ნატა გაგუა: „ჭარბი წონის შემთხვევაში სრული შიმშილი და განტვირთვის დღე არ ამართლებს“

პოპულარული

ნატა გაგუა: „ჭარბი წონის შემთხვევაში სრული შიმშილი და განტვირთვის დღე არ ამართლებს“

შესაძლებელია თუ არა სასურველ ფორმაში ჩადგომა ახალ წლამდე 2 კვირით ადრე, რამდენად ეფექტურია ”ვარსკვლავური” დიეტები და ის გასახდომი საშუალებები, რომლებიც აფთიაქში იყიდება, არის თუ არა ხანგრძლივ მოქმედი დღეს ასე პოპულარული ”დუკანის დიეტა” და არსებობს თუ არა იდეალური მენიუ საახალწლოდ. ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში ”სტუმრად ექიმთან” ნუტრიციოლოგმა ნატა გაგუამ ისაუბრა.

ახალ  წლამდე დარჩა 2 კვირა, ყველას სურს იყოს განსაკუთრებულ ფორმაში. თუ არის რაიმე ისეთი დიეტა, რომელიც მოკლე ვადაში სასურველ ფორმაში ჩაგვაყენებს…

ჩვენი საზოგადოება ორი პერიოდისთვის ემზადება საგანგებოდ, ეს არის ახალი წელი და ზაფხული. ზამთარში ძალიან მაღალია ვირუსით დაავადების რისკი, ამიტომ თქვენს მსმენელს ვთხოვ, რომ ამ დროისთვის რადიკალურ დიეტებს თავი აარიდონ. საახალწლო პერიოდში ვერ გავექცევით მძიმე და კალორიული საკვების მიღებას და შეიძლება უკურეაქცია მივიღოთ, დაბრუნდეს დაკლებული წონა და გამოვიწვიოთ რაიმე დაავადებაც. პირველ რიგში ჯანსაღი კვება გულისხმობს ყოველდღიურად მრავალფეროვანი საკვების მიღებას. განსაკუთრებით მათთვის, ვინც მარხვაზეა, ვიტყვი, რომ შეუძლიათ იკვებონ მრავლფეროვნად. სასურველია კვებისას ყველა ჯგუფის პროდუქტი გამოვიყენოთ. საკვები უნდა მივიღოთ ჯერადად და მნიშვნელოვანია გავითვალისწინოთ გამოყენებული პროდუქტის ხარისხი და მომზადების წესი. ძალიან მნიშვნელოვანია წყლის სწორი მიღება. ერთ კილოგრამ მასაზე აუცილებელია 30 მლ წყალი, თუმცა ეს წესი ეხება ნორმალური წონის მქონე ადამიანებს. თუკი საქმე გვაქვს ჭარბ წონასთან, ან სიმსუქნის ხარისხია, საშუალოდ 2 ლიტრი წყლის მიღებაა საჭირო. წყლის მიღების წესი ძალიან მნიშვნელოვანია, ჭამამდე მინიმუმ 30 წუთით ადრე და ჭამიდან მინიმუმ ერთი საათის შემდეგ.

რას გულისხმობთ მრავალფეროვან საკვებში, როგორი უნდა იყოს მენიუ?

ბოსტნეული, სეზონური ხილი, აუცილებელი არ არის ცივ ამინდებში მხოლოდ ცოცხლად მივირთვათ, შეიძლება გრილზე შეწვათ, ან ჰაერღუმელში გამოვაცხოთ. კარგია რძის ნაწარმი, ბურღულეული დილით და ვინც არ იცავს მარხვას, კარგია თევზი და ხორცი განსაკუთრებით სადილის დროს. ჯანსაღი წესისთვის მთავარია ადამიანის გონივრული ქცევის სისტემა, თუ ჩვენ იმ დროს, როდესაც ვფიქრობთ რას ვღებულობთ, როგორ ვღებულობთ, ვართ მშვიდად, ყოველთვის ვახერხებთ მივიღოთ დოზირებულად. თუკი აფორიაქებულია ადამიანი, ვერ ნაყრდება, ვერ აკონტროლებს ის საკუთარ საქციელს. ნელა კვება უმნიშვნელოვანესი პრინციპია, ჩვენს ფსიქოემოციურ ფონზე ბევრი რამ არის დამოკიდებული.

ყოველდღიურად ინტერნეტში გვხდება სხვადასხვა ”ვარსკვლავური დიეტა”, რამდენად სწორია მივდიოთ მათ რჩევებს?

”ვარსკვლავური დიეტები” იმიტომ არის პოპულარული, რომ წონას სწრაფად აკლებინებს. ადამიანი უნდა დაფიქრდეს რის ხარჯზე იკლებს, ცხიმოვანი ქსოვილის, თუ კუნთოვანი ქსოვილის ხარჯზე, წყლის დაკარგვის ხარჯზე, თუ საკუთარი ნერვული სისტემის უკიდურესად გადაძაბვის ხარჯზე… ჩვენ მხოლოდ მინუს კილოგრამები არ უნდა გვაინტერესებდეს, მნიშვნელოვანია თმა, კანი, შრომისუნარიანობა. კონკრეტული დიეტა კონკრეტულ ადამიანზეა მორგებული. თუ პროდუქტები, რომლის მეშვეობითაც შედგენილია დიეტა არ გიყვართ, მე გირჩევთ არ დაიცვათ ასეთი დიეტა.

რას იტყვით დუკანის დიეტაზე, ძალიან ბევრმა ადამიანმა საქართველოში წონაში სწორედ მისი მეშვეობით დაიკლო…

ინდივიდუალური მიდგომა აუცილებელია, მითუმეტეს დღეს, როდესაც ჯანმრთელი ადამიანი არის სანთლით საძებნელი. დუკანის დიეტა 70-იანი წლებიდან გამოჩნდა და ვერ ვიტყვი, რომ დიდი გამოცდილება დააგროვა. არის კლასიკა, კლასიკური ნუტრიციოლოგია, რომელმაც გაუძლო დროს, რომელიც მეცნიერთა ჯგუფების მიერ არის შედგენილი, არის კიდევ მასკულტურა. ის რაც სწრაფ შედეგს გვაძლევს და რაც ძალიან მოგვწონს, არ ნიშნავს, რომ ეს კარგია.

რა არის ის ძირითადი კვლევები, რასაც ადამიანი გადის მანამ, სანამ თქვენ მასთან მუშაობას დაიწყებთ?

ყველაზე მნიშვნელოვანი და საინტერესო არის ადამიანის ანამნეზი, რა დაავადებები გადაიტანა, როდის გაექცა წონა… სხვდასხვა კვლევების გათვალისწინებით ვიწყებთ ერთად მუშაობას. ეს ნიშნავს, რომ ჩემი პაციენტები პროცესში მაქსიმალურად არიან ჩართულები, წონის კლების მიხედვით, თუ როგორ გრძნობს თავს, ყოფნის თუ არა ულუფა, რა დადებითი და უარყოფითი ჩივილები აქვს, რაციონში შემაქვს კორექცია და ვაღწევთ შედეგს. გარდა იმისა, რომ დაიკლო წონაში, მას აქვს ცოდნა, მართოს წონა. ჩემთვის ყველაზე დიდი ბედნიერება სწორედ ეს არის, იმიტომ, რომ პაციენტი ინარჩუნებს მიღწეულ შედეგს. წლები ისე გადის, რომ მათ პრობლემები აღარ აქვთ. იმდენად ჰარმონიულია მათთვის ახალი კვების მოდელი, ვერც კი გრძნობენ, რომ რაიმე შეზღუდეს.

თქვენი წარმატების საიდუმლო არის ის, რომ პატივს სცემთ თქვენი პაციენტების არჩევანს, თქვენ გიყვართ ისინი, არ ხართ რადიკალური და არ უკრძალავთ დღესასწაულებზე ცოტათი თავის განებივრებას, მაგალითად გოზინაყს და ჩურჩხელას ახალ წელს…

მე არ მომბეზრდება ჩურჩხელასა და გოზინაყზე საუბარი, ყველა ინგრედიენტი არის ჯანსაღი და თუკი დაცულია რეცეპტი, მართალია კალორიულია, მაგრამ მე ვფიქრობ, 2-3 დღე არაფერს ”დააშავებს”, ყველა ჩვენგანში ხომ მაინც ბავშვი ცხოვრობს. ჩემი რჩევაა, იყოს კალორიული პროდუქტი, მაგრამ იყოს ჯანსაღი. იმისათვის რომ კუჭ-ნაწლავის პრობლემები არ შეგვექმნას, ერთ დღეში ბევრი ნიგოზი არ მიიღოთ, ჩურჩხელა, ფხალეულობა, გოზინაყი, საცივი… ალკოჰოლს რაც შეეხება, ასევე დოზირებაა მნიშვნელოვანი. შეარჩიეთ მხოლოდ ერთი სასმელი, არევა არ არის კარგი. რომელი სასმელიც ერგება, ის უნდა მიიღოს, თუკი ადამიანს სურს არ დაარღვიოს საკვებით და დაარღვიოს სასმელით, კარგია ღვინოსთან ყველი, მეორე დღეს ადამიანი თავს უფრო მსუბუქად იგრძობს.

საახალწლო სუფრაზე ბევრია გამომცხვარი…

რაც ყველაზე ძალიან გხიბლავთ, ის აირჩიეთ. თუ გიყვართ ხაჭაპური, აირჩიეთ ხაჭაპური, ახალი წელი მხოლოდ კვება ხომ არ არის, ხომ უნდა ვიმხიარულოთ, ვიცეკვოთ. წარმოიდგინეთ, ხაჭაპური, ლობიანი, ღვეზელი ყველაფერი ერთად – რა ხდება კუჭში. მთავარია მეტი დადებითი ემოცია და ნაკლები ჭამა-სმა.

დღეს ძალიან ბევრს საუბრობენ წყლის სარგებლიანობაზე, საზოგადოების ნაწილი ამტკიცებს, რომ სულაც არ არის საჭირო დიეტა, წყალი ისედაც გამოიწვევს წონაში კლებას…

წყალი სტრატეგიული მნიშვნელობის სითხეა, მითუმეტეს ახლა, როდესაც ეკოლოგიური მდგომარეობა ასეთი მძიმეა. წყალი გვეხმარება მარტივად გამოვიტანოთ ის ალერგენები, რაც  დღის განმავლობაში გროვდება. უნდა გავითვალისწინოთ ისიც, როგორ ვიკვებებით. მე არ მჯერა, რომ წყლით ვინმე დაიკლებს, მჯერა იმის, რომ შიმშილი დაიკმაყოფილა წყლის მიღებით. როდესაც წყალს ვიღებთ, ისე ძალიან აღარ გვშია. უზმოზე ორი ლიტრი წლის მიღება რა თქმა უნდა, არ არის სასურველი, ხშირად მეკითხებიან, ყავა და ჩაი თუ ანაცვლებს წყალს, არა, არ ანაცვლებს, თუკი ყავას ვსვამთ, უფრო მეტი წყალი უნდა მივიღოთ, შარდმდენი ეფექტი აქვს და იმიტომ.

რას იტყვით ე.წ. განტვირთვის დღეებზე, ანუ შიმშილზე…

გონივრული განტვირთვის დღეები, მაგალითად მონო დიეტა და არა მხოლოდ წყალი კარგია. როდესაც გვინდა წონაში დავიკლოთ, ჭარბი წონის შემთხვევაში არ ამართლებს სრული შიმშილი. არ შეიძლება დღეს მე მივირთვა შაურმა, ხაჭაპური, ხვალ ვიშიმშილო და ზეგ ისევ სწრაფ კვებას მივმართო. განტვირთვამდეც და შემდეგაც მნიშვნელოვანია ჯანსაღად კვება.

ახალი წლის შემდეგ გვეწყება ხოლმე დეპრესია, იმიტომ რომ ბევრი მივირთვით და მოვიმატეთ წონაში… როგორია თქვენი მოსაზრება გასახდომი პრეპარატების ან ჩაის მიმართ?

გასახდომი საშუალება მხოლოდ ექიმმა უნდა დანიშნოს. არის პრეპარატები, რომლებიც მხოლოდ სპეციალისტების მიერ ინიშნება და არის კიდევ ბიოაქტიური პრეპარატი, რომლის წინააღმდეგიც მე სულაც არ ვარ. როდესაც პაციენტი შედის აფთიაქში და თავად ირჩევს რომელიმე მათგანს, შეიძლება ძალიან ცუდი შედეგი მიიღოს. ძალიან ხშირ შემთხვევაში, ყველა ბიოაქტიური საშუალება არის შარდმდენი, ან საფაღარათო საშუალება, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს წნევის ვარდნა, გამოფიტვა და ა.შ.

რას იტყვით ქატოზე?

ქატო არის ბუნებრივი პროდუქტი, რომელიც ძალიან სასარგებლოა თუკი გონივრულად გამოვიყენებთ, როგორც გასახდომ საშუალებას, ან კუჭის მოქმედებისთვის. ქატო არის უჯრედისი, ის სხვადასხვანაირია, შეიძლება იყოს, შვრიის, ხორბლის, წიწიბურის, ბრინჯის და გასტროენტეროლოგები რაციონში მას   ხშირად ნიშნავენ. ქატოს არ ვურჩევ მათ, ვისაც კუჭ-ნაწლავის ქორონიკული დაავადებები აქვთ, მათთვის კი ვინც არის ცილოვან დიეტაზე აუცილებელია, რადგან სხვაგვარად ვერ შეძლებენ გადალახონ ყაბზობა. ცილოვანი დიეტა შედის რადიკალური დიეტების რიცხვში და პოპულარულია იმიტომ, რომ სწრაფად აკლებინებს, მაგრამ ხშირად კუნთების გალევის ხარჯზე. ექიმის გარეშე, რადიკალურ დიეტებს ნუ მიმართავთ.

რა რეკომენდაციებს მოგვცემთ ადამიანებს, რომლებიც ვემზადებით ახალი წლისთვის?

დიეტა არ არის აკრძალვა, ეს თქვენი არჩევანია და უნდა მოირგოთ ისეთი მოდელი, რომელსაც დიდ ხანს ხალისით შეასრულებთ. ურთულესი პერიოდია პირველი სამი კვირა. ბავშვებს რაც შეეხება არასოდეს კატეგორიულად არ აუკრძალოთ საყვარელი პროდუქტი, სჯობს დაითანხმოთ, მოეფეროთ, რაღაც შუალედი უნდა მონახოთ. რაც შეეხებათ ორსულებს, თქვენს მიერ მიღებული საკვები გამოიყენება თქვენი შვილის საშენ მასალად. თქვენს მიერ არჩეული საკვებით ყალიბდება პატარას ორგანოები, ამაზე მეტს მომავალ დედებს ვერაფერს ვეტყვი. ყველას ვუსურვებ ბედნიერ ახალ წელს. მიუხედავად სოციალური მდგომარეობისა, მოეფერეთ საკუთარ თავს, ვეცადოთ ჯანსაღი კვებით ხელი შევუწყოთ ბრძოლას არსებობისთვის.

გადაცემის ჩანაწერი

ექსკლუზივი /

|

15 დეკემბერი, 2016

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => dieta
                                    [1] => dietologis-rchevebi
                                    [2] => nata-gagua
                                    [3] => stumrad-eqimtan
                                    [4] => nata-gaguas-dieta
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 95778
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => dieta
                                    [1] => dietologis-rchevebi
                                    [2] => nata-gagua
                                    [3] => stumrad-eqimtan
                                    [4] => nata-gaguas-dieta
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 95778
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 166
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => dieta
                                    [1] => dietologis-rchevebi
                                    [2] => nata-gagua
                                    [3] => stumrad-eqimtan
                                    [4] => nata-gaguas-dieta
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => dieta
                                    [1] => dietologis-rchevebi
                                    [2] => nata-gagua
                                    [3] => stumrad-eqimtan
                                    [4] => nata-gaguas-dieta
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (95778) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (166,4465,5562,11410,10720)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 132047
                    [post_author] => 4
                    [post_date] => 2017-05-18 13:44:49
                    [post_date_gmt] => 2017-05-18 09:44:49
                    [post_content] => 17 მაისს გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ ბავშვთა სწორ კვებას დაეთმო. როგორი უნდა იყოს კვების რაციონი გაზაფხული-ზაფხულის სეზონზე, რომელ ხილს აქვს ყველაზე სასარგებლო თვისებები და რა ასაკიდან არის რეკომენდებული მისი მიღება, რა ფორმით ვლინდება ზაფხულის სეზონისთვის დამახასიათებელი ნაწლავური ინფექციები და რომელია დასვენების საუკეთესო ადგილი ბაშვებისთვის – ამ და სხვა საინტერესო თემებზე  მედიცინის დოქტორმა, პედიატრმა ეკა უბერმა ისაუბრა.

მშობლები ხშირად ჩქარობენ ბავშვებისთვის ხილის მიცემას. როგორია თქვენი რეკომენდაცია ხილთან დაკავშირებით, რომელი ხილი უნდა ვაჭამოთ ბავშვს და რა ასაკიდან?

პირველ რიგში, ყურადღებას გავამახვილებ რა უპირატესობა აქვს ხილს და რა სასარგებლო შემადგენლობები აქვს მას - ეს არის უჯრედისი, ვიტამინები და კარატინოიდები, ანუ ბეტა კაროტინი, რომელიც ძალიან დიდ როლს ასრულებს ნივთიერებათა ცვლაში, სიმსივნური დაავადებების პრევენციაში და ა.შ. ზოგადად, ერთი წლის ზემოთ ასაკის ჯანმრთელი ბავშვებისთვის, რომლებსაც კონკრეტული კომპონენტების მიმართ ალერგია არ აღენიშნებათ, არც ერთი ხილი უკუჩვენებას არ წარმოადგენს. მთავარი ის არის, რომელი ხილით უნდა დავიწყოთ და რა რაოდენობით. საქართველო მდიდარია ხილით და სასურველია, ყოველთვის სეზონური, ადგილობრივი ხილით დავიწყოთ. საზღვარგარეთიდან შემოსული ხილი გამოიყურება ლამაზად, არ ფუჭდება, რადგან ის სავსეა სხვადასხვა დანამატებით და ის საერთოდ არ არის საჭირო ბავშვისთვის.

დავიწყოთ ვაშლით, რომელიც მდიდარია უჯრედისით, ვიტამინებით და აპექტინით - ეს არის ნივთირება, რომელიც წმენდს ნაწლავებს და ცუდი ქოლესტერინის ნორმალიზებას უწყობს ხელს. ერთ-ერთი სასარგებლო პროდუქტი არის ატამი, რომელიც მდიდარია კალციუმით, რკინით A და C ვიტამინებით და ის აუცილებლად სეზონზე უნდა მივცეთ ბავშვს. შეგვიძლია სეზონზე ჩვენ თვითონვე შევინახოთ ატამი, რომელსაც ფოლგის ქაღალდში გავახვევთ, ჩავდებთ საყინულეში და მოგვიანებით მივართმევთ პატარას.

რაც შეეხება კენკროვანებს, ძალიან ხშირია ალერგიული რეაქციები და ამიტომ მათი მიცემის დროს ცოტა მეტი სიფრთხილე გვჭირდება. კენკროვანები შეიცავენ წიწვებს, რომლებშიც შესაძლოა ბაქტერიებისა და ინფექციის წყარო იყოს, ამიტომ ერთი წლის ასაკის ბავშვებში თერმულად დაუმუშავებელს ხილს ვერიდებით. თუ ძალიან უნდა მშობელს, შეუძლია კომპოტი გააკეთოს და ისე მისცეს ბავშვს. რაც შეეხება ბანანს, მას ჩვენს ქვეყანაში არ აქვს ის ეფექტი, რაც რეალურად უნდა ჰქონდეს. გავითვალისწინოთ, რომ დიდი რაოდენობით ფრუქტოზას ბავშვი კარგად ვერ ინელებს, მაგალითად ერთი ვაშლი მისთვის კარგია, მაგრამ სამი ვაშლი შესაძლოა დიარეის მიზეზი გახდეს.

თავდაპირველად ხილის მიცემა მშობელმა უნდა დაიწყოს თერმული დამუშავებით, შემდეგ კი ცოცხალი მცირე და ზომიერი რაოდენობით გააგრძელოს. 



ახლა მარწყვის სეზონია...

მარწყვი საფრთხილო პროდუქტია, ისევე როგორც საზამთრო და ნესვი. პროდუქტი, რომელიც მიწასთან ახლოს არის კარგად იწოვს ნიტრატებსა და ქიმიკატებს. ამიტომაც, სასურველი არ არის სამ წლამდე ასაკში აღნიშნული ხილის მიღება. ყველა ხილი შეიცავს შაქარს, ფრუქტოზას, რომელიც ასევე ზრდის ენდოკრინული დაავადებების განვითარების რისკს. ყველაფერში უნდა დავიცვათ ზომიერება, რადგან დიდი რაოდენობით შაქრის მიღება სასურველი არ არის. საკმაოდ კალორიულია ყურძენი, მსხალი, ლეღვი, კარალიოკი, ამიტომაც არის მათი ზომიერად მიღებაა საჭირო.

არსებობს თუ არა ხილი, რომელიც კარგად მოქმედებს დაბალ ჰემოგლობინზე და მისი მიღება რეკომენდებულია რკინადეფიციტური ანემიის დროს? 

მაგალითად, ატამში არის დიდი რაოდენობით რკინის შემცველობა, მაგრამ კვებითი კომპონენტებით, უკვე განვითარებული დეფიციტის შევსება არ ხდება. ჯანმრთელი კვება არის პრევენცია, მაგრამ უკვე განვითარებული დეფიტი უნდა შეივსოს მედიკამენტებით.

რას იტყვით ბოსტნეულზე, რომელიც გაზაფხულის სეზონზე შემოდის და რამდენად რეკომენდებულია ის პატარებისთვის? 

ბოსტნეულთან მიმართებაში საკითხი უფრო მსუბუქად დგას. ბოსტნეულიც შეიცავს დიდი რაოდენობით კარატინიოდებსა და უჯრედისს. აქაც უნდა გავითვალისწინოთ ადგილობრივი პროდუქტის უპირატესობა. მშობლებს ხშირად ეჩქარებათ ახალი კარტოფილის მიცემა პატარებისთვის. რეალურად კი, სანამ კარტოფილი კარგად არ შემოვა, სასურველი არ არის მიცემა, ხოლო ერთ წლამდე საერთოდ არ არის საჭირო. კარტოფილში ბევრი ვიტამინი არ არის, არსებობს უფრო მეტად სასარგებლო პროდუქტი, მაგალითად ბროკოლი, ან ყაბაყი, რომელიც სავსეა ვიტამინებითა და მიკროელემენტებით. რაც შეეხება კიტრს, მისი მიცემა წლადე ასაკში არ შეიძლება, მასში ბევრი წყალია და ნაკლები მიკროელემენტები.



არის თუ არა პროდუქტები, რომელიც გაზაფხულზე უნდა შეიზღუდოს და რეკონედებულია თუ არა სეზონურად შეიცვალოს ბავშვის კვების რაციონი?

ზოგადად, სამ წლამდე ასაკის ბავშვებში კვების რაციონი არ იცვლება. აუცილებელი პირობაა ცილები, ცხიმები, ნახშირწყლები. ცილები წარმოდგენილია ხორცით თევზითა და პარკოსნებით, მაგალითად ლობიოთი. ხორცი ან თევზი აუცილებელი პირობაა ყოველდღიური რაციონისთვის, სეზონის მიუხედავად. ვაშლის წვენის მიცემას ადრეულ ასაკში არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს, როგორც კი პატარას ტკბილს, შაქრით მდიდარ პროდუქტს შესთავაზებთ, შესაძლოა, ბოსტნეულმა დისკომფორტი გამოიწვიოს. ამიტომ, სასურველია ჯერ ხორცისა და ბოსტნეულის დაგემოვნება მოხდეს, რადგან გემოვნების რეცეპტორების ჩამოყალიბება ამ ასაკში ხდება, რასაც შესთავაზებ, ისეთი გემოვნება ჩამოუყალიბდება. მაგალითად, ადაპტირებული რძის ნარევი, რომელიც ჩვენი გადმოსახედიდან უგემურია, პატარას ძალიან მოსწონს. ჩემი რჩევაა, ნუ იჩქარებენ მშობლები თავისუფალი ნახშირწყლების, შაქრებისა და ცხიმების, საფუარით სავსე ფუნთუშეულის დაგემოვნებას. ამ დროს ყალიბდება შერჩევითი უმადობა. ამიტომ ბავშვი ძალიან კარგად მიირთმევს ნახშირწყალს და ცხიმებს, მაგრამ უარს ამბობს ჯანსაღ კვებაზე.

რას იტყვით ხილფაფებზე, რომლებიც აფთიაქებში იყიდება...

ბავშვთა კვება ერთადერთი ხაზია, რომელიც მკაცრად კონტროლდება მსოფლიოს ჯანდაცვის ორგანიზაციების მიერ. ბავშვთა კვების პროდუქტი უნდა იყოს ბიო, კონსერვატებისგან, საღებავებისგან და სხვა მავნე ნივთიერებებისგან თავისუფალი. ასეთი პროდუქტი თერმულად არის მოხუფული და წესით დანამატების გარეშეც კარგად უნდა ინახებოდეს.

რა რეკომენდაციები გაქვთ ბავშვებისთვის, რომლებსაც არ უყვართ ხილი?

ხშირად მშობელი ამბობს, რომ ბავშვი არაფერს ჭამს, ამ დროს ექიმი ბავშვის წონასა და სიმაღლეს ამოწმებს და თუ ის ასაკობრივ ნორმას შეესაბამება, საქმე გვაქვს შერჩევით უმადობასთან. ბავშვმა დააგემოვნა ნახშირწყლები, აქედან იღებს კალორიებს და უარს ამბობს ჯანმრთელ კვებაზე. ვარკვევთ, ბავშვი არასწორად ჭამს თუ ნამდვილად უმადობა აქვს. თუ სახეზეა უმადობა და ამას ერთვის ასაკობრივ ნორმასთან ჩამორჩენა, ვიწყებთ სხვადასხვა სახის კვლევებს უმადობის ზუსტი მიზეზის დასადგენად.

უნდა დავაძალოთ თუ არა ბავშვს ჭამა?

ეს არის ჩვენი გენეტიკური თვისება. საქართველოში ოჯახი ვალდებულია, რომ ბავშვმა კარგად ჭამოს. რეალურად დაძალების ინსტიტუტი ვერ მუშაობს ისე, როგორც საჭიროა, პირიქით, როგორც კი ბავშვს  ვაძალებთ რაიმე პროდუქტს, მას აგრესია უჩნდება და უარს ამბობს იმ პროდუქტზე, თუნდაც ძალიან მშიერი იყოს. გაითვალისწინეთ, რაც უფრო გვიან დააგემოვნებინებთ „გემრიელ“ პროდუქტებს, მით უკეთესია.  ბავშვმა ხომ არ იცის, რა გემო აქვს კანფეტს, შოკოლადს, ნამცხვარს...



რა სიხშირით შეიძლება ბავშვისთვის ნაყინის მიცემა? 

ნაყინი არ არის პროდუქტი, რომელიც კატეგორიულად უნდა შეიზღუდოს, მაგრამ აქაც ზომიერებაა საჭირო და დღის განმავლობაში 100-150 გრამი საკმარისია. თუკი ბავშვი ნაყინს კარგად იტანს და სასუნთქი სისტემის გადაციება არ ხდება, ან ნუშურები არ აქვს მორეციდივე ჩირქოვანი პროცესით, პრობლემა არ არის. ნაყინში დიდი რაოდენობით შაქარია, ამიტომ ერთი ულუფა დღის განმავლობაში სრულიად საკმარისია.

როგორ და რამდენ ხანს უნდა ისვენებდეს ბავშვი ზაფხულში?

ბავშვის გარეთ გაყვანა ჯანსაღი ცხოვრების ერთ-ერთი კომპონენტია, ნებისმიერ ამინდში, მაშინაც კი როდესაც ქარია, ის ორი საათი მაინც უნდა იყოს ჰაერზე. რაც შეეხება დასვენებას, ამ დროს ყველაზე სასარგებლოა მთა, მინიმუმ 1 200 მეტრი ზღვის დონიდან. იქ სადაც ბევრი სიმწვანე და ბევრი სუფთა ჰაერია, ბავშვისთვის ძალიან სასარგებლოა. ადაპტაციას 7-10 დღეში სჭირდება და შესაბამისად შეცვლილი გარემოს აღქმას ორგანიზმი სწორედ ამის შემდეგ იწყებს - ამიტომ მინიმუმ ორი კვირა მაინც ბავშვი მთიან კურორტზე უნდა გვყავდეს. მიიჩნევა, რომ ურბანული ბავშვები უფრო ხშირად ავადობენ, განსაკუთრებით რესპირატორული პათოლოგიებით, ვიდრე სოფელში მცხოვრები ბავშვები.
გირჩევთ, ერთ წლამდე ასაკის ბავშვები ქალაქიდან შორს არ გაიყვანოთ, რომ საჭიროების შემთხვევაში სამედიცინო პუნქტთან ახლოს იმყოფებოდეთ. ასევე, სასურველია 3-4 წლამდე ბავშვი არ მოხდეს ზღვის კურორტზე.
ბავშვები, რომლებსაც განსხვავებული პრობლემები აქვთ, მაგალითად ხველა, ან გლანდების პრობლემა... უნდა შევარჩიოთ თუ არა დასვენების ადგილი ამის მიხედვით? სკოლამდელი ასაკის ბავშვებში, ძირითადად, რესპირატორული ინფექციებია გავრცელებული. მთავარია ბავშვი იყოს ჰაერზე და ინფექციური წყაროსგან შორს. მოზრდილ ადამიანებს აქვთ იმუნიტეტი და იშვიათად ავადობენ, ხოლო სამ წლამდე ასაკის ბავშვებს იმუნიტეტი პრაქტიკულად არ აქვთ და მის გამომუშავებას სწორედ ვირუსების შეხვედრა უწყობს ხელს. შესაძლებელია იმუნიტეტის ხელოვნურად ჩამოყალიბება გარკვეული აცრების ჩატარების შედეგად. ბავშვებს, რომლებსაც აქვთ ძვალ-სახსროვანი პრობლემები, ასეთი პატარებისთვის თუ შეიძლება ზღვაზე წაყვანა? ინსოლაციის შემთხვევაში ძალიან რთულია ზომიერების დაცვა. ზღვისპირა კურორტებზე ბავშვი გარეთ მხოლოდ 10:00 საათამდე უნდა იყოს, ამის შემდეგ დაცული უნდა იყოს ულტრაიისფერი სხვივებისგან, გარდა ამისა, ზღვაზე აკლიმატიაზაცია უფრო ხანგრძლივია და შესაძლებელია 10-12 დღემდეც გაგრძელდეს. აკლიმატიზაციას ხელს უწყობს დიდი რაოდენობით სითხის მიცემა, ჩვეული რეჟიმის დაცვა და ა.შ. თუ ყველა რეკომენდაციას დავიცავთ, არის თუ არა ეს გარანტი იმისა, რომ ზამთარში ვირუსებისგან თავი დავიცვათ? პირველ რიგში ადაპტირებული, სრულფასოვანი კვება, ძილისა და სიფხიზლის პერიოდების დაცვა ძალიან მნიშვნელოვანია. სამ წლამდე ასაკში ბავშვს 21:00 საათზე სასურველია ეძინოს. მშობლები ხშირად ამბობენ, რომ არ იძინებს მათი პატარა. ირკვევა, რომ ღამის ორ საათზე იმიტომ იძინებს, რომ დღის 12:00 საათამდე  არ იღვიძებს. მთავარია რაც შეიძლება დიდი ხანი სეირნობა, ჯანრთელი ცხოვრების წესი, დროული ვაქცინაცია ეს ყველაფერი, რა თქმა უნდა თავის შედეგს გამოიღებს. როგორ უნდა მოვემზადოთ ახალი სეზონისთვის? გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინა სექტემბრის ბოლოს, ოქტობრის დასაწყისში შემოდის ხოლმე. ყოველ წელს იქმნება ახალი ვაქცინა, რომელიც დაფუძნებულია გასული წლების ვირუსებზე, ეს არის მზა იმუნიტეტი ორგანიზმისთვის და პლუს ამას, ვაქცინას ემატება 25% შესაძლო მუტაციებისა. ერთი ვირუსით ადამიანი ერთხელ ავადობს, გრიპის ვირუსი იმდენად სწრაფად განიცდის მუტაციას, რომ ორგანიზმი ვეღარ ცნობს მას და იგივე სიმპტომებით ავადდება, თუმცა სახეშეცვლილი ვირუსებით. მარტო ვაქცინაცია არ იქნება რა თქმა უნდა ეფექტური, გავიმეორებ, საჭიროა სრულფასოვანი კვება, შესაძლებელია კვებითი დანამატების მიღებაც, თუკი ბავშვი არ იკვებება ისე, როგორც საჭიროა. ვიტამინების მიღება ხშირად არაჯანსაღი პროდუქტების მიღებისკენ ლტოლვას აძლიერებს. რა სიმპტომებით ვლინდება ნაწლავური ინფექციები? ნაწლავური ინფექციები სეზონური ხასიათისაა, უხშირესად ვირუსული ეტიოლოგიით არის წარმოდგენილი და ამისი მიზეზი ხშირად არის როტა ვისრუსი. ჩვენს ქვეყანაში კეთდება როტა ვირუსის საწინააღმდეგო აცრა, რომელიც ნაწილობრივ იცავს ორგანიზმს დიარეის განვითარებისკენ. რითია საშიში ეს დაავადება? რომ არ მოხდეს სითხის დიდი რაოდენობით დაკარგვა და დაკარგულსა და მიღებულ სითხეს შორის წინასწორობის დარღვევა. ხშირად, ასეთი ინფექციისას დამახასიათებელია გულის რევა, გახშირებული ნაწლავთა მოქმედება. ხშირად განავალში სითხისა და ლორწოს შემცველობა. ამ დროს პირველი წამალი არის ორგანიზმის სითხით დატვირთვა. აფთიაქებში მრავალად მოიძებნება ელექტროლიტური ხსნარები, რომლებიც ჩანაცვლებით თერაპიას გულისხმობენ. ამ დროს მედიკამენტის მიცემა საჩქარო არ არის, პირველი არის სითხით შევსება, ანუ რეჰიდრატაცია. თუკი გახშირებული ნაწლავთა მოქმდება აქვს ბავშვს, მშობელმა  აუცილებლად უნდა მიმართოს ექიმს. ამ დროს მისაღებია ყველანაირი სითხე უკიდურეს შემთხვევაში, თუმცა სასურველია ელექტროლიტური ხსნარები, რომლებიც მიღებულ სითხეს ორგანიზმში აკავებენ. როდის უნდა მივმართოთ ექიმს ნაწლავური ინფექციების დროს? ადრეული ასაკის ბავშვებთან მიმართებაში მშობლის ნდობა ძალიან რთულია, რადგან ის ადეკვატურად ვერ შეაფასებს, არის თუ არა გაუწყლოვანების საშიშროება, ამიტომ პირველივე სიმპტომების გამოჩენისთანავე უნდა შეეხმიანოს ექიმს, რადგან უფრო სწრაფად აღმოიფხვრება პრობლემა. გაცილებით ეფექტურია პეროლარულად მიღებული სითხეები და არა გადასხმა. გადასხმა არის ალტერნატივა იმ შემთხვევაში, თუ ბავშვი საჭირო რაოდენობით სითხეს ვერ იღებს. პირველი ორი დღის განმავლობაში მშობლის ძალისხმევაა საჭირო, რომ ბავშვს სითხის ადეკვატური რაოდენობა მიაწოდოს და ექიმმა უნდა შეაფასოს, რამდენად სწორია მისი სახლის პირობებში მკურნალობა. არსებობს თუ არა დაავადებები რომლებიც გაზაფხულსა და ზაფხულში უფრო მეტად არის გამოვლენილი? ვიტყვი, რომ საზოგადოებაში გავრცელებული ”ენტეროვირუსები” სრულად სხვა დაავადებების გამომწვევია და ის არაფერ კავშირშია გახშირებულ ნაწლავთა მოქმედებასთან. ეს ტერმინი არასწორია ნაწლავურ ინფექციებთან. სკოლამდელი ასაკის ბავშვი ავადობს ხშირად და ეს არის ნორმა, უფრო მეტიც, თუ მას არ უტარდება ვაქცინაცია, ეს განაპირობებს იმუნიტეტის გამომუშავებას. დიარეულ დაავადებებს ახასიათებს სეზონურობა, ვლინდება გაზაფხულის ბოლოსა და ზაფხულში, ხოლო რესპირატორულ დაავადებებს, შემოდგომასა და ზამთრის პერიოდში ვხვდებით. მთავარია ჰიგიენის წესების დაცვა, ხელების ხშირი დაბანა. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/05/stumrad-ekimtan-17-maisi.mp3"][/audio] [post_title] => რა ასაკიდან წავიყვანოთ ბავშვი ზღვაზე და როგორ შევუდგინოთ კვების რაციონი – რეკომენდაციები ეკა უბერისგან [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ra-asakidan-waviyvanot-bavshvi-zghvaze-da-rogor-shevudginot-kvebis-racioni-rekomendaciebi-eka-uberisgan [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-05-18 14:40:21 [post_modified_gmt] => 2017-05-18 10:40:21 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=132047 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 129966 [post_author] => 4 [post_date] => 2017-05-11 14:33:17 [post_date_gmt] => 2017-05-11 10:33:17 [post_content] => 10 მაისს გადაცემა ”სტუმრად ექიმთან” ალერგიას მიეძღვნა. როგორ ვლინდება საგაზაფხულო ალერგია, რომელ საკვებს უნდა მოვერიდოთ გაზაფხულ-ზაფხულის სეზონზე, როგორ განვასხვავოთ ალერგიული გამონაყარი სხვა ინფექციებისგან, როგორ ვუმკურნალოთ ალერგიულ ხველას, რინიტსა და ატოპიურ დერმატიტს. ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში ალერგოლოგ-იმუნოლოგმა ბიძინა კულუმბეგოვმა ისაუბრა. გაზაფხული ალერგიის თვალსაზრისით ყველაზე მწვავეა, რა არის ამისი მიზეზი? მიიჩნევა, რომ გაზაფხული ალერგიული გამწვავებების სეზონია. დავიწყოთ იმით, თუ რა არის ზოგადად ალერგია და რატომ არსებობენ ალერგიული ადამიანები.
ალერგია არის გენეტიკური წინასწარ განწყობა, რომლის დროსაც, ადამიანის ორგანიზმი, კერძოდ იმუნური სისტემა, რაღაც ტიპის ანტიგენებზე, რასაც ჩვენ ალერგენებს ვეძახით, რეაგირებს ისე, როგორც არ რეაგირებს არაალერგიული, ანუ ჯანმრთელი ადამიანის იმუნური სისტემა.
ალერგენები მსოფლიოში ძალიან ბევრია, რომელიც შეიძლება დავყოთ საყოფაცხოვრებო, კვებით ალერგენებად, გარემოში არსებულ სხვადასხვა ალერგენებად და ა.შ. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული არის საინალაციო ფორმის ალერგენები და მათ შორის ყველაზე ხშირია და ყველაზე მეტი რეაქციები მოდის ისეთ ალერგენზე, რასაც ოთახის მტვერი ეწოდება. ის ძალიან გავრცელებულია და ყველა დაავადების, ასთმისა და რინიტის 60% ოთახის მტვრის ამ მიკროსკოპული არსებებით, ანუ ტკიპებით არის გამოწვეული. ისინი არიან ე.წ. სრულწლოვანი ალერგენები და მათ სეზონურობა არ ახასიათებთ, თუმცა არსებობს გარკვეული თავისებურება, როდესაც ოთახის მტვერი, ტკიპები ინტენსიურად მრავლდება ზამთრის პერიოდში, ხელოვნური სითბოს პირობებში, იმატებს ტენიანობა, ამ დროს კი მათი გამრავლებისთვის იდეალური პირობები იქმნება. ამიტომაც უმწვავდებათ ადამიანებს ზამთრის პერიოდიში ალერგიული რეაქციები.
რაც შეეხება საინჰალაციო, ანუ სუნთქვითი სისტემის ალერგენების მეორე რიგს, ეს არსი ე.წ. მცენარის მტვრის მარცვლის ალერგია. გამომდინარე იქიდან, რომ გაზაფხული არის სიცოცხლესთან, სიმწვანესთან ასოცირებული, ალერგიების ეს ტიპიც სწორედ გაზაფხულის პერიოდში გვხვდება. ერთი შეხვედვით სრულიად უწყინარ, უვნებელ მცენარის მტვრის მარცვალს ორგანიზმი სრულ იგნორს უკეთებს, რადგან სხვა ბევრი საქმე აქვს. როდესაც ადამიანს აქვს ალერგიული განწყობა, ამ მცენარის მტვრის მარცვალზე სხვადასხვანაირად რეაგირებს. უნდა ვთქვათ, რა არის მცენარის მტვერი, როდის ჩნდება და რამდენი ხანია ის წლის განმავლობაში. გამომიდინარე იქიდან, ჰაერში რომელი მტვრის მარცვალია შეწონილი, სეზონის მიხედვით ადამიანები რეაგირებენ შესაბამისად, მაგალითად თებერვალში, მარტში, აპრილში  და მაისში ჰაერში არის ხის ყვავილის მტვერი, ეს არის ჭადარი, ალვის ხე, თხილი და ა.შ.
თუკი ადამიანი ნამყოფია ალერგოლოგთან და დადგენილი აქვს, რომ მას ალერგია აქვს სწორედ ამ პერიოდში, ამ მცენარეებზე ალერგია, ის ყოველთვის დაიჭერს თადარიგს, მოდის ექიმთან და ყველანაირად ვეხმარებით მას. განსაკუთრებით ახლა, მაისსა და ივნისის პერიოდში ყვავის ე.წ. ბალახოვანი მცენარეები და მათი ყველაზე ხშირი წარმომადგენელი არის ინგლისური კოინდარი. ივნისში იწყებს ყვავილობას ასევე შვრია, ჭვავი, სიმინდი და მათი მტვრისგან ადამიანებს ეწყებათ ალერგია. ამ ყველაფერს „აგვირგვინებს“ აგვისტო, სექტებერი, ოქტომბრის შუა პერიოდი, როდესაც ჩნდება ერთ-ერთი ყველაზე აგრესიული ალერგენი ამბროზიის ყვავილი, ავშანი, მრავალძარღვა, ბაბუაწვერა და ა.შ. აღნიშნულ მცერეებზე ალერგიის მქონე ადამიანებს ეწყებათ შესაბამისი სიმპტომატიკის გამოვლენა. რას იტყვით სეზონურ ხილზე, იმაზე, რაზეც ჩვენ, ყოფით ცხოვრებაში ვიცით ,რომ არის ალერგიული... მაგალითად მარწყვი, ჟოლო, ლეღვი და რამდენად მნიშვნელოვანია მიიღოს ის ბავშვმა? აქ რამდენიმე ასპექტია, პირველი, თუ ადამიანი სეზონური ალერგის მიმართ არის მგრძნობიარე, ამ ადამიანების დიდ ნაწილს, ექმნება რისკი, რომ რეაგირებდეს გარკვეულ ხილზე, ბოსტნეულსა და ა.შ. აქ შემოდის, ე.წ. საკვებისმიერი, ორალური ალერგიის სინდრომი. თუკი პაციენტს აქვს არყის ხის მცენარის მტვრის მიმართ ალერგია და უვლინდება ბრონქოსპაზმით, თვალების ქავილით, ცემინებით და ხველით, გამომდინარე იქიდან, რომ არყის ხეს აქვს ძალიან მსგავსი მოლეკულური შენება ვაშლის ნაყოფთან, ნიგოზის და თხილის ნაყოფთან, ამ ადამიანების დაახლოებით 40%-ს, შეიძლება ამ ხილის მიღების შემდეგ დაემართოს დისკომფორტი, რაც ვლინდება ტუჩების დაბუჟებით, ყლაპვის გაძნელებით, პირში დამწვრობის შეგრძნებით და ა.შ. ეს ვლინდება 5-6 წლის ასაკიდან და მას ჯვარედინ ალერგიას ვეძახით. როდესაც იზრდება ბავშვი და ჩნდება საჭიროება ვიტამინებზე, მიკროელემეტებზე და დაბალანსებულ რაციონზე. ყველაზე ნაკლებად ალერგიული არის კურკოვანი ხილი, ვაშლი, გარგარი, ატამი, ყველაზე უფრო მეტი პოტენციური რისკის მატარებელი არის ჟოლო მოცვი, მარწყვი, რადგან ისინი თავად არიან ყველაზე ძლიერი ალერგიული ნივთიერების ლიბერატორები. მშობელმა უნდა იცოდეს, რომ მთავარია ზომიერება. მინდა ვისაუბრო ბანანზეც, ის ძალიან სასარგებლო პროდუქტია, თუმცა მაქვს ერთი პრინციპი, პაციენტმა ყველაზე დიდი აქცენტი უნდა გააკეთოს პროდუქტზე, რომელიც მოდის საქართველოში. ბანანი ჩვენთან მხოლოდ რამდენიმე თვიანი ვოიაჟის შემდეგ ხვდება, სპეციალური ნივთირერებით დამუშავების შემდეგ, რომ არ გაფუჭდეს ტრანსპორტირებისას. მე არ ვამბობ, რომ საერთოდ არ უნდა გავსინჯოთ ტროპიკული ხილი, თუმცა ზომიერად, ან მინიმალური დოზით. პირველ დღეს მიეცით მარწყვის ნახევარი, თუკი ნახევარი საათის შემდეგ არ წამოვა ჰისტამინის რეაქციები, შეგიძლიათ დოზა გაზარდოთ. რა ასაკიდან შეიძლება ბავშვს მივცეთ თაფლი? პაციენტების უდიდესმა ნაწილმა არ იცის, რომ თაფლის მიღება ორ წლამდე ბავშვებში რეკომენდებული არ არის და ეს საერთოდ არ არის კავშირში ალერგიასთან. 60-70 იან წლებში აშშ-ში, ე.წ. ”ხელოვნურ ფორმულებს” და ძირითადად ძროხის რძეს, ატკბობდნენ თაფლით, რამაც მაშინდელ ლიტერატურაში დიდი რაოდენობით დააგროვა პაციენტები უცნაური სიმპტომატიკით. დუნე დამბლების, სუნთქვის გაჩერებისა და სხვა ურთულესი სიმტომების შედეგად დგებოდა მძიმე შედეგი. კლინიკური სიმპტომატიკა იყო ბოტულიზმი, ეს არის მიკრობი, რომელიც უჟანგბადო გარემოში მრავლდება. ის ძირითადად კონსერვთან არის ასოცირებული.
ამერიკელებმა გამოარკვიეს, რომ თაფლი ძალიან ხშირად დაბინძურებული იყოს ბოტულიზმის მიკრობით. ბავშვის ნაწლავში სრული უჟანგბადობაა, ამიტომ, თუკი ჩვენ ორ წლამდე ასაკის ბავშვს ხშირად მივცეთ თაფლს, ბოტულიზმი ნახავს რა უჟანგბადო არეს, იწყებს ტოქსინის გამომუშავებას. რადგანაც ეს რისკი არსებობს და თაფლზე არ შეგვიძლია ანალიზების ჩატარება, რეკომენდებულია, არ მიიღოს ბავშვმა ორ წლამდე ასაკში თაფლი.
თაფლის მიმართ ანალიზს ვერ ვაკეთებთ, უარყოფითი პასუხიც კი არ გამორიცხავს, რომ დიდი რაოდენობით მიღებულმა თაფლმა შეიძლება თრობაც კი გამოიწვიოს. არაალერგიულ ადამიანებს ჩვენ არ ვუკრძალავთ თაფლის მიღებას. როდესაც ჩვილს აქვს ძროხის რძის ცილის აუტანლობა, თუ შეიძლება მოხდეს პირიქით და განუვითარდეს ალერგია მცენარეებზე... არსებობს ცნება ატოპიური მარში, ადრეულ ასაკში ალერგიების უდიდესი ნაწილი საკვებიდან მოდის, 18-24 თვემდე სწორედ კვებითი ალერგია გვხვდება - რძის ცილაზე, კვერცხის ცილა, თხილეული, თევზეული და ა.შ. ყველაზე ხშირია ალერგია კვერცხზე და ძროხის რძის ცილაზე. მაგალითად,  7-8 თვის ასაკში პაციენტს აქვს ალერგია ძროხის რძის ცილაზე, რაც ვლიდნდება კანის რეაქციით, კუჭ ნაწლავის ტრაქტით, ხშირი ამოქაფებით, პაციენტების 40%-ს ორი წლის შემდეგ აქვს რისკი ალერგიის ეს ფორმა დაუმთავრდეთ, მაგრამ განწყობამ არ დაიძინოს და გადაექცეთ მგრძნობელობად ოთახის მტვრის მიმართ, ნესტის სოკოების მიმართ, ძაღლისა და კატის ბეწვის მიმართ და გამოვლინდება თვალით, ცხვირით, ხველით, სწორედ ეს არის ატოპიური მარში. დერმატიტი გადადის რინიტსა და ასთმაში. დიაგნოზი, რომელიც ბოლო დროს გვესმის ხშირად - ატოპიური დერმატიტი... წლამდე ასაკის ბავშვების თითქმის ნახევარზე მეტს აქვს ატოპიური დერმატიტი, მოზრდილ ადამიანებში კი 8-%-ია. ატოპიური დერმატიტი ტერმინოლოგიურად იგივე ეგზემა, ნეიროდერმატიტი, ან დიათეზი - ეს ყველაფერი ერთი და იგივეა. კანი ადამიანის ორგანიზმის მეორე სუნთქვითი ორგანოა, ის ხვადასხვა სტრუქტურებისგან შედგება. როდესაც ბავშვი იბადება და აქვს ე.წ. დიათეზი, გამონაყარი, სიწითლე და სიმშრალე, ეს იმას ნიშნავს, რომ კანის სტრუქტურებში შემავალი ელემენტები, რომლებიც კანის სიგლუვესა და სინოტივეს უნდა უზრუნველყოფდეს არ არის სრულყოფილი. ანუ, დაიბადა ბავშვი რომელსაც არ აქვს  100%-იანი ცილოვანი სტრუქტურა. ატოპიური დერმატიტი ბევრს კვებითი გამოვლინება ჰგონია, ეს ასე არ არის. ატიპიური დაავადება არის კვებით გამწვავებადი დაავადება და არა კვებისგან გამოწვეული. შეიძლება გაუმწვავდეს კვების ფონზე, მაგრამ, საერთოდ კვების გარეშეც რომ დავტოვოთ, მისი დაავადება ასევე გაგრძელდება. რადგან ეს არის კანის არასრულფასოვნება, უდიდეს ნაწილში ზრდასთან ერთად ცილოვანი სტრუქტურა სწორდება, ორ წლამდე ასაკში 40-60% დაავადება უკვალოდ ქრება. სკოლამდელ ასაკში თითქმის 70%, გარდატეხის ასაკში კი 90% პაციენტებისა დაავადებას კარგავს. მთავარია ამ კონკრეტულ ასაკამდე გამამწვავებელ საკვებს მოვერიდოთ, ასევე გამამწვავებელ ფაქტორებს შორის არის დაბალი ტენიანობა, ზამთრის პერიოდში ცენტრალური გათბობისას ეს განსაკუთრებით შეინიშნება, სწორედ ამ დროს მწვავდება დაავადება. უნდა მოხდეს სახლის დატენიანება.
კითხვაზე რა ჩავაცვა? შალი არის ნომერი პირველი გამამწვავებელი, კანს აუცილებლად მაღალი ხარისხს კოტონი უნდა ეხებოდეს. ყველაზე ხშირად ამწვავებს დაავადებას კვერცხი, ასევე ყველა საკვები, სადაც ჭარბად შედის ემულგატორი, საღებავი და კვებითი დანამატი, ფერადი კანფეტები, დაბალი ხარისხის შოკოლადი, იოგურტები, რომლებიც კრიტიკას ვერ უძლებენ და ისინი სავსეა უსერიოზულესი ქიმიური დანამატებით. მე ასეთ პაციენტებს მკაცრ დიეტაზე არ ვსვამ, მე მათ სწორად კვებას ვასწავლი.
მნიშვნელოვანია ბანაობის საკითხიც, ეს უნდა იყოს ყველდღიური მაგრამ ხანმოკლე - 8-10 წუთი და აქედან ორ-სამ წუთში წასმული დამატენიანებელი უფრო ეფექტურია, ვიდრე მშრალ კანზე. როგორ უნდა განვასხვავოთ ალერგიული გამონაყარი ინფექციურისგან და როდის დგება მომენტი, როდესაც უნდა მივმართოთ ალერგოლოგს? გამონაყარი და დამოკიდებულება არის თუ არა ალერგია, სწორედ ეს არის ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხი. ასპროცენტიანი მედიცინაში არაფერი არ არის, თუმცა, დაავადებები, რომლებიც გამონაყარით მიდის და თან ახლავს შემაწუხებელი ქავილი, უხშირესად ეს ალერგიის სასარგებლოდ მეტყველებს. თუ გამონაყარი ძლიერია, ინტენსიურია და მშობლისთვის და ექიმისთვის დამაბნეველია, რადგან კლინიკურად მას არ აწუხებს და არ ექავება, ჩნდება დიდი კითხვის ნიშანი ალერგიასთან მიმართებაში. ამ ბოლო დროს ჩვენს ქვეყანაში გავრცელდა ”მეხუთე დაავადება”, ანუ ინფექციური ერითემა. ერითემა ნიშნავს ინფექციურ სიწითლეს. ერითემას „უყვარს“ შემოდგომა და გაზაფხული და არის ინფექციური დაავადება. ”სილაგაწნული ლოყის სინდრომი” - ასე ეძახიან მას ბრიტანეთში. ბავშვს ერთ დღეს გაღვიძებისას ორივე ლოყა უწითლდება. მეორე-მესამე დღეს ჭრელი, მაქმანისებური გამონაყარი ჩნდება ზედა კიდურებზე, მესამე დღეს კი ჩადის ქვედა კიდურებსა და დუნდულებზე. აქ ქავილი პრქტიკულად არ არის და ხშირად იბნევა ექიმი, რომელიც არ არის გამოცდილი, ნიშნავს არასწორ მკურნალობას. თუ გამონაყარი მიდის ტემპერატურის თანხლებით, აქაც დიდი კითხვის ნიშნები ჩნდება. თუ არის წითელი, კანიდან ამოწეული გამონაყარი, არ ახლავს ქავილი და არის მინიმალური ტემპერატურა, პირველ რიგში მიბრძანდით პედიატრთან ან ბავშვთა ინფექციონისტთან. თუ გამონაყარს ახლავს ძლიერი ქავილი და არ არის ტემპერატურა, საჭიროა გადაუდებელში მიყვანა, ან თქვენსავე ექიმთან მისვლა. შემაწუხებელი ხველა - მისი განსაზღვრა მშობლებს ძალიან უჭირთ... არსებობს ტერმინი „ალერგიული ხველა“, თუმცა ასეთი ცნება არ არსებობს.  ინფექციის შემდეგ მწვავე ხველა, რომელიც გრძელდება სამ კვირამდე, ეს ნორმალურია, თუკი ხველა გრძელდება რვა კვირა და მეტი, ეს არის ქრონიკული ხველა და მის უკან ყოველთვის დგას რაიმე დიაგნოზი.
ჩვენ უნდა ვუმკურნალოთ დაავადებას და არა ხველას, რადგან მის უკან ყოველთვის რაიმე ნოზოლოგია დგას.
შეიძლება ბრონქული ასთმა 20% შემთხვევაში მხოლოდ ხველის სახით ვლინდებოდეს. როდესაც ჩვენთან მოდის პაციენტი გახანგრძლივებული ხველით, მიზეზი ძირითადად არის პოსტინფქციური ხველა და მას ხშირად ყივანახველა, პარაყივანახველა იწვევს. ჩამთავრდება მათი საქმე, მაგრამ პოსტინფექციური ხველა შეიძლება ნახევარი წელიც კი გაუგრძელდეს. მთავარია არ იყოს ალერგიული სინდრომი, შეიძლება იყოს, ან პოსტნაზალური, ანუ უკან წვეთის სინდრომი, როდესაც ადამიანებს სასუნთქი გზების სინუსიტის გადატანის შემდეგ ხახის უკანა კედელზე ჩაედინება ის სეკრეტი, რომელიც წიაღიდან გადმოდის და იმდენად რთულდება, რომ ხანდახან თვეების განმავლობაში გრძელდება ხველა. 15-20% ქრონიკული გახანგრძლივებული ხველა შეიძლება კუჭ-საყლაპავის რეფლუქსით მოდიოდეს. არ არის აუცილებელი პაციენტი გულძმარვას გრძნობდეს, შეიძლება კუჭის შიგთავსი საყლაპავში ამოდიოდეს და იმდენად რთულ სიმპტომო-კომპლექსს იწვევდეს, რაც ქრონიკული ძლიერი ხველით მიმდინარეობს.
ასევე, ძალიან ხშირად ვაწყდები პრაქტიკაში ანტიჰიპერტენზიული პრეპარატებისგან, დავასახელებ - კაპტოპრილი და მისი ჯგუფის პრეპარატებისგან გამოწვეულ გახანგრძლივებულ დაუსრულებელ ხველას. ხშირად მრავალპრეპარატგამოვლილი პაციენტისთვის შეგვიცვლია მედიკამენტი და ხველა შეწყდა.
თანამედროვე ალერგოლოგიაში გვაქვს იმის შესაძლებლობა, გავარკვიოთ ხველის უკან დგას თუ არა ალერგიული საფუძველი, გავაკეთოთ ანალიზები, ასაკის შესაბამისად ჩავატაროთ სუნთქვითი ტესტები. ჩვენ დღეს უკვე პერსონიფიცირებულ მედიცინაზე ვსაუბრობთ, ამიტომ მნიშვნელოვანია სწორი დიაგნოზის დასმა. ძალიან ბევრი მშობელი ცდილობს დამტვერვის სეზონზე ბავშვი წაიყვანოს სადმე მთაში, მითია ეს თუ რეალობა? ჩემი გადასახედიდან ეს არის მითი, არცერთი ლიტერატურული წყაროთი დადგენილი არ არის, რომ ჰაერში შეწონილი ფიჭვის თუ ნაძვის მტვერი გააძლიერებს იმუნურ სისტემას გააძლიერებს და მე ავადობა შემიმცირდება. თუმცა, მე ყოველთვის ვამბობ, რომ წლების მატებასთან ერთად მაკლდება კატეგორიულობა. თანამედროვე მედიცინა მტკიცებულებებზე დადგენილი მედიცინაა და ექიმი ფაქტებზე დამყარებულ მედიცინას უნდა ირჩევდეს. როდესაც ალერგია გვაქვს და ბრმად წავიყვანთ დამტვერვის სეზონზე ბავშვს, ორ სამ დღეში უკან ბრუნდება და ირკვევა, რომ მას ალერგია აქვს. ზოგადად კურორტოთერაპია ხომ პოზიტიურია, ის ხომ იმუნობიოლოგიური ძალების გაძლიერებისკენ არის მოწოდებული, იქ მიკროკლიმატია, უნიკალური გარემოა და ა.შ.
თუ ბავშვს ალერგია არ აქვს, სადაც გინდათ და როდესაც გინდათ წაიყვანეთ. თუ ოთახის მტვერზე გაქვთ ალერგია, დასავლეთ საქართველოს კურორტებს მოერიდეთ, თუ მცენარეზე გაქვთ ალერგია, ზღვის კურორტი უმჯობესია და მას მოერიდეთ. ვისაც ნესტზე აქვს ალერგია, უმჯობესია, თუ მშრალი კლიმატის ზღვის კურორტი არ არის, არ წახვიდეთ.
პრეპარატები, რომლებიც გამოიყენება ალერგიის სამკურნალოდ - ადამიანები ამჯობინებენ ჰორმონების გარეშე გადაიარონ... არსებობს ე.წ. სტეროიდოფობია, რაც ხშირად ლეგიტიმურია, რადგან ბევრი გვერდითი მოვლენის გამოწვევა შეუძლია. მედიცინა ასეთ პრინციპზე დგას, კონკრეტული პრეპარატის სარგებელი მის პოტენციურ რისკს უნდა აღემატებოდეს. თუ ამ წესის დაცვით აგირჩიათ ექიმმა პრეპარატი, გაქვთ სრული უფლება ისინი გამოიყენოთ.
საკმაოდ გავრცელებული დაავადება, რომელიც 2-5 წლამდე ასაკში გვხდება, ეს არის ზედა სასუნთქი გზების დაავადება და მას ლარინგოტრაქეიტი ქვია, ანუ კრუპის სინდრომი, რომლის უდიდესი ნაწილიც ვირუსზე მოდის.
თუკი კრუპის ერთი ეპიზოდი მშობელმა მშიდობიანად დაასრულა და გვაქვს რისკი, მოხდეს განმეორება, რასაკვირველია ექიმისგან დანიშნული პრეპარატი, რომლის არჩევის მედიკამენტი არის დექსამეტაზონი, უნდა გატეხოს და დაალევინოს ან კუნთში გაუკეთოს, თუ ამის შემდეგ 15-20 წუთის განმავლობაში არ უმჯობესდება მდგომარეობა, მაშინ სტაციონარში უნდა გადაიყვანოთ. როგორც კი ბავშვს შეეცვლება ხმა, ექნება მყეფარე ხმა, დაიწყებთ რა მედიკამენტების გამოყენებას, მაშინვე დარეკეთ სასწრაფო დახმარების სამსახურში და ექიმმა თქვას, რომ ყველაფერს სწორად აკეთებთ. ალერგიული რინიტი, კიდევ ერთი გავრცელებული დიაგნოზი... რინიტი შეიძლება მთელი წელი ჰქონდეს პაციენტს, ან იყოს სეზონური. ალერგიულ რინიტს სჭირდება სწორი დიაგნოსტიკა და ექიმის მიერ რაციონალური პრეპარატების შერჩევა. ხშირად მხოლოდ ცხვირის სანაციაა საკმარისი იმისათვის, რომ დაავადება უკუ განვითარდეს, რადგან გავრცელებული ზღვისა თუ ოკეანის წყლები კარგად ახერხებენ მექანიკური ალერგენის ჩამოშორებას.  ხშირად გვჭირდება ხოლმე ცხვირის გამხსნელები, ან ჰორმონალური პრეპარატები, სხვანაირად რინიტს ვერ მოვერევით, რინიტის დიდი ნაწილი შეიძლება ბრონქულ ასთმაში გადაიზარდოს, ამიტომ დიდი ყურადღება უნდა მივაქციოთ. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/05/10-maisi-bidzina-kulumbegovi.mp3"][/audio] [post_title] => როგორ განვასხვაოთ ალერგია სხვა ინფექციებისგან – რჩევები ბიძინა კულუმბეგოვისგან [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => rogor-vumkurnalot-alergias-rchevebi-bidzina-kulumbegovisgan [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-05-16 18:04:11 [post_modified_gmt] => 2017-05-16 14:04:11 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=129966 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 129571 [post_author] => 4 [post_date] => 2017-05-10 13:26:25 [post_date_gmt] => 2017-05-10 09:26:25 [post_content] => დიეტოლოგმა ნატა გაგუამ საკუთარი ბლოგის წერა დაიწყო, სადაც სასარგებლო პროდუქტის შესახებ საკუთარ მოსაზრებებს გაგვანდობს. ცნობილმა ექიმმა გადაწყვიტა, ბლოგი ჯანსაღი საუზმის რეცეპტით გახსნას და ამ მხრივ თავისი შეხედულებები გაგვანდო. ბლოგის მკითხველებმა უკვე იცით ჩემი ლაბორატორიის შესახებ. დაპირებისამებრ, ვიწყებ სასარგებლო და გემრიელი რეცეპტების თქვენთვის გაზიარებას. გადავწყვიტე, ჯანსაღი საუზმით დავიწყო. ქინოა ვაშლითა და დარიჩინით სასარგებლო და გემრიელი 2 ულუფა საჭირო ინგრედიენტები:
  • ქინოა  (მოხარშული) - 4 ს/კ
  • ვაშლის მოზრდილი ნაყოფის ½
  • კედრის კაკალი (ფიჭვის თესლი) – 1 ს/კ
  • ნეკერჩხლის ვაჟინი (სიროფი) – 1 ს/კ
  • ზეითუნის ზეთი - 1 ჩ/კ
  • ნუშის რძე - 1 ს/კ
  • დარიჩინი - ½ ჩ/კ
მომზადების წესი: ქინოა მარილიან წყალში დაახლოებით 15 წუთი ხარშეთ. როგორც კი მისი ნახევრადგამჭვირვალე და თეთრი ნაყოფი/მარცვალი ქერქიდან გამოჩნდება, ეს იმას ნიშნავს, რომ ქინოა მზადაა. ის ცეცხლგამძლე ჭურჭელში მოათავსეთ, დაუმატეთ ნუშის რძე, გათლილი და გახეხილი ვაშლი და 5 წუთით შედგით 180 გრ c-ზე გახურებულ ჰაერღუმელში. როგორც კი ღუმელიდან გამოიღებთ, მოასხით ზეითუნის ზეთი, ნეკერჩხლის ვაჟინი, მოაყარეთ დარიჩინი და კედრის კაკალი. შემდეგ კარგად მოურიეთ და მიირთვით თბილი. ქინოა - სასარგებლო და უებარი ჩემს მიერ შემოთავაზებული პირველი კერძის მთავარი ინგრედიენტი გახლავთ ქინოა. ამ ბევრისთვის უცნობი, მაგრამ ძალიან სასარგებლო პროდუქტის შეძენა ჩვენს ბაზარზე უკვე შესაძლებელია. რისთვისაა სასარგებლო ქინოა:
  • არ შეიცავს გლუტეინს;
  • მდიდარია მცენარეული ცილებით;
  • მდიდარია ანტიოქსიდანტებით;
  • შეიცავს ომეგა 3 ცხიმოვან მჟავებს;
  • მდიდარია რკინით, კალციუმით, ფოსფორით.
რაც შეეხება ქინოას გარეგნულ მახასიათებლებს: მას ორი ფერის მარცვალი აქვს - თეთრი და წითელი. მოცემული კერძის მოსამზადებლად შეიძინეთ თეთრი მარცვლები.

ნეკერჩხლის ვაჟინი

შემდეგი პროდუქტი, რომელიც მოცემული კერძის მოსამზადებლადაა საჭირო, გახლავთ ნეკერჩხლის ვაჟინი. ნეკერჩხლის ვაჟინი ცნობილია, როგორც რაფინირებული შაქრის ჯანსაღი ალტერნატივა. იგი 15-ჯერ უფრო მდიდარია კალციუმით, ვიდრე თაფლი; სასარგებლოა გულისთვის და მამაკაცის რეპროდუქტიულობის ასამაღლებლად. ნეკერჩხლის ვაჟინი მდიდარია მაგნიუმით და თუთიით. აღნიშნული პროდუქტი ორგვარი შეფერილობისაა - ღია და მუქი. ფაფის მოსამზადებლად გამოიყენეთ ღია შეფერილობის ნეკერჩხლის ვაჟინი. კედრის კაკალი   კედრის კაკალი ასევე ჩემს მიერ დღეს შემოთავაზებული რეცეპტის ერთ-ერთი მთავარი ინგრედიენტია. ეს პროდუქტი:
  • მდიდარია k ვიტამინით;
  • მდიდარია მაგნიუმით;
  • მდიდარია კალიუმით;
  • ამცირებს წნევას;
  • აწესრიგებს სისხლის მიმოქცევას.
natagagua.com [post_title] => ნატა გაგუას საკუთარი ბლოგი აქვს - ჯანსაღი საუზმის რეცეპტი ცნობილი ექიმისგან [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => nata-gaguas-sakutari-blogi-aqvs-jansaghi-sauzmis-recepti-cnobili-eqimisgan [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-05-10 13:26:25 [post_modified_gmt] => 2017-05-10 09:26:25 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=129571 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 132047 [post_author] => 4 [post_date] => 2017-05-18 13:44:49 [post_date_gmt] => 2017-05-18 09:44:49 [post_content] => 17 მაისს გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“ ბავშვთა სწორ კვებას დაეთმო. როგორი უნდა იყოს კვების რაციონი გაზაფხული-ზაფხულის სეზონზე, რომელ ხილს აქვს ყველაზე სასარგებლო თვისებები და რა ასაკიდან არის რეკომენდებული მისი მიღება, რა ფორმით ვლინდება ზაფხულის სეზონისთვის დამახასიათებელი ნაწლავური ინფექციები და რომელია დასვენების საუკეთესო ადგილი ბაშვებისთვის – ამ და სხვა საინტერესო თემებზე  მედიცინის დოქტორმა, პედიატრმა ეკა უბერმა ისაუბრა. მშობლები ხშირად ჩქარობენ ბავშვებისთვის ხილის მიცემას. როგორია თქვენი რეკომენდაცია ხილთან დაკავშირებით, რომელი ხილი უნდა ვაჭამოთ ბავშვს და რა ასაკიდან? პირველ რიგში, ყურადღებას გავამახვილებ რა უპირატესობა აქვს ხილს და რა სასარგებლო შემადგენლობები აქვს მას - ეს არის უჯრედისი, ვიტამინები და კარატინოიდები, ანუ ბეტა კაროტინი, რომელიც ძალიან დიდ როლს ასრულებს ნივთიერებათა ცვლაში, სიმსივნური დაავადებების პრევენციაში და ა.შ. ზოგადად, ერთი წლის ზემოთ ასაკის ჯანმრთელი ბავშვებისთვის, რომლებსაც კონკრეტული კომპონენტების მიმართ ალერგია არ აღენიშნებათ, არც ერთი ხილი უკუჩვენებას არ წარმოადგენს. მთავარი ის არის, რომელი ხილით უნდა დავიწყოთ და რა რაოდენობით. საქართველო მდიდარია ხილით და სასურველია, ყოველთვის სეზონური, ადგილობრივი ხილით დავიწყოთ. საზღვარგარეთიდან შემოსული ხილი გამოიყურება ლამაზად, არ ფუჭდება, რადგან ის სავსეა სხვადასხვა დანამატებით და ის საერთოდ არ არის საჭირო ბავშვისთვის. დავიწყოთ ვაშლით, რომელიც მდიდარია უჯრედისით, ვიტამინებით და აპექტინით - ეს არის ნივთირება, რომელიც წმენდს ნაწლავებს და ცუდი ქოლესტერინის ნორმალიზებას უწყობს ხელს. ერთ-ერთი სასარგებლო პროდუქტი არის ატამი, რომელიც მდიდარია კალციუმით, რკინით A და C ვიტამინებით და ის აუცილებლად სეზონზე უნდა მივცეთ ბავშვს. შეგვიძლია სეზონზე ჩვენ თვითონვე შევინახოთ ატამი, რომელსაც ფოლგის ქაღალდში გავახვევთ, ჩავდებთ საყინულეში და მოგვიანებით მივართმევთ პატარას. რაც შეეხება კენკროვანებს, ძალიან ხშირია ალერგიული რეაქციები და ამიტომ მათი მიცემის დროს ცოტა მეტი სიფრთხილე გვჭირდება. კენკროვანები შეიცავენ წიწვებს, რომლებშიც შესაძლოა ბაქტერიებისა და ინფექციის წყარო იყოს, ამიტომ ერთი წლის ასაკის ბავშვებში თერმულად დაუმუშავებელს ხილს ვერიდებით. თუ ძალიან უნდა მშობელს, შეუძლია კომპოტი გააკეთოს და ისე მისცეს ბავშვს. რაც შეეხება ბანანს, მას ჩვენს ქვეყანაში არ აქვს ის ეფექტი, რაც რეალურად უნდა ჰქონდეს. გავითვალისწინოთ, რომ დიდი რაოდენობით ფრუქტოზას ბავშვი კარგად ვერ ინელებს, მაგალითად ერთი ვაშლი მისთვის კარგია, მაგრამ სამი ვაშლი შესაძლოა დიარეის მიზეზი გახდეს. თავდაპირველად ხილის მიცემა მშობელმა უნდა დაიწყოს თერმული დამუშავებით, შემდეგ კი ცოცხალი მცირე და ზომიერი რაოდენობით გააგრძელოს.  ახლა მარწყვის სეზონია... მარწყვი საფრთხილო პროდუქტია, ისევე როგორც საზამთრო და ნესვი. პროდუქტი, რომელიც მიწასთან ახლოს არის კარგად იწოვს ნიტრატებსა და ქიმიკატებს. ამიტომაც, სასურველი არ არის სამ წლამდე ასაკში აღნიშნული ხილის მიღება. ყველა ხილი შეიცავს შაქარს, ფრუქტოზას, რომელიც ასევე ზრდის ენდოკრინული დაავადებების განვითარების რისკს. ყველაფერში უნდა დავიცვათ ზომიერება, რადგან დიდი რაოდენობით შაქრის მიღება სასურველი არ არის. საკმაოდ კალორიულია ყურძენი, მსხალი, ლეღვი, კარალიოკი, ამიტომაც არის მათი ზომიერად მიღებაა საჭირო. არსებობს თუ არა ხილი, რომელიც კარგად მოქმედებს დაბალ ჰემოგლობინზე და მისი მიღება რეკომენდებულია რკინადეფიციტური ანემიის დროს? მაგალითად, ატამში არის დიდი რაოდენობით რკინის შემცველობა, მაგრამ კვებითი კომპონენტებით, უკვე განვითარებული დეფიციტის შევსება არ ხდება. ჯანმრთელი კვება არის პრევენცია, მაგრამ უკვე განვითარებული დეფიტი უნდა შეივსოს მედიკამენტებით. რას იტყვით ბოსტნეულზე, რომელიც გაზაფხულის სეზონზე შემოდის და რამდენად რეკომენდებულია ის პატარებისთვის? ბოსტნეულთან მიმართებაში საკითხი უფრო მსუბუქად დგას. ბოსტნეულიც შეიცავს დიდი რაოდენობით კარატინიოდებსა და უჯრედისს. აქაც უნდა გავითვალისწინოთ ადგილობრივი პროდუქტის უპირატესობა. მშობლებს ხშირად ეჩქარებათ ახალი კარტოფილის მიცემა პატარებისთვის. რეალურად კი, სანამ კარტოფილი კარგად არ შემოვა, სასურველი არ არის მიცემა, ხოლო ერთ წლამდე საერთოდ არ არის საჭირო. კარტოფილში ბევრი ვიტამინი არ არის, არსებობს უფრო მეტად სასარგებლო პროდუქტი, მაგალითად ბროკოლი, ან ყაბაყი, რომელიც სავსეა ვიტამინებითა და მიკროელემენტებით. რაც შეეხება კიტრს, მისი მიცემა წლადე ასაკში არ შეიძლება, მასში ბევრი წყალია და ნაკლები მიკროელემენტები. არის თუ არა პროდუქტები, რომელიც გაზაფხულზე უნდა შეიზღუდოს და რეკონედებულია თუ არა სეზონურად შეიცვალოს ბავშვის კვების რაციონი? ზოგადად, სამ წლამდე ასაკის ბავშვებში კვების რაციონი არ იცვლება. აუცილებელი პირობაა ცილები, ცხიმები, ნახშირწყლები. ცილები წარმოდგენილია ხორცით თევზითა და პარკოსნებით, მაგალითად ლობიოთი. ხორცი ან თევზი აუცილებელი პირობაა ყოველდღიური რაციონისთვის, სეზონის მიუხედავად. ვაშლის წვენის მიცემას ადრეულ ასაკში არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს, როგორც კი პატარას ტკბილს, შაქრით მდიდარ პროდუქტს შესთავაზებთ, შესაძლოა, ბოსტნეულმა დისკომფორტი გამოიწვიოს. ამიტომ, სასურველია ჯერ ხორცისა და ბოსტნეულის დაგემოვნება მოხდეს, რადგან გემოვნების რეცეპტორების ჩამოყალიბება ამ ასაკში ხდება, რასაც შესთავაზებ, ისეთი გემოვნება ჩამოუყალიბდება. მაგალითად, ადაპტირებული რძის ნარევი, რომელიც ჩვენი გადმოსახედიდან უგემურია, პატარას ძალიან მოსწონს. ჩემი რჩევაა, ნუ იჩქარებენ მშობლები თავისუფალი ნახშირწყლების, შაქრებისა და ცხიმების, საფუარით სავსე ფუნთუშეულის დაგემოვნებას. ამ დროს ყალიბდება შერჩევითი უმადობა. ამიტომ ბავშვი ძალიან კარგად მიირთმევს ნახშირწყალს და ცხიმებს, მაგრამ უარს ამბობს ჯანსაღ კვებაზე. რას იტყვით ხილფაფებზე, რომლებიც აფთიაქებში იყიდება... ბავშვთა კვება ერთადერთი ხაზია, რომელიც მკაცრად კონტროლდება მსოფლიოს ჯანდაცვის ორგანიზაციების მიერ. ბავშვთა კვების პროდუქტი უნდა იყოს ბიო, კონსერვატებისგან, საღებავებისგან და სხვა მავნე ნივთიერებებისგან თავისუფალი. ასეთი პროდუქტი თერმულად არის მოხუფული და წესით დანამატების გარეშეც კარგად უნდა ინახებოდეს. რა რეკომენდაციები გაქვთ ბავშვებისთვის, რომლებსაც არ უყვართ ხილი? ხშირად მშობელი ამბობს, რომ ბავშვი არაფერს ჭამს, ამ დროს ექიმი ბავშვის წონასა და სიმაღლეს ამოწმებს და თუ ის ასაკობრივ ნორმას შეესაბამება, საქმე გვაქვს შერჩევით უმადობასთან. ბავშვმა დააგემოვნა ნახშირწყლები, აქედან იღებს კალორიებს და უარს ამბობს ჯანმრთელ კვებაზე. ვარკვევთ, ბავშვი არასწორად ჭამს თუ ნამდვილად უმადობა აქვს. თუ სახეზეა უმადობა და ამას ერთვის ასაკობრივ ნორმასთან ჩამორჩენა, ვიწყებთ სხვადასხვა სახის კვლევებს უმადობის ზუსტი მიზეზის დასადგენად. უნდა დავაძალოთ თუ არა ბავშვს ჭამა? ეს არის ჩვენი გენეტიკური თვისება. საქართველოში ოჯახი ვალდებულია, რომ ბავშვმა კარგად ჭამოს. რეალურად დაძალების ინსტიტუტი ვერ მუშაობს ისე, როგორც საჭიროა, პირიქით, როგორც კი ბავშვს  ვაძალებთ რაიმე პროდუქტს, მას აგრესია უჩნდება და უარს ამბობს იმ პროდუქტზე, თუნდაც ძალიან მშიერი იყოს. გაითვალისწინეთ, რაც უფრო გვიან დააგემოვნებინებთ „გემრიელ“ პროდუქტებს, მით უკეთესია.  ბავშვმა ხომ არ იცის, რა გემო აქვს კანფეტს, შოკოლადს, ნამცხვარს... რა სიხშირით შეიძლება ბავშვისთვის ნაყინის მიცემა? ნაყინი არ არის პროდუქტი, რომელიც კატეგორიულად უნდა შეიზღუდოს, მაგრამ აქაც ზომიერებაა საჭირო და დღის განმავლობაში 100-150 გრამი საკმარისია. თუკი ბავშვი ნაყინს კარგად იტანს და სასუნთქი სისტემის გადაციება არ ხდება, ან ნუშურები არ აქვს მორეციდივე ჩირქოვანი პროცესით, პრობლემა არ არის. ნაყინში დიდი რაოდენობით შაქარია, ამიტომ ერთი ულუფა დღის განმავლობაში სრულიად საკმარისია. როგორ და რამდენ ხანს უნდა ისვენებდეს ბავშვი ზაფხულში? ბავშვის გარეთ გაყვანა ჯანსაღი ცხოვრების ერთ-ერთი კომპონენტია, ნებისმიერ ამინდში, მაშინაც კი როდესაც ქარია, ის ორი საათი მაინც უნდა იყოს ჰაერზე. რაც შეეხება დასვენებას, ამ დროს ყველაზე სასარგებლოა მთა, მინიმუმ 1 200 მეტრი ზღვის დონიდან. იქ სადაც ბევრი სიმწვანე და ბევრი სუფთა ჰაერია, ბავშვისთვის ძალიან სასარგებლოა. ადაპტაციას 7-10 დღეში სჭირდება და შესაბამისად შეცვლილი გარემოს აღქმას ორგანიზმი სწორედ ამის შემდეგ იწყებს - ამიტომ მინიმუმ ორი კვირა მაინც ბავშვი მთიან კურორტზე უნდა გვყავდეს. მიიჩნევა, რომ ურბანული ბავშვები უფრო ხშირად ავადობენ, განსაკუთრებით რესპირატორული პათოლოგიებით, ვიდრე სოფელში მცხოვრები ბავშვები.
გირჩევთ, ერთ წლამდე ასაკის ბავშვები ქალაქიდან შორს არ გაიყვანოთ, რომ საჭიროების შემთხვევაში სამედიცინო პუნქტთან ახლოს იმყოფებოდეთ. ასევე, სასურველია 3-4 წლამდე ბავშვი არ მოხდეს ზღვის კურორტზე.
ბავშვები, რომლებსაც განსხვავებული პრობლემები აქვთ, მაგალითად ხველა, ან გლანდების პრობლემა... უნდა შევარჩიოთ თუ არა დასვენების ადგილი ამის მიხედვით? სკოლამდელი ასაკის ბავშვებში, ძირითადად, რესპირატორული ინფექციებია გავრცელებული. მთავარია ბავშვი იყოს ჰაერზე და ინფექციური წყაროსგან შორს. მოზრდილ ადამიანებს აქვთ იმუნიტეტი და იშვიათად ავადობენ, ხოლო სამ წლამდე ასაკის ბავშვებს იმუნიტეტი პრაქტიკულად არ აქვთ და მის გამომუშავებას სწორედ ვირუსების შეხვედრა უწყობს ხელს. შესაძლებელია იმუნიტეტის ხელოვნურად ჩამოყალიბება გარკვეული აცრების ჩატარების შედეგად. ბავშვებს, რომლებსაც აქვთ ძვალ-სახსროვანი პრობლემები, ასეთი პატარებისთვის თუ შეიძლება ზღვაზე წაყვანა? ინსოლაციის შემთხვევაში ძალიან რთულია ზომიერების დაცვა. ზღვისპირა კურორტებზე ბავშვი გარეთ მხოლოდ 10:00 საათამდე უნდა იყოს, ამის შემდეგ დაცული უნდა იყოს ულტრაიისფერი სხვივებისგან, გარდა ამისა, ზღვაზე აკლიმატიაზაცია უფრო ხანგრძლივია და შესაძლებელია 10-12 დღემდეც გაგრძელდეს. აკლიმატიზაციას ხელს უწყობს დიდი რაოდენობით სითხის მიცემა, ჩვეული რეჟიმის დაცვა და ა.შ. თუ ყველა რეკომენდაციას დავიცავთ, არის თუ არა ეს გარანტი იმისა, რომ ზამთარში ვირუსებისგან თავი დავიცვათ? პირველ რიგში ადაპტირებული, სრულფასოვანი კვება, ძილისა და სიფხიზლის პერიოდების დაცვა ძალიან მნიშვნელოვანია. სამ წლამდე ასაკში ბავშვს 21:00 საათზე სასურველია ეძინოს. მშობლები ხშირად ამბობენ, რომ არ იძინებს მათი პატარა. ირკვევა, რომ ღამის ორ საათზე იმიტომ იძინებს, რომ დღის 12:00 საათამდე  არ იღვიძებს. მთავარია რაც შეიძლება დიდი ხანი სეირნობა, ჯანრთელი ცხოვრების წესი, დროული ვაქცინაცია ეს ყველაფერი, რა თქმა უნდა თავის შედეგს გამოიღებს. როგორ უნდა მოვემზადოთ ახალი სეზონისთვის? გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინა სექტემბრის ბოლოს, ოქტობრის დასაწყისში შემოდის ხოლმე. ყოველ წელს იქმნება ახალი ვაქცინა, რომელიც დაფუძნებულია გასული წლების ვირუსებზე, ეს არის მზა იმუნიტეტი ორგანიზმისთვის და პლუს ამას, ვაქცინას ემატება 25% შესაძლო მუტაციებისა. ერთი ვირუსით ადამიანი ერთხელ ავადობს, გრიპის ვირუსი იმდენად სწრაფად განიცდის მუტაციას, რომ ორგანიზმი ვეღარ ცნობს მას და იგივე სიმპტომებით ავადდება, თუმცა სახეშეცვლილი ვირუსებით. მარტო ვაქცინაცია არ იქნება რა თქმა უნდა ეფექტური, გავიმეორებ, საჭიროა სრულფასოვანი კვება, შესაძლებელია კვებითი დანამატების მიღებაც, თუკი ბავშვი არ იკვებება ისე, როგორც საჭიროა. ვიტამინების მიღება ხშირად არაჯანსაღი პროდუქტების მიღებისკენ ლტოლვას აძლიერებს. რა სიმპტომებით ვლინდება ნაწლავური ინფექციები? ნაწლავური ინფექციები სეზონური ხასიათისაა, უხშირესად ვირუსული ეტიოლოგიით არის წარმოდგენილი და ამისი მიზეზი ხშირად არის როტა ვისრუსი. ჩვენს ქვეყანაში კეთდება როტა ვირუსის საწინააღმდეგო აცრა, რომელიც ნაწილობრივ იცავს ორგანიზმს დიარეის განვითარებისკენ. რითია საშიში ეს დაავადება? რომ არ მოხდეს სითხის დიდი რაოდენობით დაკარგვა და დაკარგულსა და მიღებულ სითხეს შორის წინასწორობის დარღვევა. ხშირად, ასეთი ინფექციისას დამახასიათებელია გულის რევა, გახშირებული ნაწლავთა მოქმედება. ხშირად განავალში სითხისა და ლორწოს შემცველობა. ამ დროს პირველი წამალი არის ორგანიზმის სითხით დატვირთვა. აფთიაქებში მრავალად მოიძებნება ელექტროლიტური ხსნარები, რომლებიც ჩანაცვლებით თერაპიას გულისხმობენ. ამ დროს მედიკამენტის მიცემა საჩქარო არ არის, პირველი არის სითხით შევსება, ანუ რეჰიდრატაცია. თუკი გახშირებული ნაწლავთა მოქმდება აქვს ბავშვს, მშობელმა  აუცილებლად უნდა მიმართოს ექიმს. ამ დროს მისაღებია ყველანაირი სითხე უკიდურეს შემთხვევაში, თუმცა სასურველია ელექტროლიტური ხსნარები, რომლებიც მიღებულ სითხეს ორგანიზმში აკავებენ. როდის უნდა მივმართოთ ექიმს ნაწლავური ინფექციების დროს? ადრეული ასაკის ბავშვებთან მიმართებაში მშობლის ნდობა ძალიან რთულია, რადგან ის ადეკვატურად ვერ შეაფასებს, არის თუ არა გაუწყლოვანების საშიშროება, ამიტომ პირველივე სიმპტომების გამოჩენისთანავე უნდა შეეხმიანოს ექიმს, რადგან უფრო სწრაფად აღმოიფხვრება პრობლემა. გაცილებით ეფექტურია პეროლარულად მიღებული სითხეები და არა გადასხმა. გადასხმა არის ალტერნატივა იმ შემთხვევაში, თუ ბავშვი საჭირო რაოდენობით სითხეს ვერ იღებს. პირველი ორი დღის განმავლობაში მშობლის ძალისხმევაა საჭირო, რომ ბავშვს სითხის ადეკვატური რაოდენობა მიაწოდოს და ექიმმა უნდა შეაფასოს, რამდენად სწორია მისი სახლის პირობებში მკურნალობა. არსებობს თუ არა დაავადებები რომლებიც გაზაფხულსა და ზაფხულში უფრო მეტად არის გამოვლენილი? ვიტყვი, რომ საზოგადოებაში გავრცელებული ”ენტეროვირუსები” სრულად სხვა დაავადებების გამომწვევია და ის არაფერ კავშირშია გახშირებულ ნაწლავთა მოქმედებასთან. ეს ტერმინი არასწორია ნაწლავურ ინფექციებთან. სკოლამდელი ასაკის ბავშვი ავადობს ხშირად და ეს არის ნორმა, უფრო მეტიც, თუ მას არ უტარდება ვაქცინაცია, ეს განაპირობებს იმუნიტეტის გამომუშავებას. დიარეულ დაავადებებს ახასიათებს სეზონურობა, ვლინდება გაზაფხულის ბოლოსა და ზაფხულში, ხოლო რესპირატორულ დაავადებებს, შემოდგომასა და ზამთრის პერიოდში ვხვდებით. მთავარია ჰიგიენის წესების დაცვა, ხელების ხშირი დაბანა. [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2017/05/stumrad-ekimtan-17-maisi.mp3"][/audio] [post_title] => რა ასაკიდან წავიყვანოთ ბავშვი ზღვაზე და როგორ შევუდგინოთ კვების რაციონი – რეკომენდაციები ეკა უბერისგან [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ra-asakidan-waviyvanot-bavshvi-zghvaze-da-rogor-shevudginot-kvebis-racioni-rekomendaciebi-eka-uberisgan [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2017-05-18 14:40:21 [post_modified_gmt] => 2017-05-18 10:40:21 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=132047 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 103 [max_num_pages] => 35 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 043fd8dc6a736cdfe623af0a48bdb1c8 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები