როგორ ვმართოთ ბავშვის ისტერიკა – ოქროს წესები თამარ გაგოშიძისგან

პოპულარული

როგორ ვმართოთ ბავშვის ისტერიკა – ოქროს წესები თამარ გაგოშიძისგან

28 აპრილს თელავში „World Vision საქართველოს” და „ფსიქომეტრული და საკონსულტაციო ასოციაციის” ერთობლივი ინიციატივის ფარგლებში სემინარი ჩატარდა. თემაზე  „განათლება უკეთესი მშობლობისთვის” ლექცია თსუ-ს ფსიქოლოგიისა და განათლების მეცნიერებათა ფაკულტეტის დეკანმა თამარ გაგოშიძემ წაიკითხა. სოციალურ ქსელში მოხვდა ლავჩანაწერი თამარ გაგოშიძის გამოსვლიდან, სადაც ის ბავშვის განვითარების ეტაპებზე, ქცევის სირთულეებსა და სკოლისათვის მზაობაზე საუბრობს. ლექციის პირველ ნაწილში ის ყურადღებას 2-დან 5 წლამდე ბავშვების ქცევით პრობლემებსა და მათი გადაჭრის მარტივ გზებზე ამახვილებს.

3 ვარიანტი გვაქვს ბავშვის პრობლემური ქცევის დროს. 2.5-დან 5 წლადმე ასაკის ბავშვებში ჩვენ გვაქვს პრობლემური ქცევები, რომლის მოგვარებაც არის ძალიან ადვილი. თუ ჩვენ თვითონ დავილაგებთ ჩვენს თავში, რა არის ჩვენს ოჯახში წესი. ეს ბავშვს ეცოდინება და ის არ იქნება დამოკიდებული ჩვენს ხასიათზე. დღეს კარგ ხასიათზე ვარ, კამფეტს ვაძლევ, ხვალ ცუდ ხასიათზევ ვარ, კამფეტს არ ვაძლევ. დღეს კარგ ხასიათზე ვარ არ ვეჩხუბები, ხვალ ცუდ ხასიათზე ვარ, ვეჩხუბები, ასე არ უნდა იყოს. უნდა არსებობდეს წესი და წინასწარმეტყველებადი გარემო. ბავშვის განვითარებას აქვს ერთი კარგი თვისება. ვერ იტანს უწესრიგობას. ეს ყველამ კარგად ვიცით. ყველანი ძალიან კარგად ვიცავთ 2 წლამდე რეჟიმს. ამ დროს უნდა დავაძინოთ, ამ დროს უნდა ვაჭამოთ და ა.შ. რატომ ვაკეთებთ ამას. მხოლოდ იმიტომ არა, რომ ბავშვის ორგანიზმს ასე სჭირდება. რომ მან დროულად უნდა ჭამოს და დაიძინოს. ხომ შეიძლება სხვა დროს ჭამოს და დაიძინოს, რატომაც არა. ამას ვაკეთებთ იმიტომ, რომ ბავშვის ნერვული სისტემა ვერ იტანს არაპროგნოზირებად გარემოს. ის ძალიან ღიზიანდება. ვერ იტანს მოულოდნელობას, ვერ იტანს გაუგებარ სიტუაციებს. ბავშვისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია ძალიან მკაფიო სიტუაციები და მოლოდინები. იცის, რომ საჭმლის მერე აქვს კამფეტი, იცის, რომ გაჯეტი არ ექნება. იცის, რომ ჯერ უნდა ისადილოს, მერე უნდა გაისეირნოს. ჯერ ეს და მერე ის თუ არ იცის 3 წლის ბავშვმა, მერე ძალიან გაუჭირდება მასაც და მის მშობლესაც. ჩვენ ამ პერიოდში ვაჩვევთ ბავშვებს წესებს. ძალიან მშვიდად, ჩხუბის გარეშე. ვიღაც აუცილებლად მკითხავს, რა ვქნათ, როცა ბავშვი ამ წესს არ იცავს. ვეუბნები, რომ კამფეტი იქნება სადილის მერე, ის კი მაინც ტეხავს ამბავს. თუ კარგად არ მოვწიწკნე არ გაჩერდება. გამოსავალი მარტივია, არ აძლევ და არც წიწკნი. ეუბნები, რომ შენი არჩევანია. შენ მას შეზღუდულ არჩევანს აძლევ, ეუბნები, ჩემო საყვარელო ეს შენი არჩევანია. თუ ასე გააგრძელებ, კამფეტი არ გექნება. ერთი სამი დღეს რომ იტირებს, მესამე დღეს გაჩერდება.

ბავშვები ძალიან პრაგმატული მატერიალისტები არიან. ხანდახან ჩვენ ვერ ვიგებთ ხოლმე, რატომ ვჩხუბობთ. ბავშვმა კი ზუსტად იცის, რა უნდა და რატომ შვრება ასე. თუ ის ნახავს, რომ ასე არ უნდა ქნას, იმიტომ რომ აზრი არ აქვს, არ იზამს. ბავშვი ტყუილად ენერგიას არ დახარჯავს იმაში, რომ მოთხოვნის პროცედურები განახორციელოს. ამიტომ ძალიან მნიშვნელოვანია ჩვენ რას ვაკეთებთ, როცა ბავშვი ისტერიკაშია. მხოლოდ ამ შემთხვევაში ვაკეთებთ იგნორირებას, არ ვაქცევთ ყურადღებას. როცა ბავშვი დაღლილია, როცა მშიერია, როცა ავად ხდება, გაღიზიანებულია და ტირიას, ცხადია ამ დროს ვეფერებით. ამ დროს იგნორირებას ვერ გააკეთებთ. ვაიგნორებთ როდესაც ზუსტად იცით, რომ სახლში ისტერიკას გიწყობთ იმის გამო, რომ რაღაც უნდა და შენ არ აძლევ. ამ ისტერიკას მაღაზიაში აწყობს და იცის, რომ შენ გრცხვენია და ვერაფერს ვერ გააკეთებ. მაღაზიაში ამის მართვა ძალიან რთულია, მაგრამ მაინც შესაძლებელი. გააჩნია ბავშვს, თუ ის ჰიპერაქტიულია, ასე მარტო იქ ვერ მიატოვებთ, რადგან შეიძლება გარეთ გამოვარდეს და მანქანას შეუვარდეს. თუ ის არაა ჰიპერაქტიული, მშვიდად ვეუბნებით, ჩვენ შევთანხმდით იმაზე, რომ დღეს კამფეტს ვერ გიყიდი, მე წავედი. ამ პროცედურას აკეთებთ ნელა. ცხადია გააჩნია ბავშვის ტემპერამენტს, ვიღაც ცოტა ხანი იტირებს და წამოვა. ვიღაც, არა. თუ ბავშვი პატარაა, 2 ან 3 წლის, კარგი საშუალება ის აიყვანოთ ხელში უკუღმა, ანუ არ უნდა გიყურებდეთ სახეზე და გამოიყვანოთ გარეთ. როდესაც იცით, რომ მაღაზიაში შესვლისას ის აუცილებლად ატეხავს ტირილს, წინასწარ ვაფრთხილებთ, რომ ჩვენ უდნა შევთანხმდეთ რომ დღეს კამფეტს არ ვყიდულობთ. ჩხუბი, წივილ -კივილი, თმის მოწიწკვნა და ჯიკაობა არ არის რეკომენდებული იმიტომ, რომ ბავშვი თვითონაც სწავლობს ამით ძალაობას. მშობლები ხშირად გვეუბნებიან, რომ ბავშვის ნება ითრგუნება, აი იაპონიაში ბავშვებს ყველაფრის უფლებას აძლევენ. იაპონიაში ბავშვი რომ იბადებას, უკვე კონსტრუქციაში ხვდება, ის უკვე მოწესრიგებულ სტრუქტურულ გარემოშია. მან ჩვილობიდან იცის, რომ იმ კუთხეში უნდა მიესალმოს დედას, ამ კუთხეში მამას. ეს არის გაწერილი ჩვილობიდან და რაღა უნდა აუკრძალოთ?

ჩვენთან არის ქაოტური გარემო. ჩვენ ხშირად ერთად ვცხოვრობთ, ბებია-ბაბუას აქვს სხვა პოლიტიკა. დედას და მამას სულ სხვა პოლიტიკა. რძალი დედამთილ-მამათილს ვერაფერს ეტყვის, სიძე სიმამრ-სიდედრს და მე რომ კამფეტს არ ვაძლევ ჩემს შვილს, ბებიას ის შეეცოდება და მისცემს. პრინციპია ის, რომ ოჯახის ყველა წევრი უდა  იყოს ერთ სტრატეგიაზე. არასოდეს ვჩხუბობთ ბავშვთან, თუ რამე არ მოგვწონს, ამას ბავშვის თანდასწრებით არ ვამბობთ და მისი თანდასწრებით არ უდან გაიმართოს დისკუსია, რადგან პატარამ მერე კარგად იცის, ვის მიმართოს დასახმარებლად.

რჩევები /

|

30 აპრილი, 2018

|

საკვანძო სიტყვები

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => tamar-gagoshidze
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 237153
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => tamar-gagoshidze
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 237153
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 24769
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => tamar-gagoshidze
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => tamar-gagoshidze
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (237153) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (24769)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 244254
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-05-18 15:51:20
                    [post_date_gmt] => 2018-05-18 11:51:20
                    [post_content] => სოციალურ ქსელში ვრცელდება ვიდეო, სადაც ნევროლოგიის და ნეიროფსიქოლოგიის ინსტიტუტის ფსიქოლოგი თამარ გაგოშიძე ბავშვთა განვითარების თავისებურებებზე საუბრობს. ვიდეო „ნიკორა ტრეიდის“ ოფიციალურ გვერდზეა განთავსებული.

„ზომიერება ბავშვთან ურთიერთობაში არის ძალიან მნიშვნელოვანი ჯანსაღი მიჯაჭვულობის ჩამოყალიბებისთვის, განსაკუთრებით ერთი წლის ასაკში. მოტორული განვითარება ერთ წლამდე დრამატულად ვითარდება, 12 თვის ასაკში ბავშვი უკვე უდნა დადიოდეს. როგორც წესი ასეც ხდება ხოლმე. წლისა და 1 თვის, წლისა და 2 თვის ასაკში ბავშვი უკვე დამოუკიდებლად გადაადგილდება. თუ განვითარების ეს საფეხურები აგვიანებს, ძალიან მნიშვნელოვანია პედიატრისა და ნევროლიოგს ჩართულობა იმისთვის, რომ ბავშვი დაეწიოს თავის მოტორულ განვითარებას. რაც შეეხება ენისა და მეტყველების ათვისების საფეხურებს, ბავშვმა პირველი სიტყვები 1 წლისთვის უკვე უნდა თქვას. ამას ჩვენ ძალიან დიდ ყურადღებას ვაქცევთ და რატომ, დღევანდელ დღეს და არა მხოლოდ საქართველოში, მეტყველების და ენის განვითარება ძალიან გვიანდება. მარტო ჩვენ არ ვჩივით, რომ ორი წლის ან ორწლინახევრის ასაკში ბავშვი ვერ ლაპარაკობს. ამერიკის პედიატრთა ასოციაციამ გამოაქვეყნა მონაცემები, სადაც წერია რომ პედიატრთან მოსული ბავშვების 30 პროცენტი აგვიანებს მეტყველებას. ამ დროს ერთი წლის ასაკში ბავშვი ცალკეულ სიტყვებს უნდა ამბობდეს. შეიძლება პატარა „დედას“ მაგივრად „დადას“ ამბობდეს, ან „პურს“ „ბაბას“ ეძახდეს, მაგრამ ეს აღნიშნავს რაღაცას და სიტყვაც ხომ ეს არის. ანუ ის მნიშვნელობას დებს ამაში და მიზანმიმართულად ამბობს სიტყვას. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. როდესაც ჩვენ მშობელს ვეკითხებით, ლაპარაკობს თუ არა ბავშვი, ის გეუბნება, რომ კი, ამბობს სიტყვას. ჩვენ ვეკითხებით, არის თუ არა ეს სიტყვები მიზანმიმართული. თუ ამბობს მამას, ბაბას, ბაბუს და არამიზანმიმართულად იყენებს მათ, ეს სიტყვა არ არის. სიტყვა არის, როდესაც ბავშვი მიზანმიმართულად აღნიშნავს ბავშვი რაღაცას და ერთი და იგივე მარცვლებს ერთი და გივე რაღაცას ეძახის. პირველი ფრაზა კი ბავშვმა ორი წლის ასაკში უნდა თქვას. „დედა მომე“, „ბურთი მინდა“ - ამას ბავშვი ორი წლის ასაკში უნდა ამბობდეს ანუ მან ორი სიტყვის გადაბმა უნდა შეძლოს. ჩვენ თითქოს ძალიან ბევრს ვთხოთ ბავშვს, მაგრამ ჩვეულებრივი განვითარების ბავშვი ორი წლის ასაკში უკვე წინადადებებს აგებს ხოლმე. სხვათაშორის გოგონები და ბიჭები ძალიან განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. ბიჭები გოგონებთან შედარებით ისედაც აგვიანებენ, ზოგადად ინდივიდუალურად მეტყველების განვითარებას. თუმცა დღეს ორივე, გოგოც და ბიჭიც ძალიან აგვიანებს მეტყველებას.

როგორ უნდა შევუწყოთ ხელი ადრეულ განვითარებას სამ წლამდე. რა უნდა გავაკეთოთ იმისთვის, რომ ბავშვმა დროულად დაიწყოს ლაპარაკი. მართალია ყველაფერი თავისით ხდება, ბავშვი თავისით ვითარდება და იზრდება და მშობელსაც ჰგონია, რომ ბავშვი თავისით იზამს ყველაფერს, მაგრამ ეს ასე არ არის. მას აქვს თანდაყოლილი გენეტიკური უნარები, მაგრამ აღზრდას აქვს უდიდესი მნიშვნელობა. ამას ყვლაფერს სჭირდება გარემო, მაუგლი ძალიან კარგი ბიჭი იყო, მაგრამ ლაპარაკი ვერ დაიწყო, რადგან ადამიანურ გარემოში ვერ მოხვდა. ადრეული განვითარება სამ წლამდე არის გადამწყვეტი, შემდგომში რას იზამს ბავშვი. ეს არის ენის ინტენსიური განვითარება. ჩვენ თუ ამ პროცეს არ შევუწყეთ ხელი, ბავშვს ექნება კომუნიკაციის პრობლემა, სოციალური პრობლემა და აზროვნების განვითარების პრობლემა. დღეს როდესაც ჩვენთან მოყავთ ბავშვები, რომლებიც არ ლაპარაკობენ, ძალიან ძნელია გაარჩიო ის აუტისტური სპექტრისგან. ამ დროს მას არ აქვს აუტისტური სპექტრი, ის ვერ ლაპარაკობს და უჭირს ურთიერთობა და ეს მას აზროვნების განვითარებაში უშლის ხელს. ბოლო პერიოდში ძალიან ბევრ ბავშვს აქვს ეგრეთ წოდებული რეცეპტული მეტყველების დარღვევა, მიმართული მეტყველება არ ესმის. შესაბამისად, მან თუ მნიშვნელობა ვერ გაიგო, აზრს ვერ გაიგებს და მისი აზროვნება შეფერხდება. ამ პერიოდში ხდება მსხვილი და ნატიფი მოტორიკის ინტენსიური განვითარება და ჩვენ ამას უნდა შევუწყოთ ხელი. ჩვენ არ უნდა გვიხაროდეს, რომ ბავშვი ზის კომპიუტერის წინ და შენ ხელი არ გეშლება შენს საქმეებში. შედეგი კი არის კოგნიტური განვითარება, საგნების გამოყენება და თვითმომსახურება. ქართველი დედები 8 წლის ბავშვებზე მეუბნებიან, რომ უნდა ჩააცვან და აჭამონ, ჩანთა უნდა ჩაულაგონ და.შ. ყველაფერი ადრეული პერიოდიდან იწყება, ბავშვი ადრეულ ასაკში სწავლობს, რომ თვითონ უნდა ჩაიცვას, თვითონ უნდა შეჭამოს, აალაგოს და ყველაფერი თვითონ უნდა გაიკეთოს. როდესაც ჩვენთან პირველკლასელი ბავშვები მოყავთ, მას სკოლაში გაჩერება უჭირს. რადგან მას პატარა დაბრკოლება შეხვდება თუ არა, ეწყება ისტერიკა. დაბრკოლების გადალახვა და დახმარების თხოვნა ქართულ პოპულაციაში ცოტა რთული რამეა. დახმარებას არ ითხოვს არავინ და ნერვები ეშლება ყველას. ჩვენ ბავშვს ამ ასაკიდან უნდა ვასწავლოთ გაარჩიოს თავისი ემოცია, გაბრაზდა თუ ეწყინა. სხვა ადამიანს ეწყინა თუ გაუხარდა, ესეც უნდა გაარჩიოს. ემოციის მისაღები გზით გამოხატვა ჯერ ჩვენ თავად უნდა ვისწავლოთ. ასევე იმედგაცრუების და სიბრაზის თვითმართვა არის ძალიან მნიშვნელოვანი. ჩვენ მთელი ცხოვრება გვაქვს იმედგაცრუებები. ამ დროს ადამიანს შეიძლება გაუჩნდეს ძალიან სერიოზული ქცევითი გამოხატულება, გაბრაზდეს, სხვა ადამიანზე იყაროს ჯავრი, ჰქონდეს აგრესია. და ბოლოს, ემპათია. ეს ძალიან მწირია ჩვენს საზოგადოებაში. საუბარია სხვა ადამიანის გაგებაზე. მე ვერაფრით ვიფიქრებდი, რომ ქართული საზოგადოება ამ მდგომარეობამდე მივიდოდა, რომ ვერანაირად სხვის ემოციას და მდგომარეობას ვერ გაიგებდა. ეს ყველაფერი ისწავლება ბავშვობიდან და ამას ბავშვი სწავლობს მოდელირებით, მაგალითით, სიტუაციით. ახლა ვიღაც იტყვის, რომ მე მთელი დღე ვმუშაობ და რა ვქნა. ბავშთან გატარებული ნახევარი საათი არის საკმარისი, რომ ბავშვს ელაპარაკო. ტელეფონების, გაჯეტების და სხვადასხვა ხელისშემშლელი საშუალებების გარეშე.

[video width="1200" height="672" mp4="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/05/10000000_234553440430012_8368842539028971520_n.mp4"][/video]
                    [post_title] => რა უნდა გავაკეთოთ იმისთვის, რომ ბავშვმა ლაპარაკი დროულად დაიწყოს - თამარ გაგოშიძე გვიან მოლაპარაკე ბავშვებზე
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => ra-unda-gavaketot-imistvis-rom-bavshvma-laparaki-droulad-daiwyos-tamar-gagoshidze-gvian-molaparake-bavshvebze
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-05-18 16:20:46
                    [post_modified_gmt] => 2018-05-18 12:20:46
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=244254
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 237373
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-05-01 14:13:18
                    [post_date_gmt] => 2018-05-01 10:13:18
                    [post_content] => კვირას სოციალურ ქსელში მოხვდა ლაივი ფსიქოლოგ თამარ გაგოშიძის გამოსვლიდან, სადაც ის ბავშვის განვითარების ეტაპებზე, ქცევის სირთულეებსა და სკოლისათვის მზაობაზე საუბრობს. ლექციის პირველ ნაწილში ის ყურადღებას 2-დან 5 წლამდე ბავშვების ქცევით პრობლემებსა და მათი გადაჭრის მარტივ გზებზე ამახვილებს. მეორე ნაწილი კი ბავშვის სკოლისთვის მზაობას ეხება.

„რაც შეეხება სკოლას, ეს ყველაზე მძიმე პერიოდია. მართალია, ბავშვს საბავშვო ბაღში უკვე აჩვევენ, წერას, კითხვას, მაგრამ ამ ბავშვს თამაში ურჩევნია. ბავშვის წამყვანი აქტივობა 6 წლამდე არის თამაში და მიბაძვა. ჩვენ მშობლებს სულ ვეუბნებით, რომ თქვენ ხართ მოდელები თქვენი შვილებისთვის. ხშირად გვიკვირს, საიდან ისწავლა ბავშვმა. საიდან და მეზობელს რომ ელაპარაკებოდი და შენ არ გეგონა, რომ გისმენდა, იქიდან. ის მშვენივრად იგებს ყველაფერს, უყურებს და სწავლობს. ბავშვები  მიბაძვით მისთვის მნიშვნელოვანი ადამიანებისგან სწავლობენ. ასე სწავლობს ის ენას, აი მაგალითად რატომ არის რომ აუტისტური სპექტრის მქონე ბავშვი ენას არ სწავლობს, არ გამჩნევს, არ გბაძავს. იმიტომ არა, რომ არ შეუძლია. არ შეუძლია იმას, ვისაც აქვს მეტყველების დარღვევა. აუტისტური სპექტრის მქონე ბავშვს შეუძლია, მაგრამ არ უნდა. არ ხარ შენ მისთვის საინტერესო, არ აინტერესებს და არ გბაძავს და რახან არ გბაძავს, შესაბამისად ვერ სწავლობს. ბავშვი, რომელიც გბაძავს ის სწავლობს და სწავლობს იმას, რასაც ხედავს. ძალიან მნიშვნელოვანია, როცა ჩვენც რაღაც გვეშლება და როცა ბავშსაც რაღაც ეშლება, ამას არ მივცეთ ტრაგიკული სახე. ბავშვს შეიძლება ბოდიში მოუხადო, რომ შეგეშალა ან უყვირე. ეს არ არის შენი ავტორიტეტის დაცემა. ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი მაგალითი ბავშვისთვის, რომ ბოდიში მოიხადოს. დღევანდელმა ბავშმა არ იცი არც ბოდიში არც გამარჯობა, არც ნახვამდის. თუ შეიძლება ხომ არ იცის და არ იცის. სწორედ ასეთი რაღაცეებია დაკავშირებული ეთიკურ განვითარებასთან.

ძალიან მნიშვნელოვანია თანამშრომლობა, რომელიც ისწავლება საბავშვო ბაღში. წესები, ჯერი, რიგის დაცვა, ეს ყველაფერი ისწავლება საბავშვო ბაღში. ამის გარეშე სასკოლო მზაობა არ არის. სასკოლო მზაობა არ არის, რომ ბავშვმა წერა-კითხვა იცის. არა! ახლა ჩვენ გვყავს ბაშვები, რომლებმაც 2 წლის ასაკში იციან, ასოები, წერა კითხვა, ციფრები, მაგრამ რად გინდა? კომუნიკაცია არ შეუძლიათ. შესაბამისად წერა-კითხვის და არითმეტიკის ცოდნა სკოლისთვის მზაობას არ ნიშნავს. სკოლისათვის მზაობა არის მითითების შესრულება. ჯგუფის წესების მიყოლა. მოთხოვნის შესრულება. მე რომ მინდა და ისე ვაკეთებ და მე რომ არ მინდა და მაინც ვაკეთებ, აი ეს არის ის ნახტომი, რომელიც არის სკოლასა და საბავშვო ბაღს შორის. საბავშვო ბაღში ჩვენ თამაშით გვასწავლიან და ასეც უნდა იყოს, სკოლაში პირველ ხანებში შეიძლება თამაშის ტიპის აქტივობები, მაგრამ ნელნელა მე მოთხოვნით უნდა ვაკეთებდე რაღაცეებს. მე უკვე ჩემს ქცევაზე მაქვს პასუხისმგებლობა და მაინტერესებს, მასწავლებელი თუ მშობელი რას იფიქრებს ჩემს მიღწევებზე. ეს არის ძალიან სასარგებლო და ამავე დროს ძალიან საშიში პერიოდი. თუ ჩვენ არასწორი უკუკავშირი მივეცით ბავშვს, შეიძლება მას თვითკომპეტენტურობა და თვითშეფასება დავუგდოთ. როცა ბავშვს ეშლება, როცა ის რამეს ვერ აკეთებს, ჩვენ არ უნდა ვეჯაჯგუროთ და არ უნდა ვარცხვინოთ რომ აი შენი მეგობარი, შენი ძმა, შენი და ასე აკეთებს და შენ რატომ ვერ აკეთებ ასე. არ უნდა ვუთხრათ, რომ არ გცხვენია? რამდეჯერ უნდა დაუშვა ეს ერთი და იგივე შეცდომა. ჩვენ ვეუბნებით მას, რომ შეცდომა აუცილებელია, რადგან შენ ხარ პირველ კლასში  და მშობელს თავად უნდა სჯეროდეს ამის. ბევრი მშობელია ასეთი, პერპექციონისტი, არ შეუძლია რომ შეცდომა მიიღოს. ვერ წარმოუდგენია, როგორ შეიძლება მისმა შვილმა შეცდომა დაუშვას. სწავლაზე უფრო დიდი მნიშვნელობა აქვს სწავლისადმი დამოკიდებულების ჩამოყალიბებას. სულ არ მაინტერესებს ბავშვი პირველ კლასში წერა-კითხვას ისწავლის თუ არა. მე როგორც ფსიქოლოგს ეს არ მაინტერესებს. მე მაინტერესებს ამ წერა-კითხვისადმი და მათემატიკისადმი რა დამოკიდებულება ექნება ამ ბავშვს. იქნება თუ არა ის მოტივირებული, შეცდომაზე არ დაიწყებს ტირილს, არ ამოხევს ფურცელს, არ ატეხავს ერთ ამბავს, ისტერიკებს არ დაიმართებს წერის დროს. როცა დგება უსიამოვნო პროცესი, ბავშვი ვერ სწავლობს. ამ დროს მნიშვნელოვანია, როგორ აღვიქვამთ ჩვენ ჩვენი შვილის შეცდომებს", – აცხადებს თამარ გაგოშიძე.

 

[video width="360" height="640" mp4="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/04/10000000_575211532861256_5472941843060621312_n.mp4"][/video]
                    [post_title] => წერა-კითხვის და არითმეტიკის ცოდნა სკოლისთვის მზაობას არ ნიშნავს - თამარ გაგოშიძე
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => wera-kitkhvis-da-aritmetikis-codna-skolistvis-mzaobas-ar-nishnavs-tamar-gagoshidze
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-05-01 14:25:35
                    [post_modified_gmt] => 2018-05-01 10:25:35
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=237373
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

        )

    [post_count] => 2
    [current_post] => -1
    [in_the_loop] => 
    [post] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 244254
            [post_author] => 23
            [post_date] => 2018-05-18 15:51:20
            [post_date_gmt] => 2018-05-18 11:51:20
            [post_content] => სოციალურ ქსელში ვრცელდება ვიდეო, სადაც ნევროლოგიის და ნეიროფსიქოლოგიის ინსტიტუტის ფსიქოლოგი თამარ გაგოშიძე ბავშვთა განვითარების თავისებურებებზე საუბრობს. ვიდეო „ნიკორა ტრეიდის“ ოფიციალურ გვერდზეა განთავსებული.

„ზომიერება ბავშვთან ურთიერთობაში არის ძალიან მნიშვნელოვანი ჯანსაღი მიჯაჭვულობის ჩამოყალიბებისთვის, განსაკუთრებით ერთი წლის ასაკში. მოტორული განვითარება ერთ წლამდე დრამატულად ვითარდება, 12 თვის ასაკში ბავშვი უკვე უდნა დადიოდეს. როგორც წესი ასეც ხდება ხოლმე. წლისა და 1 თვის, წლისა და 2 თვის ასაკში ბავშვი უკვე დამოუკიდებლად გადაადგილდება. თუ განვითარების ეს საფეხურები აგვიანებს, ძალიან მნიშვნელოვანია პედიატრისა და ნევროლიოგს ჩართულობა იმისთვის, რომ ბავშვი დაეწიოს თავის მოტორულ განვითარებას. რაც შეეხება ენისა და მეტყველების ათვისების საფეხურებს, ბავშვმა პირველი სიტყვები 1 წლისთვის უკვე უნდა თქვას. ამას ჩვენ ძალიან დიდ ყურადღებას ვაქცევთ და რატომ, დღევანდელ დღეს და არა მხოლოდ საქართველოში, მეტყველების და ენის განვითარება ძალიან გვიანდება. მარტო ჩვენ არ ვჩივით, რომ ორი წლის ან ორწლინახევრის ასაკში ბავშვი ვერ ლაპარაკობს. ამერიკის პედიატრთა ასოციაციამ გამოაქვეყნა მონაცემები, სადაც წერია რომ პედიატრთან მოსული ბავშვების 30 პროცენტი აგვიანებს მეტყველებას. ამ დროს ერთი წლის ასაკში ბავშვი ცალკეულ სიტყვებს უნდა ამბობდეს. შეიძლება პატარა „დედას“ მაგივრად „დადას“ ამბობდეს, ან „პურს“ „ბაბას“ ეძახდეს, მაგრამ ეს აღნიშნავს რაღაცას და სიტყვაც ხომ ეს არის. ანუ ის მნიშვნელობას დებს ამაში და მიზანმიმართულად ამბობს სიტყვას. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. როდესაც ჩვენ მშობელს ვეკითხებით, ლაპარაკობს თუ არა ბავშვი, ის გეუბნება, რომ კი, ამბობს სიტყვას. ჩვენ ვეკითხებით, არის თუ არა ეს სიტყვები მიზანმიმართული. თუ ამბობს მამას, ბაბას, ბაბუს და არამიზანმიმართულად იყენებს მათ, ეს სიტყვა არ არის. სიტყვა არის, როდესაც ბავშვი მიზანმიმართულად აღნიშნავს ბავშვი რაღაცას და ერთი და იგივე მარცვლებს ერთი და გივე რაღაცას ეძახის. პირველი ფრაზა კი ბავშვმა ორი წლის ასაკში უნდა თქვას. „დედა მომე“, „ბურთი მინდა“ - ამას ბავშვი ორი წლის ასაკში უნდა ამბობდეს ანუ მან ორი სიტყვის გადაბმა უნდა შეძლოს. ჩვენ თითქოს ძალიან ბევრს ვთხოთ ბავშვს, მაგრამ ჩვეულებრივი განვითარების ბავშვი ორი წლის ასაკში უკვე წინადადებებს აგებს ხოლმე. სხვათაშორის გოგონები და ბიჭები ძალიან განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. ბიჭები გოგონებთან შედარებით ისედაც აგვიანებენ, ზოგადად ინდივიდუალურად მეტყველების განვითარებას. თუმცა დღეს ორივე, გოგოც და ბიჭიც ძალიან აგვიანებს მეტყველებას.

როგორ უნდა შევუწყოთ ხელი ადრეულ განვითარებას სამ წლამდე. რა უნდა გავაკეთოთ იმისთვის, რომ ბავშვმა დროულად დაიწყოს ლაპარაკი. მართალია ყველაფერი თავისით ხდება, ბავშვი თავისით ვითარდება და იზრდება და მშობელსაც ჰგონია, რომ ბავშვი თავისით იზამს ყველაფერს, მაგრამ ეს ასე არ არის. მას აქვს თანდაყოლილი გენეტიკური უნარები, მაგრამ აღზრდას აქვს უდიდესი მნიშვნელობა. ამას ყვლაფერს სჭირდება გარემო, მაუგლი ძალიან კარგი ბიჭი იყო, მაგრამ ლაპარაკი ვერ დაიწყო, რადგან ადამიანურ გარემოში ვერ მოხვდა. ადრეული განვითარება სამ წლამდე არის გადამწყვეტი, შემდგომში რას იზამს ბავშვი. ეს არის ენის ინტენსიური განვითარება. ჩვენ თუ ამ პროცეს არ შევუწყეთ ხელი, ბავშვს ექნება კომუნიკაციის პრობლემა, სოციალური პრობლემა და აზროვნების განვითარების პრობლემა. დღეს როდესაც ჩვენთან მოყავთ ბავშვები, რომლებიც არ ლაპარაკობენ, ძალიან ძნელია გაარჩიო ის აუტისტური სპექტრისგან. ამ დროს მას არ აქვს აუტისტური სპექტრი, ის ვერ ლაპარაკობს და უჭირს ურთიერთობა და ეს მას აზროვნების განვითარებაში უშლის ხელს. ბოლო პერიოდში ძალიან ბევრ ბავშვს აქვს ეგრეთ წოდებული რეცეპტული მეტყველების დარღვევა, მიმართული მეტყველება არ ესმის. შესაბამისად, მან თუ მნიშვნელობა ვერ გაიგო, აზრს ვერ გაიგებს და მისი აზროვნება შეფერხდება. ამ პერიოდში ხდება მსხვილი და ნატიფი მოტორიკის ინტენსიური განვითარება და ჩვენ ამას უნდა შევუწყოთ ხელი. ჩვენ არ უნდა გვიხაროდეს, რომ ბავშვი ზის კომპიუტერის წინ და შენ ხელი არ გეშლება შენს საქმეებში. შედეგი კი არის კოგნიტური განვითარება, საგნების გამოყენება და თვითმომსახურება. ქართველი დედები 8 წლის ბავშვებზე მეუბნებიან, რომ უნდა ჩააცვან და აჭამონ, ჩანთა უნდა ჩაულაგონ და.შ. ყველაფერი ადრეული პერიოდიდან იწყება, ბავშვი ადრეულ ასაკში სწავლობს, რომ თვითონ უნდა ჩაიცვას, თვითონ უნდა შეჭამოს, აალაგოს და ყველაფერი თვითონ უნდა გაიკეთოს. როდესაც ჩვენთან პირველკლასელი ბავშვები მოყავთ, მას სკოლაში გაჩერება უჭირს. რადგან მას პატარა დაბრკოლება შეხვდება თუ არა, ეწყება ისტერიკა. დაბრკოლების გადალახვა და დახმარების თხოვნა ქართულ პოპულაციაში ცოტა რთული რამეა. დახმარებას არ ითხოვს არავინ და ნერვები ეშლება ყველას. ჩვენ ბავშვს ამ ასაკიდან უნდა ვასწავლოთ გაარჩიოს თავისი ემოცია, გაბრაზდა თუ ეწყინა. სხვა ადამიანს ეწყინა თუ გაუხარდა, ესეც უნდა გაარჩიოს. ემოციის მისაღები გზით გამოხატვა ჯერ ჩვენ თავად უნდა ვისწავლოთ. ასევე იმედგაცრუების და სიბრაზის თვითმართვა არის ძალიან მნიშვნელოვანი. ჩვენ მთელი ცხოვრება გვაქვს იმედგაცრუებები. ამ დროს ადამიანს შეიძლება გაუჩნდეს ძალიან სერიოზული ქცევითი გამოხატულება, გაბრაზდეს, სხვა ადამიანზე იყაროს ჯავრი, ჰქონდეს აგრესია. და ბოლოს, ემპათია. ეს ძალიან მწირია ჩვენს საზოგადოებაში. საუბარია სხვა ადამიანის გაგებაზე. მე ვერაფრით ვიფიქრებდი, რომ ქართული საზოგადოება ამ მდგომარეობამდე მივიდოდა, რომ ვერანაირად სხვის ემოციას და მდგომარეობას ვერ გაიგებდა. ეს ყველაფერი ისწავლება ბავშვობიდან და ამას ბავშვი სწავლობს მოდელირებით, მაგალითით, სიტუაციით. ახლა ვიღაც იტყვის, რომ მე მთელი დღე ვმუშაობ და რა ვქნა. ბავშთან გატარებული ნახევარი საათი არის საკმარისი, რომ ბავშვს ელაპარაკო. ტელეფონების, გაჯეტების და სხვადასხვა ხელისშემშლელი საშუალებების გარეშე.

[video width="1200" height="672" mp4="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/05/10000000_234553440430012_8368842539028971520_n.mp4"][/video]
            [post_title] => რა უნდა გავაკეთოთ იმისთვის, რომ ბავშვმა ლაპარაკი დროულად დაიწყოს - თამარ გაგოშიძე გვიან მოლაპარაკე ბავშვებზე
            [post_excerpt] => 
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => ra-unda-gavaketot-imistvis-rom-bavshvma-laparaki-droulad-daiwyos-tamar-gagoshidze-gvian-molaparake-bavshvebze
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2018-05-18 16:20:46
            [post_modified_gmt] => 2018-05-18 12:20:46
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => http://fortuna.ge/?p=244254
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [comment_count] => 0
    [current_comment] => -1
    [found_posts] => 2
    [max_num_pages] => 1
    [max_num_comment_pages] => 0
    [is_single] => 
    [is_preview] => 
    [is_page] => 
    [is_archive] => 1
    [is_date] => 
    [is_year] => 
    [is_month] => 
    [is_day] => 
    [is_time] => 
    [is_author] => 
    [is_category] => 
    [is_tag] => 1
    [is_tax] => 
    [is_search] => 
    [is_feed] => 
    [is_comment_feed] => 
    [is_trackback] => 
    [is_home] => 
    [is_404] => 
    [is_embed] => 
    [is_paged] => 
    [is_admin] => 
    [is_attachment] => 
    [is_singular] => 
    [is_robots] => 
    [is_posts_page] => 
    [is_post_type_archive] => 
    [query_vars_hash:WP_Query:private] => fafcd01f248c9039e746f35980c9755d
    [query_vars_changed:WP_Query:private] => 
    [thumbnails_cached] => 
    [stopwords:WP_Query:private] => 
    [compat_fields:WP_Query:private] => Array
        (
            [0] => query_vars_hash
            [1] => query_vars_changed
        )

    [compat_methods:WP_Query:private] => Array
        (
            [0] => init_query_flags
            [1] => parse_tax_query
        )

)

მსგავსი სიახლეები