რატომ ამბობს ბავშვი ტყუილს – 7 რჩევა ფსიქოლოგისგან

რატომ ამბობს ბავშვი ტყუილს – 7 რჩევა ფსიქოლოგისგან

ფსიქოლოგები ამბობენ, რაც უფრო მეტია აკრძალვა, მით უფრო ხშირად  იტყუებიან ბავშვები. ხშირად მშობელი ბავშვისთვის მაგალითი ხდება და ბავშვმა შეიძლება სწორედ მშობლისგან ისწავლოს ტყუილი. რა უნდა გააკეთოთ, რომ ბავშვი ტყუილს არ მიეჩვიოს და რა გამოსავალს ხედავენ ფსიქოლოგები, ამ თემაზე სასაუბროდ რადიო “ფორტუნა” ფსიქოლოგი, ბაღი “ფელიქსის” პედაგოგი, გიორგი ფირცხალაიშვილი ესტუმრა.

რა ასაკიდან ეჩვევა ბავშვი ტყუილს?

ფსიქოლოგი ამბობს, ტყუილი არა მარტო ბავშვების, არამედ ზრდასრული ადამიანების ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია. ტყუილთან შეჩვევა ხდება მეტყველების განვითარების ასაკიდან, დაახლოებით 2-3 წლიდან. ტყუილი ჩნდება გარკვეული სოციოგარემოებების შედეგად და ამ პროცესში დიდი წვლილი აქვთ იმ ადამიანებს, ვისაც ბავშვი ხშირად ხედავს და ვისგანაც იღებს მაგალითს.  მშობელი ამ ასაკში წარმოადგენს ავტორიტეტს, ბავშვები მშობლებს ბაძავენ.

რა გამოსავალი უნდა მოძებნოს მშობელმა, როდესაც ბავშვი ხშირად ამბობს ტყუილს?

ფსიქოლოგი ამბობს, რომ მნიშვნელოვანია მშობელი იყოს გულწრფელი შვილთან. მან საკუთარი მაგალითით უნდა აჩვენებდეს ბავშვს , რომ ტყუილის გარეშე შესაძლებელია პრობლემის მოგვარება, გარდა ამისა მშობელი უნდა დაპირდეს ბავშვს, რომ სიმართლის თქმის შემთხვევაში არ დასჯის, ეს პირობა აუცილებლად უნდა შეასრულოს. ასეთივე დიდი როლი აქვს, პედაგოგს, რომელსაც ბავშვთან ხშირი შეხება უწევს. ფსიქოლოგის თქმით, ბავშვისთვის იმის თქმა, რომ ის “მატყუარა, ცრუპენტელა ან ზარმაცია”, უარყოფით შედეგს გამოიღებს, უბიძგებს მოირგოს ეს როლი და თქვას ტყუილი.

“თუ ბავშვმა სიმართლე გითხრათ, უნდა წაახალისოთ და ამით მისცემთ მოტივაციას, რომ გულწრფელი იყოს თქვენთან და არ თქვას ტყუილი. იმ შემთხვევაში თუ ტყუილს აქვს პათოლოგიური ფორმა, საჭიროა ფსიქოლოგის ჩართულობა”, – განაცხადა ფსიქოლოგმა.

 

7 რჩევა გიორგი ფირცხალაიშვილისგან:

  1. ისეთი ტყუილი როგორიცაა, წარმოსახვითი მეგობრის ყოლა, კომუნიკაცია რომელიმე სათამაშოსთან, რაღაც ამბების გამოგონება წარმოადგენს ბავშვის ფსიქიკური განვითარების ბუნებრივ თავისურებას. რაც ხელს უწყობს მათში შემოქმედებითი, სურათხატოვანი აზროვნებისა და ფანტაზიის უნარების განვითარებას. ამიტომ თავი უნდა შევიკავოთ ტყუილის ამგვარი ფორმების დახშობისგან და ისინი სწორი მიმართულებით წარვმართოთ.
  2. სიმკაცრე ტყუილისგან გადაჩვევის არაეფექტური მეთოდია. ის ტყუილის ინტენსივობის ზრდის ერთ-ერთი მთავარი მამოტივირებელია და დასჯის შიშის გამო უბიძგებს ბავშვს უფრო ხშირად იცრუოს. ამ გზით ის ცდილობს თავი დააღწიოს სასჯელს. განსაკუთრებით ისეთ შემთხვევევბში თუ მათი აზრით დააშავეს ან ფიქრობენ, რომ მათი ქმედება მშობლებს არ მოეწონებათ.
  3. ხშირად ტყუილს აკრძალვებისგან, დაკისრებული ჭარბი პასუხისმგებლობებისგან და დატვირთვებისგან თავის არიდება განაპირობებს. შესაბამისად, არ უნდა დავაკისროთ ბავშვებს იმაზე მეტი პასუხისმგებლობა და დატვირთვა, რომლის ტარებაც თავიანთი შესაძლებლობებიდან გამომდინარე იმ ეტაპისთვის შეუძლიათ.
  4. მაქსიმალურად უნდა მოვერიდოთ, ბავშვს მივმართოთ ისეთი სიტყვებით, როგორიცაა: მატყუარა, ცრუპენტელა და ა.შ. ამ იარლიყების მიწებებით ვითარების გამოსწორების ნაცვლად, პირიქით, ბავშვს პროვოცირებას ვუწევთ მოირგოს იარლიყი და იმოქმედოს მის შესაბამისად, ანუ გაამართლოს უფროსის მიერ დაკისრებული როლი.
  5. საპასუხოდაც რომ იგივე მივიღოთ, ბავშვთან ურთიერთობისას გულწრფელობა უმნიშვნელოვანესია. მას თუ  ეშინია სიმართლის თქმის, მაშინ ყოველთვის ახალი ტყუილების ძიებაში იქნება. მნიშვნელოვანია, დავპირდეთ, რომ ნებისმიერ შემთხვევაში გავუგებთ და არ დავსჯით. ეს პირობა აუცილებლად უნდა შევუსრულოთ.
  6. არცერთი ბავშვი არ იბადება მზა სოციო-კულტურულ ნორმებითა და სტანდარტებით. ის მათ გარემოსგან დაისწავლის. განსაკუთრებით, მშობლებისა და მიკროსოციუმში მისთვის ავტორიტეტული პირებისგან. ძალზე ეფექტურია ბავშვისთვის იმის დემონსტრირება, რომ ტყუილის გარეშეც შესაძლებელია წინაღობებისა და პრობლემების მოგვარება. ამის მიღწევის ერთ-ერთი გზაა სოციალური მოდელირებაა.
  7. სიმართლის წახალისებით შესაძლებელია, როგორც ბავშვის ნდობის მოპოვება, ასევე სიმართლის თქმის მოტივაციის გაზრდა.

გადაცემის ჩანაწერი:

5 ნოემბერი, 2016

სხვა ჩანაწერები