„ვინც დააზღვია სავალუტო რისკები, საბოლოო ჯამში, მოგებული დარჩება“

პოპულარული

წარმატების ფორმულა

„ვინც დააზღვია სავალუტო რისკები, საბოლოო ჯამში, მოგებული დარჩება“

გალარების პროგრამა დასრულდა – განაცხადების მიღება შეწყდა, თუმცა სამუშაო პროცესი გალარებასთან დაკავშირებით, ჯერ კიდევ გრძელდება.

ფინანსთა მინისტრ დიმიტრი ქუმსიშვილის ინფორმაციით, გალარების პროგრამის შედეგად 60 მილიონ დოლარზე მეტი ოდენობის სესხი გალარდა – პროგრამით 4500–მა ადამიანმა ისარგებლა.

„ამ პროგრამის შედეგად 60 მილიონი დოლარის პორტფელის გალარების შედეგი მივიღეთ.  ჩვენ ძალიან მოვინდომეთ და ამისთვის ყველაფერი გავაკეთეთ. მინდა გამოვხატო მადლიერება ყველა იმ ოჯახის მიმართ, ვინც მიიღო ამ აქციაში მონაწილეობა. 4 500 ოჯახი, ამ პროგრამის შედეგად არის დაზღვეული შემდგომი სავალუტო კურსის რყევებისგან. გარდა ამისა, ცვლილებები, რომელიც შევიდა კანონმდებლობაში, დაეხმარება გალარების პროცესს. ეს არის ის ცვლილებები, რომელიც ითვალისწინებს 100 000 ლარამდე სესხების ლარში გაცემას“, – განაცხადა ქუმსიშვილმა.

ერთჯერადი მხარდაჭერის აქცია სახელმწიფოს მხრიდან არც ისე წარმატებული აღმოჩნდა, როგორც ელოდნენ. სესხი დოლარიდან ლარში, მომხმარებელთა მხოლოდ 16.6%–მა გადაიტანა.

რამდენად გამართლებული იყო კონრეტულ შემთხვევებში სესხების გალარება და შეიცავდა თუ არა ეს ტრანზაქცია რაიმე რისკს, ამასთან დაკავშირებით მსურველებს კონსულტაციას ორგანიზაცია „საზოგადოება და ბანკები“ უწევდა.

თავად ორგანიზაციის დამფუძნებელმა გიორგი კეპულაძემ სესხი გაალარა –თანაც ფიქრობს რომ საკმაოდ კარგ პირობებეში.

„კმაყოფილი ვარ, იმიტომ რომ სამომავლოდ სავალუტო რისკებისგან დაზღვეული ვიქნები. მე მოვახერხე, რომ ამ ბოლო ორ თვეში ყველაზე დაბალი კურსის დროს გამელარებინა სესხი – მოვასწარი“, – განაცხადა საზოგადოება და ბანკების დამფუძნებელმა გიორგი კეპულაძემ.

მისი თქმით, გალარების პროგრამის სარგებელი ინდივიდუალურია. შეიძლება ზოგიერთ შემთხვევაში ეს ოპერაცია, გარკვეულ რისკსაც მოიცავდეს.

„ინდივიდუალურად ვუთვლიდით მომხმარებლებს სესხებს. აქედან გამომდინარე ვაძლევდით რჩევას, მიიღებდნენ თუ არა რაიმე კონკრეტულ შეღავათს. თუმცა გადაწყვეტილებას, ღირდა თუ არა გალარება, თავად იღებდნენ.

ზოგადად, საფინანსო და საკრედიტო პროდუქტები გარკვეულ რისკს მოიცავს და თუ სწორად და ჭკვიანურად არ მოუდგები, სწორი ფინანსური განათლებით, შეიძლება დაზარალდე კიდეც. ეს ახასიათებს არა მხოლოდ გალარების პროგრამას, არამედ ზოგადად, საკრედიტო პროდუქტებს. ამიტომ ჯობია, ჩვენ ორგანიზაციას მომართონ ადამიანებმა და შემდგე მიმართონ საკრედიტო დაწესებულებებსა და ბანკებს“, – განაცხადა კეპულაძემ „ფორტუნასთან“.

საერთო ჯამში „საზოგადოება და ბანკების“ დამფუძნებელი მიიჩნევს, რომ ვინც სესხი გაალარა, გრძელვადიან პერიოდში მაინც მოგებული დარჩება, რადგან ქვეყანაში საკმაოდ არასტაბილური და მერყევი ვალუტაა.

„ამ პროგრამაზე, ზედმეტად ოპტიმისტური მოლოდინი იყო, თუმცა, მე არ მქონდა ასეთი მოლოდინი, რომ ამდენი ადამიანი გაალარებდა სესხს. საბოლოო ჯამში ალბათ 15–20% იქნება გალარებული. მაგრამ ვინც მოახერხა და დააზღვია თავისი სავალუტო რისკები უფრო მეტად, ალბათ მოგებული დარჩება, რადგან როგორც ვუყურებთ, ვალუტის კურსი საკმაოდ მერყევი და არასტაბილურია, ეს კი მათ ძალიან მძიმე დარტყმას აყენებს, ვისაც სეხები უცხოურ ვალუტაში აქვთ, შემოსავალი კი ეროვნულ ვალუტაში“, – განაცხადა გიორგი კეპულაძემ.

სწორედ ამის გამო გადაწყვიტა „ფროტუნას“ რესპონდენტმა სესხის გალარება. მას იპოთეკური სესხი 1.82 კურსით ჰქონდა აღებული.

შ.ბ. პროგრამაში მისი დაწყებისთანავე არ ჩაერთო. გარკვეული დროის განმავლობაში მსესხებელი ლარის კურსის დაწევას ელოდებოდა. რისკები და შანსები თავად გამოითვალა და კმაყოფილიც დარჩა.

„საბოლოო ჯამში, მაინც წაგებული დავრჩი 8000 ლარით, იმიტომ რომ როცა მე სესხი ავიღე კურსი 1.82 ლარზე იყო. ახლა კი 2.64 ლარის დროს გავალარე, მთავრობამ 20 თეთრი დააფინანსა და გამოვიდა, რომ გალარების აქციით შევძელი და სესხი 2.44 ლარის პირობებში დავასტაბილურე. არ მაქვს იმის იმედი, რომ საქართველოში დოლარი 2.30–ის ქვევით მაინც ჩამოვა, ამიტომ ვფიქრობ სწორი გადაწყვეტილება მივიღე და რისკები თავიდან ავიცილე“, – განაცხადა შ. ბ.–მ „ფორტუნასთან“.

ამ პროგრამით სარგებლობა შეეძლო იმ პირებს, ვისაც 2015 წლის 1 იანვრამდე დოლარში ჰქონდათ აღებული იპოთეკური სესხი და მისი მოცულობა გალარების პერიოდისთვის არ აღემატებოდა 100 ათას აშშ დოლარს. სესხების გალარება შესაძლებელი იყო იმ დღეს არსებულ ოფიციალურ გაცვლით კურსს გამოკლებული 20 თეთრით. )მაგალითად, თუ აშშ დოლარის მიმართ ოფიციალური გაცვლითი კურსი იყო 2.5 ლარი, მაშინ სესხის გალარება მოხდებოდა 2.3 კურსით. თუმცა სესხის საპროცენტო განაკვეთი თუკი დოლარში იყო დაახლოებით 7.5%, ლარში გადადიოდა 9.75%-ში.)

კურსთაშორის სხვაობას აფინანსებდება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან. პროგრამის დაწყებამდე ეროვნული ბანკის ვიცე-პრეზიდენტი არჩილ მესტვირიშვილი აცხადებდა, რომ გალარების პროგრამა დაახლოებით 27,000 ფიზიკურ პირს შეეხებოდა. მთავრობამ მოქალაქეთა ნაწილის მიერ დოლარში აღებული სესხის ლარში კონვერტაციის დროს 20-პუნქტიანი სხვაობის დასაფარად 65 მილიონი ლარი გამოყო.

თამთა უთურგაშვილი

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => biznesi
                                    [1] => sazogadoeba-da-bankebi
                                    [2] => galareba
                                    [3] => akhali-ambebi
                                    [4] => galarebis-programa
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 115880
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => biznesi
                                    [1] => sazogadoeba-da-bankebi
                                    [2] => galareba
                                    [3] => akhali-ambebi
                                    [4] => galarebis-programa
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 115880
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 401
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => biznesi
                                    [1] => sazogadoeba-da-bankebi
                                    [2] => galareba
                                    [3] => akhali-ambebi
                                    [4] => galarebis-programa
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => biznesi
                                    [1] => sazogadoeba-da-bankebi
                                    [2] => galareba
                                    [3] => akhali-ambebi
                                    [4] => galarebis-programa
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (115880) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (2816,12163,401,12696,12013)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 186652
                    [post_author] => 8
                    [post_date] => 2017-11-13 14:13:16
                    [post_date_gmt] => 2017-11-13 10:13:16
                    [post_content] => საქართველოში, ბოლო ერთი წლის განმავლობაში ფინანსური პირამიდებისგან მიყენებულმა ზარალმა 100 მილიონ ლარს მიაღწია. დაზარალდა დაახლოებით 4000 ადამიანი.

კერძოდ, კომპანია „საქართველომ“ დააზარალა 2343 მოქალაქე და გაიფლანგა 81 მილიონი ლარი. კომპანია MFX Broker Georgia – 111 ადამიანი და 4.2 მილიონი ლარი. კომპანია ევროკრედიტი - დაუზუსტებელი ინფორმაციით ზარალის მოცულობა 3 მილიონ ლარს აჭარბებს.

ამის შესახებ არასამთავრობო ორგანიზაცია საზოგადოება და ბანკების კვლევაშია ნათქვამი, რომელიც დღეს გამოქვეყნდა.

 

რა სქემით მუშაობს ფინანსური პირამიდა

  კომპანიაში აცხადებენ, რომ გლობალიზაციის პირობებში, საფრთხისშემცველმა გარიგებებმა უფრო ხშირი ხასიათი მიიღო. იყიდება არა პროდუქტი, ან აქცია, არამედ გამდიდრების შანსი, რაც ინტერნეტ სივრცით ბევრად მარტივია. სქემა შემდეგია: დაინტერესებული პირი რეგისტრირდება კომპანიაში, იხდის საწევრო მოსაკრებელს ან დებს "ინვესტიციას". მომხმარებელი ვალდებულია წაახალისოს, აამაღლოს გვერდის ცნობადობა და რაც შეიძლება ბევრი სხვა "ინვესტორი" მოიზიდოს. მას ქსელის გაზრდის სანაცვლოდ ბონუსი ერიცხება - მოძიებული თანხის გარკვეული პროცენტი. "ხშირ შემთხვევაში ქსელური მარკეტინგი და ფინანსური პირამიდის თანხვედრაშია. მიზანი ორივე შემთხვევაში ფართო მასების დაინტერესება და ჩართვაა. ეს ყველაფერი კი სქემის ჩამოშლით სრულდება. რაც უფრო რთული სქემაა და ბევრ მომხმარებელს იზიდავს, მით უფრო იზრდება სქემის ხანგრძლივობა და საწყის ეტაპზე გაწევრიანებულმა მომხმარებლებმა შესაძლოა მიიღონ შემოსავალი, რომელიც მათ პირველად შენატანს აღემატება", – აცხადებენ კომპანიაში და მოკლედ იმ ნიშნებსაც ასახელებენ, რომლიც საქართველოში თაღლითურ კომპანიებს ახასიათებს:
  • აქტიური სარეკლამო მარკეტინგი და საბაზროზე მაღალი სარგებელი
  • დამალული/რთული ბიზნესმოდელი. აქცენტირება ყოველთვის კომპანიის წარმატებაზე და გაცემულ სახსრებზე ხდება.
  • საწევროს მცირე შენატანი და გამდიდრების მომხიბლველი შანსი.
 

მიზეზები

საქართველოში ფინანსური განათლების დაბალი დონე ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური პრობლემაა. ერთ-ერთი კვლევის თანახმად ზრდასრული ადამიანების მხოლოდ 30%-ია ამ მხრივ განათლებული – სწორედ ასე იწყება საზოგადოება და ბანკების მიერ გამოქვეყნებული კვლევა. სწორედ განათლების დაბალ დონეს უკავშირებს ორგანიზაცია, მომხმარებლების ამ სქემაში მარტივად გახვევის შესაძლებლობას. "საზოგადოება და ბანკების" ცნობით, მომხმარებელი პროდუქტის პირობას არ ეცნობა და ხშირად ხელს ისე აწერს ხელშეკრულებას.  

რეკომენდაციები

პირამიდული ბიზნესი კრიმინალიზებული არ არის. ორგანიზაცია კვლევის შედეგებიდან გამომდინარე გასცემს რეკომენდაციას, რომ ამ თაღლითური სქემის აღსაკვეთად საკანონმდებლო ჩარჩოს შემუშავებაა საჭირო. რეკომენდაციების ჩამონათვალშია ასევე:
  • მოსახლეობის აქტიური ინფორმირება საინვესტიციო საქმიანობასთან დაკავშირებული საფრთხეების შესახებ
  • სარისკო კომპანიების გამოვლენა და ზედამხედველობა
  • ბაზრის მუდმივი მონიტორინგი
  • კომპანიების საქმიანობაში თაღლითური მეთოდების დროული გამოვლენა
  • საკანონმდებლო ჩარჩოს შემუშავება და პირამიდული ბიზნესის კრიმინალიზება
 
*ორგანიზაციის მიერ ჩატარებულ კვლევას, ფინანსური პირამიდების შესახებ, რულად შეგიძლიათ გაეცნოთ ამ ფაილში.
  "ფორტუნა" ერთ-ერთ კომპანიაზე ადრეც წერდა, რომელიც სავარაუდოდ, ფინანსური პირამიდის სქემით მოქმედებს. იხილეთ სტატია: იოლი ფული სხვების მოტყუების ხარჯზე – Qnet-ის სქემა გაშიფრულია [post_title] => რა უნდა იცოდეთ, იმისთვის რომ ფინანსური პირამიდის ხაფანგში არ გაებათ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ra-unda-icodet-imistvis-rom-finansuri-piramidis-khafangshi-ar-gaebat [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-13 14:28:39 [post_modified_gmt] => 2017-11-13 10:28:39 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=186652 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 185385 [post_author] => 5 [post_date] => 2017-11-08 14:14:27 [post_date_gmt] => 2017-11-08 10:14:27 [post_content] => 7 ნოემბერს მედია წარმომადგენლებს და საზოგადოებისთვის ცნობილ ინფლუენსერებს მსოფლიოში ცნობილი ამერიკული ბრენდის TOM FORD-ის ექსპერტი, მიხაილ ტიმოფეევი შეხვდა. შეხვედრა „ლუტეციას“ მაღაზიაში წარიმართა, სადაც ისინი გაეცნენ ბრენდის კონცეფციას, მისი შექმნის ისტორიას და პროდუქტებს, რომლებიც პარფიუმერულ მაღაზიათა ქსელ „ლუტეციაშია“ ხელმისაწვდომი. პარფიუმერულ მაღაზიათა ქსელი „ლუტეცია“ მომხმარებელს 8 ნოემბერს, პეკინის 25 ნომერში მდებარე მაღაზიაში TOM FORD მომხმარებლის დღეს თავაზობს, სადაც ამავე ბრენდის სრულ სპექტრზე გავრცელდება -30% ფასდაკლება. TOM FORD-ის პროდუქტები გამოირჩევა ინგრედიენტების სიძვირფასით. ყველაზე წარმატებული დიზაინერის პირადი ლაბორატორიის მიერშექმნილი უნიკალური სუნამოები მუდამ ტრენდულია და მარადიულია. ერთ ერთი ყველაზე ცნობილი სუნამოს „შავი ორქიდეას“ BLACK ORCHID ინგრედიენტი თავად ტომ ფორდის გამოყვანილია და ისევე როგორც სხვა ტომ ფორდის სუნამოები ცნობილია თავისი მდგრადობით. TOM FORD-ის სუნამოები პარფიუმერულ მაღაზიათა ქსელმა „ლუტეცია“-მ ქართველ მომხმარებელს პირველად, 2007 წელს შესთავაზა. ამჟამად კი ქსელში წარმოდგენილია ორი TOM FORD – Signature და უფრო მაღალი TOM FORD Private Blend ხაზით. მათ შორის ლიმიტირებული გამოშვებებიც.   [post_title] => TOM FORD-ის ექსპერტი ლუტეციაში: დღეს პეკინის ფილიალში ფასდაკლებაა [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => tom-ford-is-eqsperti-luteciashi-dghes-pekinis-filialshi-fasdaklebaa [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-08 14:56:37 [post_modified_gmt] => 2017-11-08 10:56:37 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=185385 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 180273 [post_author] => 16 [post_date] => 2017-10-25 15:11:55 [post_date_gmt] => 2017-10-25 11:11:55 [post_content] => „საზოგადოება და ბანკებმა“ ცვლად საპროცენტო განაკვეთზე მიბმული სესხები მიმოიხილა. „2017 წლის 1 ოქტომბრის მდგომარეობით ცვლად საპროცენტო განაკვეთზე მიბმული 31523 სესხია გაცემული. მათი აბსოლუტური უმრავლესობა რეფინანსირების განაკვეთზეა მიბმული. შესაბამისად, მსესხებლებს საპროცენტო განაკვეთი არ შეეცვლებათ, რადგან საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი უცვლელად 7,0 პროცენტზე დატოვა. დღესდღეობით ცვლად საპროცენტო განაკვეთზე მიბმული 1491,9 მლნ ლარის მოცულობის სესხია გაცემული. 1 სექტემბრიდან 1 ოქტომბრამდე გაცემული სესხების რაოდენობა შემცირდა 969-ით, ხოლო მთლიანი პორტფელი - 1445,6 მილიონიდან 1491,9 მილიონ ლარამდე გაიზარდა. 31523 ხელშეკრულებიდან 14891 სამომხმარებლო სესხია. მოცულობა კი 195,3 მილიონი ლარი. ლარში გაცემული სამომხმარებლო სესხის საშუალო შეწონილმა საპროცენტო განაკვეთმა 1 ოქტომბრისთვის 14.4% შეადგინა“, - ნათქვამია „საზოგადოება და ბანკების“ მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში. ორგანიზაციის ინფორმაციით, რაოდენობრივად მეორე ადგილზეა იპოთეკური ტიპის სესხები. რეფინანსირების განაკვეთზე 1 ოქტომბრის მონაცემებით 10992 სესხია მიბმული, საშუალოდ 11%-ში. მთლიანი პორტფელი კი 453,5 მილიონი ლარია.
„3514 ხელშეკრულებაა გაფორმებული ბიზნეს სესხების გასაცემად. მთლიანი პორტფელი 799,69 მილიონი ლარია. აქედან მცირე და საშუალო ბიზნესის დასაფინანსებლად ბანკებმა 165,2 მილიონი ლარი გასცეს, საშუალოდ 12,9%-ში. ხოლო მსხვილი ბიზნესი კი 1 ოქტომბრის მონაცემებით 634,4 მილიონი ლარით დააკრედიტეს, საშუალო შეწონილ 11.4%-ში. ყველაზე მცირე რაოდენობით გაცემულია რეფინანსირების განაკვეთზე მიბმული ავტოსესხი. სულ 1 ოქტომბრის მონაცემებით 279 ხელშეკრულებაა გაფორმებული. 4620 ათასი ლარი ბანკებმა საშუალოდ 13,98%-ში გაასესხეს. ასევე გაცემულია 1847 ცვლად საპროცენტო განაკვეთზე მიბმული სესხი, რომელთა კონკრეტული მიზნობრიობა უცნობია. ამ სესხების მთლიანი მოცულობა 38,8 მილიონი ლარია. ცვლად საპროცენტო განაკვეთზე მიბმული სესხები 1 ოქტომბრის მდგომარეობით ლარში გაცემული მთლიანი საკრედიტო პორტფელის 17,7%-ია. მათ შორის ყველაზე მეტია ბიზნესსესხი, ხოლო ყველაზე დაბალი საპროცენტო განაკვეთი იპოთეკურ სესხებზეა. დღევანდელი მდგომარეობით, ინფლაციის მაჩვენებელი 6.2%-ია, რაც ინფლაციის მიზნობრივ მაჩვენებელზე მაღალია, თუმცა წლის ბოლომდე მოსალოდნელია ინფლაციის შემცირება. ჩვენი აზრით, ლარის ბოლოდროინდელი 2%-იანი გაუფასურების ეფექტი ინფლაციაზე არ იქნება მაღალი. გაცვლითი კურსის მცირე მერყეობის შემთხვევაში არ არის მოსალოდნელი მონეტარული პოლიტიკის გამკაცრება“, - ნათქვამია განცხადებაში.
„საზოგადოება და ბანკები“ მიიჩნევს, რომ ეკონომიკისათვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია, ლარის ფინანსური რესურსის არსებობა და გაცვლითი კურსის მცირე მერყეობამ არ უნდა შეზღუდოს ლარის ფინანსურ რესურსებზე ხელმისაწვდომობა. [post_title] => საზოგადოება და ბანკები: მსესხებლებს საპროცენტო განაკვეთი არ შეეცვლებათ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => sazogadoeba-da-bankebi-mseskheblebs-saprocento-ganakveti-ar-sheecvlebat [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-10-25 15:11:55 [post_modified_gmt] => 2017-10-25 11:11:55 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=180273 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 186652 [post_author] => 8 [post_date] => 2017-11-13 14:13:16 [post_date_gmt] => 2017-11-13 10:13:16 [post_content] => საქართველოში, ბოლო ერთი წლის განმავლობაში ფინანსური პირამიდებისგან მიყენებულმა ზარალმა 100 მილიონ ლარს მიაღწია. დაზარალდა დაახლოებით 4000 ადამიანი. კერძოდ, კომპანია „საქართველომ“ დააზარალა 2343 მოქალაქე და გაიფლანგა 81 მილიონი ლარი. კომპანია MFX Broker Georgia – 111 ადამიანი და 4.2 მილიონი ლარი. კომპანია ევროკრედიტი - დაუზუსტებელი ინფორმაციით ზარალის მოცულობა 3 მილიონ ლარს აჭარბებს. ამის შესახებ არასამთავრობო ორგანიზაცია საზოგადოება და ბანკების კვლევაშია ნათქვამი, რომელიც დღეს გამოქვეყნდა.  

რა სქემით მუშაობს ფინანსური პირამიდა

  კომპანიაში აცხადებენ, რომ გლობალიზაციის პირობებში, საფრთხისშემცველმა გარიგებებმა უფრო ხშირი ხასიათი მიიღო. იყიდება არა პროდუქტი, ან აქცია, არამედ გამდიდრების შანსი, რაც ინტერნეტ სივრცით ბევრად მარტივია. სქემა შემდეგია: დაინტერესებული პირი რეგისტრირდება კომპანიაში, იხდის საწევრო მოსაკრებელს ან დებს "ინვესტიციას". მომხმარებელი ვალდებულია წაახალისოს, აამაღლოს გვერდის ცნობადობა და რაც შეიძლება ბევრი სხვა "ინვესტორი" მოიზიდოს. მას ქსელის გაზრდის სანაცვლოდ ბონუსი ერიცხება - მოძიებული თანხის გარკვეული პროცენტი. "ხშირ შემთხვევაში ქსელური მარკეტინგი და ფინანსური პირამიდის თანხვედრაშია. მიზანი ორივე შემთხვევაში ფართო მასების დაინტერესება და ჩართვაა. ეს ყველაფერი კი სქემის ჩამოშლით სრულდება. რაც უფრო რთული სქემაა და ბევრ მომხმარებელს იზიდავს, მით უფრო იზრდება სქემის ხანგრძლივობა და საწყის ეტაპზე გაწევრიანებულმა მომხმარებლებმა შესაძლოა მიიღონ შემოსავალი, რომელიც მათ პირველად შენატანს აღემატება", – აცხადებენ კომპანიაში და მოკლედ იმ ნიშნებსაც ასახელებენ, რომლიც საქართველოში თაღლითურ კომპანიებს ახასიათებს:
  • აქტიური სარეკლამო მარკეტინგი და საბაზროზე მაღალი სარგებელი
  • დამალული/რთული ბიზნესმოდელი. აქცენტირება ყოველთვის კომპანიის წარმატებაზე და გაცემულ სახსრებზე ხდება.
  • საწევროს მცირე შენატანი და გამდიდრების მომხიბლველი შანსი.
 

მიზეზები

საქართველოში ფინანსური განათლების დაბალი დონე ერთ-ერთი ყველაზე აქტუალური პრობლემაა. ერთ-ერთი კვლევის თანახმად ზრდასრული ადამიანების მხოლოდ 30%-ია ამ მხრივ განათლებული – სწორედ ასე იწყება საზოგადოება და ბანკების მიერ გამოქვეყნებული კვლევა. სწორედ განათლების დაბალ დონეს უკავშირებს ორგანიზაცია, მომხმარებლების ამ სქემაში მარტივად გახვევის შესაძლებლობას. "საზოგადოება და ბანკების" ცნობით, მომხმარებელი პროდუქტის პირობას არ ეცნობა და ხშირად ხელს ისე აწერს ხელშეკრულებას.  

რეკომენდაციები

პირამიდული ბიზნესი კრიმინალიზებული არ არის. ორგანიზაცია კვლევის შედეგებიდან გამომდინარე გასცემს რეკომენდაციას, რომ ამ თაღლითური სქემის აღსაკვეთად საკანონმდებლო ჩარჩოს შემუშავებაა საჭირო. რეკომენდაციების ჩამონათვალშია ასევე:
  • მოსახლეობის აქტიური ინფორმირება საინვესტიციო საქმიანობასთან დაკავშირებული საფრთხეების შესახებ
  • სარისკო კომპანიების გამოვლენა და ზედამხედველობა
  • ბაზრის მუდმივი მონიტორინგი
  • კომპანიების საქმიანობაში თაღლითური მეთოდების დროული გამოვლენა
  • საკანონმდებლო ჩარჩოს შემუშავება და პირამიდული ბიზნესის კრიმინალიზება
 
*ორგანიზაციის მიერ ჩატარებულ კვლევას, ფინანსური პირამიდების შესახებ, რულად შეგიძლიათ გაეცნოთ ამ ფაილში.
  "ფორტუნა" ერთ-ერთ კომპანიაზე ადრეც წერდა, რომელიც სავარაუდოდ, ფინანსური პირამიდის სქემით მოქმედებს. იხილეთ სტატია: იოლი ფული სხვების მოტყუების ხარჯზე – Qnet-ის სქემა გაშიფრულია [post_title] => რა უნდა იცოდეთ, იმისთვის რომ ფინანსური პირამიდის ხაფანგში არ გაებათ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ra-unda-icodet-imistvis-rom-finansuri-piramidis-khafangshi-ar-gaebat [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-11-13 14:28:39 [post_modified_gmt] => 2017-11-13 10:28:39 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=186652 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 1453 [max_num_pages] => 485 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 10758bdc1776ba3c8f91667ea2d4ae44 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები