ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიების საგანგაშო სტატისტიკა – თბილისში გერმანელი პროფესორი დრალე ჩამოდის

პოპულარული

ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიების საგანგაშო სტატისტიკა – თბილისში გერმანელი პროფესორი დრალე ჩამოდის

გადაცემა ”სტუმრად ექიმთან” ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიებს მიეძღვნა. ცნობილია, რომ მკერდისა და საშვილოსნოს კიბოს შემდეგ,ფარისბერი ჯირკვლის კიბო სტატისტიკურად მესამე ადგილს იკავებს. ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგია ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ენდოკრინოლოგიური პათოლოგიაა და ჯანდაცვის საერთაშორისო ორგანიზაციის კლასიფიკაციით, მეორე ადგილზეა დიაბეტის შემდეგ, რომლითაც წელიწადში 65 მლნ. ადამიანი ავადდება. გადაცემაში სტუმრად იმყოფებოდნენ ქირურგი ონკოლოგი, ქირურგი ენდოკრინოლოგი, მედიცინის აკადემიური დოქტორი ედიშერ სიხარულიძე და ჟურნალისტი, ჯანდაცვის პოლიტიკის სპეციალისტი თამუნა გოგოლაძე. გადაცემიდან ცნობილი გახდა, რომ 2017 წლის 27,28,29 აპრილს, ავერსის კლინიკას პროფესიული ვიზიტით ეწვევა მსოფლიოში ცნობილი, ევროპის ენდოკრინულ ქირურგთა ასოციაციის თავჯდომარე, ქ. ესენის საუნივერსიტეტო კლინიკის პროფესორი, ენდოკრინული ქირურგიის მიმართულების ხელმძღვანელი პროფესორი ჰენინგ დრალე.

ბატონო ედიშერ, რა არის ის აუცილებელი რამ, რაც უნდა ვიცოდეთ ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს შესახებ?

ფარისებრი ჯირკვლის კიბო მესამე ადგილზეაძუძუს კიბოსა და საშვილოსნოს კიბოს შემდეგ. პაციენტმა უნდა იცოდეს, როგორ მოიქცეს, მნიშვნელოვანია დროული დიაგნოსტიკა. ამიერკავკასიის რეალობაში ”ავერსის კლინიკა”არის ერთადერთი სპეცილიზირებული დაწესებულება, სადაც ერთ სივრცეში ხდება,როგორც დიაგნოსტიკა, ისე მკურნალობის სრული სპექტრი. პირველი ეტაპი არის ფარისებრი ჯირკვლის კვანძოვანი წარმონაქმნის ბიოფსია. ტერმინი ”კვანძი” გულისხმობს რამდენიმე პათოლოგიას და ყოველი წარმონაქმნი, რა თქმა უნდა, ოპერაციულ ჩარევას არ საჭიროებს. ციტოლოგიური დასკვნის შემდეგ, როდესაც პაციენტს დაუდგინდება, რომ აქვს კიბო, უნდა მოხდეს დიფერენცირება. დაბალდიფერენცირებული სიმსივნეა ის მიზეზი, რომელიც ჰენინგ დრალეს საქართველოში ჩამოყვანას უკავშირდება. მსოფლიოში რამდენიმე კლინიკაა, სადაც ამ დაავადების მკურნალობა ხდება, თავად პროფესორი დრალე არის იმ მეთოდის ავტორი, რომელიც დღეისათვის სულ რამდენიმე ქვეყანაშია დანერგილი და გერმანიასთან, საფრანგეთთან,   ისრაელთანინგლისთან და აშშ-სთან ერთად, არის საქართველოც. ეს ადამიანი გვეხმარება იმ სკოლის ჩამოყალიბებაში, რომელიც ხარისხობრივად სხვა მედიცინას ჩაუყრის საფუძველს და აქ მხოლოდ ფარისებრი ჯირკვალზე არ არის საუბარი. მეთოდის უნიკალურობა შემდეგშია: ერთი კოსმეტოლოგიურად დამზოგველი განაკვეთით ხდება 2-3 ოპერაციის თავიდან არიდება.

თამუნა, ვიცი რომ თქვენ გაქვთ ისტორიათუ როგორ დაუკავშირდით პროფესორ ჰენინგდრალეს...

ენდოკრინულ ონკოლოგიაში ჩვენ ვთქვით ახალი სიტყვა და ამას საფუძვლად ჩემი პირადი ცხოვრების ერთი ისტორია უდევს და შევეცდები მოკლედ მოგიყვეთ.

2015 წელს ჩემს მეუღლეს დაბალდიფერენცირებული ფარისებრი ჯირკვლის ავ თვისებიანი სიმსივნე, კერძოდ მედულური კარცინომა დაუდგინეს, რომელიც მსოფლიო მოსახლეობის მხოლოდ 4%-ში გვხდება. ბატონმა ედიშერმა ”ავერსის კლინიკაში” პირველი ოპერაცია წარმატებით ჩაატარა, თუმცა საჭირო გახდა მეორე ოპერაციაც, რაც ორმხრივი ლიმფოდისექციის ჩატარებას მოითხოვდა. გამომდინარე იქიდან, რომ საქართველოში ამ ტიპის ოპერაციები, რასაც პროფესორი დრალე ატარებს, მანამდე არ ჩატარებულა, ინფორმაციის მოპოვება საერთაშორისო მასშტაბით დავიწყე. ამაში ჩემი პროფესიული გამოცდილება დამეხმარა, რადგან წლების განმავლობაში სამედიცინო ჟურნალისტიკაში ვმუშაობდი. დამჭირდა წელიწადნახევარი იმისათვის, რომ მეპოვა ის ადამიანი, რომელიც შეძლებდა ჩვენთვის კონკრეტული მიმართულება მოეცა.შევისწავლე მისი ბიოგრაფია, ნაშრომები და მივიღე გადაწყვეტილება, ჩემი მეუღლე გამგზავრებულიყო გერმანიაში. ჩვენ ყველა კითხვაზე მივიღეთ პასუხი და გამიჩნდა იდეა, რომ საქართველოში ჩამოგვეტანა ოპერაცია. ძალიან დიდი ძალისხმევის შედეგად, წელიწადნახევრის შემდეგ, მოხდა ასეთი სასწაული და პროფესორი დრალე დაგვთანხმდა საქართველოში ჩამოსულიყო ოპერაციის გასაკეთებლად.

აღსანიშნავია, რომ ის მხოლოდ ერთი პაციენტის გამო ჩამოვიდა საქართველოში. 2016 წლის 22 ივლისს ბატონ ედიშერთან ერთად ჩატარდა ოპერაცია. არჩევანი ”ავერსის კლინიკაზე”ედიშერ სიხარულიძის პერსონიდან და იმ მატერიალურ-ტექნიკური ბაზიდან გამომდინარე გაკეთდა. ამ ფაქტს დიდი გამოხმაურება მოყვა, ჩემს ტელეფონზე უამრავი ზარი ხორციელდება და გაგრძელდა პროფესორთან ჩვენი ურთიერთობა. ის შეყვარებულია საქართველოზე და მზად არის დაგვიდგეს გვერდით და დაიგეგმოს სხვა ტიპის ოპერაციებიც, რომლებიც აქამდე საქართველოში არ ტარდება. პროფესორი დრალე ძალიან დიდსიტყვას იტყვის საქართველოში.

ბატონო ედიშერ, როგორი იყო თქვენი პირველი შეხვედრა?

ის, რომ დრალე ჩამოდიოდა საქართველოში დაუჯერებელი იყო, ის არც ერთ პოსტსაბჭოთა ქვეყანაში ნამყოფი არ არის. პირველი შეხვედრიდან დღემდე შთაბეჭდილების ქვეშ ვარ. მუშაობა ექიმთან, რომელიც ქმნის ისტორიას, მუდმივად რაიმე ახლის სწავლაა. ყოველი ოპერაცია აღმოჩენაა, მიუხედავად იმისა, რომ ჩემი ცხოვრების 20 წელი ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიებს მივუძღვენი და მიუხედავად იმისა, რომ მიმუშავია ბევრ ძლიერ სპეციალისტთან, ჰენინგ დრალე სხვა სამყაროა. პროფესორი დრალე ამბობს, რომ დაგვეხმარება ხარისხობრივად მაღალი დონის მედიცინის დამკვიდრებაში. ეს მხოლოდ მისი დიდი ადამიანობით აიხსენება.

თამუნა, მოკლედ რომ მოგვიყეთ პროფესორ ჰენინგ დრალეს შესახებ?

პროფესორ დრალეს ბიოგრაფია იმდენად საინტერესოა, რომ ერთი გადაცემა არ გვეყოფა… ის დიდი მეცნიერია, აქვს 800-ზე მეტი სამეცნიერო პუბლიკაცია  და ნაშრომი. ის არის უამრავი საერთაშორისო ჟურნალის რედაქტორი, თანარედაქტორი, დრალე არის ყველა თანამედროვე გაიდლაინის ავტორი ან თანაავტორი, არის ყველაზე ორიგინალური მომხსენებელი, აქვს უამრავი ჯილდო. ძალიან დიდი ხნის განმავლობაში იყო ჰალეს საუნივერსიტეტო კლინიკის ენდოკრინული მიმართულების ხელმძღვანელი და სულ რაღაც ერთი წელია რაც გადავიდა ესენში და ამჟამად ხელმძღვანელობს ორ საუნივერსიტეტო კლინიკას, ერთს მთლიანად, მეორე კლინიკაში კი ენდოკრინული მიმართულების ხელმძღვანელია. მოგზაურობს მთელს მსოფლიოში, ძალიან აქტიური ადამიანია.

ბატონო ედიშერ, თავად ტერმინიფარისებრი ჯირკვლის კიბო უკვე არასასიამოვნოდ ჟღერს და იწვევს შიშს… რა ტიპის ოპერაციები ტარდება თქვენთან? 

მიუხედავად იმისა, რომ ოპერაციები რამდენიმე წელია ტარდება, ინფორმაციული ვაკუუმი საზოგადოებაში მაინც არის. გამოვყოფ: ვატარებთ მცირე ინვაზიურ ქირურგიას, როდესაც განაკვეთის გარეშე, ექოსკოპიის კონტროლის ქვეშ შესაძლებელია შევიყვანოთ პრეპარატი. პროცედურა ამბულატორიულად, ანესთეზიის გარეშე ტარდება და პაციენტი არ საჭიროებს პოსტოპერაციულად ჰორმონალურ შენაცვლებით თერაპიას. ეს ტარდება მხოლოდ ფარისებრი ჯირკვლის ცისტისა და სითხოვანი კომპონენტის სიჭარბის დროს. ასევე, ”ავერსის კლინიკაში”ტარდება ტრანსაქსიალური თიროიდექტომია, როდესაც განაკვეთი კეთდება არა კისრის მიდამოში, არამედ იღლიის ფოსოში. ხდება კანის აშრევება და ენდოსკოპიური მანიპულაციით შევდივართ კისრის წინა ზედაპირზე. კონტროლი ხდება მონიტორზე, რაც საშუალებას გვაძლევს, მნიშვნელოვანი ანატომიური წარმონაქმნების დაზიანება თავიდან ავირიდოთ. ამცირებს ისეთ შესაძლო გართულებებს, როგორიც არის ხმის დაკარგვა, ტემბრის შეცვლა, სუნთქვის გაძნელება და ა.შ. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ადამიანებისთვის, ვისაც პროფესიულად ხმა სჭირდება. უნდა აღინიშნოს, რომ პროფესორმა დრალემ ”ავერსის კლინიკაზე” არჩევანი ტექნიკურ-მატერიალური ბაზის გამო გააკეთა. 2014 წლიდან, საქართველოში პირველები ვატარებთ ოპერაციას ფარისებრი ჯირკვალზე, პარათიროიდურ ჯირკვალზე ინტრაოპერაციული ნერვის მონიტორის საშუალებით. ეს აპარატი გვეხმარება, მოვახდინოთ ოპერაციის მსვლელობის დროს შებრუნებული ნერვის ვიზუალიზაცია და აქედან გამომდინარე მისი ტრამვატიზაცია ავირიდოთ.

ბოლო 1000 ოპერაცია ”ავერსის კლინიკაში”გართულების გარეშე ჩატარდა, სწორედ იმ ტექნიკის საშუალებით, რასაც ჩვენ ვიყენებთ. მე ვერ ვხედავ იმის საჭიროებას, რომ საქართველოს მოქალაქეები სხვა ქვეყანაში წავიდნენ სამკურნალოდ, პირიქით, მეზობელი ქვეყნებიდან ჩვენთან მოდიან სამკურნალოდ.

თამუნა, თქვენ ერთგვარი კომუნიკატორი ხართ პროფესორ დრალესა და პაციენტებს შორისრა სახის ოპერაციებს ჩაატარებს პროფესორი დრალე და ასწრებენ თუ არა მსურველები პროფესორის სამი დღიანი ვიზიტის ფარგლებში მასთან მოხვედრას?

ნამდვილად, ძალიან ბევრი ზარი შემოდის ჩემს ტელეფონზე. ძალიან რთულია, როდესაც დრო შეზღუდული გვაქვს, ყველა მსურველი მასთან მოვახვედროთ, არიან ადამიანები, რომლებსაც არ აქვთ რთული მდგომარეობა, მაგრამ მაინც სურთ კონსულტაცია. ასეთ პაციენტებს ვუხსნით, რომ ვცდილობთ პროფესორ დრალესთან ის ადამიანები მოვახვედროთ, ვისაც მართლა სჭირდება. ეს უკვე მეოთხე ვიზიტია, რომელსაც მე ვხელმძღვანელობ. დაგეგმილია რამდენიმე ონკოლოგიური ოპერაცია.

ბატონო ედიშერ, არსებობს თუ არა ერთგვარი პრევენციის საშუალებაჩვენ გადაცემის დასაწყისში აღვნიშნეთ, რომ სტატისტიკა საგანგაშოარა არის ასეთი სტატისტიკის მიზეზი?

აქ არის რამდენიმე ფაქტორი: ეკოლოგია, გენეტიკური განწყობა, სტრესი, ვირუსები და ა.შ. ყველაზე მნიშვნელოვანია დროული დიაგნოსტიკა. ეს არის პირველი ნაბიჯი… სამწუხაროდ არ არსებობს პროფილაქტიკა. დღეისათვის საქართველოში ძალიან ბევრ კლინიკაში ტარდება ასპირაციული ბიოფსია, თუმცა პრობლემა თავად ციტოლოგებშია, რადგან იყო კარგი ციტოლოგი,განსაკუთრებული ნიჭია. როგორც არსებობს აბსოლუტური სმენა, ასეთივე პარალელი შეგვიძლია გავავლოთ, რადგან ციტოლოგიური სურათის აღქმას დიდი პროფესიონალიზმი სჭირდება.

ტერმინი ბიოფსია საზოგადოებაში ასევე უსიამოვნო განწყობას იწვევს, ყველა შემთხვევაში საჭიროა თუ არა მისი ჩატარება?

ბიოფსიას, ისევე როგორც სხვა დიაგნოსტიკურ საშუალებას, თავისი ჩვენება აქვს. თუკი რადიოლოგი სათანადო გამოცდილებით ხედავს, რომ არის წარმონაქმნი, შეიძლება მიიჩნიოს საჭიროდ ასპირაციული ბიოფსიის ჩატარება. აბსოლუტური კრიტერიუმი არ არსებობს, თუ როდის და რომელი წარმონაქმიდან უნდა იქნეს აღებული მასალა. დაავადების დიაგნოსტიკა და მკურნალობა სასურველია სპეციალიზირებულ კლინიკებში ხდებოდეს.

როგორია ოპერაციის შემდეგ პაციენტების მდგომარეობა?

”ავერსის კლინიკაში” ასევე არის ბირთვული მედიცინის ცენტრი, სადაც ოპერაციის შემდეგ პაციენტს უტარდება რადიაქტიული იოდითმკურნალობის კურსიც. რამდენიმე წლის წინ ამ პროცედურებისთვის საქართველოს მოქალაქეები სხვა ქვეყნებში მიემგზავრებოდნენ. ჩვენთან ფარისებრი ჯირკვლის მკურნალობა ხდება კომპლექსურად. დიაგნოსტიკის საწყისი ეტაპი არის ფარისებრი ჯირკვლის ექოსკოპია. თუკი არსებობსრისკ ფაქტორები, შეუძლიათ პაციენტებს ჩაიტარონ ულტრაბგერითი კვლევა და ყველა კითხვაზე მიიღებენ პასუხს. ხშირად პაციენტები შემთხვევევით გებულობენ, რომ აქვთ პრობლემა, რადგან ფარისებრი ჯირკვლის კიბოს ტკივილის სიმპტომები არ აქვს.

თამუნა, თქვენ გაქვთ გეგმა, რომ პროფესორი დრალე დიდი ხნით დატოვოთ საქართველოში...

დიახ, ვფიქრობ ამ საკითხზე, ხელთ მაქვს შეთავაზება ბიზნეს გეგმისთვის, რომელიც ექვს ეტაპს მოიცავს, სადაც გათვალისწინებულია ყველა კვლევა საქართველოსა და ამიერ კავკასიის მასშტაბით. მოიცავს სტატისტიკურ მონაცემებს, თუ რა სამუშაოები უნდა ჩატარდეს იმისათვის, რომ ინვესტორს ბიზნეს ინეტერესი გაუჩნდეს. ვფიქრობ, ძალიან საინტერესო იქნება ამ თემაზე მუშაობა. გამომდინარე იქიდან, რომ მოთხოვნა ძალიან დიდია, იმედი მაქვს გამოჩნდება ადამიანი, რომელიც კარგად დაინახავს პროფესორ ჰენინგ დრალეს შესაძლებლობებს და გვექნება ენდოკრინული პროფილური ცენტრი, სადაც ერთ სივრცეში მოხდება ყველა დაავადების მკურნალობა. ჩემს იდეასა და საქმეს ბოლომდე გავუძღვები.

ბატონო ედიშერ, როგორია თქვენი სამომავლო გეგმები?

ჩვენი გეგმაა არა მარტო ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიების სპექტრის მკურნალობა, არამედ ჩვენ ვმუშაობთ პარათიროიდულ ჯირკვლებზე. წარმატებით ჩატარდა რამდენიმე ოპერაცია თირკმელს ზედა ჯირკვალზე, ვგეგმავთ ენდოსკოპიურად ვაწარმოოთ თირკმელზედა ჯირკვლის ამოკვეთა. გვინდა შეიქმნას სკოლა, სადაც გაიზრდებიან თაობები და შეძლებენ პროფესიონალურად დიაგნოსტირებასა და მკურნალობას.

ექსკლუზივი /

|

20 აპრილი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => edisher-sikharulidze
                                    [2] => tamuna-gogoladze
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 123992
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => edisher-sikharulidze
                                    [2] => tamuna-gogoladze
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 123992
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 10720
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => edisher-sikharulidze
                                    [2] => tamuna-gogoladze
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => edisher-sikharulidze
                                    [2] => tamuna-gogoladze
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (123992) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (15075,10720,15076)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 122629
                    [post_author] => 4
                    [post_date] => 2017-04-13 17:30:32
                    [post_date_gmt] => 2017-04-13 13:30:32
                    [post_content] => გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ ორსულობის მართვის აუცილებელ კომპონენტს, რადიოლოგიურ კვლევას მიეძღვნა. საჭირო და აუცილებელი ვიზიტები რადიოლოგთან, რა ინფორმაციას გვაძლევს 3D და 4D კვლევები, აუცილებელია თუ არა გენეტიკური ტესტები, რა ვადაზე ხდება სქესის დადგეგნა და რა არის საკეისრო კვეთის პირდაპირი ჩვენება ორსულებში –  ამ და სხვა საინტერესო თემებზე სტუდიაში საზოგადოებრივი ჯანდაცვის დოქტორმა, ექიმმა-რადიოლოგმა გენრიეტა გაგოშიძემ ისაუბრა.

რეალურად, რამდენი ვიზიტია საჭირო ორსულობისას ექიმ რადიოლოგთან და აუცილებელია თუ არა ვიზიტი მაშინ, თუკი ორსულობა ჯერ არ არის, მაგრამ დგას დღის წესრიგში? 

პირველი ვიზიტი აუცილებელია მენსტრუალური ციკლის 6-7 დღის გადაცდენის ვადაზე, ანუ როდესაც უნდა დავადგინოთ სად არის ორსულობა ლოკალიზებული, არის საშვილოსნოს ღრუში, თუ არის მილში ან სადმე ატიპიურ ადგილზე. ამის შემდეგ არის სახელმწიფოს მიერ დადგენილი ოთხი აუცილებელი ვიზიტი, რომელიც უფასოა და ვიზიტების ეს რაოდენობა ფიზიოლოგიური ორსულისთვის აბსოლუტურად საკმარისია. თუმცა, ბევრი დედა ოთხი ვიზიტით არ კმაყოფილდება და ახორციელებს 6-8 და მეტ ვიზიტსაც. ორსულობის დადგენის შემდეგ პირველი ვიზიტი ხორციელდება 11-დან 14 კვირამდე, შემდეგ არის 18-დან 22 კვირამდე, 30 კვირაზე და თუკი სამეანო თვალსაზრისით ექიმს დასჭირდება, ბოლო ვიზიტი 36 კვირაზე ხორციელდება.

ექიმ რადიოლოგთან პირველი ვიზიტი ახსენეთ, როდის უნდა ისმინებოდეს გულის ცემა და არსებობს თუ არა ინდივიდუალური თავისებურებები?

შეიძლება კონკრეტულ შემთხვევაში იყოს გვიანი ჩასახვა და ამიტომ ამ საკითხის იგნორირება არაფრით არ შეიძლება - ემბრიონი ცოცხალია, ჩვენ კიდევ არაპროგრესირებად ორსულობას ვწერთ. რადგან ოვულაცია გათვალისწინებულია მეთოთხმეტე დღეს, არ ნიშნავს, რომ ყველა ქალს ოვულაცია მეთოთხმეტე დღეს აქვს. ამიტომ, როდესაც ვაკეთებ ფოლიკულის მონიტორინგს, ოვულაციის დღეებს სულ სხვადასხვა პერიოდში ვხედავ. რაც შეეხება ორსულობამდე კვლევას, ეს არის მოსამზადებელი პერიოდი. პროფილაქტიკა უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე როდესაც რაიმე პათოლოგია შედგება. ორსულობის დაგეგმვა იმდენად მნიშვნელოვანი საკითხია, რომ შეგიძლიათ ამ თემაზე ცალკე სპეციალისტი მოიწვიოთ და მთელი გადაცემა დაუთმოთ.

თქვენმა პაციენტებმა კარგად იციან, როგორ გამოიყურება მათი პატარა....

აპარატურებს შორის გასნხვავება ნამდვილად არის, არის 3D და 4D აპარატურა. რას ნიშნავს ეს. 3D აპარატურა არის მოცულობითი გამოსახულება, ხოლო 4D კი ნიშნავს, რომ მოცულობითი გამოსახულება კონკრეტულ მომენტს ასახავს. აპარატურის საშუალებით ხდება ურთულესი დაავადებებისა და პათოლოგიების დიაგნოსტირება. არა მგონია თბილისში სადმე წინა თაობის აპარატები იყოს შემორჩენილი.

გვსმენია, რომ ხშირი ვიზიტით შეიძლება ვავნოთ ნაყოფს, იქნებ განგვიმარტოთ, რატომ ფიქრობენ ასე?

კვლევა აბსოლუტურად უსაფრთხოა, ეს დამტკიცებულია. თუ პაცინტს არ სჭირდება, ჩემი აზრით, ზედმეტად ექოსკოპიური კვლევის ჩატარება სასურველი არ არის. როდესაც ორსულს აქვს შფოთვის სინდრომი, ვერ ისვენებს, აინტერესებს როგორ არის მისი შვილი, ამ დროს ეს მდგომარეობა უფრო მეტ ზიანს აყენებს მას, ვიდრე რადიოლოგიური კვლევა.



აისახება თუ არა სტრესი რადილოგიური კვლევისას? 

განწყობა ოსრულობისას აუცილებლად ახდენს გავლენას. არავინ თქვას, რომ სტრესი ნაყოფზე გავლენას არ ახდენს. გამოიყოფა ჰორმონები, რომლებიც იწვევენ შფოთვას,  ამიტომ აუცილებელია ვაკონტროლოთ პაციენტის მდგომარეობა. უმჯობესია, ორსულმა მიმართოს ექიმს და არ ებრძოლოს თავად.

კისრის ნაკეცი - რეალურად რა ინფორმაციას გვაძლევს რიგით მეორე ვიზიტი რადიოლოგთან?

არის სპეციალური ცხრილი, რომელიც მოგვიწოდებს, როგორი უნდა იყოს ნორმა და ნორმის ზემოთ ან ქვემოთ მიღებული შედეგი უკვე საფრთხილოა და საჭიროებს დამატებით კვლევებს. რატომ მაინცდამაინც 12 კვირაზე? იმიტომ, რომ მხოლოდ ამ ვადაზეა კისრის ნაკეცის სიგანის განსაზღვრა ინფორმატიული, ამავე ვადაზე უნდა გაიზომოს ცხვირის ძვალიც, თუმცა, ამ შემთხვევაში გასათვალისწინებელია ნაციონალური კუთვნილებაც.

გენეტიკურ ტესტებზე ვისაუბროთ...

გენეტიკური ტესტები ორჯერადად კეთდება და ნორმის ზედა ზღვარზე აცდენა ან ქვედა ჩამოცდენა ექიმისა და პაციენტის შფოთვას იწვევს, ხომ არ გვაქვს საქმე რაიმე პათოლოგიასთან. ორმაგი და სამმაგი ტესტები არ არის 100%-იანი გარანტი ჯანმრთელი, ან არაჯანმრთელი ბავშვისა. ნერვული მომენტი ორსულს უფრო მეტ ზიანს მიაყენებს. თუკი ექიმი ჩათვლის საჭიროდ, უნდა გაკეთდეს ამიოცენტეზი რაც 100%-იანი გარანტია იმისა, რომ ნაყოფს არ აქვს რაიმე ქრომოსომული პათოლოგია.

არსებობს თუ არა ასაკობრივი ზღვარი, როდესაც რეკომენდებულია ყველა ამ ტესტის ჩატარება?

ყველასთვის ეს აუცილებელი არ არის, მინდა გითხრათ, რომ მხოლოდ მათთვის არის რეკომენდებული, ვისაც დატვირთული ანამნეზი აქვს. ასევე მათთვის, ვისაც აქვს დიდი ასაკი, ან პატარა ასაკი.
ბევრისთვის სიახლეა, რომ როგორც დიდი, ისე პატარა ასაკი არის ერთ-ერთი ფაქტორი იმისა, რომ იმატებს გენეტიკური პათოლოგიები - 17 წელს ქვემოთ და 35 წლის ზემოთ.
ტესტები აუცილებლად უნდა გაკეთდეს და ვიმოქმედოთ პასუხების მიხედვით. შეუძლია თუ არა ორსულს დაორსულებამდე ხელი შეუწყოს ორგანიზმს, რომ აირიდოს თავიდან პათოლოგიები? აუცილებელია ვიზიტი გინეკოლოგთან, რომელიც დაგეგმავს ორსულობას, მისცემს სპეციალურ მედიკამენტებს, დაუწესებს კვების რეჟიმს და ა.შ. ძალიან მნიშვნელოვანია, რა განწყობა აქვს ორგანიზმს მაშინ, როდესაც ხდება კვერცხუჯრედისა და სპერმატოზოიდის შერწყმა. რას ნიშნავს ჭარბი წყლებისა და წყლების სიმცირის მდგომრეობა? ჭარბწყლიანობაც და მცირეწყლიანობაც არის იმის გამოვლინება, თუ რა ხდება ნაყოფის ირგვლივ. ჭარბწყლიანობა შეიძლება გამოწვეული იყოს საჭმლის მომნელებელი სისტემის გენეტიკური პათოლოგიებით. მაგალითად საყლაპავის ატრიზიის დროს დარღვეულია წყლის ყლაპვა, რაც ჭარბწყლიანობას იწვევს. რაც შეეხება მცირეწყლიანობას, მასაც მრავალი მიზეზი შეიძლება ჰქონდეს, ეს ძალიან საშიშია. ორივე მდგომარეობა შეიძლება შეჭიდული იყოს განვითარების თანდაყოლილ მანკებთან. თუკი ეს გამოირიცხა, შეიძლება უწყინარი ინფექციის შედეგი იყოს, მაგალითად გაციება, ჰერპეს ვირუსი და ა.შ. ორსულები ამ დროს ნუ შეშინდებიან, რომ მაინცდამაინც გენეტიკურ პათოლოგიასთან აქვთ საქმე. ხდება წყლის შეწოვაც და გამოყოფაც, ანუ ცვალებადია პროცესი. რადიოლოგიაში არსებობს დამატებითი კვლევებიც... ფერადი დოპლერი დღეს ფართოდ გამოიყენება, რადგან ვაკვირდებით, რა სიჩქარით მიეწოდება დედისგან სისხლი ნაყოფს. კეთდება 22 კვირის ვადიდან, თუმცა, უფრო მეტად ინფორმატიული არის 30 კვირის შემდეგ. რამდენჯერმეა სასურველი მისი ჩატარება. დოპლერის საშუალებით კრიტიკულ მდგომარეობაში ჩავარდნილი არაერთი ნაყოფი გადარჩენილა. დოპლერული მონაცემების სწორი ინტერპრეტაცია ძალიან მნიშვნელოვანია. კარგად მიმდინარე ორსულობისას, როდესაც გვაქვს გრიპის შემთხვევა, ან რაიმე სხვა ინფექციური დაავადება, ამ დროს თუ არის სასურველი რადიოლოგიური კვლევა? შეიძლება ამ დროს სურათი ცუდისკენ შეიცვალოს, არ არის საჭირო მწვავე ფაზაში მისვლა რადიოლოგთან, როდესაც ალაგდება ყველა სიმპტომი, სწორედ შემდეგ არის საჭირო რადიოლოგიური კვლევის ჩატარება. შველა შესაძლებელია იმუნიტეტის ამაღლებით და ბევრი სხვა საშუალებით. ხშირად გვესმის ტერმინი ტონუსი, არის თუ არა ეს პათოლოგიური მდგომარეობა და არის თუ არა პირდაპირი ჩვენება იმისა, რომ ორსული იმყოფებოდეს სახლში? ჩვენს ქვეყანაში ტონუსის ჰიპერდიაგნოსტიკას აქვს ადგილი, ეს ჩვენი რადიოლოგიური სამსახურის სუსტი წერტილია. ტონუსის გარეშე კუნთი არ არსებობს, თუ ადამიანი ცოცხალია, მაშინ კუნთი აუცილებლად ტონუსშია. მომატებული ტონუსი არ ნიშნავს ნაადრევ მშობიარობას. თუ თქვენ დაგიფიქსირდათ ჰიპერ ტონუსი, შეიძლება 10 წუთში ნორმა ტონუსი დაგიფიქსირდეთ. დამოკლებული ყელის სიგრძე, არის თუ არა ეს პირდაპირი ჩვენება ნაადრევი მშობიარობისა? იმიტომაც ვადგენთ ყელის სიგრძეს, რომ არ მოხდეს ნაადრევი მშობიარობა და პრაქტიკაში მიღებული ყველა საშუალებით ვეცადოთ მივიყვანოთ ორსულობა ბოლომდე. პლაცენტის წინამდებარეობა - არის თუ არა კიდევ უფრო ხშირად რადიოლოგთან ვიზიტი საჭირო? პლაცენტის წინ მდებარეობა ადვილი არ არის, შეიძლება ბევრი გართულება გამოიწვიოს. პლაცენტის წინ მდებარეობის დროს ორსულმა გინეკოლოგის ყველა რეკომენდაცია უნდა გაითვალისწინოს. უფრო მეტად მოსვენებულ მდგომარეობაში უნდა იყოს, ვიდრე ჩვეულებრივად არაწინმდებარეობით ორსული. ელემენტარულმა ფიზიკურმა დატვირთვამ შეიძლება განაპირობოს სისხლდენა და შესაბამისად ნაადრევი მშობიარობა. ძალიან მნიშვნელოვანია სქესის თემა, რამდენად ეთანხმებით მოსაზრებას, რომ გვიან ვადაზე უთხრათ ორსულს ნაყოფის სქესი? სქესის დიაგნოსტიკა პირადად ჩემთვის შესაძლებლია 12 კვირამდე. ეს ერთი მხრივ ძალიან კარგია, რადგან ადრეულ ვადაზე ხდება დიაგნოსტიკა, მეორე მხრივ კი აქვს უარყოფითი მხარეც, რომ შემდეგ არ მოხდეს ორსულობის შეწყვეტა სქესის გამო. მე პირადად მიმაჩნია, რომ სქესის თქმა ამ ვადაზე პრობლემას არ გადაჭრის, ჩემი აზრით საჭიროა მოსახლეობის შეგნების ამაღლება.
ადამიანს უნდა ესმოდეს, რომ 12 კვირის ორსულობის ვადაზე ნაყოფი არის ადამიანი, პიროვნება, მას თითის ანაბეჭდიც კი აქვს და მისი სიცოცხლის შეწყვეტა არის ვანდალური აქტი.
აკრძალვას ყოველთვის კანონის დარღვევა მოყვება. არ იტყვის ერთი, ორი რადიოლოგი, მაგრამ იტყვის მესამე. არის თუ არა შესაძლებელი სქესის დაგეგმვა? სქესის დაგეგმვა შესაძლებელია ხელოვნური განაყოფიერებისას, ეს რეალურია. ბებიების მიერ რაღაც საშუალებებით სქესის გამოთვლა ადამიანების გამოგონილია და რეალობასთან კავშირში არ არის. რა დროს არის საკეისრო კვეთა პირდაპირი ჩვენება? ნაყოფი შეიძლება ნებისმიერ მომენტში შემოტრიალდეს, ის ცოცხალი არსებაა. თუკი 30 კვირის შემდეგ ნაყოფი არის მენჯით წინ მდებარეობით, ორსულს ვუნიშნავთ მონიტორინგს და არა საკეისრო კვეთას. ძალიან ხშირად, ნაყოფი შემოტრიალებულა და თავით წინ მდებარეობა დაფიქსირებულა. 38 კვირის ვადაზე უნდა გაკეთდეს ბოლო რადიოლოგიური კვლევა და ნაყოფის წონისა და დედის მენჯის ზომების გათვალისწინებით დაიგეგმოს საკეისრო კვეთა. ხშირია პრაქტიკაში ჩივილი, როდესაც ნაყოფი წონით ან ჩამორჩება, ან უსწრებს ვადას... აუცილებელია მუდმივი მონიტორინგი როგორც ჭარბი, ისე მცირე წონის დროს, თუმცა გასათვალისწინებელია ინდივიდუალური თავისებურებები, დასაშვებია ორი კვირის დისონანსი. ორი კვირით მეტი ცდომილებისას კი სხვა ფაქტორების გაკონტროლებაც უნდა მოხდეს. ვიზიტი მშობიარობის შემდეგ– რამდენ ხანში უნდა მივიდეს ქალი ექიმთან? ჩვენს ქვეყანაში ეს აუცილებელი არ არის, თუმცა 40 დღის შემდეგ სასურველია გინეკოლოგთან და რადიოლოგთან ვიზიტი იმის გასარკვევად, თუ რა მდგომარეობაშია საშვილოსნო. გაიხსნა გაგუას კლინიკის ახალი შენობა, რა შეიცვალა? ნამდვილად არაჩვეულებრივი, თანამედროვე შენობაა, აღჭურვილია უახლესი ტექნიკით, მისი არქიტექტურული განლაგება კი ისეთია, რომ ყველა ნორმას აკმაყოფილებს. ყველაზე მნიშვნელოვანი ის არის, რომ შენობა ადაპტირებულია შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/04/stumrad-ekimtan.mp3"][/audio] [post_title] => შესაძლებელია თუ არა ორსულობამდე სქესის დადგენა და როდის ინიშნება საკეისრო კვეთა [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => shesadzlebelia-tu-ara-orsulobamde-sqesis-dadgena-da-rodis-inishneba-sakeisro-kveta [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-04-24 15:45:05 [post_modified_gmt] => 2017-04-24 11:45:05 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=122629 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 120707 [post_author] => 4 [post_date] => 2017-04-06 16:32:29 [post_date_gmt] => 2017-04-06 12:32:29 [post_content] => თანამედროვე მედიცინის ერთ-ერთი მიღწევა, რომელსაც საოფისე გინეკოლოგია ჰქვია, განვითარებას იწყებს საქართველოშიც, ეს კი დიდი ბრიტანეთის უმაღლესი რანგის კლინიცისტის, სამეფო კოლეჯის წევრის, მეან გინეკოლოგის აპოლონ მესხის დამსახურებაა, რომელთან კონსულტაციაზე მისვლაც ვაკეში,  ”ჟორდანიას კლინიკაშია” შესაძლებელი. ჩვენი დღევანდელი სტუმარი 24  წლის განმავლობაში დიდი ბრიტანეთში საქმიანობდა და ცოტა ხნის წინ დაბრუნდა საქართველოში. გადაცემას ”სტუმრად ექიმთან” სწორედ აპოლონ მესხი ესტუმრა და ბევრ საინტერესო თემაზე ისაუბრა. საქმიანობდით დიდ ბრიტანეთში, რატომ გადაწყვიტეთ დაბრუნება და რატომ შეაჩერეთ არჩევანი ”ჟორდანიას კლინიკაზე”? ინგლისში წავედი იმიტომ, რომ მქონდა მიზანი, მინდოდა გავზრდილიყავი პროფესიულად და ჩამოვყალიბებულიყავი საერთაშორისო სტანდარტის ექიმად, მსურდა მქონოდა საშუალება მემუშავა უცხოელ კოლეგებთან. ამ 24 წლის განმავლობაში, რაც დიდ ბრიტანეთში გავატარე, ეს ყველაფერი გავაკეთე, მოხდა ისე, რომ ცხოვრებამ ყველაფერი შემისრულა. ამასობაში ჩემი შვილები დამოუკიდებლები გახდნენ, სახლიდან წავიდნენ და მე და ჩემს მეუღლეს გვქონდა არჩევანის თავისუფლება, სად და როგორ გვეცხოვრა. ამიტომ გადავწყვიტეთ ჩვენს სამშობლოში დავბრუნებულიყავით. ამასთან მქონდა სურვილი ჩემს მიერ შეძენილი ცოდნა გამეზიარებინა საქართველოში. რაც შეეხება „ჟორდანიას კლინიკას”, ჩემმა ნაცნობებმა შემახვედრეს სხვადასხვა ადამიანებს, თუმცა, ჟორდანიას ინსტიტუტს ჰქონდა ის თვისებები, რაც მე მინდოდა. იყო არჩევანი დიდ და პატარა სტაციონარს შორის,  შესაბამისად ავირჩიე ვაკის კლინიკა და დავიწყე პაციენტების მიღება. რამდენად ჰგავს და განსხვავდება ქართული გამოცდილება ევროპულისგან? ჩვენ მაინც ჩამოვრჩებით დასავლეთ ევროპას, ეს რა საკვირველია დამოკიდებულია რა ასპქეტს შევადარებთ კონკრეტულად. საქართველოში ბოლო 24 წლის განმავლობაში მედიცინამ უზარმაზარი განვითარება განიცადა, რადგან მე ვიცოდი, რა ხდებოდა ჩემს წასვლამდე. გულგასატეხი ნამდვილად არ არის, დინამიკა გვიჩვენებს, რომ შეგვიძლია განვითარება სწრაფი ტემპით, ადვილია საზღვარგარეთ მოგზაურობა, თუ ახალგაზრდას სურვილი აქვს, შეუძლია განათლება საზღვარგარეთ მიიღოს და გამოცდილება საქართველოში ჩამოიტანოს. რომელია საუკეთესო ასაკი შვილოსნობისთვის, საქართველოში ძალიან ბევრი გასხვავებული მოსაზრება ამ საკითხთან დაკავშირებით... 40 წელს გადაცილებული ორსულობა ძალიან ხშირია, ეს განაპირობა არა იმან, რომ ბიოლოგიურად უკეთესი დროა, არამედ ცხოვრების რეალობამ. ადამიანი ცდილობს ჰქონდეს სახლი, სამსახური და ამიტომ გვიანდება ორსულობა.
20-დან 35 წლამდე ქალი არის ბიოლოგიურად მომწიფებული იმისათვის, რომ დაორსულდეს და გასწიოს დედობა. 27-28 წლის ასაკში ყველაზე მინიმალური გართულებებია ორსულობის თვალსაზრისით. 32 წლის ასაკიდან ფერტილობა დაღმასვლას იწყებს, ძნელია დაორსულობა, ხშირია ნაყოფის ანომალიები, ორსულობის მოშლა, ნაადრევი მშობიარობა, ჩვენებები საკეისრო კვეთისათვის. საუკეთესო პერიოდი არის 28 წლის ასაკში, პლიუს-მინუს 3-4 წელი.
სწორედ აქედან გამომდინარე უნდა დაგეგმოს ადამიანმა თავისი ცხოვრება. პარტნიორებთან ორსულობის მიღწევა მამაკაცებსაც უჭირთ - 40 წლის კაცისთვის, სულ რომ 20 წლის მეუღლე ყავდეს, ორჯერ მეტი დროა საჭირო დაორსულებისთვის. „იდეალური“ პერიოდია 25-დან 32 წლამდე. ხშირია ყოფით ცხოვრებაში ტერმინი ჰორმონალური დისბალანსი, რეალურად მართლა ასეთი ხშირია ასეთი დიაგნოზი? დისბალანსი ფარდობითი გაგებაა, რადგან ჰორმონების პროპორცია ერთმანეთთან მუდმივად იცვლება და დამოკიდებულია ასაკზე, ჯანმრთელობის საერთო მდგომარეობასა  და სხვადასხვა ფაქტორზე. დისბალანსი არასწორი ტერმინია ჩემი თვალსაზრისით. რაც შეეხება ჰორმონების დარღვევას, ეს ნამდვილად ხდება და ამის გამოა, რომ ან ორსულობა გვიანდება, ან შენარჩუნება რთულდება. ჰორმონონების გარკვეული პროპორციები გარკვეულ მდგომარეობაში დიაგნოსტიკური თვალსაზრისით ნამდვილად გვეხმარება დასახული სამედიცინო მიზნის მიღწევაში. კლიმაქსის შესახებ ქართველი ექიმებისა  და პაციენტების მოსაზრება ასევე განსხვავებულია, რეალურად საჭიროა თუ არა ამ პერიოდის გახანგრძლივება მედიკამენტებით, თუ უნდა დაველოდოთ ბიოლოგიურ საათს? ძალიან საინტერესო კითხვაა, ამ კითხვაზე, მთელი 24 წლის განმავლობაში, რაც ბრიტანეთში გავატარე, პასუხები მუდმივად იცვლებოდა და 24 წლის წინანდელი და დღევანდელი მოსაზრება ერთმანეთისგან ისე განსხვავდება, როგორც ცა და დედამიწა. ის, რასაც თქვენ კლიმაქტერულ პერიოდს  უწოდებთ, უმჯობესია მენოპაუზად მოვიხსენიოთ. მენოპაუზა უკანასკნელ მენსტრუაციას ნიშნავს, რომლის შემდეგაც მენსტრუაცია წყდება, ხოლო კლიმაქტერული პერიოდი ნიშნავს იმ ცვლილებებს, რაც ხდება იმ პერიოდში – რადიკალურასდ სწრაფად იცვლება ჰორმონალური ფონი.
მენოპაუზა საშუალოდ 52 წლის ასაკში დგება, იწყება საკვერცხეში, ჰიპოფიზსა და ჰიპოთალამუსში ჰორმონალური ცვლილებები, რომელიც საშვილოსნოში, სარძევე ჯირკვლებსა და ასე შემდეგ მეორად ცვლილებებს აღძრავენ. ამ ცვლილებებს თან ახლავს მრავლობითი გარდაქმნები ყველა სამიზნე ორგანოში, მაგალითად ძილის დარღვევა, კონცენტრაციის უნარის დაკარგვა, მეხსიერების გაუარესება, დარღვეული აქვს სქესობრივი ფუნქცია, იწყება თმის ცვენა, ხშირია შარდის შეუკავებლობა, იწყება ცვლილებები ძვლებთან და სახსრებთან მიმართებაში და ა.შ. წამყვანი სიმპტომი ქალბატონებისთვის არის ორგანიზმის ზედაპირზე, კანში ტემპერატურის მკვეთრი ცვლილება, რაც შეხურების შეგრძნებას და ოფლიანობას იწვევს, ეს იმდენად შემაწუხებელია, რომ ადამიანში ხშირად სუიციდალურ ფიქრებს აღძრავს.
სწორედ აქედან გამომდინარე დაიწყო ფიქრი იმაზე, ღირს თუ არა ამ მდგომარეობასთან შებრძოლება. ბევრი რამ იცადა ამ ხნის მანძილზე როგორც პროფილაქტიკური, ისე მკურნალობის თვალსაზრისით, მაგრამ რეალურად ყველაზე ეფექტური გზა აღმოჩნდა ჰორმონჩანაცვლებითი თერაპია. ეს არის ჯგუფი პრეპარატებისა, რომლებიც იძლევა კონტროლს ფუნქციების უმრავლესობაზე. მედიკამენტების ცდებმა აჩვენა, რომ არის რისკი გაზარდონ საშვილოსნოს, ან სარძევე ჯირკვლის სიმსივნის ალბათობა. მათი ხმარება განსაკუთრებული სიფრთხილით არის საჭირო, ისინი ეხმარებიან ადამიანებს ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებაში, მაგრამ მოუმზადებელი ექიმის მიერ არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება მათი დანიშვნა. რამდენად ჰგავს და განსხვავდება ორსულობის მართვის პრაქტიკა ჩვენთან და ევროპაში? განსხვავება მნიშვნელოვანია, რადგან სამსახური საერთოდ სხვანაირად არის აწყობილი, იქ სამუშაოების დიდ ნაწილს ბებიაქალები, ან ტრენინგში მყოფი ახალგაზრდა ექიმები ასრულებენ. მეანგინეკოლოგს ნორმალურ ორსულობასთან პრაქტიკულად შეხება არ აქვს, რადგან ყველაფერს ან უმცროსი მეანები მართავენ, ან ბებიაქალები.
ბრიტანეთში ვიზიტების რაოდენობა შეზღუდული არ იყო და ხშირად ორსულობაში 10-12 ვიზიტი ხორციელდებოდა, შემდეგ პრაქტიკამ აჩვენა, რომ ამდენი ვიზიტი საჭირო არ იყო, შემცირდა და 6-8 ვიზიტამდე ჩამოვიდა.
ბებიაქალებს ორსულები უფრო ხშირად ნახულობენ. შეიძლება დანიშნულება ორსულს მისცეს ექიმმა, მაგრამ მონიტორინგი განახორციელოს ან უმცროსმა ექიმმა, ან ბებიაქალმა. საქართველოს პრაქტიკაში როგორც ვიცი, არის ოთხი ფიქსირებული ვიზიტი, დანარჩენი კი საჭიროების მიხედვით. ჩემი აზრით, საჭიროა ვიზიტების გაორმაგება და ამის გარდა თითოეული ორსულის მდგომარეობის შესაბამისად უნდა მოხდეს ვიზიტების დაგეგვმა. 6-8 ვიზიტზე ნაკლები კი არ უნდა იყოს. თქვენი აზრით რა სიხშირით არის აუცილებელი რადიოლოგიური კვლევის ჩატარება? კვლევა არანაირ საფრთხეს არ წარმოადგენს, ამიტომ შეზღუდვა არ გვაქვს, მაგრამ ამავე დროს ისიც ვიცით, რომ ზედმეტად ხშირად რადიოლოგიური გამოკვლევების გაკეთება ზოგჯერ უსაფუძვლო ეჭვის გაჩენას, განმეორებით გამოკვლევას, ან ჩარევას იწვევს, რომელსაც შეიძლება გართულება მოყვეს.
არის სტანდარტები, რომელიც აუცილებლად უნდა დაიცვას ორსულმა –  8-9 კვირამდე გაკეთებული კვლევა, გვაძლევს საშუალებას ზუსტად განვსაზღვროთ ნაყოფის გესტაციური ასაკი. ეს საშუალებას გვაძლევს ზუსტად დავგეგმოთ ორსულობაში ყველა საჭირო კვლევა, თუ საჭიროა გავითვალისწინოთ სამშობიარო მოქმედების აღძვრა და ა.შ. შემდეგი რადიოლოგიური კვლევა უნდა ჩატარდეს 13 კვირის ვადაზე, რომ მოხდეს ნაყოფის კისრის ნაოჭის სისქის გაზომვა და გაკეთდეს სკრინინგი დაუნის სინდრომზე, ასევე 19 კვირის ასაკში უნდა შემოწმდეს ანომალიების ჩამოყალიბება, თუ მოხდა ისე, რომ ნაყოფი არ არის ნორმალურად ჩამოყალიბებული და მშობლები გადაწყვეტენ, რომ ორსულობა შეჩერდეს, 20 კვირამდე ორსულობის შეწყვეტა უფრო მარტივია დედისთვის.
ამის შემდეგ ექოსკოპიის გაკეთება ორსულობის მდგომარეობაზეა დამოკიდებული, მაგალითად პლაცენტის წინ მდებარეობა, ან ტყუპი ნაყოფი, ან გადატანილი რამდენიმე საკეისრო კვეთა, ასეთ დროს რამდენჯერმე უნდა გაკეთდეს ექოსკოპია. არის შემთხვევები, როდესაც ორსულობა ყოველგვარი გართულების გარეშე მიმდინარეობს და სასურველია მშობიარობამდე 1-2 ექოსკოპიის გაკეთება, რომ ვიცოდეთ ნაყოფის წონა, პლაცენტის მდებარეობა იმისთვის, რომ დაიგეგმოს მშობიარობა. მინდა გკითხოთ ფოლიუმის მჟავაზე, რომელსაც საქართველოში იღებს ყველა ორსული და ასევე ძალიან ხშირია პროგესტერონის ჯგუფის პრეპარატების დანიშვნა, რომელიც პირველ ტრიმესტრში ამცირებს მოშლის რისკს, რამდენად ხშირია მათი დანიშვნის პრაქტიკა ევროპაში? ფოლიუმის მჟავას ბევრი სასიკეთო თვისება აქვს. ვიცით, რომ ამცირებს ნაყოფში ანომალიების, მოგვიანებით მცირე წონის მქონე ნაყოფების რაოდენობასა და ორსულობაში სხვადასხვა გართულებების რაოდენობას.  ფოლიუმის მჟავას დამსახურებულად აქვს მოპოვებული თავისი როლი.
რაც შეეხება ბოლო დროს გავრცელებულ კვლევას, თითქოს ფოლიუმის მჟავა ზრდის აუტისტური სპექტრის დაავადებების რისკს  - კვლევა ჩატარდა განსაკუთრებული სიღარიბის პირობებში მცხოვრებ დედებში, იქ ნამდვილად იყო ფოლიუმის მჟავის მაღალი დონე და ჰყავდათ აუტისტური სპექტრის აშლილობის მქონე შვილები.
ამავე დროს, ისიც ფაქტია, რომ იყო უამრავი გაუთვალისწინებელი რამ, რომელიც ჯერ თავად ავტორებმაც ვერ შეაფასეს, აქედან გამომდინარი, ისინი არანაირი დასკვნისა  და რეკომენდაციის გაკეთებას არ ჩქარობენ. ამ ეტაპზე, ყველა გაიდლაინში, რომელიც დღეს მსოფლიოში ფუნქციონირებს, ფოლიუმის მჟავა გამოიყენება. მისი მიღება უნდა მოხდეს ორსულობის დაწყებამდე და გაგრძელდეს ორსულობაში. რაც შეეხება პროგესტერონის ჯგუფის პრეპარატებს, ეს ჩემთვის ძალიან მტკივნეული საკითხია. როდესაც საქართველოდან მთხოვდნენ კონსულტაციებს, ყველა პაციენტს ჰქონდა დანიშნული ასეთი პრეპარატი. დასავლეთში თითქმის არც ერთ პაციენტს არ ენიშნება პროგესტერონი. ვიცით ის, რომ რეალურად პროგესტერონის პრეპარატების ორი ჯგუფია, ეს არის საკუთრივ პროგესტერონები, რომლებიც საკვერცხის ჰორმონებია და არის კიდევ ტესტოსტერონისგან წარმოებული პროგესტერონები, ეს არის ჯგუფი, რომელიც ორგანიზმში განიცდის მეტაბოლიზმს ტესტოსტერონის მაგვარად და გამოყოფს მეტაბოლიტებს, რომლებსაც აქვთ უნარი მდედრობითი სქესის ნაყოფზე მოახდინონ გავლენა, შეცვალონ ის, მაგალითად გამოიწვიონ თმიანობა და ა.შ.
პროგესტერონის ჯგუფის პრეპარატების მიღება ორსულობაში უკუნაჩვენებია. მე მოვუწოდებ ჩემს კოლეგებს, რომ იმ გაიდლაინს დაემორჩილონ, სადაც მითითებულია, რომ ასეთი პრეპარატების მიღება ორსულობაში არ შეიძლება. რაც შეეხება პროგესტერონის ჯგუფის პრეპარატების ეფექტს, არსებობს უამრავი გამოკვლევა და ვერცერთმა ვერ აჩვენა მათი უპირატესობა. გამონაკლისი არის ორი პატარა ჯგუფი, ერთია ინ ვინტრო განაყოფიერების ჯგუფი, მეორე კი მრავლობითი ორსულობის მოშლა, სადაც შეიძლება მიზანშეწონილი იყოს მათი ხმარება.
რას ნიშნავს საოფისე გინეკოლოგია, საქართველოში ეს სიახლეა... იმისთვის, რომ გავიგოთ რა არის საოფისე გინეკოლოგია, უნდა გადავხედოთ გინეკოლოგიის წარსულს. გინეკოლოგია ქირურგიული დისციპლინაა, რაც ნიშნავს იმას, რომ დაავადებების უმრავლესობა ქირურგიულ მკურნალობას ექვემდებარება, ათწლეულების განმავლობაში ძირითადი გინეკოლოგიური მიდგომა იყო ლაპარატომია, ანუ მუცელკვეთა, რომელიც ტოვებდა დიდ ტრამვას, რაც თავისთავად სამკურნალო ხდებოდა. აქედან გამომდინარე ხშირი იყო სერიოზული გართულებები.
70-80–იან წლებში ტექნოლოგიურმა განვითარებამ საშუალება მოგვცა, შეგვექმნა მინიმალურად ინვაზიური ინსტრუმენტები, ეს არის ლაპარასკოპიული და ჰისტეროსკოპიული ინსტრუმენტები, რომლებიც შედარებით პატარა განაკვეთებით გვაძლევენ საშუალებას, ჩავატაროთ ოპერაცია, თუმცა, საჭირო დარჩა ზოგადი ანესთეზია.
ტექნოლოგიის შემდგომმა განვითარებამ მოიტანა ის, რომ შეიქმნა სკოპები, რომლის დიამეტრიც 4-5-ჯერ უფრო პატარაა, ვიდრ ის, რასაც 80-90 იან წლებში ვიყენებდით. ახლანდელი სკოპების დიამტრი 3,2 მილიმეტრია და მათ გარდა სინათლის წყაროსი, აქვთ ინსტრუმენტების ჩასადგმელი, წყლის ირიგატორი და ა.შ. ეს საშუალებას იძლევა როგორც სხვადასხვა ორგანოების დათვალიერებისა, ისე მანიპულაციების ჩატარების. გინეკოლოგიაში ამ ფაქტმა ის დიდი უპირატესობა მოგვცა, რომ შესაძლებელია ჰისტეროსკოპიული ოპერაციების ჩატარება ოფისში, ხშირად ყოველგვარი გაუტკივარების გარეშე, რასაც 15 წლის წინ ავადმყოფის სტაციონარში 20-25 დღით მოთავსება სჭირდებოდა, ახლა შეგიძლიათ სამსახურის შემდეგ მოხვიდეთ ოფისში, ჩაიტაროთ მკურნალობა და წახვიდეთ სახლში. არ მოცდებით არანაირ ფიზიკურ აქტივობას და მეორე დღეს ისევ სამსახურში იქნებით. თუმცა, საოფისე გინეკოლოგია არ გამოიყენება ყველა შემთხვევისთვის. რა ჩივილების დროს არის შესაძლებელი ჩაეწეროს პაციენტი თქვენთან? ჩემი პროფილია ფართო მეან გინეკოლოგია, ეს შედარებით იშვიათია და მე სპეციალურად შევინარჩუნე ფართო პროფილი. საოფისე გინეკოლოგს შეუძლია მიმართოს პაციენტმა ყველა ტიპის გინეკოლოგიური ჩივილებით, რადგან არის შემთხვევა, როდესაც მათი მკურნალობა შესაძლებელია იქვე, ოფისში. ხანდახან საჭიროა ორი ვიზიტიც, როდესაც ხდება წინასწარი გამოკვლევების ჩატარება, ან იმ მომენტისთვის ავადმყოფის მდგომარეობა ჩარევის საშუალებას არ იძლევა.
არის პაციენტთა ჯგუფი, როლებიც ოფისის მეთოდებით ვერ განიკურნებიან და მათთვის საჭიროა მინიმალური ინვაზია, რომელსაც ჟორდანიის ინსტიტუტში გავაკეთებთ.
მაგალითად საშვილოსნოს პოლიპი, რომელიც საშვილოსნოს ღრუში იზრდება, შესაძლებელის ის სხვადასხვა ზომის იყოს და დათვალიერებასთან ერთად ისეთი პატარა იყოს, რომ მისი გამოტანაც მოხერხდეს, ხანდახან მისი დანაწევრება და ნაწილ ნაწილ გამოტანა ხდება, ზოგჯერ კი კვანძი ისეა ჩაზრდილი საშვილოსნოს კუნთოვანში, რომ საჭიროა დიდი ოპერაცია. რამდენად მიღებული და დანერგილი პრაქტიკაა ევროპის ქვეყნეებში საოფისე გინეკოლოგია და რამდენად ხშირია საოფისე პირობებში გინეკოლოგიური პრობლემების მოგვარება? საოფისე პირობებში გარკვეული ოპერაციები, კერძოდ საშვილოსნოს ყელზე ქირურგიული ჩარევა 30-40 წელია ტარდება. ისეთი ჰისტეროსკოპები, რომლებმაც საშუალება მოგვცეს საშვილოსნოს ღრუში ოპერაცია გაუტკივარების გარეშე ჩავატაროთ, 2003 წელს გაკეთდა. რასაკვირველია, საოფისე გინეკოლოგიის კლინიკები დასავლეთში არის და მათი რაოდენობა სულ უფრო იზრდება, მატულობს მანიპულაციების რაოდენობაც. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/04/stumrad-eqimtan05.04.mp3"][/audio] [post_title] => იდეალური ასაკი ორსულებისთვის - არის თუ არა საშიში ფოლიუმის მჟავის მიღება [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => idealuri-asaki-orsulebistvis-aris-tu-ara-sashishi-foliumis-mdjavis-migheba [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-04-23 21:08:11 [post_modified_gmt] => 2017-04-23 17:08:11 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=120707 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 118976 [post_author] => 6 [post_date] => 2017-03-31 11:27:12 [post_date_gmt] => 2017-03-31 07:27:12 [post_content] => 2 აპრილს მსოფლიო აუტიზმის შესახებ ცნობადობის ამაღლების დღეს აღნიშნავს. თეორიულად აუტიზმის შესახებ ჩვენ უკვე ბევრი გვსმენია, ვიცით პრაქტიკული მაგალითებიც. შეიცვალა თუ არა საზოგადოების დამოკიდებულება აუტისტური სპექტრის აშლილობების მიმართ, ამას ჩვენი სტუმრისგან შეიტყობთ. ცალკეული მაგალითები, კი რომელსაც ყოფით ცხოვრებაში ვხვდებით, ნამდვილად იძლევა დაფიქრების საბაბს. ბევრი მასწავლებლის, ექიმის, ფსიქოლოგისა და რიგითი მოაქალაქის დამოკიდებულება ხშირად ვერანაირ კრიტიკას ვერ უძლებს. როგორ ვლინდება აუტიზმი ბავშვებში, არსებობს თუ არა საუკეთესო ასაკი ამის დასადგენად, რა როლი ეკისრება პედიატრს და  რა ნიშნების გამოვლენისთანავე უნდა მივმართოთ შესაბამის სპეციალიტს - ჩვენს კითხვებს ბავშვთა ფსიქიატრი, ნევროლოგი მედეა ზირაქაშვილი პასუხობს. 2 აპრილი ძალიან მნიშვნელოვანი თარიღია, გვინდა კიდევ უფრო მეტი გავიგოთ აუტისტური სპექტრის აშლილობის შესახებ. შეიცვალა თუ არა ერთის მხრივ საზოგადოების დამოკიდებულება და მეორეს მხრივ კი მედიცინის მიდგომა აუტიზმის მიმართ? ნამდვილად, ყოველ წელს იცვლება მიდგომა აუტიზმთან დაკავშირებით , იმიტომ რომ წლიდან-წლამდე, საზოგადოება სულ უფრო მეტ ინფორმაციას იღებს ამ მდგომარეობასთან დაკავშირებით. შეიცვალა მომართვისას პაციენტთა ასაკი, თუ ადრე მშობლებს საშუალოდ 3-დან 4 წლამდე ასაკის ბავშვები მოყავდათ პირველადი დიაგნოსტირებისთვის, ამჟამად მომართვიანობის ძირითადმა ასაკმა 2-3 წლამდე გადმოინაცვლა. ცნობიერების ამაღლებამ ხელი შეუწყო იმას, რომ აუტიზმის  დიაგნოზის მქონე ბავშვების მშობლები აღარ არიან უარზე, რომ  ბავშვებთან ერთად  დაესწრონ ღონისძიებებს, რომლებიც ამ დღისთვის იმართება, ან მიიღონ მონაწილეობა სატელევიზიო გადაცემებში, სადაც ყვებიან საკუთარ ისტორიებს, ბაღის პედაგოგები შედარებით აქტიურად ამისამართებენ ბავშვებს,  მშობლები მეტად უყოყმანოდ გვაკითხავენ, თუკი: 12 თვის ბავშვი არ იხედება სახელის დაძახებაზე, ან 14 თვისთვის არ იშვერს თითს სასურველის მოთხოვნისას, 18 თვის არ თამაშობს წარმოსახვით თამაშებს და 24 თვისას არ აქვს განვითარებული ფრაზული მეტყველება. თქვენი რეკომენდაციები ძალიან მნიშვნელოვანია მშობლებისთვის. რა შემთხვევებს უნდა მივაქციოთ ყურადღება? ყველაზე მნიშვნელოვანია, რომ ბავშვი უნდა რეაგირებდეს სახელის დაძახებაზე. აქ არ იგულისხმება ის, რომ ათი დაძახებიდან 2-ჯერ გამოგხედავს, ან როდესაც წამიერად შემოგხედავს, მინიმუმ პაუზა უნდა გააკეთოს და დაელოდოს რას სთავაზობ მას. როდესაც ბავშვი არ მეტყველებს, კომუნიკაციისთვის მნიშვნელოვანია მიმიკა-ჟესტების გამოყენება, ანუ რამდენად შეავსებს ბავშვი მეტყველების დეფიციტს ჟესტებით( მიანიშნებს თითით სასურველზე? თავს დაგიქნევთ თანხმობის ნიშნად? და ა.შ).  უნდა დავაკვირდეთ, როგორ თამაშობს ბავშვი და რამდენად ფუნქციურად იყენებს სათამაშოებს. არის წარმოსახვითი თამაშები? აჭმევს, აძინებს თოჯინებს, ცხოველებს, აიღებს კუბს და გაითამაშებს ვითომ ჭიქაა და სვამს, ან ყურთან მიიტანს და ვითომ ტელეფონია? ხშირად მშობლები მოდიან და ამბობენ, რომ არ უსწავლებიათ წარმოსახვითი თამაში, წარმოსახვით თამაშს არ სჭირდება სწავლება.  შეხედავ ბავშვს, გაუღიმებ, უნდა გიპასუხოს ღიმილით, მიუტან სათამაშოს, გაუხარდება და უნდა გაუზიაროს სიხარული სხვა ოჯახის წევრს. როდესაც მშობელი ბავშვს რაიმესკენ მიუთითებს, აუცილებლად უნდა გააყოლოს ბავშვმა თვალი მითითების მიმართულებას. ბავშვი არ უნდა აიგნორებდეს ყოველთვის დირექტივებს და უნდა ასრულებდეს მათ.
რაც შეეხება მეორე შეკითხვას: 12-18 თვიდან 24- 30 თვემდე გახლავთ პირველი კრიტიკული პერიოდი/ასაკი აუტიზმის სპექტრისთვის, როდესაც პირველად იწყებს მშობელი შემჩნევას, რომ რაღაც ისე არ არის, როგორც უნდა იყოს.
ავღნიშნეთ გარკვეული სიმპტომები, თუმცა გვსმენია, რომ აუტისტური სპექტრის ბავშვები მიდრეკილნი არიან და მოსწონთ ერთი ტიპის სათამაშოები, ხელების ახლოს მიტანა თვალებთან... აკვიატებული ქცევა, ეს რამდენად ასეა? აუტიზმის სპექტრის აშლილობის დახასიათებისას ერთ–ერთ უმნიშვნელოვანეს კომპონენტს წარმოადგენს შეზღუდული ინტერესების სფერო და განმეორებადი ქცევითი პატერნი. უმრავლესობას აქვს მათთვის მეტ-ნაკლებად ამორჩეული, საყვარელი სათამაშო, უხშირესად ეს არის მანქანა, ან კუბები ან საერთოდ შესაძლოა ინტერესის ობიექტი ძალიან უჩვეულო იყოს, მაგ: ფეხსაცმლის ზონარი, ქილები, ბოთლები, ეტიკეტები, სათამაშო ცხოველების კუდები, სამზარეულოს  ნივთები, თოჯინების თმები... ასევე  აუტიზმის ნიშნებს შორის ძალიან შსამჩნევია თანდართული სენსორული დეზინტეგრაციის ნიშნები; ჰიპო ან ჰიპერმგრძნობელობა გარე გამღიზიანებლების მიმართ . მაგ. ბავშვს შესაძლოა ძალიან მოსწონდეს: მბრუნავ ბორბლებზე დაკვირვება, საგნების გადაყრა მაგიდიდან და ვარდნის ტრაექტორიაზე დაკვირვება, საგნის ქნევა ერთი მიმართულებით და ირიბი მზერით მასზე დაკვირვება, ჩრდილებთან თამაში, კედლის გასწვრივ ირიბი მზერით სირბილი- წინარე ჩამოთვლილი მაგალითები ასახვაა ვიზუალური სენსორული დეზინტეგრაციის ნიშნების. თუმცა, ასე იქცევიან ბავშვებიც, რომლებსაც არ აქვთ აუტისტური სპექტრის აშლილობა... მშობლების უმრავლესობა სწორად ამას აღნიშნავს, როდესავ ვუხსნით და ჩამოვუთვლით ბავშვის სირთულეებზე. რა თქმა უნდა,  ბავშვებმა შესაძლოა მანქანის ბორბლებიც დაატრიალონ და ფერების მიხედვითაც ჩაამწკრივონ მანქანები, მაგრამ მხოლოდ ერთი ნიშანი არაფერზე მეტყველებს. საკითხი დგას  ასე: რამდენად გვხვდება ასეთი ტიპის თამაში განვითარების სხვა სფეროების პრობლემებთან ერთად? თუ დარღვეულია კომუნიკაცია, ინტერაქცია და შეზღუდულია ინტერესთა სფერო, რა თქმა უნდა, მხოლოდ ამ დროს ვაქცევთ ყურადღებას ასეთი ტიპის თამაშს. არის თუ არა შესაძლებელი მხოლოდ ერთი, ან ორი სიმპტომი არსებობდეს და სხვა ყველაფერი შეესაბამებოდეს ტიპურ განვითარებას . საქართველოში ხშირად მოწყენილ ბავშვებს ასეთ დიაგნოზს უსვამენ, ან არასწორ დიაგნოზთან გვაქვს საქმე. აუტიზმის სპექტრის აშლილობის დიაგნოზის დასმისთვის აუცილებელია, რომ პრობლემური ნიშნები  შეესაბამებოდეს სადიაგნოსტიკო კრიტერიუმებს, რომელსაც დაავადებათა საერთაშორისო კლასიფიკაცია გვაწვდის. მნიშვნელოვანია, რომ მყარი დეფიციტი ვლინდებოდეს სოციალური კომუნიკაციის, სოციალური ინტერაქციის  და ქცევის სფეროებში. შესაძლოა ბავშვი მეტყველებდეს, მაგრამ  არ იყენებდეს მას კომუნიკაციის მიზნით: მექანიკურად ითვლიდეს, ასახელებდეს საგნებს, რომლებსაც დაინახავს, იმეორებდეს მყისიერად სხვის ნათქვამს, ან წარსულში გაგონილ ფრაზებს იყენებდეს. შეიძლება ბავშვს ჰქონდეს ურთიერთობა გარშემომყოფებთან, მაგრამ ეს იყოს რადიკალურად სელექტიური: ურთიერთობდეს მშობლებთან, მაგრამ სრულად აიგნორებდეს უცხოებს, ან უფრო მეტიც ნეგატივიზმი ჰქონდეს მათ მიმართ. ასევე მყარად იყოს დარღვეული ქცევაც და ასეთ შემთხვევაში დაისმება აუტიზმის დიაგნოზი. დაავადებათა საერთაშორისო კლასიფიკაციის თანახმად, როდესაც სირთულეები მხოლოდ ნებისმიერი 2 სფეროს შემთხვევაში ვლინდება და მსუბუქად პრობლემურია ნებისმიერი სხვა სფეროები, საუბარია პერვაზიული აშლილობის დაუზუსტებელ დიგნოზზე. თუკი ბავშვი ორ წლამდე საუბრობს, არ აქვს პრობლემა და ამ ასაკის შემდეგ იჩენს თავს პრობლემები... აუტიზმის სპექტრის აშლილობის დროს  არის შემთხვევათა 25-30%, სადაც აშლილობა მიმდინარეობს რეგრესით. პირველ რიგში ეს რეგრესი მეტყველებაზე აისახება. შემთხვევათა 1/3-ში შეიძლება ორ წლამდე ბავშვი ვითარდებოდეს მეტ- ნაკლებად ასაკის შესაბამისად, რადგან ამ ასაკში განვითარების დეფიციტის შემჩნევა მშობელს უჭირს, ხოლო ასაკის მატების პარალელურად,  ასაკობრივი განვითარების გაზრდილი მოთხოვნების ვერ დაკმაყოფილების ფონზე  დეფიციტი მკვეთრად შესამჩნევი გახდეს. ასე, რომ მსგავსი შემთხვევები არ არის იშვიათი. არსებობს მდგომარეობები, რომლებიც ჰგავს აუტისტური სპექტრის აშლილობას.... მაგალითად ასოციალური ბავშვი, ან მეტყველების დაგვიანება... რეცეპტული მეტყველების დარღვევა ერთი შეხედვით ძალიან ჰგავს აუტისტური სპექტრის აშლილობას და მთელი გუნდი ვერთვებით ხოლმე, რომ რაიმე არ გამოგვრჩეს. რეცეპტული მეტყველების დარღევისას მიმართული მეტყველების გაგების სირთულე ერთადერთი ჩივილია, რაც აუტისტური სპექტრის აშლილობაში სხვა მრავალ სიმპტომთა შორის, ერთ-ერთი ნიშანია. რეცეპტიული მეტყველების დარღვევის დროს მიმართული მეტყველების გაგების სირთულე, მეორადად განაპირობებს აუტიზმის სპექტრის აშლილობის მსგავს სიმპტომატიკას. მაღალფუნქციური აუტიზმის სპექტრისა და რეცეპტული მეტყველების დარღვევის გარჩევა ერთი შეხედვით ძალიან ჭირს. ამიტომ არის აუცილებელი ნატიფი დიაგნოსტიკა, სხვა სპეციალისტების აზრის გათვალისწინება და კლინიკური მსჯელობა. რეცეპტიული მეტყველების დარღვევაზე ძალიან წარმატებით მუშაობს ენისა და მეტყველების სპეციალისტი, მაშინ, როდესაც აუტიზმის სპექტრის აშლილობის დიაგნოზით ბავშვს ესაჭიროება ქცევითი თერაპია.
არ შემიძლია არ აღვნიშნო, რომ საქართველოში ძალიან ხშირად სვამენ განვითარების ეტაპების დაყოვნების დიაგნოზს, აუტიზმის სპექტრის აშლილობების ნაცვლად, თუმცა, განვითარების დაყოვნებას თავისი შინაარსით ცოტათი სხვა დატვირთვა აქვს, უკეთესი ურთიერთობის სურვილი ნამდვილად ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი განმასხვავებელი ნიშანია აუტიზმის სპექტრისგან.
არ შემიძლია, არ გავამახვილო ყურადღება გენეტიკურ დარღვევებზე, ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს იმას, რომ აუტისტური აშლილობა გარკვეული სპეციფიურობით ხასიათდება. ხშირად, გარკვეული ტიპის გენეტიკური დარღვევები თანაარსებობენ აუტისტური სპექტრის აშლილობასთან, როგორიცაა: ფენილკეტონურია, მყიფე X ქრომოსის, ანგელმანის, დაუნის სინდრომები, ასევე ტუბეროზული სკლეროზი, ნეიროფიბრომატოზი. მნიშვნელოვანია ზემოთ ჩამოთვლილი საკითხები არ დარჩეს ყურადღების მიღმა. ვისაუბროთ თერაპიულ ნაწილზე, რა შედეგები გაქვთ თუნდაც ”მენტალური ჯანმრთელობის ცენტრის” მაგალითზე, სადაც თქვენ საქმიანობთ... მსოფლიო აღარ კამათობს იმაზე, რომ ადრეული ინტერვენცია აუმჯობესებს პროგნოზს. სამ წლამდე მომართვიანობის შემთხვევაში რადიკალურად იცვლება გამოსავალი. თუ აქამდე ამბობდნენ, რომ აუტიზმის სპექტრის აშლილობისას უმჯობესდება მხოლოდ ფუნქციონირების დონე და დიაგნოზი არ იხსნება, ამჟამად დამკვიდრებულია ისეთი ტერმინი, როგორიცაა: ”ოპტიმალური გამოსავალი”, რომელიც 2013 წლიდან გახდა აქტუალური. 3-25%-მდე იმდენად უმჯობესდება გამოსავალი, რომ შეიძლება დადგეს დიაგნოზის მოხსნის საკითხი, 10%-ში კი დიაგნოზი იხსნება. ამ ბავშვებს რჩებათ სხვადასხვა ტიპის სირთულეები,თუმცა ისინი მათ არ უშლით ხელს ნორმალურ ფუნქციონირებაში. არსებობს თუ არა მედიცინაში განსაზღვრული მიზეზები, თუ რა იწვევს ამ მდგომარეობას... აუტიზმის სპექტრის აშლილობაში ეს არის საკითხი, რომელიც მოკლებულია მტკიცებულებებს. დღეს გარკვეული ტიპის კვლევები გარკვეულ რისკ-ფაქტორებზე მსჯელობენ, მაგრამ არავინ იცის რა იქნება ხვალ. სულ უფრო მეტად აქტუალური ხდება აუტიზმის, როგორც ეპიგენეტიკურ სინდრომად განხილვის საკითხი. ეპიგენეტიკა სწავლობს გარემო ფაქტორების ზეგავლენით გენების ექსპრესიას, უფრო მარტივად, რომ ავხსნათ სპეციფიკურ გენთა კომბინაცია უბრალოდ ზრდის აუტიზმის განვითარების რისკს, თუმცა მათი ზედდება თუ არ მოხდა გარკვეულ რისკ ფაქტორებთან, აუტიზმის ნიშნები კლინიკურად არ ვლინდება. რა ითვლება დღესდღეობით ყველაზე სტაბილურ (კვლევებით გამტკიცებულ) რისკ-ფაქტორებად:
  • და ან ძმა აუტიზმის სპექტრის აშლილობით;
  • დედის 40 წელზე მეტი ასაკი ბავშვის დაბადებისას;
  • მამის 40-49 წლის ასაკი ბავშვის დაბადებისას;
  • ახალშობილობის წონა 2500 გრამზე ნაკლები;
  • 35 კვირაზე ნაკლები გესტაციის ახალშობილი;
  • ახალშობილთა ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში მკურნალობის საჭიროება;
  • მამრობითი სქესი;
  • 20 კვირაზე ადრე ნაყოფის მოშლის საშიშროება;
ძალიან ბევრს მსჯელობენ აცრებზე, ამბობენ, რომ აცრა იწვევს აუტიზმს... პირველი ეჭვები აუტიზმისა და ვაქცინაციის კავშირის შესახებ, კვლევებში, 90-იანი წლების ბოლოს გამოჩნდა. 1998 წელს ცნობილმა გასტროენტეროლოგმა მკვლევარმა, ენდრიუ ვეიკფილდმა ნამდვილი გადატრიალება მოახდინა სამედიცინო სამყაროში. მან დააკავშირა წითელა-წითურა-ყბაყურის აცრა და აუტიზმი, როგორც მიზეზ- შედეგობრივი ურთიერთდამოკიდებულება. თუმცა, შემდგომში აღნიშნული ჰიპოთეზა ვერც ერთმა  კვლევამ ვერ დაადასტურა და  უფრო მეტიც, ეს ცნობილი მეცნიერი მოგვიანებით დისკრედიტებული იქნა, რადგან გამოაშკარავდა მისი ფინანსური კავშირი ადვოკატებთან, რომელნიც მომართულნი იყვნენ ვაქცინის მწარმოებელთა წინააღმდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ თიმეროსალის ორგანიზმზე ზემოქმედების მავნებლობა და მიდრეკილება აუტიზმის გამოწვევისადმი არ დადასტურდა არც ერთი მყარი მტკიცებულებებზე დაფუძნებული სამეცნიერო კვლევით, მოსახლეობაში რომ მეტად გაეზარდათ ნდობა ვაქცინაციისადმი 2001 წლიდან მოყოლებული თიმეროსალი ამოღებულ იქნა ბავშვთა ვაქცინებიდან. (იხილეთ CDC.gov-ზე არსებული ინფორმაცია Vaccine Safety - ჩამონათვალთა ნუსხაში). ეს საკითხი კვლავ აქტუალური გახდა, რაც მსახიობმა რობერტ დე ნირომ მეცნიერთა ჯგუფს დიდი თანხა შესთავაზა იმის დასამტკიცებლად, რომ აცრა იწვევს აუტიზმის სპექტრის აშლილობას. ჯერჯერობით მეცნიერული სამყარო ამ უარყოფითი კავშირის შესახებ დუმს, შესაბამისად ვერ ვხედავ ვერანაირ მიზეზს, იმისას, რომ აცრები არ უნდა კეთდებოდეს ბავშვებში. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/03/stumrad-eqimtan-29.03.mp3"][/audio] [post_title] => ნიშნები, რომელიც, შესაძლოა, აუტისტური სპექტრის აშლილობაზე მიუთითებდეს [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => nishnebi-romelic-shesadzloa-autisturi-speqtris-ashlilobaze-miutitebdes [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-04-24 15:44:40 [post_modified_gmt] => 2017-04-24 11:44:40 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=118976 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 122629 [post_author] => 4 [post_date] => 2017-04-13 17:30:32 [post_date_gmt] => 2017-04-13 13:30:32 [post_content] => გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ ორსულობის მართვის აუცილებელ კომპონენტს, რადიოლოგიურ კვლევას მიეძღვნა. საჭირო და აუცილებელი ვიზიტები რადიოლოგთან, რა ინფორმაციას გვაძლევს 3D და 4D კვლევები, აუცილებელია თუ არა გენეტიკური ტესტები, რა ვადაზე ხდება სქესის დადგეგნა და რა არის საკეისრო კვეთის პირდაპირი ჩვენება ორსულებში –  ამ და სხვა საინტერესო თემებზე სტუდიაში საზოგადოებრივი ჯანდაცვის დოქტორმა, ექიმმა-რადიოლოგმა გენრიეტა გაგოშიძემ ისაუბრა. რეალურად, რამდენი ვიზიტია საჭირო ორსულობისას ექიმ რადიოლოგთან და აუცილებელია თუ არა ვიზიტი მაშინ, თუკი ორსულობა ჯერ არ არის, მაგრამ დგას დღის წესრიგში? პირველი ვიზიტი აუცილებელია მენსტრუალური ციკლის 6-7 დღის გადაცდენის ვადაზე, ანუ როდესაც უნდა დავადგინოთ სად არის ორსულობა ლოკალიზებული, არის საშვილოსნოს ღრუში, თუ არის მილში ან სადმე ატიპიურ ადგილზე. ამის შემდეგ არის სახელმწიფოს მიერ დადგენილი ოთხი აუცილებელი ვიზიტი, რომელიც უფასოა და ვიზიტების ეს რაოდენობა ფიზიოლოგიური ორსულისთვის აბსოლუტურად საკმარისია. თუმცა, ბევრი დედა ოთხი ვიზიტით არ კმაყოფილდება და ახორციელებს 6-8 და მეტ ვიზიტსაც. ორსულობის დადგენის შემდეგ პირველი ვიზიტი ხორციელდება 11-დან 14 კვირამდე, შემდეგ არის 18-დან 22 კვირამდე, 30 კვირაზე და თუკი სამეანო თვალსაზრისით ექიმს დასჭირდება, ბოლო ვიზიტი 36 კვირაზე ხორციელდება. ექიმ რადიოლოგთან პირველი ვიზიტი ახსენეთ, როდის უნდა ისმინებოდეს გულის ცემა და არსებობს თუ არა ინდივიდუალური თავისებურებები? შეიძლება კონკრეტულ შემთხვევაში იყოს გვიანი ჩასახვა და ამიტომ ამ საკითხის იგნორირება არაფრით არ შეიძლება - ემბრიონი ცოცხალია, ჩვენ კიდევ არაპროგრესირებად ორსულობას ვწერთ. რადგან ოვულაცია გათვალისწინებულია მეთოთხმეტე დღეს, არ ნიშნავს, რომ ყველა ქალს ოვულაცია მეთოთხმეტე დღეს აქვს. ამიტომ, როდესაც ვაკეთებ ფოლიკულის მონიტორინგს, ოვულაციის დღეებს სულ სხვადასხვა პერიოდში ვხედავ. რაც შეეხება ორსულობამდე კვლევას, ეს არის მოსამზადებელი პერიოდი. პროფილაქტიკა უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე როდესაც რაიმე პათოლოგია შედგება. ორსულობის დაგეგმვა იმდენად მნიშვნელოვანი საკითხია, რომ შეგიძლიათ ამ თემაზე ცალკე სპეციალისტი მოიწვიოთ და მთელი გადაცემა დაუთმოთ. თქვენმა პაციენტებმა კარგად იციან, როგორ გამოიყურება მათი პატარა.... აპარატურებს შორის გასნხვავება ნამდვილად არის, არის 3D და 4D აპარატურა. რას ნიშნავს ეს. 3D აპარატურა არის მოცულობითი გამოსახულება, ხოლო 4D კი ნიშნავს, რომ მოცულობითი გამოსახულება კონკრეტულ მომენტს ასახავს. აპარატურის საშუალებით ხდება ურთულესი დაავადებებისა და პათოლოგიების დიაგნოსტირება. არა მგონია თბილისში სადმე წინა თაობის აპარატები იყოს შემორჩენილი. გვსმენია, რომ ხშირი ვიზიტით შეიძლება ვავნოთ ნაყოფს, იქნებ განგვიმარტოთ, რატომ ფიქრობენ ასე? კვლევა აბსოლუტურად უსაფრთხოა, ეს დამტკიცებულია. თუ პაცინტს არ სჭირდება, ჩემი აზრით, ზედმეტად ექოსკოპიური კვლევის ჩატარება სასურველი არ არის. როდესაც ორსულს აქვს შფოთვის სინდრომი, ვერ ისვენებს, აინტერესებს როგორ არის მისი შვილი, ამ დროს ეს მდგომარეობა უფრო მეტ ზიანს აყენებს მას, ვიდრე რადიოლოგიური კვლევა. აისახება თუ არა სტრესი რადილოგიური კვლევისას? განწყობა ოსრულობისას აუცილებლად ახდენს გავლენას. არავინ თქვას, რომ სტრესი ნაყოფზე გავლენას არ ახდენს. გამოიყოფა ჰორმონები, რომლებიც იწვევენ შფოთვას,  ამიტომ აუცილებელია ვაკონტროლოთ პაციენტის მდგომარეობა. უმჯობესია, ორსულმა მიმართოს ექიმს და არ ებრძოლოს თავად. კისრის ნაკეცი - რეალურად რა ინფორმაციას გვაძლევს რიგით მეორე ვიზიტი რადიოლოგთან? არის სპეციალური ცხრილი, რომელიც მოგვიწოდებს, როგორი უნდა იყოს ნორმა და ნორმის ზემოთ ან ქვემოთ მიღებული შედეგი უკვე საფრთხილოა და საჭიროებს დამატებით კვლევებს. რატომ მაინცდამაინც 12 კვირაზე? იმიტომ, რომ მხოლოდ ამ ვადაზეა კისრის ნაკეცის სიგანის განსაზღვრა ინფორმატიული, ამავე ვადაზე უნდა გაიზომოს ცხვირის ძვალიც, თუმცა, ამ შემთხვევაში გასათვალისწინებელია ნაციონალური კუთვნილებაც. გენეტიკურ ტესტებზე ვისაუბროთ... გენეტიკური ტესტები ორჯერადად კეთდება და ნორმის ზედა ზღვარზე აცდენა ან ქვედა ჩამოცდენა ექიმისა და პაციენტის შფოთვას იწვევს, ხომ არ გვაქვს საქმე რაიმე პათოლოგიასთან. ორმაგი და სამმაგი ტესტები არ არის 100%-იანი გარანტი ჯანმრთელი, ან არაჯანმრთელი ბავშვისა. ნერვული მომენტი ორსულს უფრო მეტ ზიანს მიაყენებს. თუკი ექიმი ჩათვლის საჭიროდ, უნდა გაკეთდეს ამიოცენტეზი რაც 100%-იანი გარანტია იმისა, რომ ნაყოფს არ აქვს რაიმე ქრომოსომული პათოლოგია. არსებობს თუ არა ასაკობრივი ზღვარი, როდესაც რეკომენდებულია ყველა ამ ტესტის ჩატარება? ყველასთვის ეს აუცილებელი არ არის, მინდა გითხრათ, რომ მხოლოდ მათთვის არის რეკომენდებული, ვისაც დატვირთული ანამნეზი აქვს. ასევე მათთვის, ვისაც აქვს დიდი ასაკი, ან პატარა ასაკი.
ბევრისთვის სიახლეა, რომ როგორც დიდი, ისე პატარა ასაკი არის ერთ-ერთი ფაქტორი იმისა, რომ იმატებს გენეტიკური პათოლოგიები - 17 წელს ქვემოთ და 35 წლის ზემოთ.
ტესტები აუცილებლად უნდა გაკეთდეს და ვიმოქმედოთ პასუხების მიხედვით. შეუძლია თუ არა ორსულს დაორსულებამდე ხელი შეუწყოს ორგანიზმს, რომ აირიდოს თავიდან პათოლოგიები? აუცილებელია ვიზიტი გინეკოლოგთან, რომელიც დაგეგმავს ორსულობას, მისცემს სპეციალურ მედიკამენტებს, დაუწესებს კვების რეჟიმს და ა.შ. ძალიან მნიშვნელოვანია, რა განწყობა აქვს ორგანიზმს მაშინ, როდესაც ხდება კვერცხუჯრედისა და სპერმატოზოიდის შერწყმა. რას ნიშნავს ჭარბი წყლებისა და წყლების სიმცირის მდგომრეობა? ჭარბწყლიანობაც და მცირეწყლიანობაც არის იმის გამოვლინება, თუ რა ხდება ნაყოფის ირგვლივ. ჭარბწყლიანობა შეიძლება გამოწვეული იყოს საჭმლის მომნელებელი სისტემის გენეტიკური პათოლოგიებით. მაგალითად საყლაპავის ატრიზიის დროს დარღვეულია წყლის ყლაპვა, რაც ჭარბწყლიანობას იწვევს. რაც შეეხება მცირეწყლიანობას, მასაც მრავალი მიზეზი შეიძლება ჰქონდეს, ეს ძალიან საშიშია. ორივე მდგომარეობა შეიძლება შეჭიდული იყოს განვითარების თანდაყოლილ მანკებთან. თუკი ეს გამოირიცხა, შეიძლება უწყინარი ინფექციის შედეგი იყოს, მაგალითად გაციება, ჰერპეს ვირუსი და ა.შ. ორსულები ამ დროს ნუ შეშინდებიან, რომ მაინცდამაინც გენეტიკურ პათოლოგიასთან აქვთ საქმე. ხდება წყლის შეწოვაც და გამოყოფაც, ანუ ცვალებადია პროცესი. რადიოლოგიაში არსებობს დამატებითი კვლევებიც... ფერადი დოპლერი დღეს ფართოდ გამოიყენება, რადგან ვაკვირდებით, რა სიჩქარით მიეწოდება დედისგან სისხლი ნაყოფს. კეთდება 22 კვირის ვადიდან, თუმცა, უფრო მეტად ინფორმატიული არის 30 კვირის შემდეგ. რამდენჯერმეა სასურველი მისი ჩატარება. დოპლერის საშუალებით კრიტიკულ მდგომარეობაში ჩავარდნილი არაერთი ნაყოფი გადარჩენილა. დოპლერული მონაცემების სწორი ინტერპრეტაცია ძალიან მნიშვნელოვანია. კარგად მიმდინარე ორსულობისას, როდესაც გვაქვს გრიპის შემთხვევა, ან რაიმე სხვა ინფექციური დაავადება, ამ დროს თუ არის სასურველი რადიოლოგიური კვლევა? შეიძლება ამ დროს სურათი ცუდისკენ შეიცვალოს, არ არის საჭირო მწვავე ფაზაში მისვლა რადიოლოგთან, როდესაც ალაგდება ყველა სიმპტომი, სწორედ შემდეგ არის საჭირო რადიოლოგიური კვლევის ჩატარება. შველა შესაძლებელია იმუნიტეტის ამაღლებით და ბევრი სხვა საშუალებით. ხშირად გვესმის ტერმინი ტონუსი, არის თუ არა ეს პათოლოგიური მდგომარეობა და არის თუ არა პირდაპირი ჩვენება იმისა, რომ ორსული იმყოფებოდეს სახლში? ჩვენს ქვეყანაში ტონუსის ჰიპერდიაგნოსტიკას აქვს ადგილი, ეს ჩვენი რადიოლოგიური სამსახურის სუსტი წერტილია. ტონუსის გარეშე კუნთი არ არსებობს, თუ ადამიანი ცოცხალია, მაშინ კუნთი აუცილებლად ტონუსშია. მომატებული ტონუსი არ ნიშნავს ნაადრევ მშობიარობას. თუ თქვენ დაგიფიქსირდათ ჰიპერ ტონუსი, შეიძლება 10 წუთში ნორმა ტონუსი დაგიფიქსირდეთ. დამოკლებული ყელის სიგრძე, არის თუ არა ეს პირდაპირი ჩვენება ნაადრევი მშობიარობისა? იმიტომაც ვადგენთ ყელის სიგრძეს, რომ არ მოხდეს ნაადრევი მშობიარობა და პრაქტიკაში მიღებული ყველა საშუალებით ვეცადოთ მივიყვანოთ ორსულობა ბოლომდე. პლაცენტის წინამდებარეობა - არის თუ არა კიდევ უფრო ხშირად რადიოლოგთან ვიზიტი საჭირო? პლაცენტის წინ მდებარეობა ადვილი არ არის, შეიძლება ბევრი გართულება გამოიწვიოს. პლაცენტის წინ მდებარეობის დროს ორსულმა გინეკოლოგის ყველა რეკომენდაცია უნდა გაითვალისწინოს. უფრო მეტად მოსვენებულ მდგომარეობაში უნდა იყოს, ვიდრე ჩვეულებრივად არაწინმდებარეობით ორსული. ელემენტარულმა ფიზიკურმა დატვირთვამ შეიძლება განაპირობოს სისხლდენა და შესაბამისად ნაადრევი მშობიარობა. ძალიან მნიშვნელოვანია სქესის თემა, რამდენად ეთანხმებით მოსაზრებას, რომ გვიან ვადაზე უთხრათ ორსულს ნაყოფის სქესი? სქესის დიაგნოსტიკა პირადად ჩემთვის შესაძლებლია 12 კვირამდე. ეს ერთი მხრივ ძალიან კარგია, რადგან ადრეულ ვადაზე ხდება დიაგნოსტიკა, მეორე მხრივ კი აქვს უარყოფითი მხარეც, რომ შემდეგ არ მოხდეს ორსულობის შეწყვეტა სქესის გამო. მე პირადად მიმაჩნია, რომ სქესის თქმა ამ ვადაზე პრობლემას არ გადაჭრის, ჩემი აზრით საჭიროა მოსახლეობის შეგნების ამაღლება.
ადამიანს უნდა ესმოდეს, რომ 12 კვირის ორსულობის ვადაზე ნაყოფი არის ადამიანი, პიროვნება, მას თითის ანაბეჭდიც კი აქვს და მისი სიცოცხლის შეწყვეტა არის ვანდალური აქტი.
აკრძალვას ყოველთვის კანონის დარღვევა მოყვება. არ იტყვის ერთი, ორი რადიოლოგი, მაგრამ იტყვის მესამე. არის თუ არა შესაძლებელი სქესის დაგეგმვა? სქესის დაგეგმვა შესაძლებელია ხელოვნური განაყოფიერებისას, ეს რეალურია. ბებიების მიერ რაღაც საშუალებებით სქესის გამოთვლა ადამიანების გამოგონილია და რეალობასთან კავშირში არ არის. რა დროს არის საკეისრო კვეთა პირდაპირი ჩვენება? ნაყოფი შეიძლება ნებისმიერ მომენტში შემოტრიალდეს, ის ცოცხალი არსებაა. თუკი 30 კვირის შემდეგ ნაყოფი არის მენჯით წინ მდებარეობით, ორსულს ვუნიშნავთ მონიტორინგს და არა საკეისრო კვეთას. ძალიან ხშირად, ნაყოფი შემოტრიალებულა და თავით წინ მდებარეობა დაფიქსირებულა. 38 კვირის ვადაზე უნდა გაკეთდეს ბოლო რადიოლოგიური კვლევა და ნაყოფის წონისა და დედის მენჯის ზომების გათვალისწინებით დაიგეგმოს საკეისრო კვეთა. ხშირია პრაქტიკაში ჩივილი, როდესაც ნაყოფი წონით ან ჩამორჩება, ან უსწრებს ვადას... აუცილებელია მუდმივი მონიტორინგი როგორც ჭარბი, ისე მცირე წონის დროს, თუმცა გასათვალისწინებელია ინდივიდუალური თავისებურებები, დასაშვებია ორი კვირის დისონანსი. ორი კვირით მეტი ცდომილებისას კი სხვა ფაქტორების გაკონტროლებაც უნდა მოხდეს. ვიზიტი მშობიარობის შემდეგ– რამდენ ხანში უნდა მივიდეს ქალი ექიმთან? ჩვენს ქვეყანაში ეს აუცილებელი არ არის, თუმცა 40 დღის შემდეგ სასურველია გინეკოლოგთან და რადიოლოგთან ვიზიტი იმის გასარკვევად, თუ რა მდგომარეობაშია საშვილოსნო. გაიხსნა გაგუას კლინიკის ახალი შენობა, რა შეიცვალა? ნამდვილად არაჩვეულებრივი, თანამედროვე შენობაა, აღჭურვილია უახლესი ტექნიკით, მისი არქიტექტურული განლაგება კი ისეთია, რომ ყველა ნორმას აკმაყოფილებს. ყველაზე მნიშვნელოვანი ის არის, რომ შენობა ადაპტირებულია შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/04/stumrad-ekimtan.mp3"][/audio] [post_title] => შესაძლებელია თუ არა ორსულობამდე სქესის დადგენა და როდის ინიშნება საკეისრო კვეთა [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => shesadzlebelia-tu-ara-orsulobamde-sqesis-dadgena-da-rodis-inishneba-sakeisro-kveta [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-04-24 15:45:05 [post_modified_gmt] => 2017-04-24 11:45:05 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=122629 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 18 [max_num_pages] => 6 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 9fc649bba1926961307c7b8b6bf79088 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები