტო არჩევნების პირველი ტური ძირითად კანდიდატებს შორის 1%-იანი სხვაობით დასრულდა. მეორე ტურის წინ, ხმების მოსაპოვებლად „ქართული ოცნება“ და „ნაციონალური მოძრაობა“ საკუთარი რესურსების მობილიზებას ცდილობს. მას შემდეგ, რაც „ნაციონალურ მოძრაობას“ „ევროპული საქართველო“ ხმაურიანი განცხადებების ფონზე გამოეყო, პირველად შეხვდნენ მიხეილ სააკაშვილი და გიგი უგულავა, „ნაციონალური მოძრაობა“ ყოფილ თავდაცვის მინისტრს ირაკლი ოქრუაშვილსაც „შეურიგდა“. ამის პარალელურად კი, ბიძინა ივანიშვილმა "ქართული ოცნების" „ძველ გვარდიას" უხმო.

"ქართული ოცნება" და ე.წ. ძველი გვარდია

"ქართულ ოცნებაში" უჭირთ იმაზე საუბარი, რას გულისხმობდა ბიძინა ივანიშვილი ძველ გვარდიაში, თუმცა აღიარებენ, რომ მეორე ტურის წინ ძველი სახეების გვერდით დგომა საჭირო გახდა. როგორც გედევან ფოფხაძემ ფორტუნას უთხრა, "ქართული ოცნების" ძველი სახეები მხარდასაჭერად მზად არიან და ისინი შესაძლოა, მეორე ტურამდე საჯაროდ ვიხილოთ მათ გვერდით. „ეს ადამიანები უკვე ჩნდებიან, მოდიან ოფისებში, ცენტრალურშიც, რეგიონალურშიც. კონკრეტულად ირაკლი ღარიბაშვილზე არ ვიცი, მაგრამ ის ისეთი ადამიანია, დარწმუნებული ვარ, გვერდზე არ გაიწევა. ძალიან ბევრი გამოჩნდა, არ მინდა სახელების და გვარების ჩამოთვლა, დარწმუნებული ვარ, რაღაც ფორმით ეს ხალხი დაფიქსირდება, მეორე ტურამდე ვიხილავთ და ანონსისგან თავს შევიკავებ,“ - ამბობს გედევან ფოფხაძე. ოპოზიციაში კი მიაჩნიათ, რომ "ქართულ ოცნებას" რესურსი მას შემდეგ აღარ აქვს, რაც კოალიცია დაიშალა. რომან გოცირიძე ამბობს, რომ მათ მიერ მხარდაჭერილ პრეზიდენტობის კანდიდატს მხარს მხოლოდ პრორუსული ძალები უჭერენ. „დღეს „ქართული ოცნება“, გუნდი, რომელიც უმაღლეს ლიგაში თამაშობდა, არის ჩამოქვეითებული "ჭე" კლასში. მათ კანდიდატს მხარს უჭერს პრორუსული ძალები. რაც შეეხება „ქართული ოცნების“ ძველ გვარდიას, ეს არის ის ძალები, რომლებიც „ქართული ოცნებისთვის“ აღმოჩნდა ზედმეტი ტვირთი და არიან კიდევ ოდიოზური ფიგურები. ოდიოზური პირების გამოჩენა კი, უფრო ბნელ იერს აძლევს "ოცნებას". ესენი არიან ადამიანები, რომლებსაც ქუთაისში ზღვის პორტის აშენება უნდოდათ და ა.შ.  მათ არ ჰყავთ არცერთი ინტელექტუალური დამცველი. იდეის მხარდაჭერა რომ უნდათ, ექსპერტს ვერ ეძებენ, რომ საკუთარ ტელევიზიაში ასაუბრონ,“ - აღნიშნავს რომან გოცირიძე.

ოპოზიციის შერიგება

„ქართულ ოცნებაში“ "ნაციონალური მოძრაობის" და "ევროპული საქართველოს" შერიგებაში გარკვეულ საფრთხეებს ხედავენ. როგორც გედევან ფოფხაძე „ფორტუნასთან“ ამბობს, "ენმ"-ს "ევროპული საქართველო" მეორე ტურის წინ სჭირდება, თუმცა, არჩევნების შემდეგ პროცესების სხვაგვარ განვითარებას ელოდება. „ეს ძალა, „ნაციონალური მოძრაობა“ და კონკრეტულად, სააკაშვილი იმდენად ჩემთვის არის რევანშისტული და პოზიტივს მოკლებული, სააკაშვილი არის ადამიანი, რომელიც მაგათ ცხედრებზეც გადაივლის, ჩემს ცხედარზეც და ყველა დანარჩენის, ოღონდ ძალაუფლება მიიღოს და ახლა თუ იმის ილუზია აქვთ, რომ შევრიგდებით და მომავალში ისევ ერთად ვიქნებით, არ არის მიშა სააკაშვილი იმის კაცი, რომ მაშინ რაც მიიღო, მათგან გულში არ დაიტოვოს და ახლანდელი ილუზიები გაიფანტება. სააკაშვილმა ყველაფერზე გადაირა თავის დროზე,“ - აღნიშნავს გედევან ფოფხაძე. მსგავსი განცხადება არ არის პირველი, რომელსაც გედევან ფოფხაძე აკეთებს, ცოტა ხნის წინ ის სამოქალაქო ომზეც საუბრობდა. რაც შეეხება, მსგავსი სიტუაციის დროს ხელისუფლების პასუხისმგებლობას, აიცილოს ასეთი პროცესები, გედევან ფოფხაძეს უახლესი ისტორიის მაგალითი მოჰყავს და ამბობს, რომ ასეთ დროს პასუხისმგებელი მხოლოდ ხელისუფლება არ არის. „პასუხისმგებლობა ზვიად გამსახურდიასაც ჰქონდა, მაგრამ არის ინსტიტუციონალური პასუხისმგებლობა და საჯარო პასუხისმგებლობა, რომელიც ყველა ადამიანს აქვს, როცა რაღაც ხდება. იმის თქმა, რომ სამოქალაქო ომი მარტო ზვიად გამსახურდიას ბრალი იყო, არასწორი იქნება,“ - აღნიშნავს დეპუტატი. ოპოზიციის გაერთიანებაში არაბუნებრივს ვერაფერს ხედავს რომან გოცირიძე. დეპუტატი ამბობს, რომ მიუხედავად ერთმანეთში არსებული დაპირისპირებისა, დღეს ისინი როგორც „ევროპულ საქართველოსთან, ასევე „რესპუბლიკურ პარტიასთან“ და სხვებთან შეთანხმდნენ, რომ ივანიშვილისთვის ხელისუფლების უზურპაციის შესაძლებლობის მიცემა არ შეიძლება. გოცირიძეს არაბუნებრივი არც ყოფილ თავდაცვის მინისტრთან, ირაკლი ოქრუაშვილთან შერიგება ეჩვენება, მიუხედავად იმისა, რომ „ნაციონალური მოძრაობა“ ირაკლი ოქრუაშვილს საკმაოდ მძიმე ბრალდებებს უყენებდა, რომელიც არა უბრალოდ პარტიულ დაპირსიპირებას, არამედ სისხლის სამართლის დანაშაულს ეხებოდა. „როცა ის დგას გაერთიანებული ოპოზიციის გვერდით, ეს იმას ნიშნავს, რომ მან და სხვებმაც დაინახეს საფრთხეები, რომელიც მოდის „ქართული ოცნებისგან“ და განსაკუთრებით მისი კანდიდატისგან, სალომე ზურაბიშვილისგან. საკითხი ასე დგას, ოკუპირებული ტერიტორიების საბოლოოდ დაკარგვა ან მომავალი განვითარების მხარდაჭერა. გარდა ამისა, ეს ადამიანები არიან ინფორმაციის მატარებლები, როცა კითხვას მისვამთ ირაკლი ოქრუაშვილთან დაკავშირებით, სწორედ ირაკლი ოქრუაშვილისგან გავრცელდა ინფრომაცია იმის თაობაზე, რომ სალომე ზურაშვილმა აფხაზეთს განგრენა უწოდა და თქვა, რომ ეს უნდა მოვიშოროთ,“ - აღნიშნავს რომან გოცირიძე.  

რა შესაძლო შედეგების მომტანი იქნება „შერიგებები“ მეორე ტურში

ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ პირველი ტურის შედეგების შემდეგ პოლიტიკურ ძალთა და ფიგურათა გადაადგილებები ორივე მხარეს სრულიად ბუნებრივია. თუმცა, ამომრჩევლის მობილიზების თვალსაზრისით, შედეგები შესაძლოა, სხვადასხვაგვარი ჰქონდეთ.   „როცა გაერთინება მოხდა "ნაციონალების" მხარეს, ამას რეალური შედეგი ექნება, რადგან იქ ფიგურათა კი არა, ძალთა გაერთიანებაზეა საუბარი. შესაბამისად, „ევროპული საქართველოს“ ამომრჩეველთა 80-90% ვაშაძეს მისცემს ხმას. იქით მხარეს ხდება ძალთა რეალური კონცენტრაცია, ამ დროს "ქართული ოცნება" ეძებს ფიგურებს, რომელიც რაღაც შედეგს მოიტანს, მაგრამ მნიშვნელოვანს არა. თუ ძველი გვარდიის გვერდით დგომა ამას გულისხმობს და არა ამომრჩევლის გვერდით დგომას, მაშინ ეს შედეგის მომტანი დიდად ვერ იქნება,“- ამბობს ვახტანგ ძაბირაძე. დაახლოებით ამავე აზრს იზიარებს პოლიტიკის ექსპერტი ნიკა ჩიტაძეც, თუმცა მიიჩნევს, რომ „ქართული ოცნება“ მეორე ტურში მარტო არ იქნება და მისი მხარდაჭერილი კანდიდატი „პატრიოტთა ალიანსის“ მხარდამჭერების ხმებსაც მიიღებს. „ჩვენ ვიცით, რომ 2016 წელს „პატრიოტთა ალიანსმა“, საპარლამენტო არჩევნებზე, ამომრჩეველთა 88 000 ხმა მიიღო, 5%- იანი ბარიერი გადალახა. დიდი ალბათობით თუ პირველ ტურში მონაწილეობა არ მიიღეს „პატრიოტთა ალიანსის“ მომხრეებმა და „დემოკრატიული მოძრაობის“ მხარდამჭერებმა, ისინი უკვე მეორე ტურში მხარს დაუჭერენ ზურაბიშვილს,“- აცხადებს ნიკა ჩიტაძე. ამასთან ექსპერტი მიიჩნევს, რომ "ენმ"-ის ირაკლი ოქრუაშვილთან შერიგება შეცდომაა, რადგან ოქრუაშვილმა ბევრი პრობლემა შექმნა თავის დროზე და ამასთან, ვერც რაიმე რეიტინგს შემატებს გაერთიანებული ოპოზიციას და მის კანდიდატს.   არჩევნების წინ დაშვებულ შეცდომებზე საუბრობს ვახტანგ ძაბირაძეც. ის მიიჩნევს, რომ წინასაარჩევნო კამპანიის დროს, „ნაციონალური მოძრაობა“ ქმედებებში შედარებით თავისუფალია, რადგან მას საკუთარი ელექტორატი ჰყავს. ამასთან, ექსპერტი მიიჩნევს, რომ 2018 წელს ამომრჩევლის რაოდენობის მიხედვით შეიძლება ითქვას, რომ „ენმ"-ამ ფაქტიურად აღადგინა 2012 წელს არსებული სტატუსკვო“, „ქართულ ოცნებას“ კი, ამომრჩევლის მობილიზება უჭირს. მიზეზებზე საუბრისას პოლიტოლოგი 6 წელში დაშვებულ შეცდომებთან ერთად, უშუალოდ არჩევნების წინ დაშვებულ შეცდომებზე საუბრობს. შეიძლება არჩევნების წინ კარვებზე მიღებული გადაწყვეტილება ნორმალურად ჩაითვალოს? შეცდომაა გადაწყვეტილება, რომ კარვები არ უნდა გაეშალათ, იმდენად დიდი შეცდომაა, რომ გარდა იმისა, რომ 1-ის ნაცვლად 25 კარავი მიიღეს, ამით კიდევ ერთხელ დადასტურდა, რომ სახელისუფლებო გუნდში ვერ აანალიზებენ ან შეგნებულად დგამენ ასეთ, რბილად რომ ვთქვათ, მცდარ ნაბიჯებს,“ - ამბობს ვახტანგ ძაბირაძე. 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების პირველ ტურზე ამომრჩევლის ნახევარზე მეტი არ მივიდა. 28 ოქტომბერს საკუთარი არჩევანი მოსახლეობის ნახევარზე მეტმა (52.26) არ დააფიქსირა. არჩევნების მეორე ტური 28 ნოემბერს არის დანიშნული. არასამთავრობო სექტორი და პოლიტიკური სპექტრის ნაწილი შუა კვირაში არჩევნების დანიშვნას აკრიტიკებს და მიიჩნევს, რომ ეს ამომრჩევლის აქტივობაზე ნეგატიურად აისახება.  

თაკო ივანიაძე

[post_title] => „ეს ადამიანები უკვე ჩნდებიან" - რას მოიტანს "ძველი გვარდია" და შერიგება ოპოზიციურ სპექტრში [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => es-adamianebi-ukve-chndebian-ras-moitans-dzveli-gvardia-da-sherigeba-opoziciur-speqtrshi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-11-15 15:24:55 [post_modified_gmt] => 2018-11-15 11:24:55 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://old.fortuna.ge/?p=306496 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 665 [max_num_pages] => 222 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => e259ba935d2a09ef1422368e33afd4a0 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები