მედეა ზირაქაშვილი: რა დრო უნდა გაატარონ პატარებმა ეკრანებთან და როდის არის საგანგაშო მეტყველების დაგვიანება

პოპულარული

მედეა ზირაქაშვილი:  რა დრო უნდა გაატარონ პატარებმა ეკრანებთან და როდის არის საგანგაშო მეტყველების დაგვიანება

გადაცემას ”სტუმრად ექიმთან” ბავშვთა ფსიქიატრი, ნევროლოგი მედეა ზირაქაშვილი ესტუმრა, რომელმაც რადიოს ეთერში მშობლებისთვის საინტერესო ისეთ თემებზე ისაუბრა, როგორებიცაა: მეტყველება, ქცევა, გაჯეტები, მულტფილმები და სასკოლო მზაობა.

 ხშირად შფოთავენ მშობლები მულტფილმებთან დაკავშირებით, არსებობს არა ერთი რეკომენდაცია და აზრთა სხვადასხვაობა, რეალურად საშიშია მულტფილმების ყურება, თუ გარკვეული დოზით დასაშვებია?

რეკომენდაციების გაცემა ძალიან ადვილია, თუმცა მშობლების მხრიდან არც ისეთი ადვილია მათი შესრულება. ჩვენ, ექიმები ვალდებულები ვართ დავეყრდნოთ კვლევებზე დაფუძნებულ ინფორმაციას. ამერიკის პედიატრთა აკადემია არის ის ორგანიზაცია, რომელიც ძალიან მნიშვნელოვან რეკომენდაციებს იძლევა, მაგრამ თუკი 2009 წელს მათი შეხედულება ძალიან კრიტიკული იყო ბავშვების ეკრანთან მიმართებაში, დღეისათვის ისინი მეტ- ნაკლებად შერბილებულია.

თუკი მაშინ ამბობდნენ, რომ 2 წლამდე ასაკის ბავშვებში მულტფილმების ყურება საერთოდ არ შეიძლებოდა, შემდეგ კი საკმაოდ გვიან ასაკამდე ერთ საათზე მეტი დაშვებული არ იყო, დღეისათვის  არსებულ დროის ლიმიტირებას ბავშვის და მოზარდის ასაკი განსაზღვრავს. მაგალითად, 2 წლამდე ისევ არ შეიძლება მულტიპლიკაციური ფილმების  ყურება, 24-დან 36 თვემდე ასაკის ბავშვებში ნახევარი საათის განმავლობაშია დასაშვები, სამი წლის შემდეგ ,წინა სასკოლო ასაკამდე კი ერთ საათამდეა ეკრანთან ურთიერთობა შესაძლებელი. თინეიჯერულ ასაკში ეს დრო  მაქსიმუმ 4 საათამდეც დასაშვებია გაიზარდოს.

ძალიან მნიშვნელოვანია გავიაზროთ კვლევებზე დაფუძნებული მტკიცებულებები, თუმცა, გამოვიდეთ ბავშვის ინტერესებიდანაც. თუ ჩვენ შევზღუდავთ დროს, დადებით და შემეცნებით  ინფორმაციას მივაწოდებთ ბავშვს, შევძლებთ მულტფილმების და ტელევიზორის გავლენით გამოწვეული მავნე რისკების თავიდან აცილებას.

2013 წელს აშშ-ში ჩატარდა კვლევა, სადაც სამი ჯგუფი მონაწილეობდა, ერთ ჯგუფს მიეწოდებოდა ინფორმაცია გაცხრილვის გარეშე, თავისი ძალადობრივი ფაქტებით, მეორე ჯგუფს შეეზღუდა დრო, მესამეს კი ძალადობრივი ინფორმაციის მიწოდება. 6თვის შემდეგ ქცევის გადაფასების შედეგად, საუკეთესო შედეგი ჰქონდა ჯგუფს, რომელსაც შეეზღუდა ძალადობრივი ხასიათის ინფორმაცია და არ ჰქონდა შეზღუდვა დროში. თუ ჩვენ მოვახდენთ ინფორმაციის გაცხრილვას და დროის ლიმიტირებას, ვფიქრობ მულტფილმებიც კი იქონიებენ დადებით გავლენას მათ განვითარებაზე.

ყველა ანიმაციურ მულტფილმს ვერ ჩავეძიებით, თუმცა, ყველაზე პოპულარულებზე მინდა გკითხოთ, მაგალითადმაშა და დათვირამდენად დასაშვებია?

ლიმიტირება ყველა შემთხვევაში უნდა დავაწესოთ, კვლევები არ არის სელექტიურად გარკვეული მულტფილმების მიმართ. ამერიკის პედიატრთა აკადემიას დასახელებული აქვს სამი ყველაზე მნიშვნელოვანი უარყოფითი ეფექტი მულტფილმებთან დაკავშირებით, პირველი ეხება ფიზიკურ ჯანმრთელობას: მაგ.ბავშვები მათი ყურებისას  ბევრ ტკბილეულს მიირთმევენ, რაც  შედეგად იწვევს გაცხიმოვნებას, ასევე შეიძლება გამოიწვიოს ხერხემლის გამრუდება, ჭარბი ვიზუალური ეფექტების შედეგად, პროვოცირება გამოიწვიოს ფოტოსტიმულაციური ეპილეფსიის.ასევე იქონიოს გავლენა ბავშვების ქცევასა და ემოციურ მდგომარეობაზე: გახდეს აგრესიული, ოპოზიციური, დაუმორჩილებელი . მაგალითად ”მაშა და დათვის“ მსგავსი მულტფილმები, სადაც ერთი პერსონაჟი ყოველთვის დაზარალებული, მეორე კი მეტ-ნაკლებად მოძალადეა, აჩენს აზრს ბავშვებში, რომ მჩაგვრელი უფრო ძლიერია და ასე უნდა მოექცეს მის გარშემომყოფებს..და ბოლოს ხშირად ბავშვები მულტფილმის  პერსონაჟის როლს ირგებენ და შესაძლოა მათთან გაიგივებით სერიოზული საფრთხე შეუქმნან საკუთარ სიცოცხლეს( გადმოხტეს სიმაღლიდან, გამოიყენოს ბასრი ნივთები)…ჩემი აზრით, მშობელმა ბავშვთან ერთად უნდა უყუროს მულტფილმს, თითოეული ქმედება სწორად აუხსნას მათ და მართოს ქცევები, რომელსაც ბავშვი გადმოიღებს მულტფილებისგან, ამ შემთხვევაში არ მგონია, რომ  აგრესორები გავზარდოთ.

ბავშვები სვამენ ძალიან ბევრ შეკითხვას, ძალიან რთულია ყველა კითხვაზე გასცე პასუხი. და მაინც უნდა ვუპასუხოთ მათ შეკითხვებს?

არის განვითარების ერთ-ერთი ეტაპი, როდესაც ისინი ძალიან ბევრ შეკითხვას სვამენ, ეს ძალიან მნიშვნელოვანია მათი შემეცნებისთვის.

მშობელმა ნებისმიერ შეკითხვას უნდა გასცეს პასუხი, არასოდეს არ უნდა უპასუხოს შეკითხვას შეკითხვით, ამან შესაძლოა კიდევ უფრო მეტი გაუგებრობა გამოიწვიოს მათში.

თუკი დედას, რომელიც ავტორიტეტია, არ აქვს პასუხი შეკითხვაზე, ეს ნიშნავს, რომ გარკვეული პერიოდის შემდეგ მშობლის ავტორიტეტულობასთან დაკავშირებით ბავშვს კითხვები გაუჩნდება. ნებისმიერ დასმულ შეკითხვას აქვს ასაკის შესაბამისი პასუხი, თუკი მშობელი პატარა ასაკის ბავშვის მიერ დასმულ შეკითხვას გასცემს მეცნიერულ პასუხს, ის უბრალოდ ვერ გაიგებს. მნიშვნელობა აქვს პასუხის შინაარსს, შეკითხვაზე პასუხი უნდა იყოს მოკლე და უნდა შეიცავდეს იმ სიტყვებს, რომელიც ბავშვისთვის გასაგებია.

დღეს არანაკლებ მნიშვნელოვანია მეტყველების თემა, მშობლები ხშირად უჩივიან იმას, რომ ბავშვები გვიან იწყებენ საუბარს. რეალურად როდის უნდა დაიწყოს მშობელმა ამ თემაზე ნერვიულობა და როდის უნდა დაიწყოს ბავშვმა საუბარი?

ადრეულ ასაკში მომართვიანობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი სწორედ მეტყველების დაგვიანებაა. ენა და მეტყველება იმიჯნება ერთმანეთისგან. ერთია მეტყველების დარღვევა, როდესაც ბავშვს შეიძლება ჰქონდეს მაგ.სისინა, შიშინა ბგერების წარმოთქმის პრობლემა და მეორეა ენის განვითარების სირთულეები.

ენისა და მეტყველების შეფერხებას ძალიან ბევრი მიზეზი შეიძლება ჰქონდეს,იყოს მაგ.1) აუტიზმის  სპექტრის აშლილობა, ასევე 2) განვითარების ეტაპების დაყოვნება, რომელიც შეიძლება მომავალში გონებრივი ჩამორჩენილობის წინაპირობა გახდეს, 3) თვითონ ენის დარღვევები: მნიშვნელოვანია გაიმიჯნოს, ბავშვს რამდენად ესმის მისკენ მიმართული მეტყველება, რამდენად ასრულებს ინსტრუქციებს.  თუ არ ასრულებს, სმენის დაქვეითებაა ამის მიზეზი, ქცევის დარღვევა თუ რეცეფტული ენის დარღვევა(ბავშვს არ ესმის იმ ინფორმაციის შინაარსი,რომელსაც გარშემომყოფებისგან იღებს),ექსპრესული ენის დარღვევა, როდესაც ბავშვი ადეკვატურად აღიქვამს შეკითხვებს, დირექტივებს, მაგრამ აქვს ლექსიკის სიმწირე და ვერ გამოხატავს სიტყვიერად  თავის აზრებს. შესაძლოა იყოს გენეტიკური წინასწარგანწყობა შედარებით გვიან დაწყებული მეტყველების,რომელიც თავისით გვარდება ასაკის მატებასთან ერთად, თუმცა ეს  სპეციალისტმა უნდა დაადგინოს,როცა ყველა სხვა მიზეზს გამორიცხავს.

მშობლები ხშირად ჩივია, რომ მათი შვილები ვერ ლაპარაკობენ, მაგრამ ყველაფერსაგებინებენ”, რას ნიშნავს ეს ტერმინი და რა ასაკამდეა ეს დაშვებული?

”ყველაფერს მაგებინებს” – ნიშნავს იმას, რომ არ არის ექსპრესიული მეტყველება, არ არის სიტყვებით გაშუალებული ვერბალური კომუნიკაცია, მაგრამ მეტყველების დეფიციტის შევსება ხდება მიმიკა-ჟესტებით და ბავშვს პრაქტიკულად ამეტყველება არც კი სჭირდება,რადგან ისედაც მარტივად ახერხებს გარშემომყოფებთან ურთიერთობას.

ბავშვი ორი წლის ასაკში უნდა ამბობდეს 50- მდე სიტყვას, 33 თვიდან უნდა იყოს 2 სიტყვიანი ფრაზები, 36 თვიდან კი ბავშვის მეტყველება ისეთივე უნდა იყოს, როგორიც ჩვენი.არ არის მისი ვერბალური უნარები მსგავსად განვითარებული?- შესაბამისად უნდა მივმართოთ სპეციალიტს.

ხშირად ამბობენ მშობლები იმასაც, რომ ბაღში ბავშვი ალაპარაკდება, რამდენად შესაბამება ეს სიმართლეს?

ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს ენის განვითარების შეფერხების მიზეზს. თუ აქ არის მძიმე რეცეპტული მეტყველების დარღვევა, არის აუტისტური სპექტრის აშლილობა ან  განვითარების ეტაპების დაყოვნება, მხოლოდ ბავშვის ბაღში მიყვანა პრობლემას ვერ მოხსნის. თუ აქ არის მსუბუქი ექსპრესული მეტყველების შეფერხება, ან პედაგოგიური ხელმიშვებულობა, როდესაც ბავშვს აკლია  ყურადღება/კომუნიკაცია  მშობლების/აღმზრდელების მხრიდან,ვაძლევთ რეკომენდაციას, რომ ბავშვის ჩართვა ასაკობრივ სოციუმში ( ბაღში) საკმარისია პრობლემის მოსაგვარებლად.

თქვენ მუშაობთ მენტალური განვითარების ცენტრში, გაქვთ ფილიალი ასევე ბათუმშიც, რა პროცედურას გადის მშობელი თქვენთან მოსვლის შემდეგ?

პირველად ხდება  ექიმთან ვიზიტი, როდესაც ვადგენთ რა მიმართულებით უნდა წავიდეთ: რა დიაგნოზებს შორის უნდა გავავლოთ დიფერენციალური დიაგნოსტიკა. ექიმთან ვიზიტის შემდეგ ხდება პრობლემების შეფასება და იმ მულტიდისციპლინარული გუნდის შერჩევა, რომელიც უნდა ჩაერთოს დიაგნოსტიკის პროცესში. მულტიდისციპლინარულ გუნდში  ჩართულია: ფსიქიატრი, ნევროლოგი,ქცევითი თერაპევტი, კლინიკური ფსიქოლოგი, ხელოვნებითი თერაპევტი, ფიზიკური თერაპევტი, ენისა  და მეტყველების სპეციალიტი. ხდება რამდენიმე დღიანი დიაგნოსტიკური შეფასება და პაციენტი მისამართდება ამა თუ იმ ტიპის თერაპიაზე.

ვისაუბროთ ბავშვის ქცევაზე, რას ნიშნავს ცუდი ქცევა და როგორი ბავშვი ითვლება აგრესიულად?

ქცევა არასოდეს არ არის მიზეზი. ქცევა ყოველთვის არის შედეგი გარემოზე, ან იმ ადამიანებზე, ვინც არიან მის გარშემო. უნდა გავითვალისწინოთ ბავშვის ასაკი. თუკი ორი წლის ასაკში ბავშვი მაღაზიაში ცდილობს მიიღოს სასურველი ნივთი იატაკზე გაწოლით ან ტირილით, ეს რა თქმა უნდა საგანგაშო არ არის. ბავშვის ქცევის ფორმირებაზე დიდი გავლენა აქვს ფსიქოლოგიურ ტიპაჟს, გარემოს და მიდგომას. თუკი ბავშვმა იცის, რომ სასურველს ყოველთვის მიიღებს მანიპულაციური გზებით, რატომაც არა.

თუკი ბავშვი იზრდება ისეთ გარემოში, სადაც მშობელმა იცის მანიპულაციური ქცევის მართვა და სთავაზობს სასურველის მიღების ალტერნატიულ გზებს, რა თქმა უნდა ბავშვს არ სჭირდება მიმართოს გამომწვევ ქცევებს და დაბალანსებულია მისი ქცევა.ბავშვის ქცევის ფორმირებას მშობელი ახდენს. უნდა ვიცოდეთ, რა დროს დავაიგნოროთ და რა დროს დავაჯილდოვოთ, მხოლოდ ასე შევძლებთ მისი ქცევის აქტიურ მენეჯმენტს.

ერთია ასაკობრივი მანიპულაციური ქცევები და მეორეა კონკრეტული დიაგნოზი: ქცევის დარღვევა, რომელიც თავისი შინაარსით გაცილებით მძიმეა და მოიცავს ისეთ ელემენტებს, როგორიც არის აგრესია ადამიანებისა და ცხოველების მიმართ.ფიზიკური სისასტიკე, ქურდობა,სხვისი  საკუთრების განადგურება/დაზიანება, წესების დარღვევა,ამ დიაგნოზით ბავშვების და მოზარდების ქცევები სცდება ტიპური განვითარებისათვის დამახასიათებელ სიცელქეს, მავნეობას და სიჯიუტეს და საჭიროებს სპეციალისტების ჩარევას.შეიძლება მედიკამენტების ჩართვაც კი გახდეს საჭირო.

 

მარტივია იგნორი როდესაც სახლში ვართ, მაგრამ რთულია თუ კი ბავშვი მანიპულირებს სუპერმარკეტში, სადაც მას ხალხი უყურებს, ვიცით, რომ ყვირილი და ცემა დაუშვებელია

ყვირილი და ცემა დაუშვებელია იმიტომ, რომ არ ”მუშაობს” და არც არის ასეთი გზები ადეკვატური პრობლემის მოსაგვარებლად. იმიტომ იქცევა ბავშვი ასე გარეთ, რომ მან ძალიან კარგად იცის – დედა იმ ხერხებს ვერ გამოიყენებს, რასაც სახლში. სამწუხაროდ, საზოგადოება ჯერჯერობით არ არის მომწიფებული, რომ იატაკზე გაწოლილ ბავშვს გვერდი აუაროს და დედას შენიშვნა არ მისცენ. მშობელი იძულებულია დააკმაყოფილოს ბავშვის მოთხოვნილება, იმისთვის, რომ აირიდოს გარშემო მყოფი ადამიანების მხრიდან შენიშვნები.

 ბავშვები ხშირად აკოპირებენ თანატოლების ქცევებს, აფუჭებენ, ამტვრევენ, ართმევენ

გარემო ძალიან დიდ ზეგავლენას ახდენს ბავშვის ქცევაზე. ცხოვრება იმდენად ბევრი ძალადობრივი ელემენტისგან შედგება, რომ ბავშვის განვითარებაში მუდმივად პრევენციული ღონისძიებების მიმღები ვერ ვიქნებით. ვფიქრობ, ბავშვებმა უნდა გაიარონ გარკვეული ეტაპები და თავად მოახდინონ დიფერენცირება, თუმცა უნდა ვიდგეთ მათ გვერდით და საჭიროების შემთხვევაში თუ ვერ გაუმკლავდებიან სირთულეებს დავეხმაროთ მათ.

ძალიან მოდურია წინასასკოლო მოსამზადებელი კლასები, ვინ უნდა განსაზღვროს მზად არის თუ არა ბავშვი სკოლისთვის?

ბევრი მშობელი გვაკითხავს და აინტერესებს, რამდენად არის მზად მისი შვილი სკოლისთვის? საჭიროა ბევრი სფეროს მზაობა: ბავშვის მზაობა მოშორდეს მშობელს, მშობლის მზაობა გაუშვას ბავშვი სკოლაში და სკოლის მზაობა მიიღოს ბავშვი. საკოლო მზაობა არის ბავშვსა გა გარემოს შორის ისეთი ინტერაქცია, რომელიც ხელს უწყობს ბავშვის შესაძლებლობის მაქსიმალურ გამოვლენას მისთვის მინიმალური სტრესისა და ზიანის მიყენების გარეშე პირობებში. ვფიქრობ, უნდა მოხდეს მულტიდისციპლინარული  გუნდის მიერ ბავშვის შეფასება და მხოლოდ ამის შემდეგ განისაზღვროს, რამდენად არის მზად ბავშვი სკოლისთვის.

რჩევები /

|

2 თებერვალი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => medea-ziraqashvili
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 105899
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => medea-ziraqashvili
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 105899
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 9234
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => medea-ziraqashvili
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => medea-ziraqashvili
                                    [1] => stumrad-eqimtan
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (105899) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (9234,10720)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 140616
                    [post_author] => 4
                    [post_date] => 2017-06-22 17:22:11
                    [post_date_gmt] => 2017-06-22 13:22:11
                    [post_content] => 21 ივნისს გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებსა და ენდოკრინოლოგიური ქირურგიის უახლეს მიღწევებს მიეძღვნა. რა დაავადების რისკი იმატებს ზაფხულში, რა რეკომენდაციების გათვალისწინება გვმართებს უმძიმესი შედეგების თავიდან ასაცილებლად, როგორ შევაფასოთ ჯანმრთელობის ინდექსი ერთ დღეში ჩატარებული კვლევით და როდის ჩატარდება უნიკალური ენდოკრინოლოგიური ოპერაციები თბილისში - ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში სამედიცინო კვლევითი კლინიკა „ჰელსიკორის“ სისხლძარღვთა ქირურგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა ჯუმბერ ფარცახაშვილმა და ჯანდაცვის პოლიტიკის სპეციალისტმა, ჟურნალისტმა თამუნა გოგოლაძემ ისაუბრეს. 

ბატონო ჯუმბერ, რატომ რთულდება გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები ზაფხულში?

გულ-სისხლძარღვთა პათოლოგიები სეზონურია. ზაფხულის პერიოდში საკმაოდ აქტუალური ხდება ვენური პათოლოგიები. პაციენტებს, ვისაც აქვთ ქრონიკული ვენური უკმარისობა ან ვარიკოზული დაავადება, მათთან გაზაფხულის პერიოდში თავს იჩენს ხოლმე არტერიული პათოლოგიები და გულის დაავადებები: მაგალითად, არტერიული ჰიპერტენზია, ანუ მაღალი წნევა, ასევე გულის იშემიური დაავადება და სისხლძარღვების სხვადასხვა ტიპის დაავადებები. როდესაც ტემპერატურა აქტიურად  იმატებს, ვლინდება ვენური პრობლემებიც. ორგანიზმი კარგავს სითხეს, სისხლის მიმოქცევის პროცესში გარკვეული ძვრები ხდება, იწყება სისხლის შედედების პრობლემები. იმ პაციენტებში, ვისაც ვენური პრობლემემი აქვს, ხდება გამწვავება თრომბოზების, ან კიდურების შეშუპების სახით. ზაფხულში ორგანიზმი ვერ ახერხებს სითხის კარგ რეგულაციას. ამიტომაც არის რეკომენდებული სიცხეში სითხის დიდი რაოდენობით მიღება და ეს ეხება ნებისმიერ ადამიანს. სითხის არაადეკვატური შემცველობა იწვევს სისხლის შედედების მომატებას, დაბუჟებების შეგრძნებას, სიმძიმეს კიდურებში. არ არის სწორი, როდესაც ადამიანები იღებენ სისხლის გამათხელებელს, მაგალითად „კარდიომაგნილს”. ჯერ საჭიროა სათანადო რაოდენობით სითხის მიღება, იმისათვის, რომ მოხდეს სისხლის „განზავება“. მაგალითისთვის, წარმოიდგინეთ შედედებული კისელი, რამდენი გამათხელებელიც არ უნდა ჩავყაროთ, თუ სითხით არ განვაზავეთ, მას არაფერი გაათხელებს. ასევეა სისხლიც, სითხის მიღება მას გაათხელებს და შესაბამისად პროთრომბინის მაჩვენებელი ბევრად უფრო დაბლა დაიწევს. მხოლოდ მას შემდეგ, თუ სითხის მიღება არ შველის, შეგვიძლია მედიკამენტებით დავეხმაროთ.



თამუნა, როგორც ვიცი, პროფესორი დრალე ისევ აპირებს აგვისტოს თვეში საქართველოში ჩამოსვლას

ძალიან ხშირად ინტერესდებიან პაციენტები, თუ ვინ არის ეს ადამიანი. მისი რეგალიები რომ ჩამოვთვალოთ, მთელი გადაცემა არ ეყოფა. 4, 5 და 6 აგვისტოს პროფესორი ჰენინგ დრალე საქართველოს უკვე მეხუთედ ეწვევა. დაგეგმილია როგორც კონსულტაციები, ისე ოპერაციები. ვისაც აინტერესებს დეტალურად პროფესორის ავტობიოგრაფია, შეუძლიათ „ჰელსიკორის” ფეისბიქ–გვერდი დაათვალიერონ. პაციენტებს, რომლებსაც აქვთ ფარისებრი ჯირკვლის ნებიმისერი პათოლოგია, შეუძლიათ დაუკავშირდნენ კლინიკა „ჰელსიკორს” და დაგეგმონ კონსულტაცია.

რაც შეეხება თავად კლინიკას - ჰელსიკორი არის ისრაელ–საქართველოს ერთობლივი სამედიცინო დაწესებულება. აღსანიშნავია, რომ დამფუძნებლების მიზანი მსოფლიოში გაფანტული ქართველი ექიმების საქართველოში დაბრუნება იყო და ეს წარმატებით განხორციელდა, ბატონი ჯუმბერი ამისი ნათელი მაგალითია. ”ჰელსიკორს” აქვს მაღალი დონის მატერიალურ ტექნიკური ბაზა და დიდი ამბულატორიული სპექტრი, რომელიც მოიცავს კარდილოგიურ, გასტრო–ენტეროლოგიურ და სისხლძარღვოვან განყოფილილებებს. სულ ახლახანს ჩამოყალიბდა ენდოკრინული დეპარტამენტი და სწორედ ამიტომ, პროფესორ დრალეს ვიზიტი „ჰელსიკორში” განხორციელდება. კლინიკა „ჰელსიკორში” უკვე განხორციელდა ერთი ოპერაცია - კისრის ლიმფური კვანძების ორმხრივი ლიმფოდისექცია ერთ მომენტად დრალეს მეთოდით, რომელიც მინი ინვაზიურად, მხოლოდ საყელოსებრი განაკვეთიდან კეთდება. განაკვეთი ზომით ძალიან პატარაა და კოსმეტიკურად ძალიან მომგებიანია პაციენტისთვის.



ბატონო ჯუმბერ, არსებობს მკურნალობის უახლესი მეთოდები, რომლებსაც თქვენ აქტიურად ნერგავთ, რა ჩივილების დროს უნდა მოვიდნენ პაციენტები თქვენთან? 

გულ–სისხლძარღვთა დაავადება არ არის რომელიმე ერთი ორგანოს ან ერთი მიდამოს დაავადება, ეს არის ზოგადი პროცესი, რომელიც მთელს ორგანიზმში მიმდინარეობს. ადამიანს, რომელსაც დაავადებული აქვს გული, უნდა იცოდეს, რომ ყველა ორგანოში შემავალი სისხლძარღვი არის სახეშეცვლილი. ჩვენი მიზანია, ასეთ პაციენტებს მინიმალური ჩარევით ჩავუტაროთ ისეთი სახის კვლევა ან ოპერაცია, რომელიც მოგვცემს მაქსიმალურ შედეგს. საუბარია მინი ინვაზიურ, ანუ უსისხლო ოპერაციაზე. ჩვენი დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, ლევან ქარაზანიშვილი ყოველთვის ცდილობს გულის სარქველზე ურთულესი ოპერაციები მინიმალური განაკვეთით ჩაატაროს. დაინერგა  და ამიერკავკასიაში პირველად ჩატარდა აორტის, გულიდან გამომავალი ყველაზე დიდი სისხლძარღვის ოპერაცია გაჭრის გარეშე და სარქველი ბარძაყიდან შესვლით იცვლება. ეს მეთოდები რა თქმა უნდა პაციენტისთვის ძალიან კომფორტულია და რამდენიმე დღეში ეწერება. რაც შეეხება სისხლძარღვთა ქირურგიას, ეს დარგი საქართველოში სხვა დარგებთან შედარებით კარგად არის განვითარებული. ჩვენს კლინიკაში პრაქტიკულად ყველა სპექტრის სისხლძარღვთა ქირურგიული ოპერაცია კეთდება - ე.წ. პერიფერიულ სისხლძარღვებზე, ფეხებზე, ხელებზე, როდესაც პაციენტებს აქვთ სისხლძარღვების შევიწროვება, უჭირთ გადაადგილება, დარღვეულია სისხლის მიმოქცევა დიაბეტისა და მძიმე ათეროსკლეროზის დროს ხდება შიგნიდან სისხლძარღვის გახსნა გაჭრის გარეშე. ანალოგიური მეთოდით სრულდება გაფართოებული სისხლძარღვის ოპერაციაც. ძირითადი ხაზია იშემიური ინსულტის პრევენცია, რომელზეც პასუხს საძილე არტერიებში არსებული სისხლძარღვების შევიწროვება აგებს.

იშემიური ინსულტების პიკი გაზაფხულია, როდესაც წნევის ცვალებადობა ხდება. ყველა 50 წელს გადაცილებულ მამაკაცსა და ქალბატონს მოვუწოდებ ჩაიტარონ ერთი მარტივი ექსოსკოპიური კვლევა - დუპლექს სკანირება და ერთხელ და სამუდამოდ მოიშორონ ეს ჭირი, რასაც იშენმიური ინსულტი ქვია, ან ღია ოპერაციით ან სტენტირებით. ასევე, შესაძლებელია ანევრიზმის დადგენა როგორც მუცელში, ისე გულმკერდში მარტივი ექსოსკოპიური კვლევით და ადამიანები გადავარჩინოთ სიკვდილს.



თამუნა, რა სახის კონსულტაციებს ჩაატარებს პროფესორი დრალე თბილისში და  რა ტიპის ჩივილებისას უნდა მოგმართონ პაციენტებმა? 

როგორც წესი, ფარისებრი ჯირკვალი ოთხ ათეულზე მეტ დაავადებას ითვლის და მოიცავს როგორც ონკოლოგიურ, ისე არაონკოლოგიურ დაავადებებს. საქართველოში ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიები ძალიან არის გავრცელებული და ქალბატონებში, ძუძუსა და საშვილოსნოს კიბოს შემდეგ ფარისებრი ჯირკვლის სიმსივნე მესამე პოზიციას იკავებს. პაციენტმა პირველ რიგში უნდა მიმართოს კვალიფიციურ ენდოკრინიოლოგს, ჩაიტაროს ფარისებრი ჯირკვლის ექოსკოპიური კვლევა, საჭიროებისამებრ ჩაიტაროს ლაბორატორიული კვლვევები და თუ არსებობს რაიმე ჩვენება ქირურგიული ჩარევისთვის, რა თქმა უნდა მიმართოს ქირურგს, რათა განისაზღვოს ოპერაციის მასშტაბი. თუკი არ არის ოპერაცია საჭირო, ხდება ამბულატორიულად მისი მკურნალობა. რაც შეეხება ონკოლოგიური ტიპის ჩივილებს, როგორც წესი მისი აღმოჩენა შემთხვევით, სხვა კვლევების დროს ხდება. მას არ აქვს ტკივილით გამოხატულება, ამიტომ რეკომენდირებულია ადამიანმა ექვს თვეში ერთხელ ჩაიტაროს ფარისებრი ჯირკვლის ექოსკოპიური კვლევა.

ბატონო ჯუმბერ, ვისაუბროთ პრევენციებზე, როგორ ავირიდოთ თავიდან გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები? 

ყევლა ორგანიზმში მიმდინარე პათოლოგიური ცვლილება მიმდინარეობს ფარულად და როდესაც შეაწუხებს, ხშირ შემთხვევაში უკვე შორს წასულ პროცესთან გვაქვს საქმე. ეს პრობლემა შესაძლებელია გადაჭრილ იქნას, თუკი ადამიანი წელიწადში ერთხელ გაიკეთებს კვლევის სრულ სპექტრს. კისრის მიდამოს ექოსკოპიური კვლევით შეგვიძლია გავარკვიოთ ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემები, რომელიც ძალიან კარგად ჩანს ექოსკოპიაზე, იქვე მიდამოში არსებობს საძილე არტერიები, რომლებიც პარალელურად შეიძლება ინახოს და გავარკვიოთ, ხომ არ არის რაიმე ცვლილება და ეს ინსულტის პრევენციაა. მუცლის მიდამოს ექოსკოპიური კვლევისას შეგვიძლია დავათვალიეროთ ღვიძლი, თირკმელები, კუჭ-ქვეშა ჯირკვალი და ახლა უკვე კუჭისა და წვრილი ნაწლავის ექოსკოპიური კვლევაც არის შესაძლებელი. ე.წ. გასტროფიბროსკოპიის გარეშე. რა თქმა უნდა ერთი მეორეს არ ცვლის და ყველაფერს თავისი ჩვენება აქვს. პარალელურად შესაძლებელია გაკეთდეს მუცლის აორტის, ყველაზე დიდი სისხლძარღვისა  და მისი ტოტების კვლევა. ერთი სისხლის საერთო ანალიზით კი შესაძლებელია უამრავი დაავადებების გამოვლენა. ეს ყველაფერი ადამიანს უამრავ პრობლემას აარიდებს თავიდან.

მე არ ვთვლი, რომ ადამიანები ექიმთან სიზარმაცის გამო არ მიდიან. პირველ რიგში, ქვეცნობიერი შიშია, როდესაც ადამიანები არ მიდიან ექიმთან, რომ არ გაიგონ ხომ არ სჭირთ რაიმე. ეს ყველაფერი არც ისე ძვირი ღირს და გარკვეულ ნაწილს საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამაც აფინანსებს. ის, რაც ჩვენი მოსახლეობისთვის უფასოა, ადამიანებმა მაქსიმალურად უნდა გამოიყენონ.



არსებობს თუ არა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისას რაიმე სიმპტომატიკა როდესაც არ უნდა გადავდოთ ექიმთან ვიზიტი? 

რა თქმა უნდა არსებობს. გულის პრობლემების შემთხვევაში, ნებისმიერი უმნიშვნელო ჩივილი მკერდის, ბეჭების მიდამოში, გადაცემითი ტკივილი ზედა კიდურებში, იოლად დაღლა, ქოშინი, კიდურებში შეშუპება, სიმძიმის შეგრძნება, თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი - ნებისმიერი უმნიშვნელო ცვლილებისას, რომელიც სტანდარტულისგან განსხვავდება, უმჯობესია პაციენტმა მიმართოს ექიმს. ჩვენი კლინიკის მიზანი სწორედ ის არის, რომ ის მომსახურება რასაც ქართველები საზღვარგარეთ იღებდნენ, მიიღონ საკუთარ ქვეყანაში. მინდა აღვნიშნო ჩვენი სპეციალისტები - ლევან ქარაზანიშვილი, ირაკლი გოგორიშვილი, ირაკლი გოგოხია, პროფესორი რონი კარმელი კურირებს ჩვენთან სისხლძარღვთა ქირურგიის დარგს და ის ერთ-ერთი დამფუძნებელია, ნოდარ ემხვარი და სხვა ექიმები თუ ექთნები, რომლებიც ერთ გუნდს წარმოვადგენთ და ერთად ვზრუნავთ პაციენტების ჯანმრთელობაზე.

[audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/06/21-ivnisi-2.mp3"][/audio]
                    [post_title] => ზაფხულის მძიმე დაავადებები და რეკომენდაციები მათი თავიდან ასაცილებლად
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => zafkhulis-mdzime-daavadebebi-da-rekomendaciebi-mati-tavidan-asacileblad
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2017-06-22 17:37:04
                    [post_modified_gmt] => 2017-06-22 13:37:04
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=140616
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 138715
                    [post_author] => 4
                    [post_date] => 2017-06-14 20:26:27
                    [post_date_gmt] => 2017-06-14 16:26:27
                    [post_content] => 14 ივნისს გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“  ისეთ აქტუალურ თემებს მიეძღვნა, როგორიცაა ჭიპის თიაქარი ბავშვებში, ჰემანგიომა, ბიჭების ჰიგიენა და მუცლის ტკივილი. ამ და სხვა საინტერესო თემებით გადაცემას იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს ქირურგი ლევან ხარაშვილი სტუმრობდა. რესპირაციული მედიცნის დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა იმ მნიშვნელოვან სიმპტომებზე გაამახვილა ყურაღება, რომელიც გადაუდებელ დახმარებას საჭიროებს.

 რა ასაკში უნდა დაგეგმოს მშობელმა პირველი ვიზიტი ქირურგთან?

თუ ბავშვს არ აქვს რაიმე ხილული ქირურგიული პათოლოგია, არ არის რაიმე წარმონაქმნი კანზე, არ არის თიაქარი და ა.შ. რა თქმა უნდა ქირურგის კონსულტაცია გადაუდებელ აუცილებლობას არ წარმოადგენს. თუმცა, ყველა ბავშვი დაბადებიდანვე უნდა იყოს პედიატრის მეთვალყურეობის ქვეშ და თუ რაიმე ეჭვი გაჩნდა ქირურგიულ პათოლოგიაზე, პედიატრი თავად გადაამისამართებს ბავშვთა ქირურგთან. ტერმინის ”ბავშვთა ქირურგი” ყველას ეშინია, რადგან ოპერაციულ ჩარევებთან, ტკივილთან და დისკომფორტთან ასოცირდება. ამ ყველაფრის ასარიდებლად დროულად უნდა მიმართოთ სპეციალისტს.

ბავშვებში ხშირად ვხვდებით ისეთ თანდაყოლილ პათოლოგიას, როგორიცაა ჭიპის თიაქარი. რატომ ჩნდება ის და საჭიროებს თუ არა ოპერაციულ ჩარევას?

ჭიპის თიაქარი ხშირი პათოლოგიაა, ეს გამოიხატება ხოლმე ჭიპის მიდამოში გამობერილობით, ზომაში საკმაოდ დიდია ხოლმე და მშობლები შეშინებულები არიან, არადა შესახედავად უფრო საშიშად გამოიყურება, ვიდრე რეალურად საფრთხეს წარმოადგენს. ჭიპი იმიტომ აქვს ადამიანს, რომ მუცლადყონის დროს დედის ორგანიზმიდან ხდება სისხლისა და საჭირო ნივთიერებების გადასვლა ბავშვის ორგანიზმში. დაბადების შემდეგ, ჭიპლარი ფუნქციას კარგავს, გადაიკვანძება, ძვრება და მას შემდეგ, რაც განვითარდება მუცლის წინა კედლის კუნთები, ეს დეფექტი უნდა დაიხუროს. ზოგ შემთხვევაში დეფექტი არ იხურება და რჩება თიაქარი. ჭიპის თიაქარი უფრო ხშირია დღენაკლულ და მცირეწონიან ახალშობილებში. რაც შეეხება იმას, საჭიროა თუ არა ოპერაციული ჩარევა, უმეტეს შემთხვევაში ეს საჭირო არ არის და ორ წლამდე დეფექტი თავისით იხურება. თუმცა არის ხოლმე შემთხვევები, როდესაც 4-5 წლამდეც ვაცდით ხოლმე, იმ შემთხვევაში, როდესაც ტენდენცია მიდის დაპატარავებისკენ. თუ დეფექტი საკმაოდ დიდია და არ იხურება, ამ დროს ვაკეთებთ ოპერაციას. განაკვეთი ჭიპში კეთდება, ოპერაცია კოსმეტიკური თვალსაზრისით საკმაოდ უვნებელია და არ რჩება ნაწიბურები. რაც შეეხება არაოპერაციულ მართვას - ორ წლამდე თუ დეფექტი არ არის დიდი, ვიცდით ხოლმე. თიაქარი ბავშვისთვის მტკივნეული და შემაწუხებელი არ არის, როდესაც ბავშვი ტირის და გაზები აქვს დიდი რაოდენობით, დეფექტში წნევა იზრდება, ნაწლავი გამოდის ხოლმე და მარტივად, თითის დაჭერით უკან ბრუნდება მუცლის რღუში.
ძველად სხვადასხვა მეთოდების გამოყენება უყვარდათ - მაგრამ ხუთ კაპიკიანებისა და ლეიკოპლასტირების გადაკვრა წარსულს ჩაბარდა, მათ არანაირი ეფექტი არ აქვთ, რადგან თუ დეფექტი მიდრეკილია იმისკენ, რომ დაიხუროს, ის თავისით, ყოველგვარი მიხმარების გარეშე, მაინც დაიხურება.
რამდენად საშიშია ჭიპის თიაქრის ჩაჭედვა და რამ შეიძლება ის გამოიწვიოს? მართალია, ჭიპის თიაქარი შეიძლება ჩაიჭედოს და ჩაჭედვა ნიშნავს, რომ დეფექტიდან გამოდის თიაქრის შიგთავსი და უკან ჩასვლა ვეღარ ხერხდება. ამ დროს რა თქმა უნდა სასწრაფო ოპერაციის ჩვენებაა, რადგან ნაწლავს, რომელსაც თიაქრის რგოლი უჭერს, შეიძლება მოეშალოს სისხლის მომარაგება, დანეკროზდეს და გახდეს ამოსაჭრელი. ამ დროს, რა თქმა უნდა ოპერაცია გარკვეულ რისკებს შეიცავს. მინდა მშობლები დავამშვიდო, რომ ჭიპის თიაქრის ჩაჭედვა ხდება ძალიან იშვიათად. ჭიპის მიდამოში გამობერილობა არის მკვრივი, მტკივნეული, არის შეწითლებული, ბავშვი ჭირვეულობს და თუ მანამდე თიაქარი მუცლის ღრუში ადვილად ბრუნდებოდა, ამ დროს უკან აღარ ხდება მისი ჩასვლა. ასეთივე დეფექტი ხშირად არის ხოლმე საზარდულის არეშიც, სადაც თიაქრის ჩაჭედვა უფრო ხშირად ხდება.
როდესაც მშობელი საზარდულის მიდამოში გამობერილობას შეამჩნევს, ამ დროს უნდა მიმართოს მან ქირურგს და დაიგეგმოს ოპერაცია. საზარდულის თიაქარი არის თანდაყოლილი და ის თავისით არ დაიხურება, ამიტომ უმჯობესია ოპერაცია ამ დროს დაგეგმილად გაკეთდეს და არა მაშინ, როდესაც ჩაჭედვა მოხდება. თუ ეჭვია თიაქრის ჩაჭედვაზე, არის მტკივნეული და მკვრივი როგორც აღვნიშნე, მაშინვე უნდა მიამრთოს მშობელმა ექიმს.
კიდევ ერთი თანდაყოლილი პათოლოგიის შესახებ უნდა გკითხოთ,  კისრის შუა კისტა - რა იწვევს მას და როგორ ხდება მკურნალობა? კისრის შუა კისტა არც ისე იშვიათია, ეს არის თანდაყოლილი პათოლოგია, ხდება კისტოზური წარმონაქმნის ზომაში ზრდა, ის თავიდანვე არსებობს, თუმცა მას მშობლები მხოლოდ ზომაში მატების შემდეგ ამჩნევენ. ეს არის კისტოზური, ცისტური წარმონაქმნი ყბის ქვეშ და ვითარდება ემბრიონალური განვითარების გარკვეულ ეტაპზე. კისრის შუა კისტა დაკავშირებულია ძალიან წვრილი სადინარით ინის ძვლის გავლით საჭმლის მომნელებელ ტრაქტთან, ანუ ხახაში იხსნება წარმონაქმნი, რაც ოპერაციის დროს გარკვეულ სირთულეებს ქმნის. მკურნალობა არის ოპერაციული რა თქმა უნდა, კისრის შუა კისტა უნდა ამოიკვეთოს. იმ შემთხვევაში თუ კისტა დაინფიცირებულია, ხდება ჩირქგროვის დრენირება და როდესაც ის ალაგდება, მივდივართ რადიკალურ ოპერაციაზე. აუცილებელია ამ დროს ქირურგის კვალიფიკაცია, რადგან თუ არ აქვს ექიმს გამოცდილება, შეიძლება ეპიდერმულ კისტაში აერიოს და არ მოხდეს იმ სადინარის ამოკვეთა, რომელიც იხსნება ხახაში, ზოგჯერ კი ენის ძვლის ამოკვეთაც ხდება ხოლმე. ჩამოუსვლელი სათესლე ჯირკვალი - რა უნდა გაკეთდეს ასეთ დროს, რა გართულება შეიძლება მოყვეს მას? დავიწყოთ მუცლადყოფნის პერიოდიდან - ამ დროს სათესლე ჯირკვლები მდებარეობს მუცლის ღრუში, საზარდულის არხის მეშვეობით მეშვიდე თვიდან ხდება ჯირკვლების მიგრაცია - სათესლე ჯირკვლები სათესლე პარკში უნდა ჩამოვიდეს და დაფიქსირდეს. მუცლის ღრუში ადამიანის ტემპერატურა ერთი გრადუსით უფრო მეტია, ვიდრე სათესლე პარკში, ზუსტად ეს ერთი გრადუსი აძლევს სათესლე ჯირკვლებს საშუალებას განვითარდეს კარგად. ნორმალური ფუნქციონირებისთვის, გაზრდისთვის და ჩამოყალიბებისთვის სჭირდება ნორმალური პირობები, სწორედ ამიტომ უნდა იყოს სათესლე პარკში დაფიქსირებული. თუ ჯირკვალი ძალიან დიდხანს დაყოვნდა მუცლის ღრუში ან საზარდულის არხში, ანუ იქ, სადაც არ უნდა იყოს, მაღალი ტემოპერატურის გამო, შესაძლოა, მოზრდილ ასაკში გადაგვარდეს ავთვისებიან სიმსივნედ. მნიშვნელოვანია, რომ ოპერაცია გაკეთდეს დროულად. ჩამოუსვლელი ჯირკვალი შეიძლება გაჩერებული იყოს სხვადასხვა დონეზე. შეიძლება ის იყოს ძალიან ახლოს სათესლე პარკთან და ამ დროს ოპერაციული ჩარევა ძალიან მარტივია, ან იყოს საზარდულის არხში, ან მუცლის ღრუში და ამ დროს ლაპარასკოპიულ ტექნიკასაც ვიყენებთ ხოლმე, რომ ჩამოვიტანოთ კუთვნილ ადგილზე. თუკი ჯირკვალი ვერ შეძლებს ფუნქციონირებას, ხდება მისი ამოკვეთაც.
როდის უნდა მივმართოთ ბავშვთა ქირურგს ან უროლოგს? როდესაც დაფიქსირდება, რომ არ არის სათესლე ჯირკვალი ჩამოსული, მაშინვე უნდა მოხდეს კონსულტაცია. ოპერაციის ასაკი გაახალგაზრდავდა და შეიძლება ორი წლის ასაკამდეც კი ჩატარდეს.
  აუცილებელია თუ არა ჰემანგიომის მოშორება ოპერაციული გზით, ამ თემაზე ხშირად ექიმების აზრიც განსხვავებულია.. რა არის ჰემანგიომა? ეს არის კაპილარების კეთილთვისებიანი სიმსივნე. ქირურგიაში ყველა ახალ წარმოქმნას ჰქვია სიმსივნე. გამოიხატება ხოლმე წითელ ლაქად და შეიძლება შეგვხვდეს როგორც კანზე, ისე შინაგან ორგანოებზე. მისი მკურნალობა დამოკიდებულია ჰემანგიომის ლოკალიზაციაზე, აქვს თუ არა ტენდენცია ზრდისკენ და რა ზომის არის. მკურნალობა არსებობს როგორც მედიკამენტური, ისე ოპერაციული, მაგრამ ყველა შემთხვევა არის ინდივიდუალური და ხშირად რამდენიმე სპეციალისტი ერთად წყვეტს ხოლმე როგორ წარიმართოს მისი მკურნალობა. როდესაც ჰემანგიომა არის პრობლემურ ადგილზე, მაგალითად სახის მიდამოში, გენიტალიების მიდამოში ან სარძევე ჯირკვლის მიმდებარედ - ანუ იმ ადგილებში, სადაც მათი ამოკვეთა ქირურგიულად შეუძლებელია, ასეთ დროს ქირურგია მეორე პლანზე გადადის და მედიკამენტების იმედზე ვართ. ხშირად ჰემანგიომებს ახასიათებთ უკუგანვითარება და ორი წლის ასაკამდე ვიცდით ხოლმე. თუ არ არის პრობლემური ზონა, ზოგჯერ 3-4 წლამდეც ვიცდით და თავისით ლაგდება. არის შემთხვევები, როდესაც გვიწევს ოპერაციული ჩარევა, როდესაც ჰემანგიომა აგრესიულად იზრდება და უახლოვდება პრობლემურ ადგილებს, ამ შემთხვევაში, მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს უკუგანვითარების ალბათობა, რისკი უფრო დიდია, რადგან შეიძლება ძალიან რთული გახდეს მისი მოცილება. მშობელთან ერთად ვსჯელობთ რისკების შესახებ და ვიღებთ გადაწყვეტილებას. როდესაც ჰემანგიომა არის პრობლემურ ადგილზე, ჩვენ შეგვიძლია გამოვიყენოთ მედიკამენტები, დიდი დრო არ არის რაც აღმოაჩინეს, რომ კონკრეტული საგულე პრეპარატი ხელს უწყობს ჰემანგიომების ალაგებას. საუბარია ბეტაბლოკერზე, რომელსაც გულის მანკით დაავადებულ ბავშვებთან იყენებდნენ და აღმოაჩინეს, რომ ძალიან სწრაფად ახდენდა პრეპარატი ჰემანგიომების ალაგებას. მსოფლიოში ერთ-ერთი პირველი ცენტრი სწორედ ჩვენი საავადმყოფო იყო, სადაც დავიწყეთ ბეტა ბლოკატორების გამოყენება და ძალიან კარგი შედეგები გვაქვს. რადგან საგულე პრეპარატია, საჭიროა მისი დიდი სიფრთხილით გამოყენება, დოზის სწორად შერჩევა, მაგრამ არ ნიშნავს, რომ ყველა ჰემანგიომას ბეტაბლოკატორებით უნდა ვუმკურნალოთ. ეს არ არის მხოლოდ ქირურგის საქმე და რამდენიმე სპეციალისტი ერთად მართავს ჰემანგიომას.   დღეს ისევ აქტუალურია ბიჭების ჰიგიენის ნაწილში ჩუჩის გადაწევის საკითხი, შეიძლება თუ არა და რამდენად მტკივნეულია ეს პროცედურაა? რა თქმა უნდა მტკივნეულია. ფიმოზი ქვია ამ ყველაფერს, როდესაც ასოს თავზე კანი არ გადადის ბოლომდე. არსებობს ფიზიოლოგიური ფიმოზი, ბავშვი ასე იბადება და არ უნდა გადასდიოდეს ასოს თავზე კანი. მთავარია შევაფასოთ, არის თუ არა ეს პათოლოგიური ფიმოზი და საჭიროა თუ არა ჩარევა. ამის შეფასება მარტივია შარდის ნაკადით. რაც უფრო წვრილია ნაკადი, უფრო მაღლა ხდება ამოტყორცნა, ბავშვს არ უნდა უხდებოდეს გაჭინთვა მოშარდვის დროს და ჩუჩა არ უნდა იბერებოდეს. საშარდე მილის გარეთა ხვრელი, კანის ოდნავ გადაწევის დროს უნდა ჩანდეს სრულად, თუ ეს ასეა, შარდის ნაკადს პრობლემა არ აქვს და არ არის საჭირო ასოს თავზე კანის გადაწევა, რადგან ეს გარკვეულ საფრთხეებს შეიცავს.
სამწუხაროდ, საქართველოში ჯერ კიდევ ვხვდებით საბჭოთა მედიცინის ანარეკლებს და ზოგჯერ ექიმებიც სცოდავენ. როგორც ჩვენი ამერიკელი კოლეგები ნახევრად ხუმრობით წერენ, ამ ასაკში ბავშვებს ეს ორგანო სჭირდება მოსაშარდად, როდესაც ეს ორგანო მას სხვა ფუნქციების შესასრულებლად დასჭირდება, ის თქვენ აღარ მოგმართავთ.
თუმცა, არის შემთხვევები, როდესაც ეს პროცედურა საჭირო ხდება, მაგალითად თუ სმეგმა ჭარბად გამოიყოფა, ის დაჩირქდა და ანთებითი გახდა, ამ დროს, რა თქმა უნდა, ხდება ჩუჩის გადაწევა სამედიცინო დამუშავება. სწორი ჰიგიენის პირობებში ანთების წარმოქმნის ალბათობა იშვიათია. როდესაც ბავშვს არ სჭირდება და ძალიათ ხდება ჩუჩის გადაწევა, არსებობს საფრთხე, რომ გადაწეული კანი შეშუპდეს და უკან აღარ გადმოვიდეს. აუცილებლად, სასწრაფოდ უნდა მიმართონ ექიმს, რადგან შეიძლება ასოს თავის სისხლის მიმოქეცვა დაირღვეს. ძალით გადაწევისას, ასოს თავზე, კანზე ჩნდება პატარა ნაწიბურები, რაც შეიძლება პათოლოგიურ ფიმოზად გადაიქცეს, იკარგება ელასტიურობა და საჭირო ხდება ჩუჩის მოკვეთა. მოკლედ, რეკომენდაცია ასეთია, თუ შარდვისას ნაკადი ნორმალურია და ბავშვს ხელს არ უშლის, საპნიანი წყლით ჩამობანვა სრულიად საკმარისია. მუცლის ტკივილი ბავშვებში, ღებინება, ყაბზობა - არის თუ არა ეს სიმპტომები არასწორ კვებასთან კავშირში და შეიძლება თუ არა ამ სიმპტომებმა ბავშვი ოპერაციმდე მიიყვანოს? მოდით ეს სამი სხვადასხვა ჩივილი ცალ-ცალკე განვიხილით. ყველაზე ხშირად ბავშვთა ქირურგთან სწორედ მუცლის ტკივილით მიჰყავთ ბავშვები. ყველა მუცლის ტკივილი რა თქმა უნდა არ არის ქირურგიული პათოლოგია, მაგრამ პირველ რიგში ყოველთვის უნდა გამოირიცხოს მწვავე პათოლოგია, მაგალითად მწვავე აპენდიციტი და იმ დროს, თუკი ბავშვს აქვს ყრუ ხასიათის შემაწუხებელი ტკივილი, ცხელება, ღებინება, ან გულის რევის შეგრძნება და უმადობა, ასეთ დროს მუცლის ტკივილი საჭიროებს ქირურგთან ვიზიტს. სწორედ ამ სიმპტომებით ვლინდება ხოლმე წვავე აპენდიციტი. რაც შეეხება ყაბზობას, ამისი მიზეზი სხვადასხვაა. შეიძლება ეს იყოს თანდაყოლილიც და საჭიროა სერიოზული კვლევა. ძირითადად ყაბზობა სხვადასხვა გასტროენტეროლოგიური პათოლოგიებითა და არასწორი კვებით არის გამოწვეული. გარემო სავსეა არაჯანსაღი, არასასურველი საკვებით და ამის გაკონტროლება ძალიან ძნელია. ბავშვმა დღის განმავლობაში უნდა მიიღოს საჭირო რაოდენობის წყალი მისი წონის მიხედვით და საკვები უნდა იყოს უჯრედისით მდიდარი. ყაბზობა თითქოს უწყინარი პრობლემაა, სინამდვილეში კი შეიძლება ძნელად მოსაგვარებელი იყოს და ძლიერ ტკივილს იწვევდეს. თუ ბავშვს აწუხებს შეკრულობა, საჭიროა მისი პედიატრთან, გასტროენტეროლოგთან მიყვანა. რაც შეეხება არასწორ კვებასა და ქირურგიას, აქ კავშირზე საუბარი არასწორია, ჩემს ბავშვობაში არსებული მითები, რომ ბევრი მზესუმზირა აპენდიციტს ამწვავებს, არასწორია.   მიუხედავად უამრავი რეკომენდაციისა, დღეს მაინც ხშირად ვხვდებთ შემთხვევებს, როდესაც პატარა ბავშვმა შესაძლოა, რაიმე ნივთი გადაყლაპოს. რა უნდა გააკეთოს მშობელმა პირველ რიგში? უცხო სხეულები შეიძლება მოხვდეს როგორც საყლაპავსა და კუჭში, ასევე სასუნთქ გზებში, რაც უფრო საშიშ მდგომარეობას წარმოადგენს. ეს შეიძლება იყოს საკვები, უფრო სწორად ასაკისთვის შეუფერებელი საკვები, ხშირად ხდება გადაცდენა და საჭიროა ბრონქოსკოპიის ჩატარება. სიმპტომებს რაც შეეება, პირველი ეს არის თავად გადაცდენის ეპიზოდი, რომელსაც უფროსი ადამიანი შეესწრო, შეტევითი ხველა და ხმაურიანი სუნთქვა - ამ დროს აუცილებელია ბავშვი ექიმთან მიიყვანოთ.  ბრონქოსკოპია კეთდება ჩვენს კლინიკაში, რაც გულისხმობს სპეციალური აპარატით სასუნთქ გზებში ჩასვლას და უცხო სხეულების ამოღებას. ტექნიკურად ეს ძალიან რთულია. წარმოიდგინეთ, რამდენად მცირეა 1-2 წლის ბავშვის სასუნთქი გზების დიამეტრი. მინდა ვახსენო აწ გარდაცვლილი პროფესორი პაატა გვეტაძე, რომელიც ვირტუოზი და დიდოსტატი იყო უცხო სხეულების ამოღებაში. როდესაც ძალიან ახალზარდა ექიმი ვიყავი, მეგონა რომ ძალიან ადვილი იყო უცხო სხეულის ამოღება - ის ერთი ხელის მოსმით დაგვიდებდა ხოლმე წინ მზესუმზირასა და სხვა უამრავ ნივთს.
რა უნდა გააკეთოს მშობელმა? თუ ბავშვი არის ჩვილი, უნდა დავიწვინოთ პირისახით ქვემოთ, ოდნავ დახრილი და ზურგზე უნდა გავაკეთოთ დარტყმითი მოძრაობები, თუმცა ძალიან მოზომილად. შემდეგ გადმოვატრიალოთ, ჩავიხედოთ პირში და ამოვიღოთ უცხო სხეული.
მშობლები ხშირად თითით ცდილობენ უცხო სხეულის ამოღებას, ეს კი ძალიან ცუდია, თითით ლორწოვანი ზიანდება. ასევე არის საყლაპავისა და კუჭის უცხო სხეულები, ეს ხშირად არის ხურდა, საკვები მასა და სხვა უამრავი უცნაური ნივთი. უცხო სხეულების ამოღება ნარკოზით ხდება, რადგან ბავშვი უნდა იყოს უძრავად. კუჭში მონეტები ლიდერობენ, მოფერებით ბავშვებს ყულაბებს ვეძახით ხოლმე. კუჭიდანაც ენდოსკოპიურად ვიღებთ უცხო სხეულებს. თუ კუჭიდან უცხო სხეულის ევაკუაცია მოხდა ნაწლავებში, ძალიან დიდი ალბათობით ის განავლოვან მასებთან ერთად გამოვა.  მანამ, სანამ საღეჭი კბილები არ ამოუვათ, არ უნდა მისცეთ ისეთი საკვები,რომელსაც ბავშვი ვერ დააქუცმაცებს. ბავშვი კვებისას აუცილებლად უნდა იჯდეს, არ უნდა ხტუნავდეს და ა.შ. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/06/Mix-Down.mp3"][/audio] [post_title] => როცა ბავშვთა ქირურგთან ვიზიტი არ უნდა გადადოთ - სიმპტომების ჩამონათვალი [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => roca-bavshvta-qirurgtan-viziti-ar-unda-gadadot-simptomebis-chamonatvali [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-06-15 12:42:02 [post_modified_gmt] => 2017-06-15 08:42:02 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=138715 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 137258 [post_author] => 6 [post_date] => 2017-06-08 16:02:48 [post_date_gmt] => 2017-06-08 12:02:48 [post_content] => 7 ივნისს გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ ბავშვების განვითარებას მიეძღვნა. რა ასაკში უნდა დაიწყოს ბავშვმა სათამაშოებით თამაში, როგორ უნდა შევარჩიოთ ისინი ასაკის მიხედვით, როგორ იზომება ბავშვის ინტელექტუალური განვითარება თამაშის მიხედვით, რომელია ფუნქციური და განსავითარებელი სათამაშოები, რატომ გახდა ბოლო დროს პოპულარული ტყლარწი და სპინერი და რა როლს ასრულებს წიგნი ბავშვის მეტყველების ჩამოყალიბებაში - ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში ილიას უნივერსიტეტის პროფესრომა, ბავშვთა კლინიკურმა ფსიქოლოგმა ნატა მეფარიშვილმა ისაუბრა. საინტერესოა, რომ ბავშვის განვითარების ყველა ეტაპზე მშობლებს კონკრეტული რეკომენდაციების მიღება ბავშვის განვითარების ინსტიტუტშიც შეუძლიათ, რომელიც ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბაზაზეა შექმნილი. რა ასაკიდან სჭირდება პატარა სათამაშო? სათამაშო არის ძალიან მნიშვნელოვანი ნივთი, რომელიც ბავშვის განვითარებას უწყობს ხელს და ზოგადად თამაში არის ის აქტივობა, რომელიც ბავშვის ასაკის ძირითადი შემადგენელია. ბავშვი თამაშობს ჩვილობის ასაკშიც, მიუხედავად იმისა, რომ არ აქვს მოტორული უნარები ისე განვითარებული, რომ შეძლოს სათამაშოს ხელში დაჭერა. ამისათვის მას სჭირდება კონკრეტული მოტორული უნარები, კერძოდ უნდა შეეძლოს ტაცება, ჩაჭიდება და ა.შ. სათამაშოს შემოტანა მის ფიზიკურ გარემოში შესაძლებელია ძალიან ადრეული პერიოდიდან და ეს შეიძლება იყოს ერთი თვის ასაკი. მანამდე ბავშვები თამაშობენ საკუთარი სხეულის ნაწილებით, ან ერთობიან ახლობელი ადამიანების, დედების, ან მომვლელების სახის ნაკვთების თვალიერებით. მნიშვნელოვანია, მშობელს წინასწარ ჰქონდეს ინფორმაცია, თუ რა ტიპის სათამაშო უნდა შეარჩიოს და როგორ ეთამაშოს მას. იმის განცდა, რომ თამაში მარტივი აქტივობაა და ეს ყოველთვის ყველას გამოუვა, ბოლომდე სწორი არ არის. შესაძლებელია, თამაშის, როგორც უნარის ჩამოყალიბება და განვითარება. ამისთვის მშობლებს ცოტა მეტი დაფიქრება სჭირდებათ. სათამაშო არის განსხვავებული ასაკის მიხედვით და იმის მიხედვით თუ რა ფუნქციას ავითარებს ის.
ადამიანის განვითარება რამდენიმე კომპონენტისგან შედგება, ეს არის ემოციური და სოციალური განვითარება, მოტორული განვითარება და მეტყველება.
უნდა აღინიშნოს, რომ მოტორიკას თავისი ნაწილები აქვს - ე.წ. მსხვილი მოტორიკა, რომელიც მსხვილი კუნთების აქტივობას გულისხმობს და დახვეწილი მოტორული უნარები, რომლებიც ხელის თითებით მანიპულაციას მოიცავს - ეს ყველაფერი ადამიანის ნორმალურ განვითარებას განაპირობებს. თითოეული ამ ფუნქციის განვითარებისთვის ბავშვს სჭირდება სათამაშო, გარდა იმისა, რომ მას სჭირდება კომუნიკაცია და ადეკვატური სოციალური გარემო. დღეს ბაზარზე სათამაშოების ძალიან დიდი არჩევანი გვაქვს, როგორი უნდა იყოს პირველი სათამაშო? უნდა დავაკვირდეთ ჩვენი ბავშვის ინდივიდუალური განვითარების მაჩვენებელს. პირველი სათამაშო, რომელიც მას გამოადგება, შეიძლება იყოს დაფიქსირებული მის საწოლზე. ასეთი ტიპის სათამაშო გამოსცემს ხმას, ტრიალებს და არის მკვეთრი ფერის. სასურველია იყოს რბილი ქოსვილისგან დამზადებული, რადგან ეს სათამაშო მოგვიანებითაც დაგვჭირდება, როდესაც პატარა 3-5 თვის ასაკში ხელის ჩაჭიდებას ისწავლის, არ დაიზიანებს სხეულს. მნიშვნელოვანია სათამაშოს მასალის შემადგენლობა, სათამაშოები, რომლებიც მავნე პლასტმასს არ შეიცავენ, უფრო ძვირია, მაგრამ სჯობს ჩვენს შვილს რამოდენიმე ხარისხიანი სათამაშო ჰქონდეს, ვიდრე ბევრი და უხარისხო. ხარისხის დადგენა შესაძლებელია მწარმოებელი ქვეყნისა და ფასის მიხედვით, რა თქმა უნდა. ყოველდღიურად ბავშვს ახალი უნარები ემატება, როდის უნდა გადავიდეთ შემდეგ ეტაპზე და რა უნდა იყოს მეორე ეტაპის სათამაშო? მას შემდეგ, რაც პატარა დათვალიერებას კარგად ისწავლის და შეუძლია ოდნავ თავის ტრიალი და ცხადია, თავის ტრიალს თავისი კუთხეები აქვს, თუ რამდენი გრადუსით ატრიალებს, შემდეგ მოდის ე.წ. ხელის გაწვდენის აქტივობა, რომელიც მსხვილი მოტორული აქტივობაა და ამას თან მოყვება დახვეწილი მოტორული აქტივობის ნიუანსები, ამ დროს თითი უნდა იყოს ჩართული.
თუ ბავშვს ჩვენს თითს მივაწვდით და ის მას ეჭიდება, ეს რეფლექსური ჩაჭიდებაა და თუ გამოვქაჩავთ, სავარაუდოდ არ გვიშვებს. ეს მოძრაობა ნიშნავს იმას, რომ ჩვენ შეგვიძლია მივაწოდოთ სათამაშო ზომიერი სახელურით, რომელსაც ბავშვი ჩაეჭიდება. რადგან თვალისა და ხელის მოტორიკის კოორდინაცია დახვეწილი არ არის, ის სავარაუდოდ იწყებს სათამაშოს ქნევას არა მიზანმიმართულად და ეს მას ეხმარება თვალისა და ხელის მოძრაობა ერთმანეთს დაამთხვიოს. თუ სათამაშო ჩხარუნაა და ასეთიც უნდა იყოს დასაწყისში, ხმა ყურადღებას მიიქცევს და ხელს, რომელშიც სათამაშო აქვს, თვალისკენ წაიღებს. სათამაშოს მოძრაობა და ხმა იწვევს გართობასაც, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, თვალი-ხელის მოტორული კოორდინაციის განვითარებისთვის.  ნელ-ნელა ის ისწავლის, რომ უნდა დაიჭიროს ხელი თვალის წინ და სათამაშო კარგად დაათვალიეროს. სათამაშო გარდა წაგრძელებულ სახელურისა, შეიძლება ოდნავ მომრგვალებული იყოს და თითებით კარგად ჩაეჭიდოს. შეიძლება იყოს ზანზალაკებიანი რბილი ბურთები. ძალიან მნიშვნელოვანია ხმის, ფაქტურის, ფორმისა და ფერის კომბინაცია იყოს წარმატებული.
წითელი, მწვანე, ყვითელი არის ძირითადი ფერები პირველ სათამაშოებში, განსაკუთრებით მძაფრი რეაქცია აქვთ წითელ ფერზე და ადვილად ამჩნევენ. შემდეგ, 6-7 თვიდან შემოდის ისეთი სათამაშოები, როდესაც ბავშვი ჯდება და თვალისა და ხელის კოორდინაცია უკვე დახვეწილია. ამ დროს შეგვიძლია შემოვიტანოთ ე.წ. ფიშერის პირამიდა. ეს არის ნაძვის ფორმის ჩამოსაცმელი სათამაშო, რომელიც კონსტრუქტული სათამაშოების რიგში შედის. კონსტრუქტულია სათამაშო რომელიც აწყობასა და აშენებაზეა ორიენტირებული და მინდა გითხრათ, რომ თამაშის ეს ფორმა დიდხანს მიყვებათ ბავშვებს, მოზრდილ ასაკამდე და ეს შეიძლება დასრულდეს ფაზლისა და წვრილი ”ლეგოს” აწყობით, რაც ასევე კონსტრუქტულია. ამ ასაკში ბავშვს არ მოეთხოვება რომ აწყობდეს პირამიდას, მთავარია იყოს მცდელობა. შესაძლოა მშობლის აწყობილი პირამიდა ამოაყირავოს და დაშალოს. თავიდან, სანამ აწყობას ისწავლის, ადამიანების უნარები გათვლილია იმაზე, რომ აწყობილი დაშალოს და თუკი ბავშვი აწყობილ ფიშერის პირამიდას შლის, ეს ნორმაა და ყველაფერი კარგადაა.   რა ასაკში უნდა ააწყოს ბავშვმა ფიშერის პირამიდა? გააჩნია ბავშვის განვითარებას. ერთი წლის ასაკიდან, როდესაც ის ფეხს კარგად იდგამს და აქვს თამაშის პრაქტიკული გამოცდილება. ყველაფერი დამოკიდებულია პრაქტიკაზე და იმაზე, რამდენად ხშირად ეთამაშებიან პატარას. თუ მას ასწავლიან ფიშერის პირამიდის აწყობას და დასაწყისში ეს არის მაქსიმუმ 5-6 რგოლი, შესაძლოა, პატარამ თანმიმდევრობა ვერ განსაზღვროს, მაგრამ მთლიანად შეავსოს ღერძი. მოგვიანებით შეეცდება, რომ ზომებიც გაითვალისწინოს და თუკი 5 რგოლიანი ფიშერი კარგად აითვისა, გადავიდეს უფრო მაღალ ფიშერზე. შეიძლება შემოვიდეს ”კუბიკები”, ალბათ გინახავთ რბილი კუბები, რომლებსაც კარი ეღება და რაღაც უნდა გამოიღო. 1 წლის ასაკში 2-3 კუბის ერთმანეთზე დადება ნორმაა. 2-3 წლის ასაკში იზრდება 5-6 კუბამდე.
როდესაც ფსიქოლოგები ბავშვის ინტელექტუალურ განვითარებას ვაფასებთ ხოლმე, სწორედ იმას ვარკვევთ, თუ რამდენი კუბის აწყობა შეუძლია თანმიმდევრულად მას კონკრეტულ ასაკში.
მნიშვნელოვანია გათვალისწინებული იყოს კუბის ფორმა და ზომა. კუბი, რომელსაც არ აქვს ჩასასმელი და ადვილად ჯდება ერთმანეთზე, ისე რომ სიზუსტის დაცვა მაინცდამაინც საჭირო არ არის, არის სწორედ ის, რაც მან უნდა შეძლოს. თუ აწყობაში გამოცდილება არ ექნება, ალბათობა იმისა, რომ ამას დამოუკიდებლად გააკეთებს, ნაკლებია. ის უნდა ხედავდეს მშობელს, როგორც მოდელს და უნდა ბაძავდეს მას. თქვენ ხშირად ამბობთ, რომ მნიშვნელოვანია გავახმოვანოთ ყველაფერი, რასაც ვაკეთებთ, რატომ? მეტყველება ადამიანის განვითარებაში მნიშვნელოვანი ფუნქციაა და ისევე როგორც მოტორული უნარები, ან სოციალური კომუნიკაციის უნარები ან ემოციური სფერო, თანმიმდევრულად უნდა განვითარდეს. თუ არ ვისმენთ სხვების მეტყველებას, ცხადია, რომ გვიჭირს ამის ათვისება იმიტომ , რომ მეტყველების შესწავლა ხდება სხვისი ნათქვამის მოსმენით და მცდელობით, რომ გავიმეოროთ.
მნიშვნელოვანია რამდენ ენას ვისმენთ ერთდროულად და რამდენად აქტიურია ის ადამიანი, ვინც დიდ დროს ატარებს ბავშვთან და ესაუბრება თუ არა მას ისე, როგორც საჭიროა.
ჩვენს ქვეყანაში ძიძების საგანმანათლებლო სისტემა არ არსებობს და ძიძა შეიძლება იყოს ნებისმიერი ადამიანი, რომელსაც მინიმალური გამოცდილება აქვს. ძიძების საყურადღებოდ მინდა ვთქვა, რომლებიც ამ ბოლო წლებში ძირითადი მომვლელები არიან, მნიშვნელოვანია მას ჰქონდეს ცოდნა ბავშვის განვითარების თვალსაზრისით. ძიძას, რომელსაც ალბათ თავისი პრობლემა აქვს, იღლება  და მიიჩნევს, რომ ერთი წლის ასაკის ბავშვი მაინც ვერ გაიგებს საუბარს,  ურჩევნია იყოს ჩუმად. თუ დაბადებიდანვე არ ვახმოვანებთ იმას, რასაც ვფიქრობთ, არ მოხდება ბგერების ერთმანეთზე გადაბმა და სიტყვის წარმოება. უნდა მოხდეს თითოეული მარცვლის წახალისება. თუ ბავშვი ტიტინებს, უნდა ჩავეხუტოთ, შევაქოთ და მომავალში ტიტინი გარდაიქმნება სიტყვებად. შეგვიძლია თუ არა ჩვენ თვითონ შევაფერხოთ მეტყველების განვითარება? რა თქმა უნდა, ჩვენ შეგვიძლია მიზანმიუმართავად შევაფერხოთ იმიტომ, რომ არ ვიცით, რომ უნდა ვეკონტაქტოთ, არ ვიცით, რომ ბევრ ენაზე მეტყველება არ უნდა მოვასმენინოთ, არ ვიცით, რომ არ უნდა დავსვათ კომპიუტერთან და ტელევიზორთან, არ ვიცით, რომ მათ ზემოდან კი არ უნდა ველაპარაკოთ, არამედ მათ დონეზე უნდა ჩავიდეთ და თვალებში უნდა ვუყუროთ, არ ვიცით, რომ ნებისმიერი ბგერა უნდა წავახალისოთ ღიმილით, ტაშის დაკვრით. ამ ყველაფერმა შეიძლება პირდაპირ გამოიწვიოს მეტყველების განვითარების შეფერხება და საკმაოდ გაიზარდა იმ ბავშვების რიცხვი, რომლებსაც აქვთ მეტყველების განვითარების შეფერხება. მიზეზი მხოლოდ ერთია, მათ გარშემო მშობლები არ არიან საკმარისად აქტიურნი, რომ ბავშვმა მეტყველება განივითაროს. როდესაც ბავშვი თამაშობს, ყველა მოქმედება უნდა გავახმოვანოთ, მარტო ხელი რომ მივადოთ ცხვირზე და არ ვუთხრათ, რომ ეს ცხვირია, ვერ ისწავლის ბავშვი სახელდებას. რა უნდა ისწავლოს ბავშვმა წიგნების დახმარებით, რა ასაკიდან უნდა შემოვიდეს წიგნი ბავშვის ცხოვრებაში ან როგორ უნდა მოვიქცეთ, თუ ბავშვი არ ინტერსდება წიგნებით? ეჭვი მეპარება, რომ არსებობდეს ბავშვი, რომელსაც წიგნი არ აინტერესებს, მაგრამ არსებობენ მშობლები, რომლებიც შესაბამისად ვერ აინტერესებენ ბავშვს წიგნით. წიგნი დასაწყისში შეიძლება იყოს რბილი ქსოვილის და მასში გამოსახულ ერთ ფიგურას მშობელი ან მომვლელი შეეხოს და თქვას, რომ ეს არის მაგალითად გოგო, ან ბურთი, ან ძაღლი და ა.შ. არის ბანაობის დროს გამოსაყენებელი წიგნი  და ამითაც შეგვიძლია გავართოთ. როგორც კი ბავშვი ჯდება აბაზანაში, უკვე შეგვიძლია მას წყლის წიგნი მივცეთ. თავდაპირველად სასურველია სქელფურცლიანი წიგნები, თუკი პატარას მივცემთ თხელფურცლიან წიგნს, ის მას ვერ გადაშლის და დაკარგავს ინტერესს. თუკი წიგნი სქელი ფურცლებისგან შედგება და მისი გადაშლა მარტივია, იმის ალბათობა, რომ კიდევ და კიდევ გამოიყენებს, მაღალია. ორი ასაკისთვის შეგვიძლია დავათხელოთ წიგნის ფურცლები. ასევე, არის წიგნები, რომელშიც სენსორულთან დაკავშირებული აქტივობებია, მაგალითად ძაღლი, რომელსაც შიგნით ბეწვი აქვს, ან გოჭი, რომელსაც აქვს ხაოიანი ზედაპირი და შეხებით შეგრძნებები ადამიანს ავითარებს და უფრო საინტერესოს ხდის პროცესს. რაც უფრო  ემატება ბავშვს ასაკი, შეგვიძლია გავახმოვანოთ პატარ-პატარა მოთხრობები. წიგნის სიყვარული ჩვილობიდან იწყება. როდიდან არის რეკომენდებული ზღაპრის მოყოლა ძილის წინ? ეს შეიძლება იმის მიხედვით გავაკეთოთ, რამდენად გვისმენს  და დაინტერესებულია. 1.5 წლის შემდეგ რიგი ბავშვები უსმენენ ზღაპრებს, თუმცა, უნდა იყოს მოკლე, მარტივი და ნაცნობი სიტყვებით გადმოცემული. ყველაფერი დამოკიდებულია უფროსზე, მათ შორის ბაგა-ბაღის აღმზრდელებზეც. საჭიროა თამაშის ცოდნა, პატარების განვითარების ეტაპების ცოდნა. თუ ისეთივე დონის უფროსი არ დახვდა ბავშვს ბაღში, როგორიც ჰყავს ოჯახში, შეიძლება განვითარება შეფერხდეს. რა სათამაშო უნდა ჰქონდეს პატარას ერთი წლის შემდეგ და რა ასაკიდან უნდა დაიწყოს მან ხატვა და ძერწვა? ბავშვი ზრდასთან ერთად ინვითარებს მოტორულ უნარებს, როგორც კი ხოხვიდან გადადის სიარულზე და შეუძლია ნივთების კარგად დაჭერა, ეს ნიშნავს, რომ მისი მოტორული უნარები ისე განვითარდა, რომ უნდა შეიცვალოს მისი სათამაშო არეალი. ის ცდება შემოფარგლულ არეალს და გადაადგილდება სახლში. პირველი აქტივობები, რომელიც შეიძლება პატარამ განახორციელოს, შეიძლება იყოს ბურთზე ფეხის დარტყმა და ბურთის ზომა უნდა შეესაბამებოდეს მის ასაკს, რომ ადვილად დაარტყას ფეხი. ორი წლის შემდეგ ბავშვები იყენებენ ისეთ სათამაშოებს, რომლებიც მოძრაობენ, ეს მათთვის ძალიან სახალისო აქტივობაა. პულტიანი მანქანები ხშირად ისეთი კარგი არ არის მოტორული უნარების განვითარებისთვის, როგორც ის ავტომობილები, რომლებიც ბავშვებმა თავად უნდა ამოძრავონ. მნიშვნელოვანია სათამაშო, რომელიც ვიბრირებს, სათამაშო რომელიც ხმას გამოსცემს, ან ფერებს იცვლის. შემოდის ისეთი აქტივობა, როგორიც არის ქვიშაში თამაში, შევუძინოთ ნიჩაბი, ვასწავლოთ მისი გამოყენება, კონტეინერში ქვიშის ჩაყრა-გადმოყრა. 2 წლიდან შეიძლება შემოვიდეს ცომი, პლასტელინი, ან ნივთიერება რომელიც იწელება და იღებს ფორმას. შეიძლება ტყლარწიც, თუმცა მნიშვნელოვანია ხარისხი, რადგან შეიძლება ბავშვმა პირში ჩაიდოს. თუ არ გვაქვს საშუალება, შევიძინოთ ხარისხიანი ტყლარწი ან საძერწი მასალა, შეგვიძლია ცომი მოვამზადოთ და ფერები თავად მივცეთ. საინტერესოა, თიხაზე მუშაობაც. ორი წლიდან ბავშვს უნდა მივცეთ ფანქარი, რომელიც კვალს ადვილად ტოვებს და შედეგის მიღება პატარასთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. თუკი ისეთ ფანქარს მისცემთ, რომლსაც ძლიერად სჭირდება დაჭერა და პატარას არ გამოუვა კვალი დატოვოს, დაკარგავს ინტერესს. რა ასაკში უნდა ხატავდეს ბავშვი კონკრეტულ ფიგურებს, მაგალითად ბურთს... სამი წლის ასაკის შემდეგ უკვე შესაძლებელია შეკრას ბურთის წრე. ისინი ამ ასაკში ხატავენ ე.წ. „კარაკულებს”, ტალღის, ან წრის მაგვარ ფიგურებს. მნიშვნელოვანია ხელის საღებავები, შესაძლებელია მივცეთ ფუნჯი და გუაში. ჩვენი როლი ძალიან მნიშვნელოვანია, იმიტომ რომ დაისვრება, იმიტომ რომ კედელს დასვრის და არ მივცემთ საღებავს, ეს არის ის, რითიც ვაფერხებთ ჩვენი შვილების განვითარებას. რა დრო უნდა გაატაროს მშობელმა ბავშვთან? პრაგმატულად რომ გამოვთვალოთ ეს დრო და რეცეპტივით გამოვწეროთ, რა დრო სჭირდება ბავშვს ემოციური სიჯანსაღისთვის - შაბათ-კვირას საჭიროა 3-4 საათი და სამუშაო დღებში მინიმუმ ნახევარი საათი, რომლის დროსაც მშობელი შვილთან დროს აქტიურად ატარებს, აქ იგულისხმება მხოლოდ ბავშვთან გატარებული დრო და არა პარალელურად ტელეფონზე საუბარი, ან საჭმლის მომზადება. აკვიატებული სათამაშოების თემას რომ შევეხოთ, ნივთები, რომლებიც განსაკუთრებულად უყვართ პატარებს, რა არის ამის მიზეზი? ბავშვს, რომელსაც მხოლოდ ერთი სათამაშოთი უყვარს თამაში, უნდა დავაკვირდეთ რამდენ ხანს გრძელდება და რამდენად ერთგვაროვანია ეს. თუ ბავშვი მხოლოდ მანქანებით თამაშობს 4-5 თვის განმავლობაში და ნებისმიერი სხვა სათამაშო არ შედის მისი ინტერესის სფეროში, უნდა წავიდეთ სპეციალისტთან, რადგან ვიწრო ინტერსები ახასიათებს კონკრეტული ტიპის დარღვევებს. თუკი პატარა ინტერესდება კონკრეტული სათამაშოთი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, ეს პრობლემა არ არის, თუ ბავშვი იძინებს რომელიმე კონკრეტული სათამაშოთი, ასევე არ არის პრობლემა, რადგან მათ სჭირდებათ სათამაშოები თავის დასამშვიდებლად. არსებობს „დამამშვიდებელი სათამაშოები“, რომლებიც იმისთვის არის, რომ ჩვილობიდან დავუდოთ პატარას და მან დაიძინოს. ეს არის ოთხკუთხა „პლუშის“ ნაჭერი, რომელსაც შუაში სათამაშო აქვს. მიიჩნევა, რომ დედის გვერდით დაძინება 4-5 წლის ასაკში ნორმა არ არის და რაიმე ნივთით დაძინების ჩვევა უნდა ჩამოვუყალიბოთ. ეს შეიძლება იყოს დედის რაიმე სამოსი, ან საბნის კიდე და ა.შ. რა სიხშირით უნდა ვუყიდოთ ბავშვს სათამაშო? ამ სიხშირის შერჩევაზე ერთმნიშვნელოვნად გამიჭირდება პასუხის გაცემა, თუმცა, თუ ბევრი სათამაშო აქვს ბავშვს, ეს დაბნეულობას იწვევს. ამიტომ მე ვურჩევ მშობლებს, სათამაშოების ნაწილი დამალონ და გარკვეული პერიოდის შემდეგ გამოვაჩინოთ, რომ სიახლის განცდა ჰქონდეს. ყოველ ჯერზე სახლში დაბრუნებისას სათამაშო არ სჭირდება, რადგან სათამაშოს მიღება, კონკრეტული პირობების გარეშე, იწვევს იმას, რომ ბავშვი დგას კართან და ელის რა მოუტანეს. სათამაშოს უნდა ჰქონდეს წახალისების ფუნქცია. სათამაშო, რომელიც დღეს ძალიან პოპულარულია - სპინერი. რამ გამოიწვია მისი პოპულარობა? ცოტა ხნის წინ ტყლარწის ბუმი გვქონდა, ახლა სპინერის ბუმია. ჩვენ გვყავს ოთახის ბავშვები, რომლებსაც სენსორული სტიმულაცია აქვთ მინიმალური. ბავშვებს არ აქვთ შესაძლებლობა შეეხონ ხეებს, ბალახს, მიწას და ა.შ. ეს საჭიროა იმისთვის, რომ შეხებით აღიქვან სამყარო. როდესაც მსგავსი გამოცდილება არ არის, სახეზეა სენსორული დეფიციტი, ეს ნიშნავს იმას, რომ თუ სტიმულები საკმარისი არ გვაქვს, ვეძებთ რაღაცას, რაც ძალიან ჰგავს თვით სტიმულაციას, ანუ მე თვითონ ვპოულობ აქტივობას.
მეცნიერულად არ არის დადასტურებული, მაგრამ არის მოსაზრება, რომ კონკრეტული პრობლემების შემთხვევებში, როგორიც არის ყურადღების დეფიციტი, აუტიზმი ან ჰიპერაქტიურობა, სპინერი იწვევს სენსორული დეფიციტის შევსებას, ადამიანი ატრიალებს და შეუძლია კონცენტრირდეს საგანმანათლებლო აქტივობაზე. თუკი ბავშვს პრობლემა არ აქვს და ბავშვის მიერ სპინერის გამოყენება შემაწუხებელი ხდება და პირიქით, ხელს უშლის კონცენტრირებაში, ბავშვს უნდა ავუხსნათ, სჭირდება თუ არა და როდის უნდა გამოიყენოს.
დაახლოებით იგივეა, რომ უნდა შევზღუდოთ კომპიუტერთან გატარებული დრო. მნიშვნელოვანია სჭირდება თუ არა კონკრეტულ ბავშვს და არ ვთქვათ რომ ან კარგია, ან მავნეა. სპინერი რატომ უნდა იყოს ან ძალიან კარგი, ან ცუდი, ამას მე ვერ ვხვდები, ეს არის მარკეტინგული ხერხი და ეს ბუმი აუცილებლად ჩაივლის. ყველა ბავშვს უჭირავს იმიტომ, რომ ბავშვები ბაძავენ ერთამანეთს. რა მნიშვნელობა აქვს ურთიერთობას სხვა ბავშვებთან, სადაც სწავლობენ როგორც კარგ, ასევე ცუდ თვისებებს... მას შემდეგ რაც ბავშვი მეტყველებას და მოტორიკას კარგად განავითარებს, სხვა სოციუმში მოხვედრა ძალიან მნიშვნელოვანია. როდესაც ბავშვი გაიზრდება, განვითარდება, მას სჭირდება განივითაროს უნარები, სათამაშოების მიცემა, არ მიცემა, რიგის დაკავება და ა.შ. ამას სწავლობს სწორედ სხვა სოციუმში - ეზოსა და საბავშვო ბაღში. ანიმაციური ფილმების გავლენა ბავშვის განვითარებაზე - ხშირად მშობლები არ ეთანხმებიან ფსიქოლოგების მოსაზრებას, რომ სასურველია ეკრანთან გატარებული დროის შეზღუდვა, რადგან ბევრ რაიმეს სწორედ ასე სწავლობენ... ეკრანის როლს ვერ გამოვრიცხავთ, რადგან არსებობს სპეციალური ფილმები, რომლებიც ანგარიშის უნარს, ფერების, ფორმების აღქმას ავითარებენ. ერთი წლის შემდეგ შეგვიძლია ბავშვს ვაყურებინოთ კადრები 5-10 წუთის განმავლობაში მშობლიურ ენაზე, ან სადაც არ არის მეტყველება გამოხატული.
წლის შემდეგ საათობით ბავშვის ეკრანთან დასმა, სადაც  არამშობლიურ ენაზე გადის მულტფილმი გაუგებარი სიუჟეტით, არაფრის მომტანია. თუ მათ ესმით არამშობლიურ ენაზე საუბარი, ისინი ითვისებენ და იწყებენ რუსულად და ინგლისურად საუბარს. თუ ბავშვს მშობლიური ენის ლექსიკური მარაგი კარგად არ აქვს განვითარებული, ამან შეიძლება შეაფერხოს განვითარება.
სამ წლამდე ასაკის ბავშვისთვის საჭიროა გადაცემის შერჩევა, სიმღერა მშობლიურ ენაზე. სამი წლის შემდეგ არსებობს სპეციალური რგოლები, რომლებიც რაოდენობის, ფერების უნარებს ავითარებს და რადგან ქართულად ასეთი რგოლები ცოტაა, სჯობს ჩვენ ვეკონტაქტოთ. თუ 4-5 წლის ასაკში ბავშვის მეტყველება განვითარებულია, შემოიტანეთ რომელი ენაც გსურთ, მაგრამ მხოლოდ თამაშის ფორმით. არ ვფიქრობ, რომ სამი წლის ასაკიდან რამდენიმე ენა უნდა ისწავლოს ბავშვმა. 6-7 წლის ასაკშიც მზად იქნება ბავშვის ტვინი კარგად აითვისოს ენები. თუ ბავშვი ინფორმაციულად გადაიტვირთება პატარა ასაკში, შეიძლება მოხდეს „ტიკების“ გამოწვევა, საწოლის დასველება, შფოთვა და ა.შ. არაერთი მოსაზრება არსებობს მულტფილმებთან დაკავშირებით, რა განაპირობებს იმას, რომ მაგალითად ”მაშა და დათვი”, ”გოჭი პეპა” ასეთი პოპულარულია... შეიძლება, მაგრამ ზომიერად. არ მინახავს არსად მტკიცებულებებზე დამყარებული კვლევა, რომ პეპა, ან მაშა აზიანებენ ბავშვის განვითარებას. თუკი 2-3 საათის განმავლობაში ბავშვი უყურებს მაშას, პატარას აქვს უნარი მოახდინოს ქცევების კოპირება, რა თქმა უნდა ის მოიქცევა მაშასავით, ამიტომ შეავსეთ დრო არა მხოლოდ პეპათი და მაშათი. უნდა უყუროთ მულტფილმებს ბავშვებთან ერთად და პასუხი გასცეთ იმ შეკითხვებს, რაც პატარს ამ დროს გაუჩნდება. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/06/ekimi-7-ivnisi.mp3"][/audio] [post_title] => როგორ განვავითაროთ ბავშვი და შევურჩიოთ სათამაშო - ნატა მეფარიშვილის რეკომენდაციები [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => rogor-gavzomot-bavshvis-inteleqti-da-shevurchiot-satamasho-nata-mefarishvilis-rekomendaciebi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-06-15 11:30:54 [post_modified_gmt] => 2017-06-15 07:30:54 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=137258 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 140616 [post_author] => 4 [post_date] => 2017-06-22 17:22:11 [post_date_gmt] => 2017-06-22 13:22:11 [post_content] => 21 ივნისს გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებსა და ენდოკრინოლოგიური ქირურგიის უახლეს მიღწევებს მიეძღვნა. რა დაავადების რისკი იმატებს ზაფხულში, რა რეკომენდაციების გათვალისწინება გვმართებს უმძიმესი შედეგების თავიდან ასაცილებლად, როგორ შევაფასოთ ჯანმრთელობის ინდექსი ერთ დღეში ჩატარებული კვლევით და როდის ჩატარდება უნიკალური ენდოკრინოლოგიური ოპერაციები თბილისში - ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში სამედიცინო კვლევითი კლინიკა „ჰელსიკორის“ სისხლძარღვთა ქირურგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელმა ჯუმბერ ფარცახაშვილმა და ჯანდაცვის პოლიტიკის სპეციალისტმა, ჟურნალისტმა თამუნა გოგოლაძემ ისაუბრეს. ბატონო ჯუმბერ, რატომ რთულდება გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები ზაფხულში? გულ-სისხლძარღვთა პათოლოგიები სეზონურია. ზაფხულის პერიოდში საკმაოდ აქტუალური ხდება ვენური პათოლოგიები. პაციენტებს, ვისაც აქვთ ქრონიკული ვენური უკმარისობა ან ვარიკოზული დაავადება, მათთან გაზაფხულის პერიოდში თავს იჩენს ხოლმე არტერიული პათოლოგიები და გულის დაავადებები: მაგალითად, არტერიული ჰიპერტენზია, ანუ მაღალი წნევა, ასევე გულის იშემიური დაავადება და სისხლძარღვების სხვადასხვა ტიპის დაავადებები. როდესაც ტემპერატურა აქტიურად  იმატებს, ვლინდება ვენური პრობლემებიც. ორგანიზმი კარგავს სითხეს, სისხლის მიმოქცევის პროცესში გარკვეული ძვრები ხდება, იწყება სისხლის შედედების პრობლემები. იმ პაციენტებში, ვისაც ვენური პრობლემემი აქვს, ხდება გამწვავება თრომბოზების, ან კიდურების შეშუპების სახით. ზაფხულში ორგანიზმი ვერ ახერხებს სითხის კარგ რეგულაციას. ამიტომაც არის რეკომენდებული სიცხეში სითხის დიდი რაოდენობით მიღება და ეს ეხება ნებისმიერ ადამიანს. სითხის არაადეკვატური შემცველობა იწვევს სისხლის შედედების მომატებას, დაბუჟებების შეგრძნებას, სიმძიმეს კიდურებში. არ არის სწორი, როდესაც ადამიანები იღებენ სისხლის გამათხელებელს, მაგალითად „კარდიომაგნილს”. ჯერ საჭიროა სათანადო რაოდენობით სითხის მიღება, იმისათვის, რომ მოხდეს სისხლის „განზავება“. მაგალითისთვის, წარმოიდგინეთ შედედებული კისელი, რამდენი გამათხელებელიც არ უნდა ჩავყაროთ, თუ სითხით არ განვაზავეთ, მას არაფერი გაათხელებს. ასევეა სისხლიც, სითხის მიღება მას გაათხელებს და შესაბამისად პროთრომბინის მაჩვენებელი ბევრად უფრო დაბლა დაიწევს. მხოლოდ მას შემდეგ, თუ სითხის მიღება არ შველის, შეგვიძლია მედიკამენტებით დავეხმაროთ. თამუნა, როგორც ვიცი, პროფესორი დრალე ისევ აპირებს აგვისტოს თვეში საქართველოში ჩამოსვლას ძალიან ხშირად ინტერესდებიან პაციენტები, თუ ვინ არის ეს ადამიანი. მისი რეგალიები რომ ჩამოვთვალოთ, მთელი გადაცემა არ ეყოფა. 4, 5 და 6 აგვისტოს პროფესორი ჰენინგ დრალე საქართველოს უკვე მეხუთედ ეწვევა. დაგეგმილია როგორც კონსულტაციები, ისე ოპერაციები. ვისაც აინტერესებს დეტალურად პროფესორის ავტობიოგრაფია, შეუძლიათ „ჰელსიკორის” ფეისბიქ–გვერდი დაათვალიერონ. პაციენტებს, რომლებსაც აქვთ ფარისებრი ჯირკვლის ნებიმისერი პათოლოგია, შეუძლიათ დაუკავშირდნენ კლინიკა „ჰელსიკორს” და დაგეგმონ კონსულტაცია. რაც შეეხება თავად კლინიკას - ჰელსიკორი არის ისრაელ–საქართველოს ერთობლივი სამედიცინო დაწესებულება. აღსანიშნავია, რომ დამფუძნებლების მიზანი მსოფლიოში გაფანტული ქართველი ექიმების საქართველოში დაბრუნება იყო და ეს წარმატებით განხორციელდა, ბატონი ჯუმბერი ამისი ნათელი მაგალითია. ”ჰელსიკორს” აქვს მაღალი დონის მატერიალურ ტექნიკური ბაზა და დიდი ამბულატორიული სპექტრი, რომელიც მოიცავს კარდილოგიურ, გასტრო–ენტეროლოგიურ და სისხლძარღვოვან განყოფილილებებს. სულ ახლახანს ჩამოყალიბდა ენდოკრინული დეპარტამენტი და სწორედ ამიტომ, პროფესორ დრალეს ვიზიტი „ჰელსიკორში” განხორციელდება. კლინიკა „ჰელსიკორში” უკვე განხორციელდა ერთი ოპერაცია - კისრის ლიმფური კვანძების ორმხრივი ლიმფოდისექცია ერთ მომენტად დრალეს მეთოდით, რომელიც მინი ინვაზიურად, მხოლოდ საყელოსებრი განაკვეთიდან კეთდება. განაკვეთი ზომით ძალიან პატარაა და კოსმეტიკურად ძალიან მომგებიანია პაციენტისთვის. ბატონო ჯუმბერ, არსებობს მკურნალობის უახლესი მეთოდები, რომლებსაც თქვენ აქტიურად ნერგავთ, რა ჩივილების დროს უნდა მოვიდნენ პაციენტები თქვენთან? გულ–სისხლძარღვთა დაავადება არ არის რომელიმე ერთი ორგანოს ან ერთი მიდამოს დაავადება, ეს არის ზოგადი პროცესი, რომელიც მთელს ორგანიზმში მიმდინარეობს. ადამიანს, რომელსაც დაავადებული აქვს გული, უნდა იცოდეს, რომ ყველა ორგანოში შემავალი სისხლძარღვი არის სახეშეცვლილი. ჩვენი მიზანია, ასეთ პაციენტებს მინიმალური ჩარევით ჩავუტაროთ ისეთი სახის კვლევა ან ოპერაცია, რომელიც მოგვცემს მაქსიმალურ შედეგს. საუბარია მინი ინვაზიურ, ანუ უსისხლო ოპერაციაზე. ჩვენი დეპარტამენტის ხელმძღვანელი, ლევან ქარაზანიშვილი ყოველთვის ცდილობს გულის სარქველზე ურთულესი ოპერაციები მინიმალური განაკვეთით ჩაატაროს. დაინერგა  და ამიერკავკასიაში პირველად ჩატარდა აორტის, გულიდან გამომავალი ყველაზე დიდი სისხლძარღვის ოპერაცია გაჭრის გარეშე და სარქველი ბარძაყიდან შესვლით იცვლება. ეს მეთოდები რა თქმა უნდა პაციენტისთვის ძალიან კომფორტულია და რამდენიმე დღეში ეწერება. რაც შეეხება სისხლძარღვთა ქირურგიას, ეს დარგი საქართველოში სხვა დარგებთან შედარებით კარგად არის განვითარებული. ჩვენს კლინიკაში პრაქტიკულად ყველა სპექტრის სისხლძარღვთა ქირურგიული ოპერაცია კეთდება - ე.წ. პერიფერიულ სისხლძარღვებზე, ფეხებზე, ხელებზე, როდესაც პაციენტებს აქვთ სისხლძარღვების შევიწროვება, უჭირთ გადაადგილება, დარღვეულია სისხლის მიმოქცევა დიაბეტისა და მძიმე ათეროსკლეროზის დროს ხდება შიგნიდან სისხლძარღვის გახსნა გაჭრის გარეშე. ანალოგიური მეთოდით სრულდება გაფართოებული სისხლძარღვის ოპერაციაც. ძირითადი ხაზია იშემიური ინსულტის პრევენცია, რომელზეც პასუხს საძილე არტერიებში არსებული სისხლძარღვების შევიწროვება აგებს. იშემიური ინსულტების პიკი გაზაფხულია, როდესაც წნევის ცვალებადობა ხდება. ყველა 50 წელს გადაცილებულ მამაკაცსა და ქალბატონს მოვუწოდებ ჩაიტარონ ერთი მარტივი ექსოსკოპიური კვლევა - დუპლექს სკანირება და ერთხელ და სამუდამოდ მოიშორონ ეს ჭირი, რასაც იშენმიური ინსულტი ქვია, ან ღია ოპერაციით ან სტენტირებით. ასევე, შესაძლებელია ანევრიზმის დადგენა როგორც მუცელში, ისე გულმკერდში მარტივი ექსოსკოპიური კვლევით და ადამიანები გადავარჩინოთ სიკვდილს. თამუნა, რა სახის კონსულტაციებს ჩაატარებს პროფესორი დრალე თბილისში და  რა ტიპის ჩივილებისას უნდა მოგმართონ პაციენტებმა? როგორც წესი, ფარისებრი ჯირკვალი ოთხ ათეულზე მეტ დაავადებას ითვლის და მოიცავს როგორც ონკოლოგიურ, ისე არაონკოლოგიურ დაავადებებს. საქართველოში ფარისებრი ჯირკვლის პათოლოგიები ძალიან არის გავრცელებული და ქალბატონებში, ძუძუსა და საშვილოსნოს კიბოს შემდეგ ფარისებრი ჯირკვლის სიმსივნე მესამე პოზიციას იკავებს. პაციენტმა პირველ რიგში უნდა მიმართოს კვალიფიციურ ენდოკრინიოლოგს, ჩაიტაროს ფარისებრი ჯირკვლის ექოსკოპიური კვლევა, საჭიროებისამებრ ჩაიტაროს ლაბორატორიული კვლვევები და თუ არსებობს რაიმე ჩვენება ქირურგიული ჩარევისთვის, რა თქმა უნდა მიმართოს ქირურგს, რათა განისაზღვოს ოპერაციის მასშტაბი. თუკი არ არის ოპერაცია საჭირო, ხდება ამბულატორიულად მისი მკურნალობა. რაც შეეხება ონკოლოგიური ტიპის ჩივილებს, როგორც წესი მისი აღმოჩენა შემთხვევით, სხვა კვლევების დროს ხდება. მას არ აქვს ტკივილით გამოხატულება, ამიტომ რეკომენდირებულია ადამიანმა ექვს თვეში ერთხელ ჩაიტაროს ფარისებრი ჯირკვლის ექოსკოპიური კვლევა. ბატონო ჯუმბერ, ვისაუბროთ პრევენციებზე, როგორ ავირიდოთ თავიდან გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები? ყევლა ორგანიზმში მიმდინარე პათოლოგიური ცვლილება მიმდინარეობს ფარულად და როდესაც შეაწუხებს, ხშირ შემთხვევაში უკვე შორს წასულ პროცესთან გვაქვს საქმე. ეს პრობლემა შესაძლებელია გადაჭრილ იქნას, თუკი ადამიანი წელიწადში ერთხელ გაიკეთებს კვლევის სრულ სპექტრს. კისრის მიდამოს ექოსკოპიური კვლევით შეგვიძლია გავარკვიოთ ფარისებრი ჯირკვლის პრობლემები, რომელიც ძალიან კარგად ჩანს ექოსკოპიაზე, იქვე მიდამოში არსებობს საძილე არტერიები, რომლებიც პარალელურად შეიძლება ინახოს და გავარკვიოთ, ხომ არ არის რაიმე ცვლილება და ეს ინსულტის პრევენციაა. მუცლის მიდამოს ექოსკოპიური კვლევისას შეგვიძლია დავათვალიეროთ ღვიძლი, თირკმელები, კუჭ-ქვეშა ჯირკვალი და ახლა უკვე კუჭისა და წვრილი ნაწლავის ექოსკოპიური კვლევაც არის შესაძლებელი. ე.წ. გასტროფიბროსკოპიის გარეშე. რა თქმა უნდა ერთი მეორეს არ ცვლის და ყველაფერს თავისი ჩვენება აქვს. პარალელურად შესაძლებელია გაკეთდეს მუცლის აორტის, ყველაზე დიდი სისხლძარღვისა  და მისი ტოტების კვლევა. ერთი სისხლის საერთო ანალიზით კი შესაძლებელია უამრავი დაავადებების გამოვლენა. ეს ყველაფერი ადამიანს უამრავ პრობლემას აარიდებს თავიდან. მე არ ვთვლი, რომ ადამიანები ექიმთან სიზარმაცის გამო არ მიდიან. პირველ რიგში, ქვეცნობიერი შიშია, როდესაც ადამიანები არ მიდიან ექიმთან, რომ არ გაიგონ ხომ არ სჭირთ რაიმე. ეს ყველაფერი არც ისე ძვირი ღირს და გარკვეულ ნაწილს საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამაც აფინანსებს. ის, რაც ჩვენი მოსახლეობისთვის უფასოა, ადამიანებმა მაქსიმალურად უნდა გამოიყენონ. არსებობს თუ არა გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებისას რაიმე სიმპტომატიკა როდესაც არ უნდა გადავდოთ ექიმთან ვიზიტი? რა თქმა უნდა არსებობს. გულის პრობლემების შემთხვევაში, ნებისმიერი უმნიშვნელო ჩივილი მკერდის, ბეჭების მიდამოში, გადაცემითი ტკივილი ზედა კიდურებში, იოლად დაღლა, ქოშინი, კიდურებში შეშუპება, სიმძიმის შეგრძნება, თავბრუსხვევა, თავის ტკივილი - ნებისმიერი უმნიშვნელო ცვლილებისას, რომელიც სტანდარტულისგან განსხვავდება, უმჯობესია პაციენტმა მიმართოს ექიმს. ჩვენი კლინიკის მიზანი სწორედ ის არის, რომ ის მომსახურება რასაც ქართველები საზღვარგარეთ იღებდნენ, მიიღონ საკუთარ ქვეყანაში. მინდა აღვნიშნო ჩვენი სპეციალისტები - ლევან ქარაზანიშვილი, ირაკლი გოგორიშვილი, ირაკლი გოგოხია, პროფესორი რონი კარმელი კურირებს ჩვენთან სისხლძარღვთა ქირურგიის დარგს და ის ერთ-ერთი დამფუძნებელია, ნოდარ ემხვარი და სხვა ექიმები თუ ექთნები, რომლებიც ერთ გუნდს წარმოვადგენთ და ერთად ვზრუნავთ პაციენტების ჯანმრთელობაზე. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/06/21-ivnisi-2.mp3"][/audio] [post_title] => ზაფხულის მძიმე დაავადებები და რეკომენდაციები მათი თავიდან ასაცილებლად [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => zafkhulis-mdzime-daavadebebi-da-rekomendaciebi-mati-tavidan-asacileblad [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-06-22 17:37:04 [post_modified_gmt] => 2017-06-22 13:37:04 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=140616 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 29 [max_num_pages] => 10 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 62d23c08a398d91cf543b0c7a76177ab [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები