ევროპის ენერგეტიკული ბაზარი სწრაფად იცვლება – ევროკავშირში გამომუშავებული ელექტროენერგიის თითქმის ნახევარი უკვე განახლებად ენერგიაზე მოდის. ევროკავშირის სტატისტიკური სამსახურის (Eurostat) მონაცემებით, 2026 წლის პირველ კვარტალში განახლებადმა წყაროებმა ევროკავშირის ელექტროენერგიის წარმოების 45,5% უზრუნველყო, რაც წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით ზრდაა.
ევროპის „მწვანე ენერგიის“ მთავარი წყარო კვლავ ქარის ენერგიაა, რომელიც განახლებადი ელექტროენერგიის წარმოებაში ყველაზე დიდ წილს იკავებს. მას მოსდევს ჰიდროენერგეტიკა და მზის ენერგია, რომლის განვითარებაც ბოლო წლებში განსაკუთრებით დაჩქარდა.
ენერგეტიკული გარდაქმნის ლიდერები ევროპაში ძირითადად ჩრდილოეთისა და დასავლეთის ქვეყნები არიან. მაგალითად, დანიაში განახლებადი წყაროების წილი ელექტროენერგიის წარმოებაში თითქმის 90%-ს აღწევს, ხოლო მაღალი მაჩვენებლები აქვთ პორტუგალიასა და ხორვატიასაც.
ევროკავშირის ქვეყნებისთვის განახლებადი ენერგიის ზრდა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მას შემდეგ, რაც ევროპამ ბოლო წლებში ენერგეტიკული უსაფრთხოების გაძლიერება და იმპორტირებულ წიაღისეულ საწვავზე დამოკიდებულების შემცირება დაიწყო.
მზისა და ქარის ენერგიის სწრაფი განვითარება უკვე ცვლის ევროპის ელექტროენერგიის ბაზარს. 2025 წელს ქარისა და მზის გენერაციამ ევროკავშირში პირველად გადააჭარბა წიაღისეული საწვავიდან მიღებულ ელექტროენერგიას, რაც ენერგეტიკული ცვლილების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ეტაპად შეფასდა.
თუმცა ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ განახლებადი ენერგიის ზრდასთან ერთად ახალი გამოწვევებიც ჩნდება. ქარისა და მზის ელექტროსადგურები დამოკიდებულია ამინდზე, ამიტომ ევროკავშირს სჭირდება უფრო ძლიერი ელექტროგადამცემი ქსელები, ენერგიის დაგროვების ტექნოლოგიები და მოქნილი სისტემები, რათა სტაბილური მიწოდება უზრუნველყოს.
ევროპის მიზანია, მომდევნო წლებში კიდევ უფრო გაზარდოს სუფთა ენერგიის წილი და შეამციროს ნახშირბადის გამონაბოლქვი. ენერგეტიკული სექტორის ცვლილება უკვე ქმნის ახალ ბაზრებს – იზრდება ინვესტიციები მზის პანელებში, ქარის ელექტროსადგურებში, ბატარეების წარმოებასა და ენერგიის შენახვის ტექნოლოგიებში.
