თურქეთი დღეს საკუთარ ბედს წყვეტს – ერდოღანი ერთპიროვნული მმართველობისთვის ემზადება

პოპულარული

თურქეთი დღეს საკუთარ ბედს წყვეტს – ერდოღანი ერთპიროვნული მმართველობისთვის ემზადება

თურქეთში კონსტიტუციაში მნიშვნელოვანი ცვლილებების შეტანის თაობაზე რეფერენდუმი მიმდინარეობს. „ბიბისის“ ინფორმაციით, კონსტიტუციაში 18 შესწორება შევა, რაც ქვეყნის უახლეს ისტორიაში ყველაზე რადიკალურ პოლიტიკურ ცვლილებებს გამოიწვევს.

პრეზიდენტის უფლებამოსილება გაიზრდება და ქვეყანა საპარლამენტო მმართველობიდან საპრეზიდენტოზე გადავა. გაიზრდება დეპუტატების რაოდენობა და ცვლილებები შევა სასამართლო სისტემაშიც.

ახალი კონსტიტუცია, რომელიც რეჯეპ ტაიპ ერდოღანის გუნდმა მოამზადა, მიღების შემთხვევაში მისცემს პრეზიდენტს სრულ უფლებამოსილებას, დანიშნოს მინისტრები, განსაზღვროს ბიუჯეტი, წარადგინოს მოსამართლეები და გამოსცეს ბრძანებები, რომელიც კანონის სახეს მიიღებს. პრეზიდენტს ექნება უფლება, გამოაცხადოს საგანგებო მდგომარეობა და დაითხოვოს პარლამენტი.

ახალი დოკუმენტის ოპონენტები ამბობენ, რომ ერდოგანი ცდილობს, მოახდინოს ერთპიროვნული მმართველობის ლეგიტიმიზაცია.  

ახალი ამბები / მსოფლიო /

|

16 აპრილი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => rejep-taip-erdoghani
                                    [1] => referendumi-turqetshi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 123004
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => rejep-taip-erdoghani
                                    [1] => referendumi-turqetshi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 123004
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 11817
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => rejep-taip-erdoghani
                                    [1] => referendumi-turqetshi
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => rejep-taip-erdoghani
                                    [1] => referendumi-turqetshi
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (123004) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (14831,11817)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 127362
                    [post_author] => 6
                    [post_date] => 2017-05-03 16:22:42
                    [post_date_gmt] => 2017-05-03 12:22:42
                    [post_content] => „ნაბიჯები. რომელსაც რუსეთი და თურქეთი ერთობლივად გადადგამენ რეგიონის ბედს შეცვლის”, - განცხადება რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა რუსეთის პრეზიდენტთან შეხვედრის დაწყებამდე გააკეთა. ამ წუთებში, სოჭში რუსეთისა და თურქეთის პრეზიდენტების შეხვედრა მიმდინარეობს, განსახილველ საკითხებს შორის არის სირიის კონფლიქტის თემაც.

”კარგია, რომ გვაქვს შესაძლებლობა, სამუშაო რეჟიმში განვიხილოთ ორმხრივი ურთიერთობების და საერთაშორისო დღის წესრიგის მნიშვნელოვან თემები , მათ შორის ისეთი მწვავე საკითხი როგორიც არის სირიის კონფლიქტი". - განაცხადა ვლადიმერ პუტინმა.

ორი ქვეყნის ლიდერს შორის ეს რიგით მეხუთე შეხვედრაა. ვლადიმერ პუტინსა და რეჯეფ თაიფ ერდოღანს შორის ბოლო შეხვედრა 10 მარტს კრემლში გაიმართა.
                    [post_title] => „ნაბიჯები, რომელსაც რუსეთი და თურქეთი ერთობლივად გადადგამენ რეგიონის ბედს შეცვლის”
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => nabijebi-romelsac-ruseti-da-turqeti-ertoblivad-gadadgamen-regionis-beds-shecvlis
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2017-05-03 16:23:22
                    [post_modified_gmt] => 2017-05-03 12:23:22
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=127362
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 126485
                    [post_author] => 2
                    [post_date] => 2017-04-30 13:41:52
                    [post_date_gmt] => 2017-04-30 09:41:52
                    [post_content] => გუშინ თურქეთში საჯარო სამსახურებიდან დაახლოებით 4 ათასი ადამიანი გაათავისუფლეს. „ბიბისის“ ინფორმაციით, ეს  საჯარო სექტორის „წმენდის“ მორიგი ეტაპი იყო, რაც 2016 წლის ივლისში პრეზიდენტ ერდოღანის წინააღმდეგ სამხედრო გადატრიალების შემდეგ დაიწყო. 

სახელმწიფო გაზეთში Resmi Gazete გამოქვეყნებული ბრძანების თანახმად, თანამდებობიდან გათავისუფლდა იუსტიციის სამინისტროს 1127 ადამიანი, ათასზე მეტი სამხედრო პირი, სამეცნიერო სფეროს 484 წარმომადგენელი, რელიგიის საკითხებში სამინისტროს 201 წარმომადგენელი და სხვა პირები, სულ 3974 ადამიანი.

სამხედრო გადატრიალების მცდელობის შემდეგ თურქეთში საგანგებო მდგომარეობაა გამოცხადებული, რაც ახალი აკრძალვების საშუალებას იძლევა.

Resmi Gazete-ს იმავე ნომერში გამოქვეყნდა ბრძანება, რომელიც თურქეთში პოპულარულ ტელეშოუს კრძალავს.

„რადიოსა და ტელევიზიაში არ შეიძლება გადიოდეს გადაცემები, სადაც ადამიანებს დაწყვილების მიზნით ერთმანეთს აცნობენ,“- ნათქვამია განცხადებაში.
                    [post_title] => თურქეთში პაემნების შესახებ გადაცემები აიკრძალა
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => turqetshi-paemnebis-shesakheb-gadacemebi-aikrdzala
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2017-04-30 13:41:52
                    [post_modified_gmt] => 2017-04-30 09:41:52
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=126485
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [2] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 123330
                    [post_author] => 2
                    [post_date] => 2017-04-18 17:18:56
                    [post_date_gmt] => 2017-04-18 13:18:56
                    [post_content] => თურქეთის რეფერენდუმის შედეგები საქართველოსთვის, შესაძლოა, არასახარბიელო იყოს, ამის შესახებ „ფორტუნასთან“ თურქოლოგმა სანდრო ბაკურაძემ განაცხადა, რომელიც ამჟამად ანკარაში ცხოვრობს.

მისი თქმით, თურქეთს მოუწევს ნატოსა და რუსეთს შორის „ორი კურდღლის დაჭერის თამაში“, რადგან თურქეთს არ აქვს საშუალება, ებრძოლოს დიდ ქვეყნებს და შესაძლოა, გადაერთოს წვრილმან პოპულიზმზე.

„აქედან გამომდინარე, მოსალოდნელია, საქართველოს მუსულმანებით დასახლებულ რეგიონებში წვრილმანი პროვოკაციები,“ - აღნიშნავს ბაკურაძე.

საერთაშორისო ურთიერთობების სპეციალისტი გიორგი ხატიაშვილი კი ამბობს, რომ გადაჭრით  რთული იქნება  თქმა, რა გავლენას მოახდენს საქართველოზე რეფერენდუმის შედეგები, თუმცა საქართველოსთვის ცალსახად  უკეთესია,  თუ მისი ყველა მეზობელი  ქვეყანა დემოკრატიული იქნება და არა არასტაბილური, ავტორიტარული რეჟიმი .

„მნიშვნელოვანია, რომ თურქეთთან შენარჩუნდეს სტაბილური ურთიერთობა, როგორც მეზობელ ქვეყანასთან და მთავარ სავაჭრო პარტნიორთან”- ამბობს გიორგი ხატიაშვილი.

 

რა ხდებოდა თურქეთში რეფერენდუმამდე

რეპრესიები.

ირაკლი ბაკურიძის თქმით, რამდენიმე ათასი სამოქალაქო პირი გაათავისუფლეს სამსახურებიდან -  მასწავლებლები, პროფესორები... ხელისუფლების მითითებით,  მათ კერძო სექტორიც კი არ ასაქმებს. რეპრესიები გაძლიერდა ქურთებით დასაქმებულ რეგიონებში, დაკავებულია 85 ქალაქის მერი.

 



 

რეალურად, მოიგო თუ არა რეფერენდუმი ერდოღანმა

16 აპრილს, რეფერენდუმის დღეს, დილიდანვე ქურთულ რეგიონებში საარჩევნო უბნებში ჯარი, პოლიცია და სასოფლო მილიციები ჩადგნენ, ხოლო ბევრგან ოპოზიციური პარტიის წარმომადგენელი დამკვირვებლები უბრალოდ დააპატიმრეს. ქვეყნის დანარჩენ რეგიონებში "კარუსელები", ქრთამი და მსგავსი დარღვევები ჩვეულებრივი ამბავი იყო. მიუხედავად ამისა, ჩანდა, რომ სიტუაცია ისე არ იყო, როგორც ზოგს უნდოდა და აი მაშინ, ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ, 2 მილიონამდე უბეჭდო და უხელმოწერო ბიულეტენი, მიუხედავად კანონმდებლობისა, ვარგისად ჩათვალა.

სანდრო ბაკურაძის თქმით, სწორედ ამ 2 მლნ-მდე ბიულეტენით შეძლო ხელისუფლებამ „გამარჯვება“.

დიდი ქალაქებიდან  სტამბოლი, ანკარა, იზმირი, ანტალია, დიარბაქირი, ვანი, მარდინი, მერსინი და ადანა  კონტიტუციური ცვლილების წინააღმდეგ წავიდნენ, ბურსაში კი ერდოღანის მომხრეებმა მხოლოდ 4 პროცენტის სხვაობით გაიმარჯვეს.

ერდოღანმა რეფერენდუმი მოიგო, რაც იმას ნიშნავს, რომ აქვს უფლება, შეცვალოს ქვეყნის ადმინისტრაციული დაყოფა, გამოსცეს კანონები და ვეტო დაადოს პარლამენტის გადაწყვეტილებებს; აქვს უფლება დანიშნოს ვადამდელი არჩევნები, თავად შეადგინოს ბიუჯეტი, გამოსცეს ფირმანები პარლამენტის და ხალხის გვერდის ავლით, ისარგებლოს სრული საკანონმდებლო იმუნიტეტით სიცოცხლის ბოლომდე. ამასთან, მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალურად პრეზიდენტი ორი ხუთწლიანი ვადით შეიძლება აირჩეს, ვადამდელი არჩევნების შემთხვევაში, ვადა არ ჩაითვლება და პრეზიდენტს შეეძლება კიდევ ერთხელ იყაროს კენჭი.

 

რა მოხდება რეფერენდუმის შემდეგ

კვლავ რეპრესიები.

ბაკურაძე ვარაუდობს, რომ ერდოღანის მთავრობამ, საჩვენებლად, შესაძლოა, რამდენიმე ადამიანი გაათავისუფლოს ციხიდან და აღადგინოს სამსახურში, თითქოს და შეცდომების აღიარების მიზნით, თუმცა, რეპრესიები მემარცხენე ძალებზე და ქურთებზე კვლავ გაგრძელდება. სანდრო ბაკურაძის თქმით,  ზეწოლა იქნება მემარჯვენე ნაციონალისტურ მოძრაობაზეც, რადგან სწორედ ეს არის თურქეთში ერთადერთი ძლიერი ძალა, რომელსაც ერდოღანის მომხრეების გადაბირება შეუძლია.

 



 

ხალხის რეაქცია რეფერენდუმის შედეგებზე

თურქოლოგის თქმით,  გამოსვლები ანკარაში თითქმის არ არის, იმართება მხოლოდ წვრილმანი დემონსტრაციები.  თუმცა, აღნიშნავს, რომ დიდად შედეგებს არც გამარჯვებული ძალები ზეიმობენ.

 

ჟურნალისტები და რეფერენდუმი

სანდრო ბაკურიძე ამბობს, რომ თურქეთში რამდენიმე წვრილი ოპოზიციური მედიასაშუალებაა შემორჩენილი, ერთ-ერთი მთავარი ოპოზიციური მედიასაშუალების თანამშრომლები კი გაუგებარი ბრალდებით დღემდე ციხეში არიან.

ამ მხრივ, ბაკურაძის განცხადებით, მედიაში ოპოზიციის ხმა ნაკლებად ისმის და ეს საკითხი ერდოღანმა „რეფერენდუმამდე მოაგვარა“.

 

თამუნა გოგუაძე
                    [post_title] => ერდოღანს შეუზღუდავი ძალაუფლება აქვს - რა ელის საქართველოს
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => erdoghans-sheuzghudavi-dzalaufleba-aqvs-ra-elis-saqartvelos
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2017-04-18 21:14:32
                    [post_modified_gmt] => 2017-04-18 17:14:32
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=123330
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

        )

    [post_count] => 3
    [current_post] => -1
    [in_the_loop] => 
    [post] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 127362
            [post_author] => 6
            [post_date] => 2017-05-03 16:22:42
            [post_date_gmt] => 2017-05-03 12:22:42
            [post_content] => „ნაბიჯები. რომელსაც რუსეთი და თურქეთი ერთობლივად გადადგამენ რეგიონის ბედს შეცვლის”, - განცხადება რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა რუსეთის პრეზიდენტთან შეხვედრის დაწყებამდე გააკეთა. ამ წუთებში, სოჭში რუსეთისა და თურქეთის პრეზიდენტების შეხვედრა მიმდინარეობს, განსახილველ საკითხებს შორის არის სირიის კონფლიქტის თემაც.

”კარგია, რომ გვაქვს შესაძლებლობა, სამუშაო რეჟიმში განვიხილოთ ორმხრივი ურთიერთობების და საერთაშორისო დღის წესრიგის მნიშვნელოვან თემები , მათ შორის ისეთი მწვავე საკითხი როგორიც არის სირიის კონფლიქტი". - განაცხადა ვლადიმერ პუტინმა.

ორი ქვეყნის ლიდერს შორის ეს რიგით მეხუთე შეხვედრაა. ვლადიმერ პუტინსა და რეჯეფ თაიფ ერდოღანს შორის ბოლო შეხვედრა 10 მარტს კრემლში გაიმართა.
            [post_title] => „ნაბიჯები, რომელსაც რუსეთი და თურქეთი ერთობლივად გადადგამენ რეგიონის ბედს შეცვლის”
            [post_excerpt] => 
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => nabijebi-romelsac-ruseti-da-turqeti-ertoblivad-gadadgamen-regionis-beds-shecvlis
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2017-05-03 16:23:22
            [post_modified_gmt] => 2017-05-03 12:23:22
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => http://fortuna.ge/?p=127362
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [comment_count] => 0
    [current_comment] => -1
    [found_posts] => 12
    [max_num_pages] => 4
    [max_num_comment_pages] => 0
    [is_single] => 
    [is_preview] => 
    [is_page] => 
    [is_archive] => 1
    [is_date] => 
    [is_year] => 
    [is_month] => 
    [is_day] => 
    [is_time] => 
    [is_author] => 
    [is_category] => 
    [is_tag] => 1
    [is_tax] => 
    [is_search] => 
    [is_feed] => 
    [is_comment_feed] => 
    [is_trackback] => 
    [is_home] => 
    [is_404] => 
    [is_embed] => 
    [is_paged] => 
    [is_admin] => 
    [is_attachment] => 
    [is_singular] => 
    [is_robots] => 
    [is_posts_page] => 
    [is_post_type_archive] => 
    [query_vars_hash:WP_Query:private] => 53240500d78ee8f96c90dee7204315c3
    [query_vars_changed:WP_Query:private] => 
    [thumbnails_cached] => 
    [stopwords:WP_Query:private] => 
    [compat_fields:WP_Query:private] => Array
        (
            [0] => query_vars_hash
            [1] => query_vars_changed
        )

    [compat_methods:WP_Query:private] => Array
        (
            [0] => init_query_flags
            [1] => parse_tax_query
        )

)

მსგავსი სიახლეები