უცნაური ძრავები

როცა მანქანაზე ვსაუბრობთ, ხშირად გვგონია, რომ ყველაფერი ყოველთვის ერთნაირი იყო: ოთხცილინდრიანი, ექვსცილინდრიანი ან რვაცილინდრიანი ძრავები. მაგრამ ავტოინდუსტრიის ისტორიაში ინჟინრები ბევრად უცნაურ იდეებსაც ცდიდნენ.

ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მაგალითია როტორული ძრავა, რომელსაც ხშირად ვანკელის ძრავასაც ეძახიან. ის შექმნა გერმანელმა ინჟინერმა ფელიქს ვანკელმა. განსხვავებით ტრადიციული პისტონიანი ძრავებისგან, აქ მოძრაობა მბრუნავი სამკუთხედის ფორმის როტორით ხორციელდება. ასეთი ძრავა გაცილებით კომპაქტური და გლუვი მუშაობის იყო. სწორედ ამიტომ, იაპონურმა Mazda-მ მასზე სერიოზული ფსონი დადო და შექმნა ლეგენდარული RX-7 და RX-8. თუმცა მიუხედავად უნიკალური მუშაობისა, როტორულ ძრავებს საწვავის მაღალი მოხმარება და გამძლეობის პრობლემები ჰქონდათ.

მაგრამ უცნაური იდეები ამით არ დასრულებულა.

1950-იან წლებში ამერიკულმა კომპანიამ Chrysler-მა პირდაპირ თვითმფრინავის ტექნოლოგია მოიყვანა გზაზე და შექმნა გაზტურბინიანი ავტომობილი. ეს მანქანა რეალურად რეაქტიული ძრავის პრინციპით მუშაობდა. ტურბინა ატრიალებდა შახტს და მანქანას საოცრად მშვიდად და თანაბრად აჩქარებდა. უფრო საინტერესო ის იყო, რომ ასეთ ძრავას თითქმის ნებისმიერი საწვავით შეეძლო მუშაობა – ბენზინით, დიზელით, კეროსინით და ზოგჯერ მცენარეული ზეთითაც კი. მიუხედავად ტექნოლოგიური სითამამისა, საწვავის ხარჯი და მაღალი ტემპერატურა მას პრაქტიკულად გამოუყენებელს ხდიდა.

და კიდევ ერთი უცნაური ექსპერიმენტი – ორსაფეხურიანი პისტონიანი ძრავები, რომლებიც საბჭოთა და ევროპულ ტექნიკაში გამოიყენებოდა. მაგალითად, Trabant-ის პატარა ავტომობილები ორ ტაქტიან ძრავებზე მუშაობდნენ. ისინი მარტივი და იაფი იყო, მაგრამ გამონაბოლქვი იმდენად ძლიერი ჰქონდათ, რომ ქუჩაში ხშირად ლურჯი კვამლის ღრუბელს ტოვებდნენ.

ამ ყველაფერმა ერთი რამ გვაჩვენა: ავტომობილის ისტორია მხოლოდ წარმატებული ტექნოლოგიების ისტორია არ არის. ეს არის ექსპერიმენტების, რისკის და ზოგჯერ ძალიან უცნაური იდეების გზაც.

დღეს, როდესაც ელექტრომობილები და ახალი ენერგეტიკული სისტემები ჩნდება, შეიძლება გვეგონოს, რომ ყველაფერი უკვე ნანახია. მაგრამ თუ ავტოინდუსტრიის ისტორიას გადავხედავთ, მარტივად მივხვდებით – ყველაზე უცნაური იდეები ჯერ კიდევ წინ შეიძლება იყოს.