პლასტიკური ბარათით თაღლითობის ახალი მეთოდი – როგორ დავიცვათ საკუთარი ფული

პოპულარული

პლასტიკური ბარათით თაღლითობის ახალი მეთოდი – როგორ დავიცვათ საკუთარი ფული

ინტერნეტის საშუალებით მომსახურებისა თუ ნივთის ყიდვისას მხოლოდ პლასტიკური ბარათის 12-ნიშნა და მისი CVV/СVC (ბარათის მეორე მხარეს დატანილი სამნიშნა) კოდის შეყვანაა საჭირო. შედეგად, მომსახურება მიღებულია, ყიდვა კი განხორციელებული. ალბათ, ცოტასთვის თუა ცნობილი, რა მარტივად შეიძლება, გაიგოს უცხო პირმა თქვენი პლასტიკური, როგორც 12-ნიშნა, ასევე მისი 3-ნიშნა, ყველა ბარათისთვის უნიკალური კოდი.

 

რა უნდა ვიცოდეთ ინტერნეტით მომსახურებისა თუ ნივთის ყიდვისას, როგორ უნდა დავიცვათ საკუთარი საბანკო ბარათი

  • წესი #1 – იმ შემთხვევაში, თუ პლასტიკური ბარათით ვიხდით, ბარათი ტერმინალს არა კონსულტანტმა ან სხვა თანამშრომელმა, არამედ თავად უნდა დავადოთ ან ყურადღება უნდა მივაქციოთ, ბარათის CVV კოდი დაფარული იყოს, რათა უცხო პირმა არ დაიმახსოვროს და არ მოხდეს მისი არაკეთილსინდისიერი მიზნებისთვის გამოყენება.
  • წესი #2 – იმ შემთხვევაში, თუ ბარათის ინფორმაცია „ვერ დავიცავით“, უნდა დავაზღვიოთ პლასტიკური ბარათი, რადგან არაკეთილსინდისიერად მისი გამოყენების შემთხვევაში არ დავზარალდეთ და ბანკმა ზიანის ანაზღაურება შეძლოს.

ინტერნეტით განხორციელებული არალეგალური ტრანზაქციებისგან თავის დასაზღვევად, როგორც საქართველოში, ასევე მის ფარგლებს გარეთ, ბანკები მომხმარებლებს ბარათის დაზღვევის სერვისს სთავაზობენ. მომსახურება ფასიანია, თუმცა შედეგად თქვენ იღებთ  დაცულ განაღდებებს ბანკომატიდან, უსაფრთხო შოპინგს ინტერნეტში და თაღლითობისგანაც დაცული ხართ.

პაკეტები სხვადასხვაგვარია.  შედეგად, ბანკი არალეგალურად ჩატარებული ოპერაციისას მიყენებულ ზიანს, წინასწარ შერჩეული პაკეტისა და ლიმიტის მიხედვით, ანაზღაურებს.

როგორც „ფორტუნას“ „საქართველოს ბანკში“ განუცხადეს, პლასტიკური ბარათი გადახდის ერთ-ერთი ყველაზე უსაფრთხო მეთოდია. ბარათის უსაფრთხოების კიდევ უფრო მეტი დაცვისთვის, არაერთი დამატებითი საშუალება და მეთოდი არსებობს, მათ შორის ონლაინ გადახდის შემთხვევაშიც.

„უპირველეს ყოვლისა, ბარათს აქვს CVC კოდი და ვებგვერდების უმეტესობა ამ კოდის მითითების გარეშე ტრანზაქციას არ ასრულებს. “საქართველოს ბანკს” აქვს დამატებით მომსახურება – 3D დაცვა, რომლის ჩართვაც უფასოა და ბარათის ონლაინ ტრანზაქციის განხორციელება შეუძლებელი ხდება SMS  და/ან დიჯიპასით გენერირებული კოდის გარეშე. საქართველოს ბანკს ასევე აქვს ბარათის არაავტორიზებული მოხმარებისგან დაცვის მომსახურება, რაც წელიწადში სულ 4 ლარიდან 50 ლარამდე ღირს იმისდა მიხედვით, თუ რა მოცულობის პაკეტს შეარჩევს მომხმარებელი,” – განაცხადეს „საქართველოს ბანკში“.

 

დაფიქრდით, ვიდრე დააკლიკებთ

თანამედროვე ტექნოლოგიების ეპოქაში, პირადი მონაცემების დაცვასთან დაკავშირებით,  უფრო მეტი ხრიკის მოფიქრებაა საჭირო, ვიდრე ეს აქამდე იყო.

ინტერნეტში ნებისმიერი მოქმედება, იქნება ეს ვებგვერდზე ვიზიტი, ნივთისა თუ მომსახურების ყიდვა თუ უბრალოდ რეგისტრაცია, ტოვებს გარკვეულ ინფორმაციას. ინტერნეტ შესყიდვებისას რეკომენდირებულია სანდო ვებგვერდებით სარგებლობა და რთული სიმბოლოების კომბინაციისგან შემდგარი პაროლის გამოყენება.

IT სპეციალისტები გვირჩევენ, რომ ყურადღება უნდა მივაქციოთ, ვებ-გვერდის, რომლითაც საგნისა თუ მომსახურების ყიდვას ვგეგმავთ, მისამართის ველის დასაწყისში სიმბოლოებს – https სწორედ ამ თანმიმდევრობით და სრულად უნდა ეწეროს. სხვა ყველა შემთხვევაში ვებგვერდი არ არის დაცული ჰაკერული თავდასხმებისგან. შესაბამისად, არც ჩვენ უსიამოვნო შემთხვევებისგან.

პირადი მონაცემები, ინტერნეტი  და უსაფრთხოება 

  • შეინახეთ პაროლები და PIN კოდი უსაფრთხო ადგილას – ნუ შეინახავთ საბანკო ბარათსა და PIN კოდს ერთსა და იმავე ადგილას. თუ ვინმე ინფორმაციას მოგთხოვთ, არ გაანდოთ პირადი მონაცემები უცნობ პირებს.
  • დაიცავით თქვენი კომპიუტერის უსაფრთხოება – ისარგებლეთ ანტივირუსებით. ყურადღება გამოიჩინეთ WIFI სისტემების მიმართ და ნუ ისარგებლებთ ყველა მათგანით. ასევე, სიფრთხილე გმართებთ, თუკი ინტერნეტკაფის კომპიუტერით სარგებლობთ.
  • არ გაანდოთ ინტერნეტბანკის მონაცემენები მესამე პირს – ნუ ეტყვით სხვას თქვენი ინტერნეტბანკის მომხმარებლის სახელს, პაროლსა და კოდს. აღნიშნული ინფორმაცია უსაფრთხოდ შეინახეთ.
  • ნუ ენდობით მეილებში არსებულ ბმულებს – არასოდეს გადახვიდეთ ინტერნეტ ბანკის ვებგვერდზე მეილებში არსებული ბმულებიდან. ყოველთვის აკრიფეთ ინტერნეტ ბანკის მისამართი ვებ ბრაუზერში.

იმ შემთხვევაში, თუ მოხდა თქვენი მონაცემების არალეგალურად გამოყენება, დაუყოვნებილ უნდა მიმართოთ სამართალდამცავ უწყებებს.

როგორც შსს-ში „ფორტუნას“ უთხრეს, გამოძიების დაწყება და შესაძლო დანაშაულის კვალიფიკაცია მოქალაქის განცხადებასა და მის შინაარსზეა დამოკიდებული.

 

 

ქეთი გიგოლაშვილი 

ახალი ამბები / საზოგადოება /

|

24 ნოემბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => fortunas-temebi
                                    [1] => plastikuri-barati
                                    [2] => taghlitobis-emtodebi
                                    [3] => specialistebis-rekomendaciebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 190300
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => fortunas-temebi
                                    [1] => plastikuri-barati
                                    [2] => taghlitobis-emtodebi
                                    [3] => specialistebis-rekomendaciebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 190300
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 16375
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => fortunas-temebi
                                    [1] => plastikuri-barati
                                    [2] => taghlitobis-emtodebi
                                    [3] => specialistebis-rekomendaciebi
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => fortunas-temebi
                                    [1] => plastikuri-barati
                                    [2] => taghlitobis-emtodebi
                                    [3] => specialistebis-rekomendaciebi
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (190300) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (21373,21374,21375,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 233168
                    [post_author] => 12
                    [post_date] => 2018-04-19 14:19:25
                    [post_date_gmt] => 2018-04-19 10:19:25
                    [post_content] => ალბათ, ყველას გვინახავს ერთი ჰოლივუდური ფილმი მაინც, სადაც მთავარი გმირი ავადაა,  მის სიცოცხლეს კი  მხოლოდ ახალი გული ან სხვა ორგანოს გადანერგვა გადაარჩენს...   სიუჟეტური ხაზი სხვადასხვაგვარია, ხშირად ემოციური,  ფილმის მორალი კი ერთი - გაეცი ორგანო, გადაარჩინე  სიცოცხლე.

მსოფლიოში ორგანოთა ტრანსპლანტაციის ორი გზა არსებობს:  დონორი შეიძლება, იყოს ცოცხალი ან გარდაცვლილი ადამიანი, ორივე შემთხვევაში, გადანერგვა პიროვნების ან მისი ოჯახის წევრის თანხმობით (გვამური ტრანსპლანტაციის შემთხვევაში) ხდება.  დონორობა  ქველმოქმედების საფუძველზეა დამყარებული, ორგანოს ყიდვა-გაყიდვა ყველა ქვეყანაში აკრძალულია და კანონით ისჯება.

 

 



 

საქართველოში ორგანოთა ტრანსპლანტაციისა და დონაციის საკითხს  „ საქართველოს კანონი ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ“- აწესრიგებს.

კანონის  მიხედვით,  ცოცხალი დონორი  შესაძლებელია, იყოს:

გენეტიკური ნათესავიდონორის ან რეციპიენტის (მომღების) შვილი, დედა, მამა, შვილიშვილი, ბებია, პაპა, ძმა, და, ძმისწული, დისწული, დედის ძმა ან და, მამის ძმა ან და, ბიძაშვილი, დეიდაშვილი, მამიდაშვილი;

რეციპიენტთან ახლო პირადი ურთიერთობის მქონე პირირეციპიენტთან არანაკლებ 2 წლის განმავლობაში ახლო და სტაბილური ემოციური კავშირის მქონე პირი“ - მითითებულია კანონში.

 

„ბოლო კეთილი საქმე“ - მიეცი შანსი სხვას

საქართველოს კანონი ქვეყანაში გარდაცვლილის დონორად გამოყენებას არ კრძალავს. იმ შემთხვევაში, თუ პირს სიცოცხლეშივე აქვს გაცემული თანხმობა დონორობაზე , ან არ არსებობს  უარი,  გარდაცვალების შემდეგ დონორობაზე თანხმობას ოჯახის წევრთა განსაზღვრული წრე გასცემს.     მიუხედავად იმისა,  რომ გარდაცვლილისგან ორგანოს მიღებას კანონი არ კრძალავს,  საქართველოში გვამური დონაციის არცერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა. ამის მიზეზად საქართველოს "ტრანსპლანტოლოგთა ასოციაციის" ხელმძღვანელი საზოგადოების  ფსიქოლოგიურ  მიუღებლობას და ფინანსურ/ტექნიკურ  პრობლემებს ასახელებს. „საქართველოში ორგანოგადანერგილი 386 პაციენტი  ცხოვრობს, მათგან ექვსს გული აქვს გადანერგილი, ექვსივე ოპერაცია საზღვარგარეთ არის ჩატარებული.  საქართველოში  გვამი  დონორის გამოყენების არცერთი პრეცედენტი არ დაფიქსირებულა, თუ არ ჩავთვლით 1977 წელს ჩატარებულ ოპეარციას, როცა ორგანოები მოსკოვიდან ჩამოიტანეს. "კანონი არ კრძალავს გვამურ დონაციას, თუმცა, ამ კუთხით ორი პრობლემა არსებობს.  მოსახლეობაში არ არის მენტალური და ფსიქოლოგიური მზაობა, გარდაცვლილი ახლობლის ორგანოების გაცემაზე დასთანხმდნენ. "მეორე პრობლემა არის ფინანსური ხარჯები, გარდაცვლილის ორგანოს გამოსაყენებლად საჭიროა, მოძებნო შესაფერისი პაციენტი, ამის გასარკვევად  კი საჭიროა ძვირადღირებული კვლევა. არსებობს სია, ვის ესაჭიროება გადანერგვა,  თუმცა, ფინანსური ხარჯების გამო, კვლევა,  როგორი დონორი სჭირდებათ, არა აქვთ ჩატარებული. შესაბამისად, არ არსებობს ორგანოების  მომლოდინეთა სია,"  -  აცხადებს „ფორტუნასთან“ გია თომაძე.  

მინდა, გავხდე დონორი

გარდაცვალების შემდეგ ორგანოთა გაცემაზე თანხმობა ამ დროისთვის 200- მდე ადამიანს აქვს დაფიქსირებული. ვებ პლატფორმაზე  ნებისმიერ მსურველს აქვს საშუალება, დააფიქსიროს სურვილი, გახდეს დონორი გარდაცვალების შემდეგ ან დააფიქსიროს უარი დონორობაზე. მიუხედავად იმისა, რომ თანხმობის შემთხვევაშიც კი, კანონის მიხედვით, საბოლოო გადაწყვეტილებას ორგანს გაცემაზე ოჯახი იღებს, ბაზაში საკუთარი სურვილის დაფიქსირება ოჯახს  გადაწყვეტილების მიღებას უადვილებს, განსაკუთრებით იმ ფონზე, როცა გარდაცვალებიდან ორგანოს ვარგისიანობამდე დრო შეზღუდულია. არავინ არის დაზღვეული გადანერგვის საჭიროებისგან. სპეციალისტის განმარტებით,  საკითხს ადამიანებმა აუცილებლად პაციენტის პოზიციიდანაც უნდა შეხედონ - უსამართლობაა, არ გავცეთ ორგანო მაშინ, როცა ერთ გარდაცვლილს შეუძლია, მინუმიმ, 7 ადამიანს შეუნარჩუნოს სიცოცხლე. "ტრანსპლანტოლოგიის ასოციაციის" ხელმძღვანელი გვამურ დონაციასთან დაკავშირებული მენტალური პრობლემის მოსახსნელად საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებას მიიჩნევს მნიშვნელოვნად. მისი პროგნოზით, პირველი გვამური დონაციის შემთხვევა, არ არის გამორიცხული, 2018 წელსაც დაფიქსირდეს.    

თამუნა გოგუაძე 

[post_title] => სიცოცხლე სიკვდილის შემდეგ - რა მომავალი აქვს საქართველოში გვამურ დონაციას [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => sicockhle-sikvdilis-shemdeg-ra-momavali-aqvs-saqartveloshi-gvamur-donacias [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-04-19 14:19:25 [post_modified_gmt] => 2018-04-19 10:19:25 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=233168 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 233406 [post_author] => 12 [post_date] => 2018-04-19 12:12:18 [post_date_gmt] => 2018-04-19 08:12:18 [post_content] => სანტექნიკოსი, მილების შემდუღებელი, მაღაროელი, ნავთობის გადამამუშავებელი, ავტომობილის შემკეთებელი, მინისა და პლასტმასის მწარმოებელი, ფოლადის შემდუღებელი, რეზინის პროდუქტების მწარმოებელი, ბენზინგასამართ სადგურებში მომუშავე ადამიანები  - ეს არასრული სიაა იმ საქმიანობების, სადაც დასაქმებული ადამიანები, მედიკოსთა მტკიცებით, სისხლში ტყვიის შემცვლელობის მაღალი რისკის ჯგუფს შეადგენენ. გარდა ამისა, მათ რიცხვში შედიან ის ადამიანებიც, რომლებსაც მუდმივი შეხება აქვთ საღებავთან, მათ შორის ბინის რემონტთან. ტყვიის საკითხი საზოგადოებაში მას შემდეგ გახდა აქტუალური, რაც ქართულ სუნელებში ტყვიის შემცველობის შესახებ ინფორმაცია გავრცელდა. მოგვიანებით კი აღმოჩნდა, რომ ტყვიის ზედმეტი შემცველობა, სუნელების გარდა, ხორცში, რძეში, სასმელ წყალში, ჭარხალში, ნალექიან ყავაში, თხილში, თევზში, კვერცხსა და მარილშიც ფიქსირდება. დარღვევები ხშირი იყო ხორცისა და რძის შემთხვევაში. „დაავადებათა კონტროლის ცენტრი“ ჯერ კიდევ გასულ წელს საუბრობდა სისხლში ტყვიის შემცვლელობის განსაზღვრის მასშტაბური კვლევის ჩატარებასთან დაკავშირებით. როგორც „ფორტუნას“ ცენტრის არაგადამდებ დაავადებათა დეპარტამენტის უფროსმა, ლელა სტურუამ, განუცხადა, კვლევა 100 ადამიანს წლის დასაწყისში უკვე ჩაუტარდა. ზაფხულში იგეგმება 1000 ტესტის შეძენა, რომლებიც ორსულებსა და ბავშვებზე გაკეთდება, შემოდგომაზე კი UNICEF-ი გეგმავს მასშტაბურ მულტიინდიკატორულ კვლევას, რომელიც უპასუხებს კითხვას, რა მდგომარეობაა ქვეყანაში ამ მიმართულებით. ლელა სტურუას ინფორმაციით, წლის დასაწყისში ჩატარებული კვლევის პირველადი მონაცემები საგანგაშო არაა, თუმცა, კვლევის შედეგები გადაგზავნილია ამერიკის შეერთებულ შტატებში. პასუხები კი, დაახლოებით, ერთ თვეში იქნება.
„ორი წლის წინ რა კვლევაც ჩატარდა, იმ კვლევაში ვისაც ჰქონდა მაღალი მაჩვენებელი,  იმათთვის თავიდან ჩატარდა. გარდა ამისა, სხვადასხვა ადამიანებმა მოგვმართეს, რომელსაც შვილებისთვის ჰქონდათ გაკეთებული და იყო მაღალი მაჩვენებელი და მოგვმართეს სხვასხვა პათოლოგიის მქონე ბავშვების მშობლებმა. სწორედ მათ გავუკეთეთ ეს ანალიზი. ასევე იყო აღებული წყლისა და სურსათის სინჯებიც. გარდა ამისა, UNICEF-ი შემოდგომაზე გეგმავს კვლევის ჩატარებას, რომელიც იქნება მულტი ინდიკატორული კვლევა, ეს კი უმარავ  ინდიკატორზე გვაძლევს პასუხს. სახელმწიფოს თხოვნით, UNICEF-მა ჩადო ამ კვლევაში ახალი მოდული  - ტყვიის მოდული, რომელიც მოგვემს შესაძლებლობას და უპასუხებს კითხვას, რა მდგომარეობაა ამ მიმართულებით ქვეყანაში. კვლევის შედეგები გვექნება 2019 წლის დასაწყისისთვის და გვეცოდინება, არის თუ არა საგანგაშო ეს მაჩვენებელი. შეფასდება სისხლში ტყვიის შემცვლელობა და შეივსება კითხვარი,“ - განაცხადა ლელა სტურუამ.
როგორც „ფორტუნასთან“ საუბრისას ტოქსიკოლოგი სოსო კუტუბიძე ამბობს, ტყვიით მწვავე მოწამვლა ჰაერში არსებული იმ კონცენტრაციით, რაც არის, არ ხდება, ეს არის ქრონიკული მოწამვლა.
„ასეთი პაციენტები მიდიან იმ კლინიკაში და იმ სპეციალისტთან, რომელი  სიმპტომიც გამოუვლინდებათ. ვთქვათ, თავის ტვინის მხრივ, გულ სისხლძარღვთა  სისტემის მხრივ, ეს უკვე მათ უნდა დააყენონ საკითხი, გამოიკვლიონ თუ არა. ჩემთან იყო ერთადერთი შემთხვევა მომართვიანობის. ანუ, არც ისე ხშირია ამ ტიპის ინტოქსიკაციით მომართვიანობა,“ -  განაცხადა სოსო კუტუბიძემ.
ის, რომ ტყვიით მოწამლულ გარემოში ვცხოვრობთ, ამაზე ღიად საუბრობს პედიატრი ეკა უბერიც. მისი თქმით, ამის წყარო არის, პირველ რიგში, დაბინძურებული ჰაერი, ძველი შენობები, სათამაშოები, საკვები პროდუქტები და ა.შ. ეკა უბერის თქმით, ტყვიითი ინტოქსიკაცია შეიძლება, გამოვლინდეს ნერვული სისტემის დაზიანებით, აღგზნებით და არა გულისრევა, ღებინება-დიარეით. თუმცა, ნერვული სისტემის დაზიანება, პედიატრის განმარტებით, სხვა დაავადებასაც ახასიათებს. პრევენციის საშუალება კი არის ერთადერთი - სუფთა ჰაერი და სუფთა გარემო.     ქეთი გიგოლაშვილი [post_title] => საშიში და სარისკო პროფესიები, სადაც დასაქმებულებს სისხლში ტყვიის მაღალი შემცველობა აქვთ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => sashishi-da-sarisko-profesiebi-sadac-dasaqmebulebs-siskhlshi-tyviis-maghali-shemcveloba-aqvt [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-04-19 13:37:38 [post_modified_gmt] => 2018-04-19 09:37:38 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=233406 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 233338 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-04-18 15:51:08 [post_date_gmt] => 2018-04-18 11:51:08 [post_content] => 23 წლის ესმა გუმბერიძემ შესაძლოა, იუსტიციის სახლის წინააღმდეგ სასამართლოში სარჩელი შეიტანოს. ესმა უსინათლოა. გუმბერიძე შშმ ქალთა საინიციატივო ჯგუფის „პლატფორმა ახალი შესაძლებლობებისთვის“ თანადამფუძნებელი და გაერო-ს შშმ პირთა 2006 წლის ადამიანის უფლებათა კონვენციის იმპლემენტაციის დაცვის და პოპულარიზაციის მონიტორინგის საქართველოს სახალხო დამცველთან არსებული საკონსულტაციო საბჭოს წევრია. ესმამ სხვა შშმ ქალებთან ერთად ორგანიზაციის დაფუძნება გადაწყვიტა, რომლის რეგისტრაციისთვის იუსტიციის სახლს მიმართა. უწყებაში მას უსინათლობის გამო დოკუმენტზე ხელი არ მოაწერინეს. იუსტიციის სახლში გაგვიმარტეს, რომ უწყებას ბრაილის პრინტერი აქვს, ესმა კი „ფორტუნას“ უყვება, რომ მაშინ, როცა მან იუსტიციის სახლს ორგანიზაციის დასარეგისტრირებლად მიმართა, ბრაილის პრინტერი ტექნიკურად გაუმართავი იყო, ესმასთვის დოკუმენტის სხვა მხრივ გაცნობა კი ვერ მოხერხდა. ამ პრობლემის გამო, როგორც გუმბერიძე ამბობს, დისკრიმინაციის მსხვერპლი გახდა. ამ მხრივ, შეიძლება ითქვას, რომ უსინათლო პირებს საჯარო უწყებებში დოკუმენტების გაცნობასა და ხელმოწერასთან დაკავშირებით პრობლემები ექმნებათ. ამის ერთ-ერთი მაგალითი კი ესმა გუმბერიძის შემთხვევაა.  

თათია კაკიაშვილი

[post_title] => უსინათლობის გამო დოკუმენტზე ხელი ვერ მომაწერინეს - ესმა გუმბერიძე იუსტიციის სახლს უჩივის [ვიდეო] [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => usinatlobis-gamo-dokumentze-kheli-ver-momawerines-esma-gumberidze-iusticiis-sakhls-uchivis-video [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-04-18 15:51:08 [post_modified_gmt] => 2018-04-18 11:51:08 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=233338 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 233168 [post_author] => 12 [post_date] => 2018-04-19 14:19:25 [post_date_gmt] => 2018-04-19 10:19:25 [post_content] => ალბათ, ყველას გვინახავს ერთი ჰოლივუდური ფილმი მაინც, სადაც მთავარი გმირი ავადაა,  მის სიცოცხლეს კი  მხოლოდ ახალი გული ან სხვა ორგანოს გადანერგვა გადაარჩენს...   სიუჟეტური ხაზი სხვადასხვაგვარია, ხშირად ემოციური,  ფილმის მორალი კი ერთი - გაეცი ორგანო, გადაარჩინე  სიცოცხლე. მსოფლიოში ორგანოთა ტრანსპლანტაციის ორი გზა არსებობს:  დონორი შეიძლება, იყოს ცოცხალი ან გარდაცვლილი ადამიანი, ორივე შემთხვევაში, გადანერგვა პიროვნების ან მისი ოჯახის წევრის თანხმობით (გვამური ტრანსპლანტაციის შემთხვევაში) ხდება.  დონორობა  ქველმოქმედების საფუძველზეა დამყარებული, ორგანოს ყიდვა-გაყიდვა ყველა ქვეყანაში აკრძალულია და კანონით ისჯება.       საქართველოში ორგანოთა ტრანსპლანტაციისა და დონაციის საკითხს  „ საქართველოს კანონი ადამიანის ორგანოთა გადანერგვის შესახებ“- აწესრიგებს. კანონის  მიხედვით,  ცოცხალი დონორი  შესაძლებელია, იყოს: გენეტიკური ნათესავიდონორის ან რეციპიენტის (მომღების) შვილი, დედა, მამა, შვილიშვილი, ბებია, პაპა, ძმა, და, ძმისწული, დისწული, დედის ძმა ან და, მამის ძმა ან და, ბიძაშვილი, დეიდაშვილი, მამიდაშვილი; რეციპიენტთან ახლო პირადი ურთიერთობის მქონე პირირეციპიენტთან არანაკლებ 2 წლის განმავლობაში ახლო და სტაბილური ემოციური კავშირის მქონე პირი“ - მითითებულია კანონში.  

„ბოლო კეთილი საქმე“ - მიეცი შანსი სხვას

საქართველოს კანონი ქვეყანაში გარდაცვლილის დონორად გამოყენებას არ კრძალავს. იმ შემთხვევაში, თუ პირს სიცოცხლეშივე აქვს გაცემული თანხმობა დონორობაზე , ან არ არსებობს  უარი,  გარდაცვალების შემდეგ დონორობაზე თანხმობას ოჯახის წევრთა განსაზღვრული წრე გასცემს.     მიუხედავად იმისა,  რომ გარდაცვლილისგან ორგანოს მიღებას კანონი არ კრძალავს,  საქართველოში გვამური დონაციის არცერთი შემთხვევა არ დაფიქსირებულა. ამის მიზეზად საქართველოს "ტრანსპლანტოლოგთა ასოციაციის" ხელმძღვანელი საზოგადოების  ფსიქოლოგიურ  მიუღებლობას და ფინანსურ/ტექნიკურ  პრობლემებს ასახელებს. „საქართველოში ორგანოგადანერგილი 386 პაციენტი  ცხოვრობს, მათგან ექვსს გული აქვს გადანერგილი, ექვსივე ოპერაცია საზღვარგარეთ არის ჩატარებული.  საქართველოში  გვამი  დონორის გამოყენების არცერთი პრეცედენტი არ დაფიქსირებულა, თუ არ ჩავთვლით 1977 წელს ჩატარებულ ოპეარციას, როცა ორგანოები მოსკოვიდან ჩამოიტანეს. "კანონი არ კრძალავს გვამურ დონაციას, თუმცა, ამ კუთხით ორი პრობლემა არსებობს.  მოსახლეობაში არ არის მენტალური და ფსიქოლოგიური მზაობა, გარდაცვლილი ახლობლის ორგანოების გაცემაზე დასთანხმდნენ. "მეორე პრობლემა არის ფინანსური ხარჯები, გარდაცვლილის ორგანოს გამოსაყენებლად საჭიროა, მოძებნო შესაფერისი პაციენტი, ამის გასარკვევად  კი საჭიროა ძვირადღირებული კვლევა. არსებობს სია, ვის ესაჭიროება გადანერგვა,  თუმცა, ფინანსური ხარჯების გამო, კვლევა,  როგორი დონორი სჭირდებათ, არა აქვთ ჩატარებული. შესაბამისად, არ არსებობს ორგანოების  მომლოდინეთა სია,"  -  აცხადებს „ფორტუნასთან“ გია თომაძე.  

მინდა, გავხდე დონორი

გარდაცვალების შემდეგ ორგანოთა გაცემაზე თანხმობა ამ დროისთვის 200- მდე ადამიანს აქვს დაფიქსირებული. ვებ პლატფორმაზე  ნებისმიერ მსურველს აქვს საშუალება, დააფიქსიროს სურვილი, გახდეს დონორი გარდაცვალების შემდეგ ან დააფიქსიროს უარი დონორობაზე. მიუხედავად იმისა, რომ თანხმობის შემთხვევაშიც კი, კანონის მიხედვით, საბოლოო გადაწყვეტილებას ორგანს გაცემაზე ოჯახი იღებს, ბაზაში საკუთარი სურვილის დაფიქსირება ოჯახს  გადაწყვეტილების მიღებას უადვილებს, განსაკუთრებით იმ ფონზე, როცა გარდაცვალებიდან ორგანოს ვარგისიანობამდე დრო შეზღუდულია. არავინ არის დაზღვეული გადანერგვის საჭიროებისგან. სპეციალისტის განმარტებით,  საკითხს ადამიანებმა აუცილებლად პაციენტის პოზიციიდანაც უნდა შეხედონ - უსამართლობაა, არ გავცეთ ორგანო მაშინ, როცა ერთ გარდაცვლილს შეუძლია, მინუმიმ, 7 ადამიანს შეუნარჩუნოს სიცოცხლე. "ტრანსპლანტოლოგიის ასოციაციის" ხელმძღვანელი გვამურ დონაციასთან დაკავშირებული მენტალური პრობლემის მოსახსნელად საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებას მიიჩნევს მნიშვნელოვნად. მისი პროგნოზით, პირველი გვამური დონაციის შემთხვევა, არ არის გამორიცხული, 2018 წელსაც დაფიქსირდეს.    

თამუნა გოგუაძე 

[post_title] => სიცოცხლე სიკვდილის შემდეგ - რა მომავალი აქვს საქართველოში გვამურ დონაციას [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => sicockhle-sikvdilis-shemdeg-ra-momavali-aqvs-saqartveloshi-gvamur-donacias [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-04-19 14:19:25 [post_modified_gmt] => 2018-04-19 10:19:25 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=233168 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 387 [max_num_pages] => 129 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => faed2f02b2cbb27dbd3edadb1dc1439c [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები