ლიეტუვის პატარა სოფელ რუკაიში მდგომი 400 წლის მუხა „წლის ხე“ გახდა, საერთაშორისო კონკურსის – European Tree of the Year შედეგებით. ღია ონლაინ კენჭისყრაში მსოფლიოს მასშტაბით დაახლოებით 200 ათასი ადამიანი მონაწილეობდა.
„ლაუკიაევების მუხა“ სახელს ატარებს იმ ოჯახის პატივსაცემად, რომელმაც ხე საუკუნეების წინ დარგო. მას შემდეგ უკვე ლაუკიაევების ექვსი თაობა შეიცვალა.
დიდი ხნის განმავლობაში მუხა თითქმის მივიწყებული იყო და მხოლოდ ადგილობრივებმა იცოდნენ მისი არსებობის შესახებ. ერთი წლის წინ სოფლის მცხოვრებლებმა ტერიტორია მოაწყვეს და ხის პატივსაცემად დღესასწაულიც გამართეს. დღეს მუხა ადგილობრივებისთვის „სიძლიერის ადგილად“ იქცა – ისინი იქ იკრიბებიან მნიშვნელოვანი ოჯახური თარიღების აღსანიშნავად. სოფელში ვიზიტორების რაოდენობაც მატულობს, მათ შორის ახლომდებარე სოფლებიდან.
მეორე ადგილი დაიკავა ველურმა ვაშლის ხემ სლოვაკეთიდან, რომელიც ბორცვ დიოლზე, სოფელ ჟიარის მახლობლად იზრდება. დაახლოებით 150 წლის ხე რთულ კლიმატურ პირობებს უძლებს – ტემპერატურის მკვეთრ ცვლილებებს, ძლიერ ქარებს, თოვლის ქარბუქებსა და სიცხის ტალღებს. მიუხედავად ამისა, ის გადარჩა და დღეს 8 მეტრის სიმაღლეს აღწევს. ადგილობრივები ამბობენ, რომ მასთან მისვლა სიმშვიდესა და ენერგიას ნიშნავს.
მესამე ადგილი დაიკავა მოღუნულმა ძელქვამ პოლონეთის ქალაქ შიდლოვეციდან. ხე კუნძულზე, ყოფილი ციხესიმაგრის მახლობლად იზრდება და მისი უცნაური ფორმა წყლისკენ დახრილობით არის განპირობებული. ათწლეულების განმავლობაში ის ადამიანთა შეხვედრებისა და ახალგაზრდული ისტორიების „მდუმარე მოწმე“ იყო, ხოლო მისი მოხრილი ღერო ბავშვებისთვის ბუნებრივ სკამადაც კი გამოიყენებოდა.
„ევროპის წლის ხე“ ყოველწლიური კონკურსია, რომელიც 2011 წლიდან ტარდება და მიზნად ისახავს ძველი ხეების მნიშვნელობის ხაზგასმას როგორც ბუნებრივი, ისე კულტურული მემკვიდრეობის ნაწილად.
