საფრანგეთში 2026 წლის 1 იანვრიდან აიკრძალა იმ პროდუქციის გაყიდვა, რომელიც შეიცავს sogenannte „მარადიულ დამაბინძურებლებს“ – PFAS-ის ჯგუფის ქიმიკატებს. შეზღუდვა ეხება როგორც დეკორატიულ კოსმეტიკას, ისე წყალგაუმტარ ტანსაცმელსა და ფეხსაცმელს.
ახალი რეგულაციების მიხედვით, მაღაზიებში აღარ გაიყიდება წყალგამძლე ტუში, ტონალური კრემები, პომადა, თვალის კონტური, ასევე საწვიმარი ქურთუკები, ტურისტული ფეხსაცმელი და სხვა წყალგამძლე ტანსაცმელი, თუ ისინი PFAS-ს შეიცავს.
PFAS – ეს დაახლოებით 10 000-მდე ქიმიური ნივთიერების ჯგუფია, რომელიც წარმოებაში ჯერ კიდევ 1940-იანი წლებიდან გამოიყენება. მათი მთავარი პრობლემა ისაა, რომ გარემოში პრაქტიკულად არ იშლება და ათასობით წლის განმავლობაში ნარჩუნდება. მეცნიერების თქმით, ეს ქიმიკატები უკვე აღმოჩენილია პლანეტის ყველაზე შორეულ წერტილებშიც – ევერესტის მწვერვალიდან დაწყებული, ღრმა ოკეანეებში მცხოვრები ცხოველების ორგანიზმებით დასრულებული.
სპეციალისტები PFAS-ს უკავშირებენ ონკოლოგიურ დაავადებებს, ჰორმონალური ბალანსის დარღვევას და იმუნური სისტემის სერიოზულ პრობლემებს, რის გამოც მათი გამოყენება სულ უფრო მეტ ქვეყანაში ხვდება შეზღუდვის ქვეშ.
საფრანგეთში აკრძალვა არ გავრცელდება იმ პროდუქტებზე, რომლებიც ქვეყანაში 2026 წლის 1 იანვრამდე იქნა შემოტანილი, მათი გაყიდვა კიდევ 12 თვის განმავლობაში იქნება ნებადართული.
მთავრობის გეგმის მიხედვით, 2030 წლიდან აკრძალვა გაფართოვდება და შეეხება ყველანაირ ტექსტილის მასალას PFAS-ის შემცველობით, მათ შორის ავეჯისა და ავტომობილების სავარძლების წარმოებაში გამოყენებულ ქსოვილებს.
საკითხი აქტიურად განიხილება ევროკავშირის დონეზეც. ევროკომისია წელს გეგმავს PFAS-ის ფართომასშტაბიან აკრძალვაზე მსჯელობას ყოველდღიური მოხმარების პროდუქტებში – ტანსაცმელში, საკვების შეფუთვაში (მაგალითად, პიცის ყუთებში) და სხვა ნივთებში.
