,,მოულოდნელად თავად ესპანეთის მეფე, ხუან-კარლოსი მოვიდა ჩემთან და ფოტოს გადაღება მოითხოვა" - ირმა ნიორაძე გადაცემაში ,,არტ-Fm"

გადაცემის ლაივი LIVE

2 მარტს რადიო „ფორტუნას“ და თათა სადრაძის გადაცემას „არტ-FM“ მსოფლიო ბალეტის ქართველი ვარსკვლავი, საბალეტო ფესტივალის „ვია, მაია!“ დამფუძნებელი ირმა ნიორაძე სტუმრობდა, რომელმაც პირად ცხოვრებასა და კარიერაზე ისაუბრა.

– ქალბატონო ირმა, ხელოვანთა არაჩვეულებრივ ოჯახში გაიზარდეთ. რა გახსენდებათ ყველაზე ტკბილად?

– პირველ რიგში, ხელოვნების სიყვარულს. ხუთი და მყავს და ხუთივემ ხელოვნების სხვადასხა სფეროს დაუკავშირა საკუთარი ცხოვრება. უფროსი და შესანიშნავად ფლობს არფის ინსტრუმენტს, მეორე ფორტეპიანოზე უკრავს, მესამეს – მეცოსოპრანო მზია ნიორაძეს კი, ყველა კარგად იცნობს. მანანამ ვახტანგ ჭაბუკიანის სასწავლებელი დაამთავრა და მეც სწორედ მისი გავლენით ჩავაბარე ამავე სასწავლებელში, ყველაზე უმცროსი კი, მართალია ქორეოგრაფიულ სასწავლებელში სწავლობდა, მაგრამ საბოლოოდ ფრანგული ენა აირჩია და ამჟამად პეტერბურგში ხელმძღვანელობს ქართული ცეკვების ანსამბლს ,,საქართველოს”. მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა დების მუსიკოსობამ, რადგან მშვენიერი მუსიკის მოსმენით ჩემი შემოქმედებაც ბევრად მრავალფეროვანი ხდება.

– ყველაზე დიდი წვლილი ვის მიუძღვის თქვენს განვითარებაში?

– რა თქმა უნდა, დედას. 1990 წელს, ამერიკაში ძალიან საერთაშორისო საბალეტო კონკურსი გაიმართა, რომელშიც 160 კონკურსანტი მონაწილეობდა, სწორედ ამ კონკურსზე მოვიპოვე ლაურეატის წოდება.  მთელი 9 თვე ვემზადებოდი, რადგან უზარმაზარ პასუხისმგებლობას ვგრძნობდი. სწორედ დედამ განავითარა ჩემში შრომისუნარიანობა. ყოველთვის ზუსტად იცოდა ჩემი გადატვირთული გრაფიკი და სახლში მისულს არა მხოლოდ დიეტური პროდუქტით მომზადებულ კერძებს, არამედ უზარმაზარ სითბოს და სიყვარულს მახვედრებდა. დედა ყოველთვის ჩემს გვერდით იყო და მხარს მიჭერდა, რაც დღესაც ძალიან მნიშვნელოვანია ჩემთვის. აქვე მინდა ვისარგებლო შემთხვევით და 3 მარტი მივულოცო ყველა დედას, ვუსურვო მათ დღეგრძელობა, ჯანმრთელობა, ბევრი სიხარული და ბედნიერება.

– ყოველთვის ფორმაში ხართ და არაჩვეულებრივად გამოიყურებით. მომიყევით, რა არის თქვეი სილამაზის საიდუმლო?

– რა თქმა უნდა, სხვების მსგავსად, ჩემთვისაც ძალიან სასიამოვნოა კომპლიმენტების მიღება, თუმცა განსაკუთრებული საიდუმლო ნამდვილად არ მაქვს. ვფიქრობ, ყველაფერი სწორი კვების, რეჟიმის და გარკვეულწილად გენეტიკის დამსახურებაა.

– რამდენ საათს ვარჯიშობთ დღეში?

– ყველაფერი პერსონაჟზეა დამოკიდებული. სულ ცოტა ხნის წინ გენიალური კომპოზიტორის ასტორ პიაცოლას მუსიკაზე დადგმული ახალი საბალეტო ქორეოგრაფია შევისწავლე, რომელზეც მთელი თვე ვიმუშავე. ძალიან საინტერესო პერიოდი იყო, ზოგჯერ ისე მიტაცებდა რეპეტიციები, საერთოდ ვერ ვგრძნობდი დროს. ზოგადად, ძალიან რთულია ახალი პერსონაჟის გაცნობა და უცნობი ქორეოგრაფიის საკუთარ თავზე მორგება. ყველაზე რთული სწორედ საჭირო ფორმის მონახვაა და ამიტომ ვართ სულ ძიებაში. ბალეტის სამყაროს წარმომადგენლებს გამოთქმაც კი გვაქვს, „თუ ყველაფერი გტკივა, ე.ი. ცოცხალი ხარ“, ვგულისხომ გადაღლილობისგან კუნთებისა და სხეულის ტკივილს. რაც ზუსტად ასახავს ჩვენი მუშაობის პროცესს. მართალია, უცნაურად ჟღერს, მაგრამ ამ დაღლილობის დიდი ხნით შენარჩუნებას ვისურვებდი, რათა მაქსიმალური სიამოვნება მივანიჭო მაყურებელს.

– სად გეგმავთ ნომრის წარდგენას?

– ნომერი დიდი ხნის წინ ჩავიფიქრე, რადგან ყოველთვის მინდოდა განსაკუთრებული საჩუქარი გამეკეთებინა ჩვენი პატრიარქისთვის, ამიტომ ძალიან გამიხარდა, როცა არაჩვეულებრივ გადაცემაში „ავტოგრაფში“ მიმიწვიეს. სწორედ ჩემს საყვარელ გადაჩემაში შევასრულებ ნომერს პირველად „მომაკვდავი გედის“ ცნობილ ცეკვასთან ერთად.

– არაჩვეულებრივი მეუღლე გყავთ.  როგორც ვიცი, თქვენი სიყვარულის ისტორია მრავალი წლის წინ დაიწყო პეტერბურგში და დღემდე გრძელდება. თქვენი აზრით, რა არის მთავარი ძლიერი, სტაბილური ოჯახის შესანარჩუნებლად?

– ალბათ ურთიერთგაგება და პატივისცემა, დიდ მნიშვნელობას ვანიჭებ ერთგულებასაც. რა თქმა უნდა, კარგია თავისუფლება და დამოუკიდებლობა, მაგრამ ურთიერთობაში სწორედ ერთგულება მიმაჩნია ყველაზე ფასეულად.

– როგორი დედაა ირმა ნიორაძე?

– არაერთხელ მითქვამს, რომ ჩემი ვაჟი უფლის ჯილდო და უზარმაზარი საჩუქარია ჩემთვის. ნამდვილად არ ვიცი, როგორი დედა ვარ. ალბათ ზომიერად მკაცრი. მართალია, ვერ ვიტყვი, რომ აბსოლუტურად უკომპრომისო ვარ, მაგრამ ვთვლი, რომ ყრმას პირველ რიგში დისციპლინა სჭირდება. ნათქვამია, „შვილი მტრად გაზარდე და მოყვარედ გამოგადგებაო“. მართლაც ძალიან რთულია შვილის აღზრდა. 2008 წელს, ომის შემდეგ, როცა პეტერბურგი დავტოვე, ილია ჯერ ლონდონის სასწავლებელში გადავიყვანე, ორი წლის შემდეგ კი, საფრანგეთში გადავედით და მანაც იქ გააგრძელა სწავლა. ძალიან დავიტვირთე, რადგან არა მხოლოდ საკუთარ საქმეს ვაკეთებდი, არამედ ილიასთვის ვასრულებდი ერთდროულად დედის, მასწავლებლის, მძღოლის და კეთილი ანგელოზის ფუნქციას, რომელიც ყველაფრის გაკონტროლებას ასწრებდა. ფიზიკურადაც და ემოციურადაც რთული 10 წელი გამოვიარე, თუმცა არაფერს ვნანობ, რადგან ვფიქრობ, სწორედ ესაა დედის მოვალეობა. ადრე ილია რეჟისორობაზე ოცნებობდა, ძალიან კარგად აითვისა სიმღერა, ახლა კი, მსახიობობა უნდა. ამჟამად ყაზახეთშია, მართალია, თვითონ არაფერს ამბობს, რდგან არ უყვარს წინასწარ აფიშირება, მაგრამ მის საიდუმლოს გავამხელ და ვიტყვი, რომ ქართულ-ყაზახურ ფილმში მიიწვიეს მთავარ როლზე.

– რომელ სპექტაკლს გამოარჩევდით და რატომ?

– ძალიან დიდი ბედნიერებაა, თუ კლასიკურ რეპერტუარში „გედების ტბა“, „მძინარე მზეთუნახავი“ და „ჟიზელი“ გაქვს, რადგან სწორედ ამ დადგმებით ფასდება მოცეკვავის ოსტატობა. საყვარელ, ყველაზე ფასეულ სპექტაკლებს შორის „გედების ტბას“ გამოვყოფდი, რადგან როგორც ყველა ზღაპარში აქაც სიკეთე იმარჯვებს, ამასთანავე, სპექტაკლში დუალისტური პერსონაჟია, ამიტომ ერთი ბალერინა ასრულებს ორ როლს. სწორედ გარდასახვა იქცა ჩემთვის ყველაზე საინტერესოდ, არა მხოლოდ ტექნიკურად, რადგან ტექნიკა ვარჯიშით და დაუღალავი შრომით იხვეწება, არამედ პიროვნულად, რადგან ძალიან მაინტერესებდა თავად პერსონაჟი, რომელიც ერთის მხრივ აბსოლუტურ სიკეთეს, მეორეს მხრივ – ბოროტებას განასახიერებს. ამავდროულად დავძენდი, ამ ბალეტში საშემსრულებლო ოსტატობას ძალიან დიდ მნიშვნელობას ვანიჭებ. ძალიან მიყვარს სპექტაკლი „ცეცხლოვანი ჩიტი“. სხვათა შორის, მადრიდში ჩვენს დადგმას ესპანეთის მეფე, თავად ხუან-კარლოსი ესწრებოდა. სპექტაკლის დასრულების შემდეგ მთელი დასი სცენაზე გავედით. სხვებისგან განსხვავებით, მე მანამდე გამოცვლა და გრიმის მოშორება მოვასწარი, ამიტომ ჩვეული სამოსით აღმოვჩნდი სცენაზე, სადაც სამფო ოჯახითვის გათვალისწინებულ დისტანციაზე ვიდექით. მოულოდნელად თავად ხუან-კარლოსი მოვიდა ჩემთან, ხელი მომკიდა, სცენის ცენტრში გამიყვანა და ჩემთან ერთად ფოტოს გადაღება მოითხოვა. როგორც აღმოჩნდა, თავიდან, საბალეტო კაბისა და გრიმის გარეშე ვერ მიცნო, უკითხია, ,,ცეცხლოვანი ჩიტი” სად არისო და სწორედ ჩემზე მიანიშნეს.

 

– არ შემიძლია არ ავღნიშნო საბალეტო ფესტივალი, რომელიც თქვენ დააფუძნეთ.

– ძალიან სასიამოვნო და სასიხარულოა, რომ საფრანგეთში ფესტივალის, უდიდესი მოცეკვავის მაია პლისეცკაიას სახელობის პრემისს დაფუძნების უფლება მივიღე. ფესტივალს „ვივა მაია!“ ჰქვია და პლისეცკაიას ხსოვნას ეძღვნება. 5 წელი ვიმუშავე, თუმცა მონდომებამ გაამართლა და დაუღალავი შრომაც ერთი-ორად ანაზღაურდა, რადგან ძალიან პრესტიჟულ ღონისძიებად ითვლება ბალეტის სამყაროში და იმავე დარბაზში იმართება, სადაც ყოველ წელს ცნობილი კანის კინოფესტივალი ეწყობა. ჩემი შემოქმედებითი მოღვაწეობიდან არ შემიძლია არ ავღნიშნო ,,მონაკოს საბალეტო დასის” პედაგოგობა, ნიჭი პედაგოგობის აღმოვაჩინე ჩემს თავში და ახლაც ვმუშაობ ,,მონაკოს სამეფო საბალეტო დასის” მიწვეულ პედაგოგად თეატრში.

 

– ძალიან რთულია პანდემიის პირობებში რაიმეზე საუბარი, მაგრამ მაინც საინტერესოა, რა გეგმები გაქვთ სამომავლოდ?

– მართლაც ძალიან მძიმე პერიოდია. მინდა ვისარგებლო შემთხვევით და ყველა ხელოვანს ჯანმრთელობა, წარმატება და შემოქმედებითი ბედნიერება ვუსურვო.  რაც შეეხება ჩემს გეგმებს, ერთ კვირაში საფრანგეთში გავემგზავრები და მონაკოს სამეფო დასთან გავაგრძელებ მუშაობას. შევუდგები ფესტივალის სამზადისს, წინ დიდი გეგმები მაქვს. იმედია მალე ყველა ნორმალურ ცხოვრებას დავუბრუნდებით.

გადაცემის აუდიოჩანაწერი