რატომ მყარდება ლარი? – რომან გოცირიძე სამ მიზეზს ასახელებს

პოპულარული

წარმატების ფორმულა

რატომ მყარდება ლარი? – რომან გოცირიძე სამ მიზეზს ასახელებს

“ნაციონალური მოძრაობის” ერთ-ერთი ლიდერი და ეროვნული ბანკის ყოფილი პრეზიდენტი, ბოლო პერიოდში, ლარის გამყარებასთან დაკავშირებით, საზოგადოებისთვის განმარტებებს აკეთებს.

როგორც გოცირიძე ამბობს, წლის ბოლო თვეს ლარის გამყარება ჩვეული მოვლენაა, თუმცა არა საქართველოსთვის.

გოცირიძე ლარის სწრაფი გამყარების სამ მიზეზს ასახელებს:

“ლარის სწრაფ გამყარებასთან დაკავშირები ხალხში დაბნეულობაა. 
ჯერ ერთი, წლის ბოლო თვეს ლარი ყოველთვის მყარდებოდა ან სტაბილური იყო. ეს ძირითადად გამოწვეული იყო გადასახადების გადახდით და წინასაახალწლო ეფექტით. ხალხი გადანახულ დოლარებს ახურდავებდა. 
ლარის საახალწლოდ გაუფასურების ლეგენდა ამ ხელისუფლების მონაგონია, თავი როგორმე რომ ემართლებინათ ბოლო ხუთწლედში დამკვიდრებული გაუფასურების ტრადიციის გამო. 
რა ხდება ახლა:
-თხუთმეტ რიცხვამდე გადასახდელია დღგ, მერე ბევრი სხვა რამ. როგორც მხვილ, ასევე წვრილ და საშუალო ბიზნესს თანხები გადაყვანილი ჰქონდათ დოლარში ლარის შემდგომი გაუფასურების შიშით. ახლა ერთდროულად უწევს ყველას გადასახადის გადახდა და ვალუტის გაყიდვა.
-მთავრობამ ბოლო პერიოდში დაიბრუნა ფული კომერციული ბანკებიდან 100 მილიონი ლარის ოდნობით. ამან გარკვეული გავლენა მოახდინა. ჯერ კიდევ აქვს გასესხებული ხაზინას კომერციულ ბსნკებზე 555 მილიონი ლარი.
-დეკემბრის თვის ბიუჯეტის ხარჯები გაწეულია მინიმალურად და დარჩენილ ორ კვირში დასახარჯია 1,3 მილიარდი ლარი, მათ შორის საკმაო ნაწილი დეფიციტის დაფინანსების წყაროებიდან. ეს უკანასკნელი იქნება ლარის გაუფასურების ძირითადი ფაქტორი მოკლევადიან პერიოდში( ეროვნული ბანკის რეფინანსირების სესხებთან ერთად)”, – წერს რომან გოცირიძე.

ახალი ამბები / სოც. ქსელები /

|

14 დეკემბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => lari
                                    [1] => laris-kursi
                                    [2] => roman-gociridze
                                    [3] => laris-gamyareba
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 196747
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => lari
                                    [1] => laris-kursi
                                    [2] => roman-gociridze
                                    [3] => laris-gamyareba
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 196747
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 133
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => lari
                                    [1] => laris-kursi
                                    [2] => roman-gociridze
                                    [3] => laris-gamyareba
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => lari
                                    [1] => laris-kursi
                                    [2] => roman-gociridze
                                    [3] => laris-gamyareba
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (196747) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (13071,1590,133,2558)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 296610
                    [post_author] => 8
                    [post_date] => 2018-10-18 16:08:26
                    [post_date_gmt] => 2018-10-18 12:08:26
                    [post_content] => შემოდგომა დაიწყო და კურსიც, უკვე ახალდამკვიდრებული ტრადიციის მიხედვით, მკვეთრ გაუფასურებას განაგრძობს.

დღეების მიხედვით, კურსის გაუფასურება მარტივად შესამჩნევია. თუმცა, იგივეს ვერ ვიტყვით, თუ კურსის გაუფასურებას, თუნდაც ერთი წლის განმავლობაში დავაკვირდებით.



