„აშშ-ში პოპულარობას იძენს საკმაოდ უჩვეულო ესთეტიკური პროცედურა, რომელსაც სოციალურ ქსელებში „Zombie filler“ – „ზომბი ფილერი“ შეარქვეს“, – ამის შესახებ სოციალურ ქსელში საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე, პროფესორი გიორგი ფხაკაძე წერს.
პროფესორი ამბობს, რომ მსგავსი მიდგომა უცხო მედიცინისთვის ნამდვილად არ არის. მისი თქმით, „ადამიანის დონირებული ქსოვილები დიდი ხანია გამოიყენება რეკონსტრუქციულ და სხვა ქირურგიულ სფეროებში“:
„ზომბი ფილერი“ — გარდაცვლილი დონორის ცხიმოვანი ქსოვილი უკვე ესთეტიკურ მედიცინაში გამოიყენება.
აშშ-ში პოპულარობას იძენს საკმაოდ უჩვეულო ესთეტიკური პროცედურა, რომელსაც სოციალურ ქსელებში „Zombie filler“ — „ზომბი ფილერი“ შეარქვეს.
სახელი პროვოკაციულია, მაგრამ მის უკან რეალური ბიომედიცინური ტექნოლოგია დგას: გამოიყენება გარდაცვლილი ადამიანის მიერ დონირებული ცხიმოვანი ქსოვილისგან დამზადებული, სპეციალურად დამუშავებული allograft adipose matrix.
თუმცა მნიშვნელოვანია თავიდანვე განვმარტოთ:
ეს არ არის „გვამიდან აღებული ცხიმის პირდაპირ სხვა ადამიანში შეყვანა“.
დონირებული ქსოვილი გადის სპეციალურ დამუშავებას, ინფექციურ სკრინინგსა და პროცესებს, რომლებიც ამცირებს უჯრედული და გენეტიკური მასალის რაოდენობას და იმუნური რეაქციის რისკს. საბოლოო პროდუქტი უფრო სწორად ადამიანის ცხიმოვანი ქსოვილისგან მიღებული ბიოლოგიური მატრიქსია.
რატომ აკეთებენ ამას?
ცხიმის გადანერგვა პლასტიკურ ქირურგიაში ახალი არაფერია.
ტრადიციულად ექიმი იღებს ცხიმს თვითონ პაციენტისგან — მაგალითად, მუცლიდან ან ბარძაყიდან — და შემდეგ გადააქვს სახეზე, მკერდზე, დუნდულებზე ან სხვა უბანში.
მაგრამ ამას სჭირდება:
საკმარისი საკუთარი ცხიმი;
ლიპოსაქცია;
დამატებითი პროცედურა და რეაბილიტაცია.
დონორისგან მიღებული ცხიმოვანი მატრიქსის შემთხვევაში საკუთარი ცხიმის აღება საჭირო აღარ არის.
და აქ გამოჩნდა GLP-1 ფაქტორიც
Ozempic/Wegovy-სა და სხვა GLP-1 პრეპარატების პოპულარობის ფონზე პლასტიკური ქირურგები სულ უფრო ხშირად ხედავენ ადამიანებს, რომლებმაც მნიშვნელოვნად დაიკლეს წონა.
წონის კლებასთან ერთად ცხიმი იკარგება არა მხოლოდ მუცლიდან.
შეიძლება შემცირდეს ცხიმოვანი ქსოვილი:
სახეზე;
საფეთქლებზე;
მკერდზე;
დუნდულებზე;
სხეულის სხვა ნაწილებში.
ზოგ ადამიანს კი იმდენად ცოტა საკუთარი ცხიმი რჩება, რომ კლასიკური fat transfer-ისთვის საკმარისი მასალა აღარ აქვს.
სწორედ ასეთ პაციენტებში დონორის ცხიმოვანი მატრიქსი ერთ-ერთ შესაძლო ალტერნატივად განიხილება.
რატომ „Zombie filler“?
ეს სამედიცინო ტერმინი არ არის.
ეს არის მედიისა და სოციალური ქსელების მიერ შექმნილი სახელწოდება, რადგან საწყისი ცხიმოვანი ქსოვილი გარდაცვლილი ადამიანის დონაციიდან მოდის.
მედიცინაში ბევრად უფრო ზუსტი ტერმინია:
adipose-derived allograft matrix.
მსგავსი მიდგომა მთლიანად უცხო მედიცინისთვის ნამდვილად არ არის — ადამიანის დონირებული ქსოვილები დიდი ხანია გამოიყენება რეკონსტრუქციულ და სხვა ქირურგიულ სფეროებში.
რა პროდუქტებზეა საუბარი?
აშშ-ში ყველაზე ხშირად სახელდება Renuva და alloClae.
Renuva მცირე მოცულობის ცხიმოვანი მატრიქსია, ხოლო alloClae უფრო დიდი მოცულობის კონტურის აღდგენისთვის გამოიყენება.
მაგრამ აქ ძალიან მნიშვნელოვანი მარეგულირებელი ნიუანსია.
მედიაში ზოგჯერ წერენ, რომ ეს პროდუქტები „FDA approved“-ია. ადამიანის ქსოვილზე დაფუძნებული პროდუქტების მარეგულირებელი რეჟიმი ჩვეულებრივი მედიკამენტის ან კლასიკური ფილერის FDA approval-ისგან განსხვავდება; ამიტომ კონკრეტული პროდუქტის სტატუსის აღწერისას სიტყვა „FDA-approved“ სიფრთხილით უნდა გამოვიყენოთ. მაგალითად, alloClae-ს მარეგულირებელი სტატუსის გარშემო აშშ-ში უკვე წარმოიშვა დავებიც.
უსაფრთხოა?
აქ არის მთავარი პრობლემა:
გრძელვადიანი მონაცემები ჯერ შეზღუდულია.
ტექნოლოგია საინტერესოა, მაგრამ განსაკუთრებით დიდი მოცულობით კოსმეტიკური გამოყენების გრძელვადიანი უსაფრთხოებისა და შედეგების შესახებ გაცილებით ნაკლები მონაცემი გვაქვს, ვიდრე ბევრ დამკვიდრებულ პროცედურაზე.
შესაძლო საკითხებს შორის განიხილება:
ინფექცია;
ანთებითი რეაქცია;
არასასურველი იმუნური რეაქცია;
მოცულობის არაპროგნოზირებადი ცვლილება;
ქსოვილის არასასურველი რეაქცია;
და დიდი მოცულობის გამოყენების გრძელვადიანი შედეგების გაურკვევლობა.
მკერდში გამოყენების შემთხვევაში სპეციალისტები ასევე სვამენ კითხვებს მომავალში გამოსახულებითი კვლევებისა და კიბოს სკრინინგის ინტერპრეტაციასთან დაკავშირებით.
არსებობს ეთიკური კითხვაც
როდესაც ადამიანი სხეულს ან ქსოვილს დონაციისთვის გასცემს, საზოგადოება ამას ხშირად ტრანსპლანტაციასა და სიცოცხლის გადარჩენას უკავშირებს.
მაგრამ რა ხდება, როდესაც იგივე დონირებული ქსოვილი კომერციულ ესთეტიკურ პროცედურაში გამოიყენება?
იყო თუ არა დონორი ან მისი ოჯახი კონკრეტულად ინფორმირებული შესაძლო კოსმეტიკური გამოყენების შესახებ?
ეს საკითხი უკვე გახდა ბიოეთიკური დისკუსიის საგანი.
ყველგან დაშვებული არ არის
აშშ-ში ასეთი პროდუქტები გამოიყენება, თუმცა მათი რეგულირების დეტალებზე დებატები მიმდინარეობს.
მაგალითად, საფრანგეთში ე.წ. „Zombie filler“-ის მსგავსი კოსმეტიკური გამოყენება დაშვებული არ არის.
მთავარი გზავნილი
„Zombie filler“ მხოლოდ სოციალური ქსელის უცნაური ტრენდი არ არის — მის უკან რეალური ბიოტექნოლოგია დგას.
მაგრამ:
„ადამიანის ქსოვილია“ არ ნიშნავს ავტომატურად „უფრო ბუნებრივს“, ხოლო „ბუნებრივი“ არ ნიშნავს ავტომატურად „უფრო უსაფრთხოს“.
განსაკუთრებით ესთეტიკურ მედიცინაში ახალი ტექნოლოგიის პოპულარობა არ უნდა უსწრებდეს უსაფრთხოების მტკიცებულებებს“, – წერს გიორგი ფხაკაძე.
