სტელა ანდრიუკი, რომელმაც ავარიის შედეგად ორივე ფეხი დაკარგა – „ავიწყდებათ, რომ პროთეზი მაქვს…“

პოპულარული

სტელა ანდრიუკი, რომელმაც ავარიის შედეგად ორივე ფეხი დაკარგა – „ავიწყდებათ, რომ პროთეზი მაქვს…“

35 წლის სტელა ანდრიუკი „ქალები საქართველოდან Women of Georgia“-ს საკუთარი ცხოვრების მნიშვნელოვან ეპიზოდზე უყვება. ავარიის შემდეგ მან ფეხები დაკარგა, თუმცა სულით არ დაცემულა და ცხოვრების გაგრძელება შეძლო. სტელა წერს იმ პრობლემების შესახებ, რომლებიც საქართველოში შშმ პირებს ექმნებათ.

„ავარია

2013 წელს, ბელიაშვილის ქუჩაზე ავარიაში მოვყევი. მე გონება დავკარგე და მანქანასაც ცეცხლი გაუჩნდა. ახლომდებარე რესტორნის თანამშრომელმა ჯერ მძღოლი გადმოიყვანა და მერე მე. პირველი მე მოვედი გონზე, თავბრუ მეხვეოდა, სახსრის მოტეხილობა მქონდა, მაგრამ ტკივილს საერთოდ ვერ ვგრძნობდი, ისეთი შოკი მქონდა. იმას ვფიქრობდი, მთავარია ცოცხალი ვარ-თქო, ღმერთს ვთხოვდი გონება არ დამეკარგა. სანამ სახანძრო მოვიდა მანქანა აფეთქდა, მესამე ვინც იჯდა მანქანაში, ის ბიჭი დაიწვა.

თურმე მე ჩემი ხელით დამირეკავს მამასთვის, ჩემი ხმა რომ გაეგო, რომ ცოცხალი ვარ. ჩემი ხელით გავიხადე სანდლები, მერე კი აღარ მახსოვს არაფერი. სხეულის 55% დამწვარი მქონდა, მანქანაში ტყავის სალონი იყო და ყველაფერი სხეულზე მქონდა მიკრული. სამი დღე ვიყავი აპარატზე შეერთებული, ისეთი მდგომარეობა მქონდა, ახლა აქ არ უნდა ვიჯდე, ცოცხალი არ უნდა ვიყო. ექიმი მეუბნებოდა ბუნების კანონები დაარღვიეო, გადარჩენის 1%-ს არ მაძლევდნენ.

პირველი ოპერაცია 2 აგვისტოს, ჩემს დაბადების დღეზე გამიკეთეს. პირველ რიგში ფეხების ამპუტაცია მოხდა, გადარჩენა შეუძლებელი იყო, სახსრები სულ დამწვარი მქონდა. მამას ხელი მოაწერინეს, რომ გაერისკათ იმიტომ, რომ დიდი რისკი იყო ცოცხალი ვერ დავრჩენილიყავი. ოპერაციის მერე რომ გავიღვიძე, არ ვიცოდი რომ ამპუტაცია გამიკეთდა, ვერ მეუბნებოდნენ, ეშინოდათ ეთქვათ და რამე არ დამმართნოდა.

თვალები რომ გავახილე, ექიმების ჩურჩული გავიგონე და მივხვდი, რომ რაღაცას მიმალავდნენ, მთელი სხეული მეწვოდა და გრძნობა მქონდა, რომ რაღაც სხეულის ნაწილი მაკლდა, პატარა მოძრაობაზე ენით აღუწერელი ტკივილი მქონდა. მარტო ერთ ხელს ვამოძრავებდი და ექიმი რომ გავიდა, ზეწარი გადავიხადე და დავინახე რომ ფეხები არ მქონდა. ისტერიკა დამეწყო – როგორ ვიცხოვრო?! როგორ ვიმუშაო?! მიჩვეული ვიყავი, რომ ვმუშაობდი და ჩემს შვილებს ვინახავდი. ჩემს თავზე აღარ მიფიქრია იმდენად. იმხელა შოკი მქონდა, ისევ წამალი გამიკეთეს რომ დამეძინა. შემდეგ გამოფხიზლებაზე მამა დავინახე ჩემს პალატაში. მისთვისაც რამხელა ტრაგედია იყო ჩემი ეს მდგომაროება, მაგრამ ის მაინც ცდილობდა გავემხნევებინე. მისმა შემხედვარემ ვიფიქრე, არანაირი უფლება არ მაქვს ფარხმალი დავყარო-თქო.

ექიმები ამბობდნენ, რომ ვერ ავდგებოდი. კუნთები ატროფირებული მქონდა, ერთ ხელს ძლივს ვამოძრავებდი, საჭმელს ხელით მაჭმევდნენ. ფსიქოლოგი დასჭირდება თქვენს შვილსო, მშობლებს ეუბნებოდნენ. ეს რომ მესმოდა, უფრო მეტად მიჩნდებოდა პროტესტი, რომ არც ფსიქოლოგი დამჭირდებოდა და ფეხზეც დავდგებოდი. მაგ დროს დავიწყე საკუთარ თავთან ბრძოლა. საშინელი ტკივილები მქონდა, 4 თვე მორფს მიკეთებდნენ, ჯამში 29 ოპერაცია მაქვს გაკეთებული, კანის გადანერგვა, ამპუტაცია, ყველაფერი ნაწილ-ნაწილ ხდებოდა. მამა უფრო ძლიერად დადგა, ექიმებისთვის უთხოვია იმ დონეზე შეუნარჩუნეთ ფეხი, რომ მუხლი ჰქონდესო, რადგან, როცა მუხლი გაქვს, უფრო შეგიძლია ფეხზე მყარად დადგომა.

ხელზეც ძალიან ცუდი მდგომარეობა მქონდა, სახსარი რთულად ხორცდებოდა. წელიწადი და შვიდი თვე ხელი არ იყო შეხორცებული, შეიძლებოდა ისიც დამეკარგა. უკვე ხერხემლის და მხრის დეფორმაცია მივიღე, მაგრამ მერე ვარჯიშებით და აქტიურობით გამოვასწორე.

დიდი მადლობელი ვარ ყველა ექიმის, ვინც ამბობდა, რომ ვერ შევძლებდი ფეხზე ადგომას, რამაც საკუთარ თავთან ბრძოლა დამაწყებინა.

საავადმყოფოში 6 თვე ყოფნის მერე სახლში დავრბუნდი და საკუთარ თავზე მუშაობა დავიწყე. ოჯახი ძალიან მედგა გვერდში – დედაც მამაც, ძმაც. სულ ვფიქრობდი, რომ ფეხზე უნდა დავმდგარიყავი. ერთ ღამეს, არ ვიცი რა მოხდა, რწმენა და ენერგია მომემატა და ფეხი ავწიე და ჩამოვწიე ჩემით, მთელი ღამე ვივარჯიშე ასე. დილით მამა რომ მოვიდა, მეთქი მოდი რა განახო და ფეხი ავწიე-ჩავწიე. მან ტირილი დაიწყო. საშინელი ტკივილების მიუხედავად, ყოველ დღე ვვარჯიშობდი. პირველად რომ დავჯექი, ზურგს ვერ ვიჭერდი, სისხლი მდიოდა ჭრილობიდან.

ვიდეო ვნახე ერთი გოგოსი, ემი პურტესი, სოჭის ოლიმპიადის ჩემპიონია, ახლა პარაოლიმპიელი, ზუსტად ჩემნაირი ამპუტაცია აქვს. მისი ცეკვა რომ ვნახე, რაღაც ენეგრია ვიგრძენი, რომ მეც უნდა დავდგე უნდა ვიცეკვო-თქო. მამას რომ ვანახე ეს ვიდეო, შენც იცეკვებ ეგრეო მითხრა.

შვილები

ორი შვილი მყავს, 18 წლის ბიჭი და 16 წლის გოგო.

ვცდილობდი, ბავშვებს არ ენერვიულათ, ვეუბნებოდი რომ არ მოსულიყვნენ, თუ მოდიოდნენ ვიფარებდი, არ ვანახებდი ამპუტირებულ ფეხებს. ისედაც სულ სტრესში იზრდებოდნენ, ჯერ მამა რომ დაეღუპათ მე-2-3 კლასში იყვნენ და ახლა ეს. სულ ვფიქრობდი, რომ უნდა დავდგე ფეხზე, ვასწავლო ამათ და ფეხზე დავაყენო-თქო. ჩემი ამბავი მათთვისაც იმხელა სტრესი იყო, ძალიან ნერვიულობდნენ, ერთი თვე არ ლაპარაკობდნენ, ყველას ეგონა, რომ დამუნჯდნენ. ერთ დღეს დედაჩემს ვთხოვე ბავშვები მოეყვანა. ისეთი სახით მივიღე, ისეთი ხუმრობით და ღიმილით, რომ მათაც გაუმარტივდათ, იმედი მიეცათ, მერე აქეთ შემაგულიანეს, შენ ისეთი ძლიერი ხარ, ყველაფერს შეძლებო, ჩვენზე არ იფიქრო, ჩვენ მივხედავთ ჩვენ თავსო. ახლა ისე არიან, ავიწყდებათ, რომ პროთეზები მაქვს.

პროთეზი

მამას რომ ვუთხარი პროთეზის შესახებ, მეჩხუბებოდა, ჯერ ადრეაო, მაგრამ მაინც ჩემი გავიტანე. მოიყვანა პროთეზისტი და ამიღეს ზომები. პირველი პროთეზი ძალიან მძიმე იყო. მასთან შეჩვევა ძალიან მძიმე და მტკივნეული იყო, სისხლი მომდიოდა, მაგრამ იმდენად დიდი იყო სურვილი სიარული მესწავლა, არაფერი არ მაინტერესებდა, ტკივილს ყურადღებას არ ვაქცევდი. ეტლში ცოცხალი თავით არ ვჯდებოდი. მეგონა ვერასოდეს ავდგებოდი.

მოკლედ, ვისწავლე სიარული, შემდეგ კი ამერიკელებმა უკეთესი, თანამედროვე პროთეზი მაჩუქეს. პირველად რომ ჩავიცვი, ისეთი ბედნიერი ვიყავი, სირბილი დავიწყე, შედარებაც არ იყო ძველ პროთეზთან.

გარეთ პირველად ჩემმა დამ გამიყვანა, სიგიჟემდე მინდოდა გარეთ გასვლა, მაგრამ მინდოდა ჩემი ფეხით გავსულიყავი. პირველი პროთეზი რომ გამიკეთეს, მამა მეუბნება მოდი მცხეთაში, ჯვარზე ავიდეთო. იმ აღმართზე ავედი და ჩამოვედი, ისე მიხაროდა, ისეთი ბედნიერი ვიყავი.

გარეთ რომ გავდიოდი, მახსოვს როგორ მიყურებდნენ „ვაიმე რა საწყალია“, „როგორ უნდა იცხოვროს“, „რა ლამაზი გოგოა და რა დღეშია“. საშინლად მესმოდა ეს ყველაფერი. გინდა არგინდა ვკომპლექსდებოდი. სარკეში ყურება არ მინდოდა. პარკში, ქუჩაში, ყველგან მიყურებდა ხალხი და ძალიან ვწუხდებოდი, ძალიან. დღეს უკვე ეს კომპლექსები აღარ მაწუხებს და ძალიან თავისუფლად ვარ.

ეს თანამედროვე პროთეზი ძალიან კომფორტულია, თუმცა ძვირი. მისი გამოცვლა წელიწადში ერთხელაა საჭირო, რაც ძალიან დიდ თანხებთანაა დაკავშირებული. მამა სანამ ცოცხალი იყო, არაფერი მიჭირდა, მაგრამ დღეს სახელმწიფოსგან არანაირი დაფინანსება არ მაქვს.

 

სპორტი

ერთ მშვეიერ დღეს, ერთმა ეტლით მოსარგებლე გოგომ მომწერა და მკითხა, არ გინდა ივარჯიშოო, ასეთი ცენტრი არსებობს, შეგიძლია ტრენაჟორებზე ივარჯიშო და აუზიც არისო. გარკვეული დროის მერე კი, ია ტალახაძე დამიკავშირდა. შევთანხმდით, რომ ოპერაციის მერე პარასპორტის განვითარების ცენტრში მივიდოდი.

პირველად მშვილდი რომ ავიღე, ხელები ამიკანკალდა. მერე როცა ხელი შეეჩვია, ვცდილობდი კარგად მესწავლა. დროთა განმავლობაში კარბონის მშვილდი რომ დავიჭირე, ისეთი სიამოვნება ვიგრძენი, აზარტში შევდიოდი და შევდიოდი. თავიდან შეჯიბრზე ვერ გავდიოდი, ხელის გამო, მაგრამ მიზანი მაქვს და აუცილებლად გავალ! ახლაც ძალა კარგად არ მაქვს ამ ხელში. ექიმი მეუბნება ხალხს 6-7 წელი სჭირდება სრულად აღდგენისთვის და შენ ერთ წელიწადში ამდენს მიაღწიეო.

ხშირად მეუბნებიან, როგორი მებრძოლი ხარო, მე ვპასუხობ, რომ ცხოვრებას ვებრძვი. რასაც ჩავიფიქრებ, სულ ვცდილობ რომ გავაკეთო, თუ არ გამომდის რაღაცა, არ მეჩქარება, ნელ-ნელა მივდივარ მიზნამდე. ამ ხელზე კი მაქვს პრობლემა, მაგრამ იმდენს ვვარჯიშობ, კუნთიც კი წამოიზარდა უკვე. ძალიან ბევრი გეგმა მაქვს. ცოტა საშუალებები არ მიწყობს ხელს. პირველი გეგმა – მინდა სპორტში მივაღწიო რაღაცას, სამსახურიც მინდა, მაგრამ ძალიან რთულია საქართველოში საჩემო სამსახურის პოვნა. პროფესიით გინეკოლოგი უნდა ვყოფილიყავი, მაგრამ ვერ მივედი იქამდე.

თბილისში შშმ პირების დასაქმების პროექტი არსებობს, რამდენჯერმე დამირეკეს კიდევაც, მაგრამ ისეთ გრაფიკს გთავაზობენ, ჯანმრთელი ადამიანი ვერ შეძლებს ასე მუშაობას. მე კი ბევრი რამე შემიძლია, მაგრამ ჩემი თავის მკვლელი არ ვარ. ჯანმრთელობის დაზიანების ხარჯზე ვერ ვიმუშავებ. ან გთავაზობენ 200-ლარიან ხელფასს, სადაც ტრანსპორტის ხარჯი არ შედის. უკვე ხელი ჩავიქნიე, რომ არაფერი გამოჩნდება.

მე ვფიქრობ, საჯარო ტრანსპორტი ჩვენთვის უფასო უნდა იყოს, მაგრამ საჯარო ტრანსპორტიც არ არის უსაფრთხო. შიში მაქვს უკვე, რამდენჯერმე ავტობუსში ავედი და სანამ ჩამოვიდოდი, კარი დაკეტეს. შიში გამიჩნდა, რომ არ მაცლიან ჩამოსვლას და კიდე რამე დამემართება.

ის ადამიანები კი, ვინც სახლში არიან გამოკეტილი მსგავსი პრობლემების გამო, უნდა გამოვიდნენ გარეთ, ხალხთან უნდა ჰქონდეთ ურთიერთობა, არ დაკომპლექსდნენ და უნდა ებრძოლონ ამ კომპლექსებს და საკუთარ თავს. კი ადვილი არ არის, მაგამ პირველ რიგში, საკუთარი თავი უნდა შეიყვარო ისეთი, როგორიც ხარ, რომ ამ ნაბიჯების გადადგმა შეძლო“.

ავტორი: ნინო გამისონია

ფოტო: სალომე ცოფურაშვილი“

ახალი ამბები / სოც. ქსელები /

|

29 ნოემბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => qalebi-saqartvelodan
                                    [1] => stela-andriuki
                                    [2] => women-of-georgia
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 192123
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => qalebi-saqartvelodan
                                    [1] => stela-andriuki
                                    [2] => women-of-georgia
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 192123
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 12398
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => qalebi-saqartvelodan
                                    [1] => stela-andriuki
                                    [2] => women-of-georgia
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => qalebi-saqartvelodan
                                    [1] => stela-andriuki
                                    [2] => women-of-georgia
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (192123) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (12398,21486,21487)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 296842
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-10-18 16:53:40
                    [post_date_gmt] => 2018-10-18 12:53:40
                    [post_content] => სოციალურ ქსელებში ახლახან ისევ აქტუალური გახდა 2016 წელს გვერდზე „ქალები საქართველოდან Women of Georgia“ ოლღა კალინას მიერ გამოქვეყნებული ჩანახატი, რომელიც მის ცხოვრებას ეხება და ადამიანებს, ვინც ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში აღმოჩნდებიან. ახალგაზრდა ქალს პარანოიდული შიზოფრენიის დიაგნოზი დაუსვეს. ის თავად ჰყვება, რა გადაიტანა საავადმყოფოში...

გთავაზობთ პოსტს სრულად:

„დავიწყებ იქიდან, რომ მაქვს პარანოიდული შიზოფრენიის დიაგნოზი. ეს დიაგნოზი მივიღე 21 წლის ასაკში, როდესაც ვსწავლობდი უნივერსიტეტში. სულ მინდოდა მეცნიერული კარიერა, ბიოლოგია მაინტერესებდა. დამატებით ლაბორატორიაშიც დავდიოდი, როცა ბაკალავრიატში ვსწავლობდი იმისათვის, რომ მიმეღო შანსები კარიერის გასაგრძელებლად. იმ დროს ეკონომიკური მდგომარეობა სტაბილური არ იყო, ანუ 90-იანი წლები იყო, თან მამაც გარდამეცვალა. შესაბამისად, ოჯახიდან არანაირი მხარდაჭერა არ მქონდა, გარდა ელემენტარული გზის ფულისა და ხშირად მიწევდა ცუდ პირობებში მეცადინეობა იმისათვის, რომ რაღაც შედეგი მიმეღო. ერთხელ მახსოვს კონფერენციაზეც ფეხით წავედი. მე რუსთავში ვცხოვრობ, კონფერენცია კი თბილისში იმართებოდა და ორი საათი მოყინულ გზაზე მივდიოდი, ძლივს მივედი. მაშინ შეიძლება ყველას უჭირდა, მაგრამ მე მაინც გამონაკლისი ვიყავი. თან მე ეროვნული უმცირესობა ვარ და იმ დროს მიჭირდა ქართული ენა ძალიან იმიტომ, რომ ნაკლებად სოციალური ვიყავი, თან როცა სულ უცხოენოვან წიგნებში ხარ და არც ტელეპროგრამებია...

მოკლედ, ძალიან გამიჭირდა კავშირისა და კომუნიკაციის დამყარება. მაინცდამაინც ამაზე აქცენტს იმიტომ ვაკეთებ, რომ ეს პირობები არის რისკ-ფაქტორები, შემდგომში რაღაცა პრობლემების განვითარების კუთხით. ბევრი ფსიქო-სოციალური ფაქტორი მოქმედებს ადამიანზე და აუცილებლად გასათვალისწინებელია ყველა ეს ფაქტორი ჯამში, არა მხოლოდ გენეტიკური მიდრეკილებები და ბიო-ქიმიური რეაქციები.

ჩემს შემთხვევაში იყო ეს გარემო პირობები, რამაც გამოიწვია დაავადების პროვოცირება. უნივერსიტეტში ვსწავლობდი და იმ დროს გამიჩნდა შეგრძნება, რომ ვერ შევძლებ ჩემი მიზნის მიღწევას იმიტომ, რომ მაგისტრატურაში უკვე ვიყავი და უცებ გავიგე, რომ არ არის გზა წინ ჩემთვის, ანუ იყო იქ იდეეების დონეზე ჩემი გაგზავნა მოსკოვში, მაგალითად, სწავლის გასაგრძელებლად, მაგრამ ფინანსური პრობლემების გამო იყო შეუძლებელი. ეს უდიდესი სტრესი იყო ჩემთვის და ძალიან უცებ განვითარდა ასეთი ფსიქიკური მდგომარეობა, რის შედეგადაც აღმოვჩნდი ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში, თუმცა ეს იყო ხანმოკლე პერიოდით. ამის მერე მომიწია ფსიქოტროპული წამლების მიღება. ყოველთვის ვაკეთებდი აქცენტს ჩემს გონებრივ შესაძლებლობებზე და ის ფაქტი, რომ შენი გონება უკვე შენ არ გეკუთვნის და არ შეგიძლია, როგოც ბაზა გამოიყენო, ეს იყო დიდი დარტყმა ჩემთვის.



მეორე მხრივ, როცა აღმოვჩნდი ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში შოკში, ვიყავი იმიტომ, რომ ძალიან დიდი პრობლემები იყო ადამიანის უფლებების კუთხით. ეს, თითქოს, იყო საავადმყოფო, მაგრამ არანაირი ინფორმაცია, ვთქვათ, შენი ადგილ-მდებარეობის შესახებ, უფლებების შესახებ, დაავადების ან მკურნალობის შესახებ იმ დროს არ იყო. ახლაც ნაკლებად ხდება ინფორმირება პაციენტების, როგოც ვიცი. მონიტორინგი არ მიმდინარეობდა და ძალიან საშინელი პირობები იყო. მაგალითად, აბაზანაში არ იყო შუქი, ნახევარი მეტრი ჭუჭყი იყო შიგ და ტილები დადიოდნენ. ასევე, ერთი ბიჭი გარდაიცვალა უცებ, მხოლოდ ერთი მედდა იყო იქ კეთილი მეტ-ნაკლებად და გვეხმარებოდა, რომელმაც თქვა რომ ფსიქოტროპული წამლების ზედოზირების გამო მოკვდა ეს ბიჭი. კიდევ, ექიმი ვინც იყო იმ დროს, დედაჩემს წინასწარ სთავაზობდა გადახდას, როდესაც დედამ თქვა, რომ მინდა ჩემი შვილის გაყვანა ფსიქატრიულიდანო და ა.შ.. ბევრი პრობლემა იყო და არანაირად არ ვიყავით დაცულები.

ნახევარი წელი გათიშულ მდგომარეობაში ვიყავი მართლა, ანუ ისედაც დიდხანს მძინავს და ფსიქოტროპული წამლების შემდეგ, სულ ძილის ქვეშ ვიყავი. უნივერსიტეტში დავდიოდი თან, ვაგრძელებდი, ანუ მანამდე იმდენი გავაკეთე უბრალოდ ჯგუფელებისთვის და ა.შ., რომ მეხმარებოდნენ ჩემი ნაშრომის გაკეთებაში. იმის შეგრძნება, რომ დაკარგულია შენი ყველა ადგილი, პლიუს ოჯახშიც დაკარგულია ავტორიტეტი და თვითრწმენა, საშინელება იყო ჩემთვის. ვფიქრობდი, ალბათ, ყველა მართალი იყო და არ იყო საჭირო ასეთი დიდი მიზნის დასახვა, უბრალოდ საჭირო იყო ჩვეულებრივი ცხოვრებით ცხოვრება და დაქორწინება-მეთქი. არადა მანამდე მე სხვა სტილით ვცხოვრობდი და მჯეროდა, რომ ეს არის სწორი და მე მართალი ვარ. ამ დარტყმის შემდეგ, აღარ შემეძლო დარწუნებით იგივეს თქმა. სულ დედასთან ერთად დავდიოდი, ისე ვაკეთებდი ყველაფერს, როგორც სხვები თვლიდნენ საჭიროდ, ჩაცმულობასაც კი სხვების მითითებით ვირჩევდი.

ეს დიდხანს არ გაგრძელდა. ერთი კონფერენცია იმართებოდა თბილისში, სადაც ჩემი მოხსენება იყო საჭირო. ძალიან ვნერვიულობ ხოლმე პრეზენტაციების წინ, იმ დროსაც ვნერვიულობდი და ფსიქიატრთან როცა მივედი დისპანსერში ვთქვი, რომ თუ შეიძლება რჩევა მომეცით რა დასამშვიდებელი წამალი მივიღო, რომ არ ვინერვიულო-მეთქი. იმ დროს ჯერ მქონდა რწმენა ფსიქიატრების მიმართ. ამის პასუხად მან გამიორმაგა ფსიქოტროპული წამლების დოზა. ნუ, ისედაც გათიშული დავდიოდი და გაორმაგება უკვე გასაგები იყო ჩემთვის - საერთოდ ვეღარ გავალ სახლიდან ამ დოზის მიღების შემდეგ. ეს რომ ვუთხარი ფსიქიატრს, გულგრილად მიპასუხა, რომ „შენ ავადმყოფი ხარ. აბა რა გინდოდა?! წიგნების კითხვა შენ რაში გჭირდება? წადი და დედას დაეხმარე სამზარეულოში“. ასეთი განსაკუთრებული სიმძაფრით ხდება გენდერული სტერეოტიპების გამჟღავნება, როცა საქმე ეხება შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ქალს. მოკლედ, ამის შემდეგ არამხოლოდ ეჭვი შემეპარა, რომ ექიმი მართალია, საერთოდ გადავწყვიტე, რომ მას არ აინტერესებდა ჩემი, როგორც პაციენტის მდგომარეობა და მეც აღარ უნდა მჯეროდეს მისი დასკვნების. საერთოდ, შევწყვიტე წამლების მიღება. ეს საკმაოდ სახიფათო ნაბიჯია, შემიძლია ვთქვა და ვიცი, რომ ბევრი ადამიანი დაინვალიდდა ამის შედეგად. თუ უცბად წყვეტ, ეს ძალიან ცუდია, ძალიან.



ნახევარი წლის მერე მეტ-ნაკლებად გასუფთავდა ჩემი ორგანიზმი წამლებისგან და უცბად დავიწყე ლექსების წერა, პოემაც კი დავწერე, ანუ ტვინმა ისევ დაიწყო მუშაობა, ანალიზის და აზროვნების უნარი დამიბრუნდა. მერე გადავწყვიტე, რომ უნდა გავაგრძელო მუშაობა იმ თეორიაზე, რაზეც მანამდე ვმუშაობდი ბილოლოგიაში და როცა გავაგრძელე მუშაობა, დიდი დატვირთვა წავიდა ტვინზე და ხელმეორედ მივიღე ეს ფსიქოზური მდგომარეობა. აღმოვჩნდი სხვა ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში, სადაც შედარებით უფრო უკეთესი პირობები იყო, მაგრამ კარგი არა ნადვილად - ისევ ინფორმაციის არარსებობა, ისევ პაციენტები ეხმარებოდნენ ერთმანეთს, სიცივე და გასათბობად რეზინის ფეხსაცმელების დანთება პაციენტების მიერ და შედეგად ინტოქსიკაცია. ასევე, იძულებითი მკურნალობა, ან როდესაც ინექციები კეთდებოდა სხვა პაციენტების თანდასწრებით, ანუ ყურადღებას არ აქცევენ, რომ შენ სირცხვილის გრძნობა გაქვს და არ გინდა სხვების თანდასწრებით ეს გიკეთონ.

იქიდან ერთი თვის მერე გამოვედი. პაციენტები ძალიან საინტერესო ადამიანები იყვნენ, კარგად გვესმოდა ერთმანეთის და ძალიან დიდი მხარდაჭერა მივიღე მათგან იმ დროს. მეც მინდოდა დავხმარებოდი, ერთ-ერთ გოგოს ჰქონდა ქონებასთან დაკავშირებული პრობლემები და როდესაც გავედი დაწესებულებიდან, მისთვის ადვოკატების მოძიება შევეცადე. ერთ-ერთ არასამთავრობო ორგანიზაციას დავეკონტაქტე, რომელიც ამ ადამიანების უფლებებზე მუშაობდა. ისინი ძალიან დაინტერესდნენ ჩემით და გარკვეული პერიოდის შემდეგ მითხრეს, რომ ინგლისში ხომ არ წახვალო სემინარზე, რადგან სჭირდებოდა ინგლისურის მცოდნე დიაგნოზის მქონე ადამიანი. თავიდან შიში მქონდა, მაგრამ დავთანხმდი მაინც და წავედი. ეს იყო სემინარების სერია, სამჯერ მომიწია ინგლისში წასვლა. იქ ვიგრძენი თავი ადამიანად და დამეწყო რეაბილიტაციის პროცესი, პრინციპში, ფსიქოლოგების, სოც-მუშაკებისა და ყველანაირი დახმარების გარეშე. მე გამიმართლა უბრალოდ, მოვხვდი საინტერესო ადგილას და გავცოცხლდი.

მერე უკვე სხვა არასამთავრობო ორგანიზაციიდან მივიღე შემოთავაზება, რომ პროექტი იწყებოდა და ხელმძღვანელი უნდა ყოფილიყო დიაგნოზის მქონე ადამიანი. ქართულიც ძალიან მიჭირდა მაშინ და ვთვლიდი, რომ არც ჩემი გამოცდილება შეესაბამებოდა იმ პოზიციას, ამიტომ რთული პასუხისმგებლობა იყო ჩემთვის, მაგრამ მაინც დავთანხდი, რადგან ყოველთვის იყო ჩემზე სოციალური მდგომარებიდან გამომდინარე ზეწოლა. ახლა კიდევ დაიწყო ახალი ეტაპი და დიდი ცვლილება ჩემს ცხოვრებაში, ეს არის ომბუდსმენთან არსებული პრევენციის ეროვნული მექანიზმის ჯგუფში ჩართულობა და ვარ ერთ-ერთი ექსპერტი. დავდივარ ციხეებში, იზლოლატორებში, მოხუცებულთა თავშესაფრებში, ბავშვთა სახლებში, ფსიქიატრიულ დაწესებულებებში და მონიტორინგს ვახორციელებ. ასევე, ვარ ფსიქიატრიული პრობლემების მქონე ადამიანების საერთაშორისო ქსელის თავმჯდომარე, 2014 წელს ამირჩიეს.

მოკლედ, მე უბრალოდ გამიმართლა, რომ ჩემი პოტენციალის რეალიზება მოხერხდა, ანუ მძიმე ფსიქო-სოციალური პირობების მოგვარება მეტ-ნაკლებად და აქედან გამომდინარე, გაქრა მაპროვოცირებელი ფაქტორები ჩემს ცხოვრებაში. შედეგად, არ მივეკუთვნები მძიმე პაციენტების ჯგუფს, ვისაც მუდმივად სჭირდება გარკვეული მხარდაჭერა და თავისუფლად შემიძლია ვიარო სერვისების გარეშე, მაგრამ ბევრი ადამიანის შემთხვევაში არის საჭირო მხარდამჭერი სერვისები, რაც ჩვენთან პრაქტიკულად არ არის, სამწუხაროდ“.


                    [post_title] => ოლღა კილინა ფსიქიატრიული საავადმყოფოს შესახებ: „აბაზანაში არ იყო შუქი, ნახევარი მეტრი ჭუჭყი იყო შიგ და ტილები დადიოდნენ...“
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => olgha-kilina-fsiqiatriuli-saavadmyofos-shesakheb-abazanashi-ar-iyo-shuqi-nakhevari-metri-chuchyi-iyo-shig-da-tilebi-dadiodnen
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-10-18 17:00:52
                    [post_modified_gmt] => 2018-10-18 13:00:52
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=296842
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 139595
                    [post_author] => 6
                    [post_date] => 2017-06-19 14:32:44
                    [post_date_gmt] => 2017-06-19 10:32:44
                    [post_content] => „ფეისბუქ“-გვერდი „ქალები საქართველოდან - Woman Of Georgia" მორიგი ქართველი გოგონას საინტერესო მონათხრობს აქვეყნებს. ნუცა გოგოლაძე წერს, რატომ გადაიფიქრა თეატრალურ უნივერსიტეტში ჩაბარება. მისი თქმით, ამ სასწავლებელში „ფიზიკური ნაკლის“ გამო არ მიიღეს, რაც, როგორც მისი მონათხრობიდან ჩანს, ძალიან განიცადა...

„ნუცა გოგალაძე, 26 წლის, თბილისი

თამაშის დროს თვალში „შპრიცი“ შემერჭო 4 წლის ასაკში...

შემდეგ ექიმებმა და ექთნებმა დაუშვეს სხვადასხვა შეცდომა, შედეგად კი 9 წლის ასაკში მთლიანად დავკარგე მხედველობა ცალ თვალში და საჭირო გახდა პროთეზირება. იმდენად პატარა ვიყავი და ჩემი მშობლებიც ისე მზრდიდნენ, რომ არ მიფიქრია და ვერ ვხვდებოდი, ეს რაიმე სერიოზულ პრობლემებს თუ შემიქმნიდა ცხოვრებაში. არც კომპლექსებს შევუწუხებივარ, სანამ არ გავიზარდე და თეატრალურში ჩაბარება არ გადავწყვიტე.

გამოცდისთვის ყველაფერი მოვამზადე და პირველ ტურზე გავედი. მომისმინეს. მერე დამიძახეს და მათ წინ, მაგიდასთან დაჯდომა მთხოვეს. დავჯექი. მახსოვს ჩემთან ძალიან ახლოს მოჰქონდათ სახე, თვალებში დაჟინებით მაკვირდებოდნენ და შემდეგი კითხვებით მომმართავდნენ გამოცდაზე - „რა გჭირს?“, „ელამი ხომ არ ხარ?“ და ა.შ. მე ამაზე საშინელი ისტერიკა დამემართა. ამაზე დამშვიდება დამიწყეს... ნუ, ამ ყველაფრის მერე აღმოჩნდა, რომ პირველივე ტურიდან არ გამაგდეს და მეორში გადავედი. მეორე ტურს თავად ესწრებოდ ის რეჟისორი, რომელსაც ჯგუფი აყავდა.

პირველად თეატრალურ ინსტიტუტში ვიგრძენი ასე ცხადად, რომ მე ამ საზოგადოების თანაბარუფლებიანი წევრი არ ვარ. საშინელი პროტესტი გამიჩნდა ამის მიმართ - მე ჩემს ქვეყანაში ვარ, აქ მინდა სწავლა, აქ მინდა ცხოვრება და კარიერული ზრდის გაგრძელება... მოხდა ისე, რომ მყველას ყველაფერი გამოკითხეს - პროზა, ლექსი, იგავ-არაკი, ცეკვა, სიმღერა და მე მითხრეს, რომ მხოლოდ იგავ-არაკი უნდა მომეყოლა. საერთოდ, არ ვარ ის ადამიანი, რომელიც მის ყველა წარუმატებლობას თვალზე არსებულ პრობლემას უკავშირებს. ასე ცხოვრება ჩემთვისაც უფრო ადვილია, რადგან არ მინდა მუდმივად თავი დავიკომპლექსო მსხვერპლის როლში ყოფნით. მაგრამ, თეატრალურში გამოცდების პროცესი, სადაც მხოლოდ იგავ-არაკის მოყოლის ნება დამრთეს და ისიც მეორე სიტყვაზევე შემაწყვეტინეს, ცხადად ასახავდა, რომ მათთვის მე არასრულფასოვანი ადამიანი ვიყავი. შეწყვეტილი იგავ-არაკის ხელახლა დაწყება ოთხჯერ მთხოვეს შემდეგი სიტყვებით - „ხომ ხედავ, როგორ გეხმარებით?!“ ოთხჯერვე მეორე სიტყვაზე შემაწყვეტინეს. ბოლოს რეჟისორმა მითხრა - „მეტი რა ვქნა, მე ყველანაირად დაგეხმარაო“. ვუყურებდი ამ ყველაფერს და ვფიქრობდი - „კიდევ კარგი ვერ ჩავაბარე და ახლა მის ჯგუფში არ ვარ!“. მჯეროდა და დღესაც მჯერა, რომ მსგავსი დამოკიდებულებების ადამიანი, მე ვერაფერს მასწავლიდა. სწორედ ამის გააზრებამ გამომიყვანა მაშინდელი შოკიდან.

არ დავნებდი და მეორე წელსაც გავედი გამოცდებზე. ამ წელს უკვე სხვა რეჟისორი იყვანდა ჯგუფს. გამოცდებამდე მასთან მივედი და ვუთხარი, წინა წელსაც რომ ვაბარებდი, მაგრამ ბოლომდე არ გამომცადეს ამა და ამ მიზეზების გამო. ვთხოვე, თუ წელსაც ისევ არ გამომცდით, მაშინ საბუთებს აღარ შემოვიტან, ჩემს და თქვენს დროსაც ტყუილად აღარ დავკარგავ, ჩემი თვალი თქვენთვის თუა პრობლემა-თქო. მან დამამშვიდა და ცუდს ვერაფრს ვიტყვი ამ რეჟისორზე, ნამდვილად, ძალიან დამეხმარა, რომ მაქსიმალურად გამომევლინა ჩემი შესაძლებლობები.

მოკლედ, დაიწყო ტურები. მე გადავდივარ ტურიდან ტურში, ჩემთან ერთად ვინც აბარებენ, ისინიც ძალიან კეთილად არიან ჩემ მიმართ განწყობილები და თითქოს ყველაფერი იდეალურად მიდის. გამოცდა და საბოლოო ქულის დღეც დადგა. სიები გამოიკრა და ვხედავ, რომ გამსვლელ ქულამდე ორი ქულა მაკლია. ნამდვილად აღარ მიფიქრია, რომ რაიმე უსამართლობას ჰქონდა ადგილი და ჩავთვალე, რომ მე ვერ გავაკეთე გამოცდაზე რაღაც სათანადოდ. თან იმ რეჟისრომა შემომითვალა, რომ თეატრალურის სხვა ფაკულტეტზე ჩააბარე და მერე გადმოგიყვან ჩემს ჯგუფშიო. ამით საბოლოოდ ჩავთვალე, რომ მე ვერ გავართვი თავი გამოცდას და ჩემს ცოდნაშია პრობლემა. გაშვებულმა შესაძლებლობამ და მორიგმა მარცხმა დეპრესიაში ჩამაგდო.

გარკვეული პერიოდის მერე ვიგებ, რომ ბავშვებისგან და მათი მშობლებისგან შვიდი ოფიციალური საჩივარი იყო შესული. მთავარი პრეტენზია რეჟისორთან ჰქონდათ, რადგან მე მქონდა „გამოუსწორებელი“ ნაკლი (მათი აზრით), მათგან განსხვავებით და უსამართლობა იქნებოდა მე გავმხდარიყავი სტუდენტი, ისინი კი ვერა. ფაქტის აღმოჩენამ, რომ ეს იმ ბავშვებმა გააკეთეს ჩემს წინააღმდეგ, ვისთან ერთადაც მთელი ეს პერიოდი ღიად და მეგობრულად ვიყავი, დიდი ტკივილი მომაყენა. იმდენად დამანგრია ამ ყველაფერმა, გადავწყვიტე, რომ მე არც თეატრალურში და არც არსად აღარ ჩავაბარებ. მართლაც 5-6 წელი არ ჩამიბარებია და ახლაღა ვსწავლობ სახვით ხელოვნებას თსუ-ში.

სხვათა შორის, ამ ფაქტის შემდეგ, დედაჩემმა განათლების სამინისტროს და ყველა შესაბამის უწყებას მიმართა განცხადებით. მათგან არანაირი რეაგირება ამაზე არ მომხდარა. თუმცა, რაღაც მაინც შეიცვალა. მახსოვს, შემდეგ წელს რუსთაველზე თეატრალურის წინ აღმოვჩნდი. გამოცდების პერიოდი იყო და რატომღაც იმ ჩამონათვალს გადავხედე, სადაც საუბარია, რას უნდა აკმაყოფილებდეს აბიტურიენტი თეატრალურში მოსახვედრად. ამ ჩამონათვალში პირველი პუნქტი იცით რა იყო?!

„აბიტურიენტს არ უნდა ჰქონდეს გ ა მ ო უ ს წ ო რ ე ბ ე ლ ი ფიზიკური ნაკლი!...“
                    [post_title] => გოგონა, რომელსაც ცალი თვალი ბავშვობაში დაუზიანდა, თეატრალურ უნივერსიტეტში „ფიზიკური ნაკლის გამო“ არ მიიღეს
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => gogona-romelsac-cali-tvali-bavshvobashi-dauzianda-teatralur-universitetshi-fizikuri-naklis-gamo-ar-miighes
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2017-06-19 15:00:37
                    [post_modified_gmt] => 2017-06-19 11:00:37
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=139595
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [2] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 109404
                    [post_author] => 11
                    [post_date] => 2017-02-17 14:05:46
                    [post_date_gmt] => 2017-02-17 10:05:46
                    [post_content] => „ფეისბუქ“-გვერდი „ქალები საქართველოდან Women of Georgia“ ხშირად აქვეყნებს ქართველი ქალბატონების ძალიან საინტერესო ჩანახატებს. ამჯერად ბაია დავითაია საუბრობს შვილის დიაგნოზის, აუტიზმის შესახებ. მის ჩანახატს სრულად გთავაზობთ:

„განსაკუთრებული ბავშვი“, „არ ვიცი რა ვქნა, როგორ მოვიქცე“- ასეთი კითხვები თუ შეფასებები ბოლო დროს ძალიან ხშირად მხვდება და როგორც აუტიზმის დიაგნოზის მქონე შვილის დედას, ძალიან კარგად მესმის ის შიში და დაბნეულობა, რომელიც ლოდივით აწევთ მშობლებს და განწირულობის, გარდაუვალი იზოლაციის შეგრძნებას უღვივებს. მაგრამ, ასეთი მომენტები ჩემს ცხოვრებაში თანდათან იკლებს, რადგან დაუღალავი, უწყვეტი წინსვლის სურვილი და ლუკას უკეთესი მდგომარეობა მეხმარება ამის დაძლევაში. სანამ საბოლოოდ დარწმუნდები, შენს შვილს აუტიზმი აქვს თუ არა, დიდი დრო გადის. აუტიზმისთვის დამახასიათებელი თვისებები ბევრმა არ იცის და შეიძლება, მნიშვნელოვანი რამ გამოგეპაროს. არადა, აუტიზმის შემთხვევაში დაგვიანება ძალიან საშიშია.

ლუკას შემთხვევაში პირველი გამოვლინება იყო, რომ მან მეტყველება შეწყვიტა. თურმე ეს ყოფილა მაჩვენებელი იმისა, რომ მას შესაძლოა, ჰქონოდა აუტიზმი. დედაჩემმა, რომელიც არის პედიატრი ია დავითაია, მირჩია წამეყვანა ბავშვთა ფსიქოლოგთან. თავიდან ფსიქოლოგს ეგონა, რომ ეს გაურკვეველი სტრესის შედეგი იყო და მალე გაუვლიდა, რადგან ბავშვს აუტიზმისთვის დამახასიათებელი სხვა თვისებები არ ჰქონდა გამოვლენილი. მეტყველების დაბრუნების მოლოდინში გავიდა ის აღუდგენელი დრო, რომელსაც დღემდე ვნანობ... შემდეგ გერმანიაში წავიყვანეთ, სადაც ძალიან არაადელიკატურად „გვახალეს“ დიაგნოზი. კარგად მახსოვს ის გერმანელი ექიმი, ყოველი მისი სიტყვა გასროლილი ტყვიასავით მხვდებოდა. ეს კაცი მთელი ცხოვრება მემახსოვრება... მისი სიტყვები ლუკას მომავალზე ჩემთვის საბოლოო განაჩენივით ჟღერდა. ძალიან ცუდად მახსენდება ეგ პერიოდი...

შემდეგ ამერიკაში გავემგზავრეთ იმიტომ, რომ თბილისში ვერაფერი მოვიძიე მის დასახმარებლად და ინფორმციასაც კი, მხოლოდ, ინტერნეტით ვპოულობდი. ამერიკაში რომ ჩავედით, იქაც ბევრი პრობლემის წინაშე აღმოვჩნდით. ინგლისური არ ესმოდა საერთოდ ბავშვს და ორი წელი მოუნდა თუნდაც იმას, რომ თითით ეჩვენებინა, რა სურდა. კიდევ გარკვეული პერიოდი, რომ ბგერები დაბრუნებოდა და ინგლისური გაეგო, რომელიც მისთვის ახალი ენა იყო. ეს კი დიდ დროს მოითხოვდა და იყო საშიშროება, რომ ისევ ბევრ დროს დავკარგავდით. დროს კი, ჩვენს შემთხვევაში, გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა... თან მუდმივად სტრესში ვიყავი იმის გამო, რომ ლუკასი არ მესმოდა და მეშინოდა, რამე არ გამომპარვოდა. ლუკა 9 წლის იყო, როცა პირველად გააქნია თავი უარის ნიშნად... ახლა უკვე მეტი წინსვლა გვაქვს - აიპადს ხმარობს და გაჩვენებს, რა უნდა და ა.შ.

საქართველოში ამ ბავშვებზე მორგებული გარემო არ არსებობს, სამწუხაროდ. მაგალითად, ამერიკაში ლუკა დამყავს ხოლმე კინოში, სადაც სპეციალური სეანსები იმართება. იქ დარბაზი არ არის ჩაბნელებული და არც ჟღერადობაა ხმამაღალი. ძალიან საჭიროა ასეთი ადგილები, სადაც მათზე ადაპტირებული გარემო იქნება. ჩემი ფონდის, „საქართველოს აუტიზმის ფონდის“, ინიციატივით ასეთი სეანსები თბილისშიც დავნერგეთ. ძალიან დიდი მხარდაჭერაა კინოთეტრების ხელმძღვანელების მხრიდან, რაც სასიხარულოა და იმედის მომცემი.

ასევე, ძალიან მნიშვნელოვანია სწავლა და პროგრამის მიხედვით მუშაობა. თერაპევტები ამაში გეხმარებიან, მაგრამ საკმაოდ შრომატევადი და ძვირად ღირებული მომსახურებაა. თუმცა, საბოლოო შედეგი მარტო ფინანსებზე არ არის დამოკიდებული, ბავშვის შესაძლებლობები და უნარ-ჩვევებიც უნდა გაძლევდეს ამის საშუალებას. ჩვენს შემთხვევაში, რა თქმა უნდა, არის გარკვეული წინსვლა, მაგრამ მე მეტის იმედი მქონდა თავიდან...

თუ თქვენ ამ პრობლემას შეეჯახეთ, შეიტყვეთ ამ დიაგნოზის შესახებ, ნუ ჩავარდებით სასოწარკვეთაში. დროულად თერაპიის დაწყება, ძალიან ხშირ შემთხვევაში, დადებით შედეგებს იძლევა. თუ მშობელი სასოწარკვეთილია, ბავშვის ნებისმიერ რეაბილიტაციაზე და სიტუაციის გამოსწორებაზე საუბარი ზედმეტია. სწორედ ჩვენ, მშობლები, ვართ მოქმედი ძალა, მათ ჩვენი დახმარება სჭირდებათ! იმის მიუხედავად, თუ როგორი უთქმელი, გონებრივად განსაკუთრებული ან ჩაკეტილებიც არ უნდა იყვნენ ჩვნი შვილები, სამყაროსთვის ისეთივე თანასწორუფლებიანები არიან, როგორც ყველა. მათი სიცოცხლე არის მათივე უფლებების და თავისუფლებების გარანტი. ხოლო როგორი ხარისხით იქნება ეს უფლებები დაცული, საზოგადოებაზეა დამოკიდებული. სწორედ ამაზე ზრუნვა წარმოადგენს ჩვენ საერთო და ძირითად მიზანს!

კი, ეს არის რთული და გრძელი გზა, მაგრამ აუცილებლად გასავლელი. ზოგჯერ ახლობელი ადამიანები არ არიან მზად ამ პროცესში გვერდში დგომისთვის. სიმარტოვე კი აღვივებს სრული უიმედობის განცდას. ამიტომ, ოჯახის წევრები ძალიან მნიშვნელოვან როლს თამაშობენ ჩვენ ცხოვრებაში. თავად ოჯახის ცნებაა აუცილებელი ბავშვისთვის და მისი მომავლისათვის. განსაკუთრებული შვილების მშობლებო, ჩემო საყვარელო და ფასდაუდებელო ადამიანებო, იცოდეთ, რომ თქვენ ხართ ბრძენი და უსაზღვროდ თავდაუზოგავები. გახსოვდეთ, რომ ჩვენი შვილები თვითგამორკვევის გზაზე მიგვიძღვებიან. ჩვენ განსაკუთრებული და საპასუხისმგებლო მისია გვაკისრია!“ - აღნიშნავს ბაია.
                    [post_title] => ბაია დავითაია შვილის აუტიზმზე: „გერმანელი ექიმის ყოველი სიტყვა გასროლილი ტყვიასავით მხვდებოდა...“
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => baia-davitaia-shvilis-autizmze-germaneli-eqimis-yoveli-sityva-gasrolili-tyviasavit-mkhvdeboda
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2017-02-17 14:08:41
                    [post_modified_gmt] => 2017-02-17 10:08:41
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=109404
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

        )

    [post_count] => 3
    [current_post] => -1
    [in_the_loop] => 
    [post] => WP_Post Object
        (
            [ID] => 296842
            [post_author] => 23
            [post_date] => 2018-10-18 16:53:40
            [post_date_gmt] => 2018-10-18 12:53:40
            [post_content] => სოციალურ ქსელებში ახლახან ისევ აქტუალური გახდა 2016 წელს გვერდზე „ქალები საქართველოდან Women of Georgia“ ოლღა კალინას მიერ გამოქვეყნებული ჩანახატი, რომელიც მის ცხოვრებას ეხება და ადამიანებს, ვინც ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში აღმოჩნდებიან. ახალგაზრდა ქალს პარანოიდული შიზოფრენიის დიაგნოზი დაუსვეს. ის თავად ჰყვება, რა გადაიტანა საავადმყოფოში...

გთავაზობთ პოსტს სრულად:

„დავიწყებ იქიდან, რომ მაქვს პარანოიდული შიზოფრენიის დიაგნოზი. ეს დიაგნოზი მივიღე 21 წლის ასაკში, როდესაც ვსწავლობდი უნივერსიტეტში. სულ მინდოდა მეცნიერული კარიერა, ბიოლოგია მაინტერესებდა. დამატებით ლაბორატორიაშიც დავდიოდი, როცა ბაკალავრიატში ვსწავლობდი იმისათვის, რომ მიმეღო შანსები კარიერის გასაგრძელებლად. იმ დროს ეკონომიკური მდგომარეობა სტაბილური არ იყო, ანუ 90-იანი წლები იყო, თან მამაც გარდამეცვალა. შესაბამისად, ოჯახიდან არანაირი მხარდაჭერა არ მქონდა, გარდა ელემენტარული გზის ფულისა და ხშირად მიწევდა ცუდ პირობებში მეცადინეობა იმისათვის, რომ რაღაც შედეგი მიმეღო. ერთხელ მახსოვს კონფერენციაზეც ფეხით წავედი. მე რუსთავში ვცხოვრობ, კონფერენცია კი თბილისში იმართებოდა და ორი საათი მოყინულ გზაზე მივდიოდი, ძლივს მივედი. მაშინ შეიძლება ყველას უჭირდა, მაგრამ მე მაინც გამონაკლისი ვიყავი. თან მე ეროვნული უმცირესობა ვარ და იმ დროს მიჭირდა ქართული ენა ძალიან იმიტომ, რომ ნაკლებად სოციალური ვიყავი, თან როცა სულ უცხოენოვან წიგნებში ხარ და არც ტელეპროგრამებია...

მოკლედ, ძალიან გამიჭირდა კავშირისა და კომუნიკაციის დამყარება. მაინცდამაინც ამაზე აქცენტს იმიტომ ვაკეთებ, რომ ეს პირობები არის რისკ-ფაქტორები, შემდგომში რაღაცა პრობლემების განვითარების კუთხით. ბევრი ფსიქო-სოციალური ფაქტორი მოქმედებს ადამიანზე და აუცილებლად გასათვალისწინებელია ყველა ეს ფაქტორი ჯამში, არა მხოლოდ გენეტიკური მიდრეკილებები და ბიო-ქიმიური რეაქციები.

ჩემს შემთხვევაში იყო ეს გარემო პირობები, რამაც გამოიწვია დაავადების პროვოცირება. უნივერსიტეტში ვსწავლობდი და იმ დროს გამიჩნდა შეგრძნება, რომ ვერ შევძლებ ჩემი მიზნის მიღწევას იმიტომ, რომ მაგისტრატურაში უკვე ვიყავი და უცებ გავიგე, რომ არ არის გზა წინ ჩემთვის, ანუ იყო იქ იდეეების დონეზე ჩემი გაგზავნა მოსკოვში, მაგალითად, სწავლის გასაგრძელებლად, მაგრამ ფინანსური პრობლემების გამო იყო შეუძლებელი. ეს უდიდესი სტრესი იყო ჩემთვის და ძალიან უცებ განვითარდა ასეთი ფსიქიკური მდგომარეობა, რის შედეგადაც აღმოვჩნდი ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში, თუმცა ეს იყო ხანმოკლე პერიოდით. ამის მერე მომიწია ფსიქოტროპული წამლების მიღება. ყოველთვის ვაკეთებდი აქცენტს ჩემს გონებრივ შესაძლებლობებზე და ის ფაქტი, რომ შენი გონება უკვე შენ არ გეკუთვნის და არ შეგიძლია, როგოც ბაზა გამოიყენო, ეს იყო დიდი დარტყმა ჩემთვის.



მეორე მხრივ, როცა აღმოვჩნდი ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში შოკში, ვიყავი იმიტომ, რომ ძალიან დიდი პრობლემები იყო ადამიანის უფლებების კუთხით. ეს, თითქოს, იყო საავადმყოფო, მაგრამ არანაირი ინფორმაცია, ვთქვათ, შენი ადგილ-მდებარეობის შესახებ, უფლებების შესახებ, დაავადების ან მკურნალობის შესახებ იმ დროს არ იყო. ახლაც ნაკლებად ხდება ინფორმირება პაციენტების, როგოც ვიცი. მონიტორინგი არ მიმდინარეობდა და ძალიან საშინელი პირობები იყო. მაგალითად, აბაზანაში არ იყო შუქი, ნახევარი მეტრი ჭუჭყი იყო შიგ და ტილები დადიოდნენ. ასევე, ერთი ბიჭი გარდაიცვალა უცებ, მხოლოდ ერთი მედდა იყო იქ კეთილი მეტ-ნაკლებად და გვეხმარებოდა, რომელმაც თქვა რომ ფსიქოტროპული წამლების ზედოზირების გამო მოკვდა ეს ბიჭი. კიდევ, ექიმი ვინც იყო იმ დროს, დედაჩემს წინასწარ სთავაზობდა გადახდას, როდესაც დედამ თქვა, რომ მინდა ჩემი შვილის გაყვანა ფსიქატრიულიდანო და ა.შ.. ბევრი პრობლემა იყო და არანაირად არ ვიყავით დაცულები.

ნახევარი წელი გათიშულ მდგომარეობაში ვიყავი მართლა, ანუ ისედაც დიდხანს მძინავს და ფსიქოტროპული წამლების შემდეგ, სულ ძილის ქვეშ ვიყავი. უნივერსიტეტში დავდიოდი თან, ვაგრძელებდი, ანუ მანამდე იმდენი გავაკეთე უბრალოდ ჯგუფელებისთვის და ა.შ., რომ მეხმარებოდნენ ჩემი ნაშრომის გაკეთებაში. იმის შეგრძნება, რომ დაკარგულია შენი ყველა ადგილი, პლიუს ოჯახშიც დაკარგულია ავტორიტეტი და თვითრწმენა, საშინელება იყო ჩემთვის. ვფიქრობდი, ალბათ, ყველა მართალი იყო და არ იყო საჭირო ასეთი დიდი მიზნის დასახვა, უბრალოდ საჭირო იყო ჩვეულებრივი ცხოვრებით ცხოვრება და დაქორწინება-მეთქი. არადა მანამდე მე სხვა სტილით ვცხოვრობდი და მჯეროდა, რომ ეს არის სწორი და მე მართალი ვარ. ამ დარტყმის შემდეგ, აღარ შემეძლო დარწუნებით იგივეს თქმა. სულ დედასთან ერთად დავდიოდი, ისე ვაკეთებდი ყველაფერს, როგორც სხვები თვლიდნენ საჭიროდ, ჩაცმულობასაც კი სხვების მითითებით ვირჩევდი.

ეს დიდხანს არ გაგრძელდა. ერთი კონფერენცია იმართებოდა თბილისში, სადაც ჩემი მოხსენება იყო საჭირო. ძალიან ვნერვიულობ ხოლმე პრეზენტაციების წინ, იმ დროსაც ვნერვიულობდი და ფსიქიატრთან როცა მივედი დისპანსერში ვთქვი, რომ თუ შეიძლება რჩევა მომეცით რა დასამშვიდებელი წამალი მივიღო, რომ არ ვინერვიულო-მეთქი. იმ დროს ჯერ მქონდა რწმენა ფსიქიატრების მიმართ. ამის პასუხად მან გამიორმაგა ფსიქოტროპული წამლების დოზა. ნუ, ისედაც გათიშული დავდიოდი და გაორმაგება უკვე გასაგები იყო ჩემთვის - საერთოდ ვეღარ გავალ სახლიდან ამ დოზის მიღების შემდეგ. ეს რომ ვუთხარი ფსიქიატრს, გულგრილად მიპასუხა, რომ „შენ ავადმყოფი ხარ. აბა რა გინდოდა?! წიგნების კითხვა შენ რაში გჭირდება? წადი და დედას დაეხმარე სამზარეულოში“. ასეთი განსაკუთრებული სიმძაფრით ხდება გენდერული სტერეოტიპების გამჟღავნება, როცა საქმე ეხება შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ქალს. მოკლედ, ამის შემდეგ არამხოლოდ ეჭვი შემეპარა, რომ ექიმი მართალია, საერთოდ გადავწყვიტე, რომ მას არ აინტერესებდა ჩემი, როგორც პაციენტის მდგომარეობა და მეც აღარ უნდა მჯეროდეს მისი დასკვნების. საერთოდ, შევწყვიტე წამლების მიღება. ეს საკმაოდ სახიფათო ნაბიჯია, შემიძლია ვთქვა და ვიცი, რომ ბევრი ადამიანი დაინვალიდდა ამის შედეგად. თუ უცბად წყვეტ, ეს ძალიან ცუდია, ძალიან.



ნახევარი წლის მერე მეტ-ნაკლებად გასუფთავდა ჩემი ორგანიზმი წამლებისგან და უცბად დავიწყე ლექსების წერა, პოემაც კი დავწერე, ანუ ტვინმა ისევ დაიწყო მუშაობა, ანალიზის და აზროვნების უნარი დამიბრუნდა. მერე გადავწყვიტე, რომ უნდა გავაგრძელო მუშაობა იმ თეორიაზე, რაზეც მანამდე ვმუშაობდი ბილოლოგიაში და როცა გავაგრძელე მუშაობა, დიდი დატვირთვა წავიდა ტვინზე და ხელმეორედ მივიღე ეს ფსიქოზური მდგომარეობა. აღმოვჩნდი სხვა ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში, სადაც შედარებით უფრო უკეთესი პირობები იყო, მაგრამ კარგი არა ნადვილად - ისევ ინფორმაციის არარსებობა, ისევ პაციენტები ეხმარებოდნენ ერთმანეთს, სიცივე და გასათბობად რეზინის ფეხსაცმელების დანთება პაციენტების მიერ და შედეგად ინტოქსიკაცია. ასევე, იძულებითი მკურნალობა, ან როდესაც ინექციები კეთდებოდა სხვა პაციენტების თანდასწრებით, ანუ ყურადღებას არ აქცევენ, რომ შენ სირცხვილის გრძნობა გაქვს და არ გინდა სხვების თანდასწრებით ეს გიკეთონ.

იქიდან ერთი თვის მერე გამოვედი. პაციენტები ძალიან საინტერესო ადამიანები იყვნენ, კარგად გვესმოდა ერთმანეთის და ძალიან დიდი მხარდაჭერა მივიღე მათგან იმ დროს. მეც მინდოდა დავხმარებოდი, ერთ-ერთ გოგოს ჰქონდა ქონებასთან დაკავშირებული პრობლემები და როდესაც გავედი დაწესებულებიდან, მისთვის ადვოკატების მოძიება შევეცადე. ერთ-ერთ არასამთავრობო ორგანიზაციას დავეკონტაქტე, რომელიც ამ ადამიანების უფლებებზე მუშაობდა. ისინი ძალიან დაინტერესდნენ ჩემით და გარკვეული პერიოდის შემდეგ მითხრეს, რომ ინგლისში ხომ არ წახვალო სემინარზე, რადგან სჭირდებოდა ინგლისურის მცოდნე დიაგნოზის მქონე ადამიანი. თავიდან შიში მქონდა, მაგრამ დავთანხმდი მაინც და წავედი. ეს იყო სემინარების სერია, სამჯერ მომიწია ინგლისში წასვლა. იქ ვიგრძენი თავი ადამიანად და დამეწყო რეაბილიტაციის პროცესი, პრინციპში, ფსიქოლოგების, სოც-მუშაკებისა და ყველანაირი დახმარების გარეშე. მე გამიმართლა უბრალოდ, მოვხვდი საინტერესო ადგილას და გავცოცხლდი.

მერე უკვე სხვა არასამთავრობო ორგანიზაციიდან მივიღე შემოთავაზება, რომ პროექტი იწყებოდა და ხელმძღვანელი უნდა ყოფილიყო დიაგნოზის მქონე ადამიანი. ქართულიც ძალიან მიჭირდა მაშინ და ვთვლიდი, რომ არც ჩემი გამოცდილება შეესაბამებოდა იმ პოზიციას, ამიტომ რთული პასუხისმგებლობა იყო ჩემთვის, მაგრამ მაინც დავთანხდი, რადგან ყოველთვის იყო ჩემზე სოციალური მდგომარებიდან გამომდინარე ზეწოლა. ახლა კიდევ დაიწყო ახალი ეტაპი და დიდი ცვლილება ჩემს ცხოვრებაში, ეს არის ომბუდსმენთან არსებული პრევენციის ეროვნული მექანიზმის ჯგუფში ჩართულობა და ვარ ერთ-ერთი ექსპერტი. დავდივარ ციხეებში, იზლოლატორებში, მოხუცებულთა თავშესაფრებში, ბავშვთა სახლებში, ფსიქიატრიულ დაწესებულებებში და მონიტორინგს ვახორციელებ. ასევე, ვარ ფსიქიატრიული პრობლემების მქონე ადამიანების საერთაშორისო ქსელის თავმჯდომარე, 2014 წელს ამირჩიეს.

მოკლედ, მე უბრალოდ გამიმართლა, რომ ჩემი პოტენციალის რეალიზება მოხერხდა, ანუ მძიმე ფსიქო-სოციალური პირობების მოგვარება მეტ-ნაკლებად და აქედან გამომდინარე, გაქრა მაპროვოცირებელი ფაქტორები ჩემს ცხოვრებაში. შედეგად, არ მივეკუთვნები მძიმე პაციენტების ჯგუფს, ვისაც მუდმივად სჭირდება გარკვეული მხარდაჭერა და თავისუფლად შემიძლია ვიარო სერვისების გარეშე, მაგრამ ბევრი ადამიანის შემთხვევაში არის საჭირო მხარდამჭერი სერვისები, რაც ჩვენთან პრაქტიკულად არ არის, სამწუხაროდ“.


            [post_title] => ოლღა კილინა ფსიქიატრიული საავადმყოფოს შესახებ: „აბაზანაში არ იყო შუქი, ნახევარი მეტრი ჭუჭყი იყო შიგ და ტილები დადიოდნენ...“
            [post_excerpt] => 
            [post_status] => publish
            [comment_status] => closed
            [ping_status] => closed
            [post_password] => 
            [post_name] => olgha-kilina-fsiqiatriuli-saavadmyofos-shesakheb-abazanashi-ar-iyo-shuqi-nakhevari-metri-chuchyi-iyo-shig-da-tilebi-dadiodnen
            [to_ping] => 
            [pinged] => 
            [post_modified] => 2018-10-18 17:00:52
            [post_modified_gmt] => 2018-10-18 13:00:52
            [post_content_filtered] => 
            [post_parent] => 0
            [guid] => http://fortuna.ge/?p=296842
            [menu_order] => 0
            [post_type] => post
            [post_mime_type] => 
            [comment_count] => 0
            [filter] => raw
        )

    [comment_count] => 0
    [current_comment] => -1
    [found_posts] => 5
    [max_num_pages] => 2
    [max_num_comment_pages] => 0
    [is_single] => 
    [is_preview] => 
    [is_page] => 
    [is_archive] => 1
    [is_date] => 
    [is_year] => 
    [is_month] => 
    [is_day] => 
    [is_time] => 
    [is_author] => 
    [is_category] => 
    [is_tag] => 1
    [is_tax] => 
    [is_search] => 
    [is_feed] => 
    [is_comment_feed] => 
    [is_trackback] => 
    [is_home] => 
    [is_404] => 
    [is_embed] => 
    [is_paged] => 
    [is_admin] => 
    [is_attachment] => 
    [is_singular] => 
    [is_robots] => 
    [is_posts_page] => 
    [is_post_type_archive] => 
    [query_vars_hash:WP_Query:private] => 28d945b4ee08906e578c5bc55294e77e
    [query_vars_changed:WP_Query:private] => 
    [thumbnails_cached] => 
    [stopwords:WP_Query:private] => 
    [compat_fields:WP_Query:private] => Array
        (
            [0] => query_vars_hash
            [1] => query_vars_changed
        )

    [compat_methods:WP_Query:private] => Array
        (
            [0] => init_query_flags
            [1] => parse_tax_query
        )

)

მსგავსი სიახლეები