რა უნდა იცოდნენ მშობლებმა ბავშვის ადრეულ განვითარებაზე - ,,7 რჩევა ფსიქოლოგისგან“

გადაცემის ლაივი LIVE

რა უნდა იცოდნენ მშობლებმა ადრეულ განვითარებაზე, გრძნობს თუ არა ბავშვი მშობლის შფოთვას, აქვთ თუ არა მშობლებს ემოციური რეგულაცია – მარტა ქარუმიძის გადაცემას ,,7 რჩევა ფსიქოლოგისგან” ფსიქოლოგი თამარ გაგოშიძე ესტუმრა.

რა არის ადრეული განვითარება?

ადრეული განვითარება არის ფუნდამენტი, რომელზეც ყალიბდება სრულფასოვანი პიროვნება. ადრეული განვითარების ქვეშ იგულისხმება დაბადების პირველი დღიდანვე 3 წლამდე ბავშვის განვითარება. თუმცა, უფრო ფართო გაგებით სკოლამდელ, 6 წლამდე ასაკს მოიცავს. ბავშვის აღზრდა უნდა დაიწყოს დაბადებიდანვე, ყურადღება უნდა მიექცეს მის განვითარებას. მშობლები ზრუნავენ ბავშვის კვებაზე, ძილზე, ჩაცმაზე, ყველაზე მნიშვნელოვანი ადგილი მათთვის უკავია ფიზიკურ და ჯანმრთელობის საკითხებს, ეს მართლაც არის მნიშვნელოვანი კომპონენტი. მაგრამ არსებობს ასევე ემოციური განვითარება. აღსანიშნავია, რომ შემეცნებით განვითარებასა და ენას უფრო ექცევა ყურადღება, შემეცნებითი განვითარება არ ნიშნავს, რომ ბავშვმა იცოდეს უცხო ენა, არამედ უნდა გავაცნობიეროთ, ბავშვი ცნობისმოყვარე და მას უნდა ჰქონდეს გარემოსთან აქტიური ურთიერთობა, რომ შეიმეცნოს ის რეალობა, რაც მის გარშემოა. ერთი წლის ასაკი ყველაზე რთულია მშობლისთვის, როცა ბავშვი დაცოცავს, ინტერესიანი ხდება, სწორედ  ეს არის შემეცნებითი აქტივობა.

რა პრობლემებია ემოციური განვითარების კუთხით?

ხშირად ბავშვი მოითხოვს რაღაცეებს და უნდა სურვილები შეუსრულონ, წინააღმდეგ შემთხვევაში აქვს ისტერიკა. ან თუ ბავშვი შფოთავს, ამის გამო მისი ქცევა შეიძლება იყოს ცოტა იმპულსური. მშობლებმა ხელი უნდა შეუწყონ ემოციურ და სოციალურ განვითარებას, ეს ბავშვებში თავისით არ ყალიბდება, ეს ყალიბდება მშობელთან ურთიერთობით.

ზოგადად ბავშვები არიან პრაგმატულები. სადღაც 2 წლიდან ისინი ცდილობენ გაიგონ „რა გაუვათ და რა არა“. 3 წლიდან ბავშვს უყალიბდება „მეს“ განცდა, ის უკვე გამოეყოფა მშობელს, დადის, ფრაზებს ამბობს და ამ პერიოდში  აფიქსირებს, რომ თვითონაც შეუძლია გარემოზე მოახდინოს ზემოქმედება, ასევე ადამიანებზე. ის ხედავს, რომ მის სხვადასხვა საქციელზე, უფროსები განსხვავებულად რეაგირებენ და ასე სწავლობს როგორ მიაღწიოს ამა თუ იმ მიზანს უფროსებთან მიმართებაში.

ბავშვი თავისი „მეს“ საზღვრებს ცდის, ეს ხდება უსაზღვრო, თუ მშობელი ჩარჩოს არ დააწესებს. ბავშვი გეწინააღმდეგებათ, ამ დროს მშობლებს აქვთ განცდა, რომ ის შეიძლება განერვიულდეს, ამიტომ ყველაფერს უსრულებენ, მაგრამ იცოდეთ, რომ თუ არ ისწავლით „არას“ თქმას, სხვანაირად ბავშვს ჯანმრთელი ეგო – „მე“ არ განუვითარდება. ბავშვი მშობლებს სცდის, ის ექპერიმენტებს ატარებს, სწორედ ცდისა და შეცდომის მეთოდით სწავლობს, სად გადის მისი თავისუფლების საზღვრები, მან ზუსტად იცის სად „გაუვა“და სად არა.

იცით, როგორ ვითარდება პიროვნება: არის მოთხოვნილებები, რაც მსიამოვნებს, პატარა ასაკში მე არ ვითვალისწინებ სხვა ადამიანებს, მაგრამ მე მომიწევს ამის გათვალისწინება, როცა გავიზრდები. იმისთვის, რომ ჩემი იმპულსი გადავწიო, უნდა მამეცადინოს ვინმემ, ამ შემთხვევაში მშობელმა. ამიტომ საჭიროა ბავშვს დაუწესოთ ჩარჩოები.

ხშირად სამი წლის ასაკიდან აღმოჩნდება, რომ ბავშვი არის უმართავი, ზოგიერთი ბავშვი, რომელსაც ადრე ვერც კი შეამჩნევდით სახლში იყო თუ არა, უცებ ხდება რევოლუციონერი, ეს განვითარებისთვის ჩვეულებრივი ამბავია, მაგრამ მშობლებს ეშინიათ, მაგალითად, ნერვები არ აუშალონ და არ დაუზიანონ ფსიქიკა, თუ ბავშვმა იცის, რომ ისტერიკის გზით ვერ მიიღებს სასურველს, ის ეჩვევა ჩარჩოებს.

ყვირილი ყველაზე საშინელი ფენომენია ჩვენ საზოგადოებაში, მშობლები ვერც აცნობიერებ, როგორ უყვირიან შვილებს. დააკვირდით, როგორ თამაშობენ ბავშვები ეზოში – ისინი ყვირიან. დასასველებლად როცა მივდივარ, ვიცი სად არის ქართული თემი, სწორედ იქიდან ისმის ყვირილი.

ჩვენ გვგონია, რომ ბავშვს თავისუფლად ვზრდით და თავისუფლება რა არის – არჩევანია. ბავშვს, რომელსაც ჩარჩოს არავინ უწესებს, არის ქაოტურ მდგომარეობაში.

ფსიქოლოგი თამარ გაგოშიძე სტუმრად გადაცემაში ,,7 რჩევა ფსიქოლოგისგან"

?რა უნდა იცოდნენ მშობლებმა ადრეულ განვითარებაზე?გრძნობს თუ არა ბავშვი მშობლის შფოთვას?აქვთ თუ არა მშობლებს ემოციური რეგულაციაფსიქოლოგი თამარ გაგოშიძე სტუმრად გადაცემაში ,,7 რჩევა ფსიქოლოგისგან"

Posted by Radio Fortuna FM 106,9 on პარასკევი, 14 ივნისი, 2019

რა იწვევს ბავშვის აგრესიას?

როცა მშობლებს ვთხოვთ აღწერონ აგრესიული ქცევა და ისინი გვიყვებიან, ეს ნამდვილად არ არის აგრესია. ძირითადად, ბავშვს რაღაც აწუხებს, ამას ვერ გამოთქვამს, ემოციური მდგომარეობა აქვს და ეს ჩანს აგრესიულ ქცევად. არის შემთხვევები, როდესაც ბავშვი იღლება და იფიტება, ამ დროს ეწყება გაღიზიანება, ჩვენ უნდა მივხვდეთ რომ ბავშვი დაიღალა და პრევენციული ზომები გავატაროთ. საბავშვო ბაღებში ჩივიან ხშირად, რომ ბავშვი აგრესიულად იქცევა, ამ დროს არავინ იკითხავს, იქნებ ბავშვი დაიღალა, ეძინება ან შია. უნდა გაარკვიოთ, რატომ ტირის ბავშვი, ბავშვის ქცევა არ არის მექანიკური. მშობლებისთვის ადვილია რეცეპტი: „დავსაჯოთ-არ დავსაჯოთ, ავუკრძალოთ ან არა“. ჩვენ კონკრეტულს ვერ გირჩევთ. ერთი და იგივე რჩევა ყველა სიტუაციაში ვერ გამოგადგებათ. მთავარი რჩევაა – უყურეთ თქვენ შვილებს, რათა გაიგოთ რატომ იქცევიან ასე.

გადაცემის აუდიოჩანაწერი