,,11 წელია ვმეგობრობთ, უცნაურად შემოვიდა თეონა ჩემს ცხოვრებაში" - ეკა ტოგონიძე და თეონა დოლენჯაშვილი ,,არტ-FM"-ში

გადაცემის ლაივი LIVE

1 ივნისს რადიო ,,ფორტუნას” და თათა სადრაძის გადაცემას ,,არტ-FM” მწერლები ეკა ტოგონიძე და თეონა დოლენჯაშვილი  სტუმრობდნენ, რომელთაც საკუთარ შემოქმედებასა და ბოლო ნამუშევრებზე ,,შინ-შენ” და ,,ჩიტი არ გამოფრინდება” ისაუბრეს.

– (თეონა დოლენჯაშვილი) მთავარი – მოტივაციაა, როცა შენი სათქმელი უამრავი ადამიანის სათქმელს ეხმიანება, როცა გინდა მოუთხრო მკითხველს ისტორიები, რომლებიც თითქოს შენია, მაგრამ სხვისთვისაც ნაცნობი და ახლობელია. რა თქმა უნდა, ძალიან სასიამოვნოა, როცა შენი ნამუშევარი ბესტსელერი ხდება, რადგან სწორედ ესაა ნებისმიერი მწერლის მიზანი. საკმაოდ რთულია ჟანრობრივ და თემატურ მრავალფეროვნებაში იმ თემის მოძიება, რომელიც ერთნაირად საინტერესო იქნება ავტორისთვისაც და მკითხველისთვისაც. ამასთანავე, მწერალი ყოველთვის ახალი და ორიგინალური უნდა იყოს, რადგან სხვა შემთხვევაში მისი შემოქმედება არ იქნება საინტერესო.

– (ეკა ტოგონიძე) მართალია, ზოგჯერ შენი სათქმელი პირდაპირ არ ეხმიანება მკითხველის აზრს, მის პოზიციას, მაგრამ ყოველთვის შეიძლება დააფიქრო იმ თემაზე, რომელზეც არასდროს უფიქრია ან მანამდე უმნიშვნელოდ ეჩვენებოდა. რა თქმა უნდა, გარკვეული თემები წლების წინ ტაბუდადებული იყო, თუმცა საზოგადოების ტრანსფორმაციასთან ერთად მათ მიმართაც შეიცვალა დამოკიდებულება, ამიტომ ის, რაზეც ადრე საუბარი არ შეიძლებოდა, დღეს განსხვავებულად აღიქმება და ბევრისთვის ძალიან საინტერესოა. სხვადასხვანაირად შეიძლება ისტორიის აგებაც, ზოგჯერ თემაა პრიორიტეტული, ზოგჯერ პერსონაჟი, რომელიც ან კონკრეტული ადამიანის პროტოტიპია, ან კრებითი სახე, მაგრამ ყოველთვის საუკეთესოდ ილუსტრირებს არჩეულ თემას.

– რას ნიშნავს თქვენთვის პოპულარობა და რამდენად მნიშვნელოვანია პრემიის მიღება?

– (თეონა დოლენჯაშვილი) რა თქმა უნდა, სასიამოვნოა, როცა შენი ნამუშევარი ფასდება, ჯილდოები და პრემიები კი, მკითხველის მიზიდვის საუკეთესო საშუალებაა, რადგან თანამედროვე ეპოქაში სწორედ ჯილდოა ხარისხის მანიშნებელი, ერთგვარი რეკლამა და პიარი. არანაკლებ მნიშვნელოვანია ფინანსური შემადგენელიც, რადგან ძალიან რთულია მწერლობით თავის რჩენა.

– მრავალრიცხოვანი პრემიებიდან რომელი მიგაჩნიათ ყველაზე მნიშვნელოვნად?

– (თეონა დოლენჯაშვილი) რა თქმა უნდა, ყველაზე პრესტიჟულად ლიტერატურული პრემია “საბა” ითვლება. ძალიან ბედნიერი ვიყავი, როცა ძლიერ კონკურენტებს ვძლიე და სწორედ “საბას” პრემია დავიმსახურე საუკეთესო რომანის ნომინაციაში, მით უფრო, რომ მამაკაცებს ვუწევდი კონკურენციას, ქალ მწერალს კი, დღემდე სკეპტიკურად უყურებენ არა მხოლოდ ჩვენს ქვეყანაში, არამედ მთელ მსოფლიოში.

– (ეკა ტოგონიძე) ხშირად მკითხველი სწორედ “საბას” ნომინანტთა შორტ-ლისტით ხელმძღვანელობს საინტერესო რომანის ძიებისას, ჯილდო კი, უმოკლესი გზაა მწერლისთვის მიიტანოს სათქმელი მკითხველამდე. ჩემთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი პირველი ჯილდო აღმოაჩნდა, რომელიც ერთი მოთხრობის კონკურსში მივიღე. სხვათა შორის, ტექსტებს ანონიმურად ვგზავნიდით, თეონას გარდა არავინ არ იცოდა რომ კონკურსში ვმონაწილეობდი და ძალიან მშვიდად ვიყავი, თუმცა არც მოლოდინი მქონდა, რომ სადებიუტო ნამუშევარი პრემიით დაფასდებოდა. ჩემთვის აღიარება არა მხოლოდ  მოტივაციად იქცა შემდგომი განვითარებისთვის, არამედ უზარმაზარი პასუხისმგებლობაც დამაკისრა.

– რამდენადაც ვიცი, დიდი ხნის მეგობრები ხართ. რას ნიშნავს თქვენთვის მეგობრობა?

– (ეკა ტოგონიძე) თითქმის 11 წელია ვმეგობრობთ. უცნაურად შემოვიდა თეონა ჩემს ცხოვრებაში, რადგან ჯერ შემიყვარდა და მხოლოდ შემდეგ გავიცანი. მის პირველ რომანს ,,მემფისს” “ალიონში” წამყვანად მუშაობისას გავეცანი და სწორედ მაშინ შევიყვარე, მერე კი, გადაცემაში მოვიწვიეთ. წარმოდგენა არ მქონდა, რას წარმოადგენდა, როგორ გამოიყურებოდა და როგორი ადამიანი იყო, ამიტომ ძალიან მინდოდა მისი გაცნობა.

– რამდენად დაემთხვა თქვენი წარმოდგენა რეალობას?

– საერთოდ ვერ წარმომედგინა როგორი იყო, თუმცა ასეთ ლამაზ ქალბატონს ნამდვილად არ ველოდი. გარეგნობაში პირველ რიგში მის სულიერებას და შინაგან სამყაროს ვგულისხმობ, რადგან სწორედ გარეგნობა განასახიერებს ადამიანს, როგორც პიროვნებას.  თეონა ძალიან გამბედავი ადამიანია, რომელიც ყოველთვის თავისუფლად თმობს საკუთარ კომფორტს იმ პრინციპებისა და ღირებულებების დასაცავად, რომლისაც სჯერა. ამასთანავე, თეონას პატიების და მტრების დამეგობრების საოცარი უნარი აქვს, სწრაფად ივიწყებს ყველა წყენას და არასდროს იტოვებს გულში. ვფიქრობ, მისნაირი მეგობარი, საუკეთესო საჩუქარია, რაც კი ცხოვრებამ შეიძლება გისახსოვროს.

– (თეონა დოლენჯაშვილი) ეკა საოცრად მოსიყვარულე და ემპათიური ადამიანია, რასაც მისი ნამუშევრებიც ადასტურებს. სწორედ ეკამ დაამკვიდრა ქართულ ლიტერატურაში სექსუალურ თუ სოციალურ უმცირესობათა პრობლემებზე მსჯელობა და თავად იქცა მათ უფლებადამცველად. სხვათა შორის, სწორედ ეკასთან მეგობრობით დაიწყო ახალი ეტაპი ჩემს შემოქმედებაში, რომელიც ძალიან ნაყოფიერი და წარმატებული აღმოჩნდა. მართალია, ხშირად ვკამათობთ, მაგრამ ფუნდამენტურ საკითხებში სრულად ვეთანხმებით ერთმანეთს, რადგან ზუსტად ერთნაირი ფასეულობები გვაქვს და ზუსტად ერთნაირად ვაზროვნებთ. პროგრესის მიუხედავად, თანამედროვე საზოგადოება მაინც კლიშეებით ცხოვრობს, ამიტომ ყოველთვის სკეპტიკურად უყურებს ლამაზი ქალის პროფესიულ წარმატებას. ამ მხრივ, ლიტერატურა სერიოზულ გამოწვევად იქცა ეკასთვის, რადგან მას სხვებზე ხშირად უწევს საკუთარი ინტელექტუალური თუ შემოქმედებითი შესაძლებლობების მტკიცება.

– რატომ გადაწყვიტეთ ბოლო ნამუშევრების თემად აფხაზეთის ომის არჩევა?

– (თეონა დოლენჯაშვილი) წიგნის წერა 2016 წელს დავიწყე, როცა თურქეთისა და სირიის საზღვარზე სირიელი დევნილების ბანაკი მოვინახულე და ომს თავდაღწეული ადამიანების საოცარი ისტორიები მოვისმინე. დაახლოებით 500 მეტრში ცეცხლწაკიდებული ალეპო იყო, ამიტომ აფეთქებების ხმა ჩვენამდეც აღწევდა. ზოგადად, ძალიან მძიმეა ომზე, სიკვდილზე წერა და სხვის ომზე მსჯელობა განსაკუთრებით  რთულია. მთავარ პერსონაჟად ფრანგული გამოცემის ქართველი ფოტორეპორტიორი – ახალგაზრდა გოგონა ვაქციე, რომელმაც 6 წლის ასაკში, ომის პერიოდში დატოვა სოხუმი, სირიის ომის ასახვისას კი, თითქოს საკუთარი ომი, ბავშვობა და დევნილობა გაახსენდა. ერთგვარი პარალელური თხრობის მეთოდს მივმართე და პრაქტიკულად ორი უ ხაზი გავაერთიანე. ძალიან მძიმე და ემოციური რომანი გამოვიდა. აფხაზეთის ომის თემა აირჩია ეკამ საკუთარი რომანისთვის და მართალია, განსხვავებულად მაგრამ ორივემ წარსულის გააზრება, გადაფასება და შეცდომების აღიარება ვცადეთ. ვფიქრობ, ამ შემთხვევაში მთავარი სიმართლის თქმის გამბედაობა იყო, ძალიან ბევრი შეცდომა დავუშვით ქართველებმა, მწერლის მოვალეობა კი, სწორედ საკუთარი ნაკლის აღიარებაა. ჩვენ გავბედეთ ტაბუდადებული თემების განხილვა და რეალობის ობიექტურად, შელამაზების გარეშე ასახვა.

– (ეკა ტოგონიძე) წარმოდგენა არ გვქონდა, რომ ერთ თემაზე ვწერდით, რადგან პირველად არ გავუზიარეთ ერთმანეთს საკუთარი გეგმები და იდეები. მხოლოდ დასრულებული რომანები გავცვალეთ და მაშინ აღმოვაჩინეთ, რომ თურმე ორივე აფხაზეთზე ვწერდით. ჩემს რომანში მეტწილად ომით მიღებული ტრავმებზეა საუბარი, რომლებიც მემკვიდრეობით გადაეცემა შთამომავლობას, მათ ვისაც საერთოდ არ უნახავს ომი. სწორედ ომგამოვლილი მამის მემკვიდრეა ჩემი მთავარი პერსონაჟი, რომელიც მიწისძვრის დროს არა შვილის გადარჩენაზე ფიქრობს, არამედ კომპიუტერს იღებს და მარტო გარბის სახლიდან. სწორედ ამ საკვანძო მომენტიდან იწყება კვლევა, თუ რა აიძულებს პერსონაჟს ასე მოქმედებას, რატომ ივიწყებს მამის მოვალეობას და რატომ ფიქრობს მხოლოდ საკუთარი თავის გადარჩენაზე.

მთავარი შეკითხვა, რომელსაც მუდმივად უსვამთ საკუთარ თავს?

– (ეკა ტოგონიძე) ხშირად მიჩნდება კითხვა – რამდენად მიმძიმებს ან მიმსუბუქებს ყოველდღიურ ყოფას ცოდნა, რომ ცხოვრება წარმავალია.

– (თეონა დოლეჯაშვილი) ჩემთვის მთავარი შეკითხვა – ადამიანის მისიაა, რა დანიშნულება აქვს მას წარმავალ ცხოვრებაში. როგორ შეიძლება მოერგოს რეალობას, იყოს თვითკმარი და გაამართლოს საკუთარი არსებობა.

– რას ელით მომავლისგან?

– (ეკა ტოგონიძე) მხოლოდ საუკეთესოს.

– (თეონა დოლეჯაშვილი) ვფიქრობ, მთავარი სიყვარულია. ქართველებს ძალიან გვჭირდება ერთობა, რადგან სხვაგვარად ძალიან გაგვიჭირდება მომავლის შენება.

გადაცემის ადუიოჩანაწერი