წინა წლის ოქტომბერ-ნოემბერში, ლარის კურსმა 2.72 ნიშნულსაც მიაღწია (დოლართან მიმართებაში).


საგარეო "შოკუნიების" ფაქტორი მოხსნილია

მიუხედავად იმისა, რომ არჩევნები მოდის და საზოგადოებაში იყო გარკვეული მოლოდინი, კურსის თუნდაც ხელოვნურად „შეკავებასთან“ დაკავშირებით, მოლოდინები არ გამართლდა, რადგან ეროვნულ ბანკს რეზერვების არა თუ ხარჯვა არ დაუწყია, პირიქით, მისი შევსებით იყო დაკავებული.
"მცურავ გაცვლით კურსთან დაკავშირებით, დიდი ჩარევა არ არის მისასალმებელი, რადგან საბოლოოდ მაინც ფუნდამენტური ფაქტორები განსაზღვრავს მას და მისი აღმოფხვრა რეზერვების ხარჯვით ვერ ხდება," - განაცხადა "საზოგადოება და ბანკების" დამფუძნებელმა გიორგი კეპულაძემ რადიო "ფორტუნასთან".
თუმცა, ეროვნული ბანკის ყოფილი პრეზიდენტი რომან გოცირიძე ამბობს, რომ "მცურავი კურსი" არ შეიძლება მხოლოდ ერთი მიმართულებით "ცურავდეს" და თუ გამყარების დროს, რეზერვების შევსება ხდება, გაუფასურების დროს მისი გახარჯვა უნდა მოხდეს.
"როცა ამბობენ, რომ ქვეყანაში თავისუფალი მცურავი კურსია, მაშინ როდესაც ლარი მყარდებოდა ზაფხულში, ხელი არ უნდა შეეშალათ. როცა ლარმა შესუსტება დაიწყო, მაშინ მას აძლევენ დასუსტების საშუალებას. ვის გაუგია თავისუფალი ცურვა ერთი მიმართულებით? დღეს ლარს მართვადი მცურავი კურსი აქვს და ცალკეულ შემთხვევებში, როცა დიდი რყევების სხვადასხვა მიზეზი არსებობს, ეროვნულმა ბანკმა მის შესარბილებლად რეზერვები უნდა გამოიყენოს. მეტი ფუნქცია ინტერვენციებს არ აქვს. სავაჭრო ბალანსში წარმოქმნილი დისბალანსი რეგულირდება მოქნილი კურსით, თუ ეს სხვა ფაქტორებით არის განპირობებული, რეზერვების გამოყენებაა საჭირო," - განმარტავს რომან გოცირიძემ "ფორტუნასთან".
ამ დრომდე ლარის კურსის გაუფასურება რეგიონში მიმდინარე პროცესებს ბრალდებოდა. თუმცა, როგორც კი ეს პრობლემა მოიხსნა, ნავთობის ფასი გაიზარდა (რაც რუსეთის ეროვნულ ვალუტაზე დადებით გავლენას ახდენს) და თურქეთში "გაქცეულმა" ლირამ დასტაბილურება დაიწყო, გამოჩნდა ის სხვა მიზეზები, რაც ქართულ ეკონომიკაზე და შესაბამისად, კურსზე უარყოფით გავლენას ახდენს. [caption id="attachment_296693" align="aligncenter" width="640"] ლარის კურსი სავალუტო ჯიხურებში 18.10.18[/caption]

ფაროსანამ ლარიც შეჭამა

როგორც "ფორტუნას" "საზოგადოება და ბანკების" ერთერთმა დამფუძნებელმა გიორგი კეპულაძემ განუცხადა, ფაროსანამ მოსავალის გარდა ლარის კურსის ნაწილიც "შეჭამა".
"ერთერთი ფაქტორი, რაზეც ვფიქრობ მე, არის თხილის მოსავალი. შარშან 80 მლნ დოლარით ნაკლები თხილი გავიდა ექსპორტზე. ფაროსანამ მნიშვნელოვნად დააზიანა, არა მხოლოდ მცენარე, დააზარალა ჩვენი ექსპორტი და შესაბამისად, ლარის კურსი. წელსაც, ჩემი ინფორმაციით, გაცილებით ნაკლები მოსავალი იყო, ვიდრე ჩვენ ამას მივეჩვიეთ. თხილის მოსავალი ისეთია, რომ ექსპორტიორები როგორც კი ყიდიან თხილს, მაშინვე ახურდავებენ და გამოდის ეს ფული ბაზარზე, შესაბამისად, ამანაც შეიძლება მიაყენა ზიანი ჩვენს უცხოურ ვალუტას. ამას უფრო ზუსტად თვის ბოლოს ვნახავთ, როცა მონაცემებს გავიგებთ," - განაცხადა გიორგი კეპულაძემ "ფორტუნასთან".

ლარის სეზონები

რაც შეეხება ლარის სეზონური გაუფასურების ტრადიციას, ეს საქართველოში 2013 წლიდან დამკვიდრდა. ექსპერტების თქმით, მოლოდინები კურსზე სერიოზულ გავლენას ახდენს. ყველამ იცის, რომ შემოდგომიდან კურსი გაუფასურებას იწყებს, გაზაფხულიდან კი, დასტაბილურებას.
"არ არის გამორიცხული, რომ მოლოდინების დასტაბილურების შემდეგ, კურსიც დასტაბილურდეს" - ამბობს კეპულაძე და განმარტავს, რომ ამაზე მხოლოდ ვარაუდია შესაძლებელი, რადგან როდემდე გაგრძელდება კურსის გაუფასურება, რა ნიშნულს მიაღწევს ის და იქნება თუ არა რაიმე მკვეთრი რყევები, ამის ზუსტად პროგნოზირება შეუძლებელია.
თუმცა, ვინც "ლარის ტრადიციებს" ალღო აუღო, ამგვარი "სტაბილურობით" სარგებელსაც ნახულობს. ლარის კურსზე რომ მოლოდინები დიდ გავლენას ახდენს, ამ პოზიციაზეცაა ეროვნული ბანკიც. რაც შეეხება საპასუხო ნაბიჯებს, სებ-ს მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი, რომ ამაში ხელოვნურად არ ჩაერიოს და ლარის მერყეობას დედოლარიზაციის პოლიტიკით ებრძოლოს. ეროვნული ბანკის ვიცე პრეზიდენტმა, მურთაზ კიკორიამ განაცხადა, რომ ლარს მერყეობისთვის სერიოზული ფაქტორი არ გააჩნია
"სამწუხაროდ, ლარს ასეთი რყევები ახასიათებს. ამაზე ჩვენი საპასუხო სტრატეგია არის დოლარიზაციის შემცირება. ჩვენი მთავარი მანდატი არის ინფლაცია. შესაბამისად, დაბალი ინფლაციისა და უცხოურ ვალუტაში სესხების არარსებობის პირობებში, ლარის რყევა მოსახლეობაზე ნაკლებად აისახება,“ - განაცხადა მურთაზ კიკორიამ.
სებ-ის ყოფილი პრეზიდენტი რომან გოცირიძე ამბობს, რომ მოლოდინები არაფერ შუაშია და ლარის გაუფასურების მიზეზი ესეც რომ იყოს, მოლოდინების მართვა შესაძლებელია და ეროვნული ბანკის ერთერთი ფუნქციაც სწორედ ეს არის.
"როცა 4 წლის განმავლობაში, ერთი და იმავე დროს, ერთნაირი რაღაც ხდება და ამის ნეიტრალიზებას მთავრობა და ეროვნული ბანკი ვერ ახერხებს, ეს ნიშნავს, რომ ან არიან არაკომპეტენტურები ან ეკონომიკის სტრუქტურა არის ისეთი, რომ რეალურად არიან მძევლები თავიანთი ცუდი ფინანსური და მონეტარული პოლიტიკის.  ეროვნულმა ბანკმა და მთავრობამ, როგორც ნარკომანი ზის ნემსებზე, ისე დასვა კომერციული ბანკები, რეფინანსირების ნემსებზე.  პარალელურად, ბიუჯეტში რჩება ნაშთები, რომლებსაც კომერციულ ბანკებს აძლევენ, ეს ნაშთები კი ბიუჯეტის არათანაბარი ხარჯვის გამო რჩება," - ამბობს გოცირიძე.
სეზონურობის მიუხედავად, ლარი ძველ ნიშნულს, როგორც წესი, აღარ უბრუნდება ხოლმე. 2019 წლის ბიუჯეტის პროექტის მიხედვით, ლარი/დოლარის გაცვლითი კურსი მომავალ წელს 2.63-ის ნიშნულთან იქნება. ეროვნული ბანკისა და მთავრობის მიზანი ახლა ის არის, ლარის კურსი ამ ნიშნულს მნიშვნელოვნად არ გასცდეს. [caption id="attachment_296799" align="aligncenter" width="464"] ლარის კურსის ცვლილება 2001 წლიდან 2018 წლამდე[/caption]

თამთა უთურგაშვილი

[post_title] => "ლარს ფაროსანაც ჭამს" - რა შეაჩერებს კურსს? [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => lars-farosanac-chams-ra-sheacherebs-kurss [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-18 16:13:51 [post_modified_gmt] => 2018-10-18 12:13:51 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=296610 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 296227 [post_author] => 16 [post_date] => 2018-10-17 13:13:08 [post_date_gmt] => 2018-10-17 09:13:08 [post_content] => ეროვნული ვალუტა 2018 წლის გაუფასურების პიკზეა. გუშინდელი, ანუ ბოლო ვაჭრობის შედეგად, ერთი ამერიკული დოლარი დღეისათვის 2.6855 ლარი ღირს, ხოლო ერთი ევროს ღირებულება -  3.1095 ლარია. ეროვნული ბანკის ოფიციალური მონაცემებით, გუშინდელი ვაჭრობის შედეგად ლარი დოლართან მიმართებაში, წინა დღესთან შედარებით, 1.91 თეთრით, ხოლო ევროსთან - 1.70 თეთრით გაუფასურდა. აღსანიშნავია ისიც, რომ ევრო და დოლარი კომერციულ ჯიხურებსა და ბანკებში უფრო ძვირი ღირს, ვიდრე ოფიციალური კურსითაა დადგენილი.  სხვადასხვა ლოკაციაზე 1 დოლარის შეძენა საშუალოდ 2.69-2.72 ლარად შეგიძლიათ, ხოლო 1 ევროსი - 3.13-3.17 ლარად. ვნობისთვის, ბოლოს დოლარი 2.69 ლარი 2017 წლის დეკემბერში ღირდა. გასათვალისწინებელია ისიც, რომ 2019 წლის ბიუჯეტის პროექტის მიხედვით, ლარი/დოლარის გაცვლითი კურსი მომავალ წელს 2.63-ის ნიშნულთან იქნება. 2018 წლის ბიუჯეტში კი ლარი-დოლარის გაცვლითი კურსი 2,5-ის ნიშნულზეა. ლარის კურსის ვარდნის მიზეზები განმარტა ეროვნული ბანკის ვიცე-პრეზიდენტმა, მურთაზ კიკორიამ. მისი შეფასებით, კურსის ვარდნა მოლოდინებს უკავშირდება. “ჩვენ არ ვთვლით, რომ მოცემულ შემთხვევაში არის რაიმე ისეთი სერიოზული ფაქტორი, რომ ასეთ რყევას იწვევდეს. სამწუხაროდ, ლარს ასეთი რყევები ახასიათებს. ამაზე ჩვენი საპასუხო სტრატეგია არის დოლარიზაციის შემცირება. ჩვენი მთავარი მანდატი არის ინფლაცია. შესაბამისად, დაბალი ინფლაციისა და უცხოურ ვალუტაში სესხების არარსებობის პირობებში, ლარის რყევა მოსახლეობაზე ნაკლებად აისახება“, – განაცხადა მურთაზ კიკორიამ. ლარის გაუფასურებას გამოეხმაურა ეკონომიკის მინისტრიც. გიორგი ქობულიას თქმით, ქართულ ვალუტას ფუნდამენტურად არანაირი პრობლემა არ აქვს იმისთვის, რომ გაუფასურდეს. „პროგნოზების გაკეთება არამადლიერი საქმეა, მაგრამ ვიტყოდი შემდეგს: რა თქმა უნდა, ჩემს კოლეგებთან ერთად ფუნდამენტალურად ლარის მდგომარეობის ანალიზს ვაკეთებთ. საქართველოს ვალუტა ამ რეგიონში და ზოგადად, ერთ-ერთი მყარი და ერთ–ერთი საფუძვლიანი ვალუტაა. ჩვენ ვალუტას დღესდღეობით ფუნდამენტალურად არანაირი პრობლემა არ აქვს იმისთვის, რომ გაუფასურდეს. დღეს რომ მოძრაობს 2,66–2,69, ასეთ მოძრაობას არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს. ასეთი გადახრები არის მინიმალური გადახრები და ეს გადახრები არაფერზე მეტყველებს", - აღნიშნა ქობულიამ. ლარის კურსის ბოლოდროინდელ ვარდნასთან დაკავშირებით ”ფორტუნა” ექსპერტების აზრითაც დაინტერესდა.  როგორც ეკონომიკის ექსპერტი სოსო არჩვაძე აცხადებს, ლარის გაუფასურებაზე რამდენიმე მნიშვნელოვანმა ფაქტორმა იმოქმედა. ”მოგეხსენებათ, რომ ჩვენ ვართ პატარა ეკონომიკის ქვეყანა, შესაბამისად, ჩვენზე უფრო დიდ გავლენას გარე ფაქტორები ახდენს, ვიდრე- შიდა. ამიტომ, რამდენიმე მიზეზს გამოვყოფდი, რამაც ლარის ვარდნა გამოიწვია.
  1. ეს არის დოლარის გაძვირება მთელს მსოფლიოში. მოთხოვნა ამერიკული ფასიანი ქაღალდების შეძენაზე ძალიან გაიზარდა და ბოლო პერიოდში აქტუალური გახდა. ამიტომ, სხვა ქვეყნებში დაგროვილი დოლარები მიემართება ამერიკისკენ, რათა სხვა ქვეყნების წარმოამდგენლებმა ამერიკული ფასიანი ქაღალდები შეიძინონ. აქედან, გამომდინარე მთელს მსოფლიოში დოლარის დეფიციტი შეინიშნება და ცხადია, ეს საქართველოზეც აისახა.
  2. ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენი მეზობელი ქვეყნების ეკონომიკური მდგომარეობა. ბოლო დროს, თურქეთსა და რუსეთში მათი ეროვნული ვალუტების სერიოზული დევალვაცია მიმდინარეობს. შესაბამისად, ამ ქვეყნებიდან საქართველოში ფულადი ტრანზაქციები შემცირდა, რამაც ასევე იმოქმედა ლარის კურსზე.
  3. მესამე ფაქტორი კი მოლოდინებია - ქვეყანაში არსებული პოლიტიკური ვითარება ასევე აისახება ლარის კურსზე, ვინაიდან, ინვესტორები არიან მოლოდინის რეჟიმში და ინვესტიციების განხორციელებისგან თავს იკავებენ. თუ შევძლებთ, რომ მათ შევუქმნათ სტაბილური გარემო - ბუნებრივია ისინი უფრო თავისუფლად ჩადებენ ფულს ჩვენს ქვეყანაში”, - განმარტა სოსო არჩვაძემ.
რაც შეეხება პროგნოზებს, როგორც ეკონომიკის ექსპერტი ამბობს, ამ ეტაპზე რთულია ივარაუდო, რა ბედი ელის ლარს და 2018 წლის ბოლომდე გაგრძელდება, თუ არა კვლავ მისი გაუფასურება.  ”ეს ყოველივე დამოკიდებულია ისევ და ისევ იმ ფაქტორებზე, რომლებიც ჩამოვთვალე. ამიტომ, ამ ეტაპზე პროგნოზის გაკეთება გამიჭირდება”, – აღნიშნა სოსო არჩვაძემ. თუ როგორ იცვლებოდა დოლარისა და ევროს ღირებულება 2018 წლის პირველი იანვრიდან დღემდე შეგიძლიათ დეტალურად ინფოგრაფიკაზე იხილოთ:
[post_title] => ლარი გაუფასურების პიკზეა – როგორ იცვლებოდა ლარის კურსი 1 იანვრიდან დღემდე [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => lari-gaufasurebis-pikzea-rogor-icvleboda-laris-kursi-1-ianvridan-dghemde [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-17 15:36:59 [post_modified_gmt] => 2018-10-17 11:36:59 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=296227 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 296096 [post_author] => 16 [post_date] => 2018-10-17 11:07:00 [post_date_gmt] => 2018-10-17 07:07:00 [post_content] => ეკონომიკის მინისტრ გიორგი ქობულიას განცხადებით, ქართულ ვალუტას ფუნდამენტურად არანაირი პრობლემა არ აქვს იმისთვის, რომ გაუფასურდეს. ამის შესახებ ქობულიამ ტელეკომპანია „იმედის“ეთერში განაცხადა. „პროგნოზების გაკეთება არამადლიერი საქმეა, მაგრამ ვიტყოდი შემდეგს: რა თქმა უნდა, ჩემს კოლეგებთან ერთად ფუნდამენტალურად ლარის მდგომარეობის ანალიზს ვაკეთებთ. საქართველოს ვალუტა ამ რეგიონში და ზოგადად, ერთ-ერთი მყარი და ერთ–ერთი საფუძვლიანი ვალუტაა. ჩვენ ვალუტას დღესდღეობით ფუნდამენტალურად არანაირი პრობლემა არ აქვს იმისთვის, რომ გაუფასურდეს. დღეს რომ მოძრაობს 2,66–2,69, ასეთ მოძრაობას არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს. ასეთი გადახრები არის მინიმალური გადახრები და ეს გადახრები არაფერზე მეტყველებს. გადახრები ჩანს, როდესაც ვალუტა 20–30% გაიაფდება. ჩვენ გვქონდა, როგორც მახსოვს, 15% გაიაფება, რაც დაკავშირებული იყო რეგიონში მძიმე კრიზისთან. რატომ ხდება ეს? იმიტომ კი არა, რომ ლარს აქვს პრობლემა, არამედ იმიტომ, რომ ბევრი ინვესტორი, რომელსაც ხელში ლარი უჭირავს და გარშემო რეგიონს უყურებს, მაგალითად, ხედავს, თურქეთში თურქული ლირა გაუფასურდა, ეს არის ჩვეულებრივი ადამიანი, ზის ოფისში და ემართება პანიკა – რადგანაც თურქეთში გაუფასურდა, სხვაგან გაუფასურდა, რუსეთში გაუფასურდა ე.ი. შესაძლოა აქაც გაუფასურდეს და მოლოდინის საფუძველი ყიდის ლარს“, – განაცხადა გიორგი ქობულიამ. [post_title] => გიორგი ქობულია: ქართულ ვალუტას ფუნდამენტურად არანაირი პრობლემა არ აქვს [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => giorgi-qobulia-qartul-valutas-fundamenturad-aranairi-problema-ar-aqvs [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-17 11:07:00 [post_modified_gmt] => 2018-10-17 07:07:00 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=296096 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 296610 [post_author] => 8 [post_date] => 2018-10-18 16:08:26 [post_date_gmt] => 2018-10-18 12:08:26 [post_content] => შემოდგომა დაიწყო და კურსიც, უკვე ახალდამკვიდრებული ტრადიციის მიხედვით, მკვეთრ გაუფასურებას განაგრძობს. დღეების მიხედვით, კურსის გაუფასურება მარტივად შესამჩნევია. თუმცა, იგივეს ვერ ვიტყვით, თუ კურსის გაუფასურებას, თუნდაც ერთი წლის განმავლობაში დავაკვირდებით. წინა წლის ოქტომბერ-ნოემბერში, ლარის კურსმა 2.72 ნიშნულსაც მიაღწია (დოლართან მიმართებაში).

საგარეო "შოკუნიების" ფაქტორი მოხსნილია

მიუხედავად იმისა, რომ არჩევნები მოდის და საზოგადოებაში იყო გარკვეული მოლოდინი, კურსის თუნდაც ხელოვნურად „შეკავებასთან“ დაკავშირებით, მოლოდინები არ გამართლდა, რადგან ეროვნულ ბანკს რეზერვების არა თუ ხარჯვა არ დაუწყია, პირიქით, მისი შევსებით იყო დაკავებული.
"მცურავ გაცვლით კურსთან დაკავშირებით, დიდი ჩარევა არ არის მისასალმებელი, რადგან საბოლოოდ მაინც ფუნდამენტური ფაქტორები განსაზღვრავს მას და მისი აღმოფხვრა რეზერვების ხარჯვით ვერ ხდება," - განაცხადა "საზოგადოება და ბანკების" დამფუძნებელმა გიორგი კეპულაძემ რადიო "ფორტუნასთან".
თუმცა, ეროვნული ბანკის ყოფილი პრეზიდენტი რომან გოცირიძე ამბობს, რომ "მცურავი კურსი" არ შეიძლება მხოლოდ ერთი მიმართულებით "ცურავდეს" და თუ გამყარების დროს, რეზერვების შევსება ხდება, გაუფასურების დროს მისი გახარჯვა უნდა მოხდეს.
"როცა ამბობენ, რომ ქვეყანაში თავისუფალი მცურავი კურსია, მაშინ როდესაც ლარი მყარდებოდა ზაფხულში, ხელი არ უნდა შეეშალათ. როცა ლარმა შესუსტება დაიწყო, მაშინ მას აძლევენ დასუსტების საშუალებას. ვის გაუგია თავისუფალი ცურვა ერთი მიმართულებით? დღეს ლარს მართვადი მცურავი კურსი აქვს და ცალკეულ შემთხვევებში, როცა დიდი რყევების სხვადასხვა მიზეზი არსებობს, ეროვნულმა ბანკმა მის შესარბილებლად რეზერვები უნდა გამოიყენოს. მეტი ფუნქცია ინტერვენციებს არ აქვს. სავაჭრო ბალანსში წარმოქმნილი დისბალანსი რეგულირდება მოქნილი კურსით, თუ ეს სხვა ფაქტორებით არის განპირობებული, რეზერვების გამოყენებაა საჭირო," - განმარტავს რომან გოცირიძემ "ფორტუნასთან".
ამ დრომდე ლარის კურსის გაუფასურება რეგიონში მიმდინარე პროცესებს ბრალდებოდა. თუმცა, როგორც კი ეს პრობლემა მოიხსნა, ნავთობის ფასი გაიზარდა (რაც რუსეთის ეროვნულ ვალუტაზე დადებით გავლენას ახდენს) და თურქეთში "გაქცეულმა" ლირამ დასტაბილურება დაიწყო, გამოჩნდა ის სხვა მიზეზები, რაც ქართულ ეკონომიკაზე და შესაბამისად, კურსზე უარყოფით გავლენას ახდენს. [caption id="attachment_296693" align="aligncenter" width="640"] ლარის კურსი სავალუტო ჯიხურებში 18.10.18[/caption]

ფაროსანამ ლარიც შეჭამა

როგორც "ფორტუნას" "საზოგადოება და ბანკების" ერთერთმა დამფუძნებელმა გიორგი კეპულაძემ განუცხადა, ფაროსანამ მოსავალის გარდა ლარის კურსის ნაწილიც "შეჭამა".
"ერთერთი ფაქტორი, რაზეც ვფიქრობ მე, არის თხილის მოსავალი. შარშან 80 მლნ დოლარით ნაკლები თხილი გავიდა ექსპორტზე. ფაროსანამ მნიშვნელოვნად დააზიანა, არა მხოლოდ მცენარე, დააზარალა ჩვენი ექსპორტი და შესაბამისად, ლარის კურსი. წელსაც, ჩემი ინფორმაციით, გაცილებით ნაკლები მოსავალი იყო, ვიდრე ჩვენ ამას მივეჩვიეთ. თხილის მოსავალი ისეთია, რომ ექსპორტიორები როგორც კი ყიდიან თხილს, მაშინვე ახურდავებენ და გამოდის ეს ფული ბაზარზე, შესაბამისად, ამანაც შეიძლება მიაყენა ზიანი ჩვენს უცხოურ ვალუტას. ამას უფრო ზუსტად თვის ბოლოს ვნახავთ, როცა მონაცემებს გავიგებთ," - განაცხადა გიორგი კეპულაძემ "ფორტუნასთან".

ლარის სეზონები

რაც შეეხება ლარის სეზონური გაუფასურების ტრადიციას, ეს საქართველოში 2013 წლიდან დამკვიდრდა. ექსპერტების თქმით, მოლოდინები კურსზე სერიოზულ გავლენას ახდენს. ყველამ იცის, რომ შემოდგომიდან კურსი გაუფასურებას იწყებს, გაზაფხულიდან კი, დასტაბილურებას.
"არ არის გამორიცხული, რომ მოლოდინების დასტაბილურების შემდეგ, კურსიც დასტაბილურდეს" - ამბობს კეპულაძე და განმარტავს, რომ ამაზე მხოლოდ ვარაუდია შესაძლებელი, რადგან როდემდე გაგრძელდება კურსის გაუფასურება, რა ნიშნულს მიაღწევს ის და იქნება თუ არა რაიმე მკვეთრი რყევები, ამის ზუსტად პროგნოზირება შეუძლებელია.
თუმცა, ვინც "ლარის ტრადიციებს" ალღო აუღო, ამგვარი "სტაბილურობით" სარგებელსაც ნახულობს. ლარის კურსზე რომ მოლოდინები დიდ გავლენას ახდენს, ამ პოზიციაზეცაა ეროვნული ბანკიც. რაც შეეხება საპასუხო ნაბიჯებს, სებ-ს მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი, რომ ამაში ხელოვნურად არ ჩაერიოს და ლარის მერყეობას დედოლარიზაციის პოლიტიკით ებრძოლოს. ეროვნული ბანკის ვიცე პრეზიდენტმა, მურთაზ კიკორიამ განაცხადა, რომ ლარს მერყეობისთვის სერიოზული ფაქტორი არ გააჩნია
"სამწუხაროდ, ლარს ასეთი რყევები ახასიათებს. ამაზე ჩვენი საპასუხო სტრატეგია არის დოლარიზაციის შემცირება. ჩვენი მთავარი მანდატი არის ინფლაცია. შესაბამისად, დაბალი ინფლაციისა და უცხოურ ვალუტაში სესხების არარსებობის პირობებში, ლარის რყევა მოსახლეობაზე ნაკლებად აისახება,“ - განაცხადა მურთაზ კიკორიამ.
სებ-ის ყოფილი პრეზიდენტი რომან გოცირიძე ამბობს, რომ მოლოდინები არაფერ შუაშია და ლარის გაუფასურების მიზეზი ესეც რომ იყოს, მოლოდინების მართვა შესაძლებელია და ეროვნული ბანკის ერთერთი ფუნქციაც სწორედ ეს არის.
"როცა 4 წლის განმავლობაში, ერთი და იმავე დროს, ერთნაირი რაღაც ხდება და ამის ნეიტრალიზებას მთავრობა და ეროვნული ბანკი ვერ ახერხებს, ეს ნიშნავს, რომ ან არიან არაკომპეტენტურები ან ეკონომიკის სტრუქტურა არის ისეთი, რომ რეალურად არიან მძევლები თავიანთი ცუდი ფინანსური და მონეტარული პოლიტიკის.  ეროვნულმა ბანკმა და მთავრობამ, როგორც ნარკომანი ზის ნემსებზე, ისე დასვა კომერციული ბანკები, რეფინანსირების ნემსებზე.  პარალელურად, ბიუჯეტში რჩება ნაშთები, რომლებსაც კომერციულ ბანკებს აძლევენ, ეს ნაშთები კი ბიუჯეტის არათანაბარი ხარჯვის გამო რჩება," - ამბობს გოცირიძე.
სეზონურობის მიუხედავად, ლარი ძველ ნიშნულს, როგორც წესი, აღარ უბრუნდება ხოლმე. 2019 წლის ბიუჯეტის პროექტის მიხედვით, ლარი/დოლარის გაცვლითი კურსი მომავალ წელს 2.63-ის ნიშნულთან იქნება. ეროვნული ბანკისა და მთავრობის მიზანი ახლა ის არის, ლარის კურსი ამ ნიშნულს მნიშვნელოვნად არ გასცდეს. [caption id="attachment_296799" align="aligncenter" width="464"] ლარის კურსის ცვლილება 2001 წლიდან 2018 წლამდე[/caption]

თამთა უთურგაშვილი

[post_title] => "ლარს ფაროსანაც ჭამს" - რა შეაჩერებს კურსს? [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => lars-farosanac-chams-ra-sheacherebs-kurss [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-18 16:13:51 [post_modified_gmt] => 2018-10-18 12:13:51 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=296610 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 272 [max_num_pages] => 91 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => bafdc02a9204a7548d21e3964332199e [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები