რატომ ვერ ხდება არასრულწლოვანთა დანაშაულების პრევენცია – ინტერვიუ ანა არგანაშვილთან

პოპულარული

რატომ ვერ ხდება არასრულწლოვანთა დანაშაულების პრევენცია – ინტერვიუ ანა არგანაშვილთან

„ჩვენს ქვეყანაში ბავშვები არ არიან პრიორიტეტები,“ – ეს სიტყვები სახალხო დამცველს, უჩა ნანუაშვილს, ეკუთვნის.  პოლიტიკოსები საკუთარ გამოსვლაში ხშირად საუბრობენ მომავალ თაობაზე და ამბობენ, რომ ნაბიჯები რომელიც სხვადასხვა მიმართულებით იდგმევა, მომავალში მათ კეთილდღეობაზე აისახება.

გვინახავს პოსტერებიც წინასაარჩევნოდ, სადაც პოლიტიკოსები ბავშვებთან ერთად არიან გამოსახულნი, თუმცა, მნიშვნელოვანია, რა კეთდება დღეს არასრულწლოვებისთვის.

51-ე სკოლაში მომდარ ტრაგედიას რომ უდავოდ გარკვეული პრეისტორია ჰქონდა, რომლის საგანგაშოობა გარშემომყოფებმა ვერ შეაფასეს და გამოეპარათ, ამაზე საზოგადოება თანხმდება, თუმცა, იგივე საზოგადოება რიგ შემთხვევაში მოძალადის ლინჩის წესით გასამართლებას, რიგ შემთხვევებში კი არასრულწლვანთა მართლმსაჯულების გამკაცრების საჭიროებას ხედავს. თუმცა, გვავიწყდება, რომ მსხვერპლიც და მოძალადეც ამავე საზოგადოების, ქვეყნის ნაწილია, რომელშიც, როგორც მაია ცირამუამ ერთ-ერთ სატელევიზიო გამოსვლაში განაცხადა, „იყო ე.წ. “ქართული მარში”, ამ ქვეყანაში აწამებდნენ ადამიანებს, ამ ქვეყანაში შემდეგ ამ წამების კადრებს აჩვენებდნენ მოსწავლეებს, ამ ქვეყანაში ძალადობენ ოჯახში ბავშვებზე, ამ ქვეყანაში კლავენ ქალებს მამაკაცები და ამას მაინცდამაინც დიდი დამცავი მექანიზმები არ აქვს.“ 

მომხდარი მხოლოდ კონკრეტული ოჯახის, ან სკოლის პრობლემაზე კი არა, ქვეყანაში არსებულ ვითარებაზე მიუთითებს, სადაც საზოგადოება, მათ შორის არასრულწლოვნები, ძალადობას ხედავენ ოჯახებში, ქუჩაში, საპარლამენტო დარბაზში, ტაბურეტკებიან სამღვდელოებაში.

რატომ მიდის საქმე დანაშაულამდე და შესაძლებელია თუ არა მისი პრევენცია, სად უშვებს შეცდომას ოჯახი, სკოლა, სამართალდამცავი სტრუქტურა და მთლიანად სახელმწიფო, ამ საკითხებზე “ფორტუნასთან” არასამთავრობო ორგანიზაცია “პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის” ხელმძღვანელმა, ანა არგანაშვილმა, ისაუბრა.

ანა არგანაშვილი: ბავშვთა შესახებ კვლევებში დაფიქსირებულია, რომ სანამ ანტისოციალური ქცევა წარმოიშვება, სანამ დანაშაულამდე მივალთ, ამას ყოველთვის წინ უძღვის ბულინგი, ჩაგვრა, ბავშვთან კომუნიკაციის გაწყვეტა, ბავშვის საჭიროებების უგულებელყოფადა ა. შ.

ამ ეჭვს, რომ მომხდარს ჰქონდა პრეისტორია, აქვს თავისი საფუძველი, რომელიც გამოძიებამ უნდა დაადასუროს. ეს შემთხვევა სისტემურად უნდა განვიხილოთ, ერთია, რა პასუხისმგებლობა დაეკისრებათ ინდივიდებს და დარწმუნებული ვარ, რომ სასამართლო ადეკვატურად დააკისრებს მათ პასუხისმგებლობას, მაგრამ მეორეა ის სისტემური ხარვეზი, რაც ჩვენ დავინახეთ.

კერძოდ, წლების განმავლობაში სკოლაში იყო ძალიან მაღალი ბავშვთა მიმართ ძალადობის და ბულინგის ფონი, მაგრამ ამაზე სახელმწიფოს რეაგირება არ ჰქონდა. სისტემური მიზეზი თუ არ მოგვარდა, ჩვენ ყოველდღიურად საფრთხის ქვეშ ვართ, რომ ბულინგი და ძალადობა დანაშაულში გადაიზრდება.

  • რეფერირების პროცედურის მიხედვით, ჯანდაცვის სამინისტრო, შსს და განათლების სამინისტრო უნდა ზრუნავდნენ ამაზე, რეალურად არის თუ არა ამ უწყებებს შორის კომუნიკაცია? ვიცით, რომ მასწავლებელს, რომელიც ხედავს, რომ სკოლაში ბულინგს აქვს ადგილი, ან თუნდაც ოჯახში ხორციელდება ძალადობა და ამის ნიშნები გვაქვს სახეზე,  აქვს ვალდებულება, შეატყობინოს დასახელებულ უწყებებს, რეალურად ხდება თუ არა მსგავსი კომუნიკაცია?

ანა არგანაშვილი: არაერთხელ გვითქვამს, სანამ ეს ფაქტი მოხდებოდა, რომ კოორდინაცია უწყებებს შორის არ არსებობს. უფრო მეტიც, უწყებები ერთმანეთის მუშაობის შესახებ ინფორმაციას არ ფლობენ, მათი სტატისტიკაც კი არ ემთხვევა ბავშვთა მიმართ ძალადობის და ბულინგის შესახებ. როგორც ომბუდსმენის ბოლო კვლევამ გამოავლინა, მასწავლებლებს ძალიან დაბალი ცნობიერება აქვთ ძალადობის და ბულინგის საკითხებზე. სრულმა უმრავლესობამ არ იცის, რომ კანონით ვალდებულება ეკისრებათ ამოიცნონ და შემდეგ გადამისამართება გააკეთონ. ასევე,  კანონით ვალდებულნი არიან სააღმზრდელო და საგანმანათლებლო ღონისძიებები გაატარონ. რეალურად განათლების, ჯანდაცვის და შს სამინისტროები არ თანამშრომლობენ ამ საკითხებზე, სწორედ ამიტომ შექმნეს უწყებათაშორისი კომისია ახლა, მაგრამ ეს უნდა შემქნილიყო ბევრი წლის წინ.

  • როცა ვსაუბრობთ იმაზე, რომ ბულინგის შესახებ მასწავლებლებს არ აქვთ სათანადო ცოდნა, საინტერესოა, რამდენად არის მასწავლებლის ტრენინგებში ეს საკითხი შეტანილი? 

ანა არგანაშვილი: ტრენინგები შეიძლება, იყოს მხოლოდ ერთი კომპონენტი ამ პრობლემის აღმოსაფხვრელად და არა ერთადერთი. სწორედ ამაშია პრობლემა, რომ განათლების სამინისტროს აქამდე ჰქონდა არასავალდებულო ტრენინგები მასწავლებლებისთვის, ხოლო ტრენინგების შემდეგ არ ამოწმებდნენ, რეალურად შეიცვალა თუ არა სკოლებში სიტუაცია. შემდგომი ზედამხედვლეობა არ ხდებოდა. ამას გარდა, ტრენინგი არ არის არანაირად საკმარისი, სკოლაში უნდა იყოს წრეები, მოქმედებდეს შიდა პროტოკოლი, ბავშვების ურთიერთდახმარების ჯგუფები უნდა იყოს, საგანმანათლებლო კურსებში უნდა იყოს ინტეგრირებული ძალადობის და ბულინგის წინააღმდეგ ბრძოლა. ასევე, კანონის გაცნობაა საჭირო ბავშვებისთვის. 

სამოქალაქო განათლება ჯერ კიდევ სუსტია სკოლებში და არა მხოლოდ ბავშვებისთვისაა სუსტი, მასწავლებლებსაც, სამწუხაროდ, კანონის უზენაესობისა და საკანონდმდებლო ნორმების შესახებ დაბალი ცნობიერება აქვთ. გარდა ამისა, ბევრი მათგანი ამბობს, რომ დღევანდელი დატვირთვის პირობებში არ ეძლევათ საშუალება, რომ ამ საკითხებისთვის ჰქონდეთ დრო, მათი დატვირთვა განისაზღვრება საგაკვეთილო პროცესით, როცა საჭიროა ჰქონდეთ დრო ბავშვებთან სხვა ტიპის კომუნიკაციისთვის. ესეც უნდა იყოს ბიუჯეტირებული. ბულინგის აღმოსაფხვრელად აქტივობების წილი დაფინანსებაში უნდა იყოს განსაზღვრული.

ერთ-ერთი პრობლემაა ის, რომ ბავშვების დრო არის დაუკავებელი, საგაკვეთილო პროცესის შემდეგ მათი დრო ცარიელია, არა აქვთ სპორტულ, სახელოვნებო, არაფორმალური განათლების აქტივობებში მონაწილეობის საშუალება. მაგალითად, აშშ-ში აქტიურად არის გავრცელებული ბავშვების მონაწილეობა თემის, იმ უბნის განვითარებაში, სადაც ცხოვრობენ, ხანდაზმულების დახმარება, სხვადასხვა მოწყვლადი ჯგუფების მხარდაჭერა მოხალისეობრივ საწყისებზე, ეკოლოგიაზე მუშაობა. უამრავი საქმიანობაა განსაზღვრული ბავშვებისთვის, რომ არ დარჩეთ ისეთი თავისუფალი დრო, რომელიც ანტისოციალურ ქცევად გარდაიქმნება, მე არ ვგულისხმობ, რომ ბავშვს თამაშის და გართობის უფლება უნდა შევუზღუდოთ, მაგრამ ესეც უნდა იყოს ორგანიზებული და არ უნდა იყოს ბავშვზე შეტოვებული, ის მოიფიქრებს თუ არა გართობის სწორ ფორმას, რომელიც ძალადობის შემცველი არ იქნება.

ამის გარდა, პრობლემაა, რომ დღეს ოჯახებთან არავინ მუშაობს. როგორ უნდა ამოიცნოს მშობელმა, თუ ბავშვი ავლენს ანტისოციალურ ქცევას ან აქვს რისკი ამ ქცევის განვითარებისა, ეს მათთვის არავის უსწავლებია. განათლების სამინისტრო უნდა მუშაობდეს ამაზე, გვაქვს პირდაპირ შესაბამისი ჩანაწერი, რომ სკოლა მშობლებთან კომუნიკაციის გარეშე ვერ უნდა ფუნქციონირებდეს. ბავშვი, მასწავლებელი და ოჯახი არის სამკუთხედი, მაგრამ ოჯახი გათიშულია, ძალიან ხშირად გათიშულია ბავშვიც. ბავშვი აღქმულია, როგორც ობიექტი, რომელსაც მხოლოდ უნდა მიაწოდო, მისი აზრი არ არის მოსმენილი, გათვალისწინებული. თუნდაც, ამ დღეებში, ყველა ვსაუბრობდით ბავშვებზე ბავშვების გარდა, მათთვის არავის უკითხავს, როგორ არიან სკოლაში, რას გრძნობენ, ანუ ისევ  მათი იზოლაცია ხდება.

  • როცა ვსაუბრობთ იმაზე, რომ ბავშვების საკითხები არ არის პრიორიტეტი სახელმწიფოსთვის, ამაში მშობლების როლი როგორია, აყენებენ კი მშობლები ამ მოთხოვნებს? რამდენად აქვთ ზოგადად მშობლებს ინფორმაცია ბავშვთა უფლებების შესახებ? სახელმწიფო მეტ-ნაკლებად მუშაობას იწყებს იმ პრობლემებზე, რომელზეც მოთხოვნა ჩნდება, რეალურად საზოაგადოებაშიც, მშობლებშიც ხომ არ არის პრობლემა, რის გამოც  ბავშვთა საკითხები არაპრიორიტეტულია შემდეგ უკვე სახელმწიფოსთვის? 

ანა არგანაშვილი: კი, ნამდვილად ასეა. მშობლები უნდა აქტიურობდნენ და ითხოვდნენ ამ ყველაფრის განხორციელებას, მაგრამ მშობლები მაშინაც კი, როცა, მაგალითად, სკოლის თვითმმართველობის, სამეურვეო საბჭოს ან დისციპლინური კომიტეტის წევრები არიან, ამ უფლებას აქტიურად არ იყენებენ. მაგალითისთვის, როცა ბავშვს სჭირდება ფსიქოლოგი და სახელმწიფო არ უზრუნველყოფს, ეს ბავშვის უფლების დარღვევაა და მშობელმა უნდა გაასაჩივროს. ეს ხშირ შემთხვევაში არ იციან და მეორე, სამწუხაროდ, ოჯახებში არის ცნობიერება, რომ, თუ პასიურები იქნებიან და დაექვემდებარებიან შემოთავაზებულ დღის წესრიგს, შეექმნებათ ნაკლები პრობლემა. ძალიან ბევრმა მშობელმა, რომელმაც იაქტიურა, შემდგომში განაცხადა, რომ ამის გამო, მისი შვილი კიდევ უფრო დაისაჯა, გაირიყა. ვინც სამართალს ვერ მიაღწია, მათ საბრძოლველად მოტივაცია დაკარგეს. ამიტომ ის მშობლები, რომლებიც აცნობიერებენ, რომ ბავშვის უფლებების დამცველები არიან, არ უნდა შეეგუონ სახელმწიფოს მხრიდან ბავშვის უფლებების ნაკლებ პრიორიტეტულად წარმოჩენას.

უმეტესობა ვართ მშობლები, მათ შორის ჟურნალისტები, სხვადასხვა სფეროში მოღვაწე ადამიანები, მაგრამ როცა ჩვენთვის ხდება ცნობილი სახელმწიფო ბიუჯეტის მიღების შესახებ, ან მთავრობის გეგმის შესახებ, თუნდაც, არჩევნების დროს პოლიტიკური პარტიების პროგრამების შესახებ არც ერთი მშობელი, არც ერთი ჩვენგანი არ სვამს კითხვას, კი მაგრამ თუ ყველა რეფორმა ბავშვებზე არ არის ორიენტირებული, მაშინ რანაირად შეგვიძლია ხვალინდელი დღის იმედი გვქონდეს? მაგალითად, ევროპის ბევრ ქვეყანაში ყველა სახელმწიფო რეფორმა,  გააზრებული და დაგეგმილია იმის მიხედვით, თუ,რას მოუტანს ბავშვებს. როგორ აისახება ეს რეფორმა ბავშვებზე დღეს და მომავალში. შეიძლება, გვეგონოს, რომ ეკონომიკის, ან სპორტის სფეროში რეფორმა არ არის კავშირში ბავშვთა უფლებებთან, მაგრამ რეალურად ყველაფერი კავშირშია და მათზე ახდენს ზეგავლენას. ამიტომ სახელმწიფომ ბავშვთა უფლებები არა მხოლოდ იზოლირებულად უნდა განიხილოს, არამედ გამჭოლად, ყველა მიმდინარე პროცესში და რეფორმაში დაითვალოს და გაანალიზოს, რა გავლენას მოახდენს ეს ბავშვებში.

  • მას შემდეგ რაც ეს ფაქტი მოხდა, საზოგადოებაში გაჩნდა მოთხოვნა კანონმდებლობის გამკაცრების…

ანა არგანაშვილი: ეს მოთხოვნა არ არის დაფუძნებული ინფორმაციაზე. თუ ადამიანმა არ იცის, როგორი კანონმდებლობა გვაქვს არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების სფეროში, რა თქმა უნდა, შეიძლება, დაუსაბუთებელი მოთხოვნები გვქონდეს. პირიქით არის საქმე, არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულების სფეროში კარგი კანონმდებლობა გვაქვს, ერთ-ერთი სამაგალითო ძალიან ბევრი ქვეყნისთვის და გაეროს ბავშვთა უფლებების კომიტეტისთვის, მაგრამ პრობლემა ამ და სხვა კანონების აღსრულებაშია.

  • რა პრობლემებია აღსრულების მიმართულებით?

ანა არგანაშვილი:  ჩვენ კანონმდებლობა გვაკისრებს პრევენციის განხორციელების ვალდებულებას.  არასრულწლოვანთა დანაშაულების პრევენცია უნდა განხორციელდეს 3 დონეზე – ბავშვებისათვის, დღემდე რომელთაც არ შექმნიათ კანონთან კონფლიქტი, ბავშვებისათვის, რომელთაც აღენიშნებათ რისკ-ფაქტორების იმისა, რომ მომავალში შეექმნათ კანონთან კონფლიქტი, ბავშვებისათვის, რომელთაც უკვე შეექმნათ კანონთან კონფლიქტი და აქვთ განმეორების ანუ რეციდივის საფრთხე. მაგალითად, პრევენცია თუ არ განხორციელდა, მას შემდეგ რაც ბავშვთან დაფიქსირდა ანტისოციალური ქცევა, მოხვდა სისტემაში, ეს ნიშნავს, რომ კანონმდებლობა არ სრულდება. მაგალითად, ჯანდაცვის და განათლების სამინისტრო სწორედ უნდა იცავდეს ბავშვს იმისგან, რომ, თუ ბავშვის ქცევაში გარკვეული რისკები იკვეთება, ეს შემცირდეს, რომ ბავშვი არ მოხვდეს მართლმსაჯულების სისტემაში როგორც ბრალდებული. მაგალითად, ბევრი 14 წლამდე ბავშვი, რომელიც ავლენს გარკვეულ ანტისოციალურ ქცევას, ხშირად საჭიროებენ გარკვეული სახის მხარდაჭერას, ფსიქოლოგის კონსულტაციას, სხვადასხვა სერვისებში ჩართვას და სოციალური მუშაკის დახმარებას. იმისათვის, რომ 14 წლის მიღწევის შემდეგ, კანონთან კონფლიქტი არ შეექმნათ.  ამ მიმართულებით არის სრული პასიურობა. ჯანდაცვის სამინისტროს არ აქვს არც ერთი სპეციალური პროგრამა, რომელიც ანტისოციალური ქცევის კორექციაზე იქნებოდა ორიენტირებული, მაშინ საიდან გვაქვს მოლოდინი, რომ ბავშვები რომლებიც არიან რისკ-ჯგუფებში კანონთან კონფლიქტში არ იქნებიან.

  • განვითარებულ ქვეყნებში რა პროგრამები არსებობს ამ მიმართულებით?

ანა არგანაშვილი:  პირველ რიგში, ეს არის ოჯახთან მუშაობა, საგანმანათლებლო და ოჯახის გაძლიერების პროგრამები, ოჯახებს ასწავლიან იმ ნიშნების ამოცნობას, რა დროსაც უნდა მიხვდნენ, რომ ბავშვს დახმარება ესაჭიროება, რომ ანტისოციალური ან ძალადობრივი ქცევა არ წარმოიშვას. ამ ნიშნების გაჩენის შემთხვევაში სწორ მოქმედებას ასწავლიან. სკოლაში პროგრამებია სპეციალური, ასევე სკოლის შემდგომი, სათემო პროგრამები. ძალიან ბევრი რამ ხდება ყველა თემში, რაზეც ზემოთ ვისაუბრე, ბავშვები აქტიურად არიან ჩართულნი თემის ცხოვრებაში, საკუთარი როლი აქვთ გააზრებული, მომავლის მიზნები ჩამოყალიბებული.

 

თაკო ივანიაძე

ახალი ამბები /

|

4 დეკემბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => ana-arganashvili
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => 51-e-skolis-incidenti
                                    [3] => danashaulis-prevencia
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 193309
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => ana-arganashvili
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => 51-e-skolis-incidenti
                                    [3] => danashaulis-prevencia
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 193309
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 12127
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => ana-arganashvili
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => 51-e-skolis-incidenti
                                    [3] => danashaulis-prevencia
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => ana-arganashvili
                                    [1] => fortunas-temebi
                                    [2] => 51-e-skolis-incidenti
                                    [3] => danashaulis-prevencia
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (193309) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (21536,21578,12127,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 287503
                    [post_author] => 21
                    [post_date] => 2018-09-22 14:32:37
                    [post_date_gmt] => 2018-09-22 10:32:37
                    [post_content] => დღე მანქანის გარეშე - ასე ჰქვია საერთაშორისო ველომარათონს, რომელმაც სტარტი დღეს ვაკის პარკიდან აიღო. მოქალაქეები, რომლებმაც ავტომობილები სახლში დატოვეს, ვარდების მოედნამდე, დედაქალაქის მერთან, კახა კალაძესთან ერთად ველოსიპედებით დაეშვნენ. ღონისძიების მიზანია, თბილისელებმა რაც შეიძლება ნაკლები ავტოტრანსპორტი გამოიყენონ და უპირატესობა ფეხით სიარულს, საზოგადოებრივ ტრანსპორტს ან და ველოსიპედით სეირნობას მიანიჭონ.

ველომარათონი „საქართველოს ალიანსი უსაფრთხო გზებისთვის“ ორგანიზებით ჩატარდა და გარბენში მონაწილეობა ნებისმიერ მსურველს შეეძლო.

„დღე მანქანის გარეშე“ 2000 წელს დაარსდა. მას ევროპის ათეულობით ქალაქი უეთდება, ხოლო თბილისში ღონისძიება უკვე მესამედ აღინიშნა.

 


თათია კაკიაშვილი

  [post_title] => დღე ავტომობილის გარეშე - თბილისელებმა ქალაქში ველოსიპედებით ისეირნეს [ვიდეო] [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => dghe-avtomobilis-gareshe-tbiliselebma-qalaqshi-velosipedebit-iseirnes-video [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-09-22 14:32:37 [post_modified_gmt] => 2018-09-22 10:32:37 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=287503 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 286868 [post_author] => 22 [post_date] => 2018-09-21 12:36:30 [post_date_gmt] => 2018-09-21 08:36:30 [post_content] => საპრეზიდენტო არჩევნები, როგორც გენერალური რეპეტიცია 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის - ასეთია ანალიტიკოსების შეფასება საქართველოში 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებთან დაკავშირებით. თუმცა, არჩევნებმა, რომელიც აქამდე მხოლოდ გენერალურ რეპეტიციად განიხილებოდა, ახლა უკვე განსხვავებული მნიშვნელობა შეიძინა, საზოგადოების, პოლიტიკოსების თუ არასამთავრობო წრეების ნაწილში განჩდა შეკითხვები სახელმწიფო ინტერესების შესაძლო დაზიანების საფრთხეზე. ეს ყველაფერი მას შემდეგ, რაც მმართველი პოლიტიკური ძალის მიერ მხარდაჭერილმა კანდიდატმა 2008 წლის ომის თაობაზე საკუთარი პოზიცია დააფიქსირა. სალომე ზურაბიშვილი, რომელსაც საპრეზიდენტო არჩევნებში მხარს „ქართული ოცნება“ უჭერს, აგვისტოს ომში ქართული მხარის ბრალეულობის შესახებ წლებია საუბრობს, იგივე პოზიცია კი უკვე საპრეზიდენტო კანდიდატის რანგშიც დააფიქსირა. „მე ყოველთვის ვამბობდი და ვამბობ, რომ ომი დაიწყო საუკუნის წინ რუსეთმა, ჩვენ იმ დროს ჩავერთეთ რუსეთის პროვოკაციაში და წავედით ამ საომარ ვითარებაში. საქართველომ დაიწყო ეს ნაწილი ამ საომარი ვითარების,” - ასეთია საპრეზიდენტო კანდიდატის რანგში სალომე ზურაბიშვილის პირველი განცხადება 2008 წლის ომის თაობაზე. ამის შემდეგ მას საკუთარი პოზიციების დამატებით ახსნა მოუწია და აღნიშნა, რომ 2008 წელს აგრესორი იყო რუსეთი, თუმცა, იქვე დასძინა „კითხვაზე, შეიტანეს თუ არა წვლილი რუსული სცენარის განხორციელებაში სააკაშვილმა და მისმა გარემოცვამ, პასუხი ასევე ერთმნიშვნელოვანია - დიახ.“ ამის შემდეგ მან განაცხადა, რომ „ჩვენ დავბომბეთ ჩვენი მოსახლეობა“. მას შემდეგ, რაც საპრეზიდენტო კანდიდატის წინააღმდეგ საზოგადოებამ საკუთარი აზრი დააფიქსირა, წამოიწყო "30 ვერცხლის კამპანია", შეიქმნა პეტიცია მოთხოვნით, რომ მოიხსნას არჩევნებიდან სალომე ზურაბიშვილის კანდიდატურა, მმართველი ძალის მხარდაჭერილმა კანდიდატმა რიტორიკა შეცვალა და აღნიშნა, რომ რუსეთი არის ერთმნიშვნელოვნად აგრესორი და მან დაიწყო ომი საქართველოსთან 2008 წელს. [caption id="attachment_287005" align="aligncenter" width="692"] სალომე ზურაბიშვილს ქუთაისში აქციით დახვდნენ. 12 სექტემბერი, 2018 წელი[/caption]   მიუხედავად პრეზიდენტის შემცირებული უფლებებისა, 28 ოქტომბერი საქართველოს მოქალაქეებისთვის მნიშვნელოვანი დღეა - ეს საქართველოს დღევანდელი კონსტიტუციით ბოლო არჩევნებია, როცა საქართველოს პრეზიდენტი პირდაპირი, საყოველთაო წესით აირჩევა, რაც მას მნიშვნელოვან საზოგადოებრივ მანდატს ანიჭებს. პოლიტიკის ექსპერტი ნიკა ჩიტაძე "ფორტუნასთან" ამბობს, რომ 2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები საქართველოს მოქალაქეებისთვის ერთგვარი რეფერენდუმიც კია. ნიკა ჩიტაძე აღნიშნავს, რომ სალომე ზურაბიშვილის განცხადებები სახელმიწიფო ინტერესებს აზიანებს. "მიუხედავად იმისა, რომ პრეზიდენტს არ გააჩნია დიდი ძალაუფლება, მეორეს მხრივ, ეს არჩევნები არის რეფერენდუმი, რა უნდა რეალურად საქართველოს და იცავს თუ არა საქართველო თავის ეროვნულ ღირსებებს," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე. საერთაშორისო სასამართლოები ამ დროისთვის აგვისტოს ომის საქმეზე საქართველოს რუსეთთან ორი სახელმწიფოთაშორისი დავა აქვს - ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში და ჰააგის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში. რიგითი მოქალაქე სალომე ზურაბიშვილის განცხადებები საქართველოსთვის არანაირ საერთაშორისო სამართლებრივ ვალდებულებებს არ წარმოშობს, თუმცა, ამ შემთხვევაში ვითარებას 2 ფაქტი ართულებს - სალომე ზურაბიშვილი მმართველი ძალის მხარდაჭერილი კანდიდატია, ამასთანავე თუ ის პრეზიდენტი გახდება, არ ვიცით, როგორ პოზიციას დააფიქსირებს ის ამავე საკითხზე.  როგორც "ფორტუნასთან" "საქართველოს დემოკრატიული ინიციატივის" ხელმძღვანელი გიორგი მშვენიერაძე ამბობს, რუსეთის ფედერაციამ შესაძლოა, მის მიერ პრეზიდენტობის კანდიდატის რანგში გაკეთებული განცხადებებიც გამოიყენოს არგუმენტად. „მას მხარდაჭერას უცხადებს ხელისუფლება და ბუნებრივია, მისი განცხადებები ძნელია აღიქმებოდეს, როგორც მისი პერსონალური აზრი ამ საკითხზე. თუ ის გახდება პრეზიდენტი, ეს განცხადებები ალბათ წარდგენილი იქნება საერთაშორისო სასამართლოებში და არის ასეთი პრეცენდენტი, ესაა 1974 წლის შემთხვევა, ავსტრალია საფრანგეთის წინააღმდეგ, როცა გამოყენებული იყო პრეზიდენტის მიერ გაკეთებული განცხადებები. მინუმუმ, რაც შეგვიძლია ვთქვათ, ახლაც უკვე ეს განცხადებები აზიანებს საქართველოს ინტერესებს, რადგან საუბარია იმ კანდიდატზე, რომელიც ხელისუფლების მიერ არის მხარდაჭერილი. სასამართლოში რამდენად დააზიანებს, ეს უკვე დამოკიდებული იქნება იმაზე, რამდენად წარადგენს მათ მეორე მხარე და სასამართლო გაიზიარებს თუ არა,“ - აცხადებს გიორგი მშვენიერაძე. "საიას" თავმჯდომარე სულხან სალაძე კი აღნიშნავს, რომ თავად სასამართლოსთვის გადაწყვეტილების მიღების პროცესში მნიშვნელოვანია, არა პოლიტიკოსთა განცხადებები, არამედ ის, თუ რა მტკიცებულებები არსებობს საქმეზე გადაწყვეტილების მისაღებად. „თუმცა, ეს არ ნიშნავს არცერთ შემთხვევაში იმას, რომ ქალბატონი ზურაბიშვილის განცხადებები წინ არ დახვდება ერთის მხრივ, მას პრეზიდენტობის შემთხვევაში და რაც უფრო სამწუხაროა, წინ დახვდება სახელმწიფოს. ეს ნიშნავს რუსული ინტერესების გატარებას. რუსეთი ამ რიტორიკას იყენებს მისი ინტერესების სასარგებლოდ, არ თანამშრომლობს ჰააგაში სასამართლოსთან და ქართულ მხარეს აქ ისედაც უჭირს საქმეში ეფექტური მონაწილეობა და უჭირს იმიტომ, რომ რუსეთი არ თანამშრომლობს სასამართლოსთან,“ - აღნიშნავს „ფორტუნასთან“ სულხან სალაძე.    არაღიარების პოლიტიკა პრეზიდენტი წარმოადგენს სახელწმიფოს საერთაშორისო ასპარეზზე. სხვადასხვა მაღალი დონის შეხვედრებში, ფორუმებსა თუ კონფერენციებში, სახელმწიფო პირები ტრიბუნას იყენებენ/უნდა იყენებდნენ საქართველოს საკითხის წამოსაწევად სწორედ რუსეთიდან მომდინარე საფრთხეების კონტექსტში. "საიას" თავმჯდომარე სულხან სალაძე კი ამბობს, რომ სალომე ზურაბიშვილს პრეზიდენტობის შემთხვევაში, საერთაშორისო ურთიერთობებში უკვე გაკეთებული განცხადებებიც წინ დახვდება. რა შედეგი შეიძლება მივიღოთ, თუ მომავალი პრეზიდენტი მაღალი დონის შეხვედრებსა და ღონისძიებებზე არ ისაუბრებს ოკუპაციაზე და ოკუპირებულ რეგიონებში არსებულ მძიმე მდგომარეობაზე, პასუხი მარტივია - არაღიარების პოლიტიკა შესუსტდება ან შეიცვლება: „როცა არაღირების პოლიტიკას ატარებს სახელმწიფო და ამაში მხარს გიჭერს მთელი საერთაშორისო საზოგადოება, რომელიც ეფუძნება მათ შორის იმას, რომ აგრესორი, მათ შორის, 2008 წელს არის რუსეთი, რომელიც საქართველოს ტერიტორიებზე უკანონოდ შემოიჭრა და მას უპასუხა ქართულმა სამხედრო შეიარაღებულმა ძალებმა, ის არის ოკუპანტი და ამას ეფუძნება მთელი არაღიარების პოლიტიკა. ამ დროს თუ სახელმწიფოს მეთაური ამ პოზიციას უარყოფს ან სათანადოდ არ იცავს, ეს ბუნებრივია, გამოიწვევს ჩვენი პარტნიორებისგანაც ამ მხარდაჭერის შერბილებას ან შეცვლას, რაც ნიშნავს, რომ რეალურად დაკარგავ რუსეთზე ზეწოლის გარკვეულ ბერკეტებს,“ - აღნიშნავს გიორგი მშვენიერაძე. რუსეთზე ზეწოლის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ბერკეტი ჟენევის მოლაპარაკებებია. პოლიტიკის საკითხებში ექსპერტი ნიკა ჩიტაძე ამბობს, რომ საპრეზიდენტო არჩევნებში სალომე ზურაბიშვილის გამარჯვების შემთხვევაში, რუსეთი მის მიერ გაკეთებულ განცხადებებს გამოიყენებს და ხაზს უსვამს, რომ საუბარია ზურაბიშვილის იმ პოზიციაზე, სადაც ის აგვისტოს ომში საქართველოს ბრალეულობაზე საუბრობს. "რუსეთი მიგვითეთებს, რომ საქართველოს არ აქვს არანაირი მორალური უფლება, განიხილებოდეს აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონის დაბრუნების საკითხი, ვინაიდან, თვითონ პრეზიდენტი აცხადებს, რომ საქართველომ დაიწყო ომი. მიუხედავად იმისა, რომ ზურაბიშვილმა შემდეგ დაწერილი ტექსტი წაიკითხა, ფაქტია, რომ რუსეთი გამოიყენებს ზურაბიშვილის მიერ უკვე გაკეთებულ განცხადებებს და არა მის მიერ ბოლოს წაკითხულ ტექსტს. დღეს, როცა ვცდილობთ ვამტკიცოთ რეალობა, რომ რუსეთი ოკუპანტია და დაიწყო ომი, ამ ფონზე სალომე ზურაბიშვილი აკეთებს უპასუხისმგებლო განცხადებებს და მისი არჩევის შემთხვევაში, საქართველოს ეროვნულ ინტერესებს საფრთხე შეექმნება," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე. ნიკა ჩიტაძე აქვე დასძენს, რომ თუ სალომე ზურაბიშვილს პრეზიდენტად აირჩევენ და მისი რიტორიკა უცვლელი იქნება, შესაძლოა, არაღიარებისპოლიტიკის მიმართულებით შესუსტდეს საერთაშორისო პარტნიორებისგან მხარდაჭერაც. "ეს განცხადება ნეგატიურად აისახება საერთაშორისო პრესტიჟზეც. თვითონ დასავლეთიც არ გვცემს პატივს, როცა პოლიტიკური მოღვაწე თავის პიროვნულ ინტერესებს ქვეყნის ინტერესებზე მაღლა აყენებს და ასეთ კანდიდატს ირჩევს მოსახლეობა," - აღნიშნავს ნიკა ჩიტაძე.   თაკო ივანიაძე   [post_title] => საფრთხეები საერთაშორისო სასამართლოებსა და არაღიარების პოლიტიკაში - 28 ოქტომბერი, როგორც "რეფერენდუმის დღე" [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => safrtkheebi-saertashoriso-sasamartloebsa-da-araghiarebis-politikashi-28-oqtomberi-rogorc-referendumis-dghe [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-09-21 12:42:25 [post_modified_gmt] => 2018-09-21 08:42:25 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=286868 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 286779 [post_author] => 8 [post_date] => 2018-09-21 11:01:13 [post_date_gmt] => 2018-09-21 07:01:13 [post_content] => ჰაერის დაბინძურება მსოფლიოს ერთ-ერთი უმთავრესი პრობლემაა, რომელიც დროთა განმავლობაში უფრო აქტუალური ხდება. studioroosegaarde-ს ინოვაციური პროექტი, სწორედ ამ პრობლემის თანამედროვე გზებით გადაჭრას ემსახურება. პროექტის ფარგლებში შეიქმნა კოშკი, ბეჭდები და ველოსიპედები, რომლებიც დაბინძურებული ჰაერის გაწმენდაში იღებენ მონაწილეობას.  

"სმოგის" საწმენდი კოშკი

ეს მსოფლიოში ჯერჯერობით ყველაზე დიდი ჰაერის გამწმენდია - უზარმაზარი “მტვერსასრუტი”, რომელიც ნებისმიერ ადგილას შესაძლოა განთავსდეს. გამწმენდის გადაადგილება თავისუფლადაა შესაძლებელი. 7 მეტრი სიმაღლის თანამედროვე შენობის მსგავსი კონსტრუქცია, შეიწოვს დაბინძურებულ ჰაერს, გადაამუშავებს მას და ბუნებაში სუფთა სახით აბრუნებს. “მტვერსასრუტს” შეუძლია ერთ საათში 30 000 კუბური მეტრი ჰაერი გაწმინდოს. [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="286789,286878,286877,286879,286787"] ჰაერის გაწმენდისას მტვრის ნაწილაკები გამოიყოფა და დანადგარშივე გროვდება. კომპანია ამ "ნაგავს" ლამაზ სამკაულად აქცევს. პირველი მოწყობილობა კრაკოვში, შემდეგ პეკინსა და ტიანძინში გამოსცადეს. ამ ეტაპზე, მის განვითარებაზე კომპანიის ჩინელი პარტნიორი - ფირმა Film Method Works მუშაობს. მეორე გამწმენდი კი, როტერდამის პარკში დგას. კომპანიის მონაცემებზე დაყრდნობით, ეს უზარმაზარი მოწყობილობა იყენებს 1170 ვატს, ანუ დაახლოებით იმავე რაოდენობის ელექტროენერგიას, რასაც ჩვენი სამზარეულოს ელექტროჩაიდანი.  

გამწმენდი ბეჭედი

ამ ბეჭდებში სმოგის შეკუმშული ნაწილაკებია მოქცეული, რომელსაც ჰაერის გამწმენდი კოშკი აგროვებს. ბეჭედს ზოგი უბრალოდ სუვენირად ინახავს, ზოგი კი რჩეულის დასანიშნად. მისი ყიდვისას თქვენ 1000 m3 ჰაერის გასუფთავებას უწყობთ ხელს. ბეჭედის შეკვეთა ვებ გვერდის მეშვეობითაა შესაძლებელი. [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="286781,286786,286783,286782,286784"]  

გამწმენდი ველოსიპედი

ველოსიპედები ამ პროექტის ჯერჯერობით, უახლესი ეტაპია. ველოსიპედის საჭეზე დამაგრებული მოწყობილობა, მოძრაობისას დაბინძურებულ ჰაერს შთანთქავს და უკან გასუფთავებულ/გაფილტრულს უშვებს. გამწმენდი კი, ენერგიის გამოსამუშავებლად პედალის ძალას იყენებს. მისი პირველი პროტოტიპი წელს შეიქმნა და მის განვითარებაზე მუშაობა გრძელდება. სამომავლო პარტნიორი კი, ერთ-ერთი უმსხვილესი ჩინური ველოსიპედების გასაზიარებელი კომპანია OFO-ა, რომელსაც 100 მილიონზე მეტი (2017) რეგისტრირებული მომხმარებელი ჰყავს და მისი პროდუქცია მსოფლიოს 250 ქალაქშია ხელმისაწვდომი. [gallery royalslider="1" link="file" size="large" ids="286841,286836,286835,286834"]  

სოკო, რომელიც პლასტიკის ნაგავს ჭამს

გარდა ტექნიკისა, გარემოს გასუფთავებაში მეცნიერებმა შესაძლოა, სოკოებიც ჩართონ. სპეციალისტები ირწმუნებიან, რომ მათ მიაგნეს სოკოს სახეობას, რომელსაც პოლიეთილენისა და პლასტმასის შემცველობის მქონე ნივთიერებების "შეჭმა" წლების ნაცვლად, კვირების განმავლობაში შეუძლია. მკვლევარების თქმით, სოკოს სახეობას, სახელწოდებით Aspergillus tubingensis-ს, რომელიც პაკისტანში აღმოაჩინეს, შეუძლია ისეთი ნივთიერებები შთანთქას, როგორიც არის პოლიესტერული პოლიურეთანი (რომელიც მაცივრებში გამოიყენება) და სინთეტიკური ტყავი. ცნობისთვის, 2016 წელს დაბინძურებული ჰაერით გამოწვეული ავადმყოფობების შედეგად 4.2 მილიონი ადამიანი გარდაიცვალა, რაც 1990 წლის მაჩვენებელს თითქმის 23%-ით აღემატება. აღმოსავლეთ ევროპა ამ მხრივ ერთ-ერთი პრობლემური რეგიონია. [post_title] => ბეჭდები, ველოსიპედები და სახლები, რომლებიც ჰაერს ასუფთავებს [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => bechdebi-velosipedebi-da-sakhlebi-romlebic-haers-asuftavebs [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-09-21 11:01:13 [post_modified_gmt] => 2018-09-21 07:01:13 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=286779 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 287503 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-09-22 14:32:37 [post_date_gmt] => 2018-09-22 10:32:37 [post_content] => დღე მანქანის გარეშე - ასე ჰქვია საერთაშორისო ველომარათონს, რომელმაც სტარტი დღეს ვაკის პარკიდან აიღო. მოქალაქეები, რომლებმაც ავტომობილები სახლში დატოვეს, ვარდების მოედნამდე, დედაქალაქის მერთან, კახა კალაძესთან ერთად ველოსიპედებით დაეშვნენ. ღონისძიების მიზანია, თბილისელებმა რაც შეიძლება ნაკლები ავტოტრანსპორტი გამოიყენონ და უპირატესობა ფეხით სიარულს, საზოგადოებრივ ტრანსპორტს ან და ველოსიპედით სეირნობას მიანიჭონ. ველომარათონი „საქართველოს ალიანსი უსაფრთხო გზებისთვის“ ორგანიზებით ჩატარდა და გარბენში მონაწილეობა ნებისმიერ მსურველს შეეძლო. „დღე მანქანის გარეშე“ 2000 წელს დაარსდა. მას ევროპის ათეულობით ქალაქი უეთდება, ხოლო თბილისში ღონისძიება უკვე მესამედ აღინიშნა.  

თათია კაკიაშვილი

  [post_title] => დღე ავტომობილის გარეშე - თბილისელებმა ქალაქში ველოსიპედებით ისეირნეს [ვიდეო] [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => dghe-avtomobilis-gareshe-tbiliselebma-qalaqshi-velosipedebit-iseirnes-video [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-09-22 14:32:37 [post_modified_gmt] => 2018-09-22 10:32:37 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=287503 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 602 [max_num_pages] => 201 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 70fbf32750c1ebc7d29c596cc6fe1829 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები