ესტონეთი მსოფლიოს ყველაზე წარმატებული საგანმანათლებლო სისტემების ათეულში მოხვდა. ამის შესახებ 2025 წლის საერთაშორისო კვლევის PISA-ის შედეგები მოწმობს, რომელიც 91 ქვეყნისა და ეკონომიკის 15 წლის მოსწავლეების ცოდნასა და უნარებს აფასებს.
ესტონელმა მოსწავლეებმა განსაკუთრებით მაღალი შედეგები აჩვენეს მეცნიერებაში, მათემატიკასა და კითხვაში. მეცნიერების მიმართულებით ქვეყანა ევროპაში პირველ ადგილზე გავიდა და მსოფლიოს მასშტაბით მეექვსე შედეგი აჩვენა. მათემატიკაში ესტონეთმა ასევე პირველი ადგილი დაიკავა ევროპაში, ხოლო კითხვაში მეორე – ირლანდიის შემდეგ.
PISA 2025-ში ესტონეთის მოსწავლეების საშუალო შედეგმა მათემატიკაში 508 ქულა შეადგინა, კითხვაში – 499 ქულა. მეცნიერებაში ქვეყნის პოზიცია განსაკუთრებით მაღალია: მოსწავლეების დაახლოებით 90%-მა საბაზისო, მინიმუმ მეორე დონის ცოდნას მიაღწია, ხოლო 11,3% საუკეთესო შედეგების მქონე მოსწავლეების კატეგორიაში მოხვდა.
კვლევაში მონაწილე ქვეყნების საერთო სურათი ამ ფონზე საკმაოდ განსხვავებულია. ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის (OECD) ქვეყნებში მეცნიერების, კითხვისა და მათემატიკის საშუალო შედეგები კვლევის ისტორიაში ყველაზე დაბალ ნიშნულამდე დაეცა. განსაკუთრებით შესამჩნევი აღმოჩნდა კითხვის უნარის გაუარესება.

PISA 2025-ის აბსოლუტური ლიდერები სამივე მიმართულებაში ჩინეთის ოთხი რეგიონი – პეკინი, შანხაი, ძიანსუ და ჟეჟიანი, ასევე სინგაპური არიან. მსოფლიოს ყველაზე მაღალი შედეგების მქონე საგანმანათლებლო სისტემების ჯგუფში ასევე მოხვდნენ ესტონეთი, იაპონია, სამხრეთ კორეა, მაკაო, ტაივანი და დიდი ბრიტანეთი.
კვლევაში 760 ათასზე მეტმა 15 წლის მოსწავლემ მიიღო მონაწილეობა. PISA-ს ფარგლებში მოწმდება სამი ძირითადი მიმართულება – მათემატიკა, ბუნებისმეტყველება და კითხვა. 2025 წლის კვლევაში განსაკუთრებული ყურადღება ბუნების მეცნიერების ცოდნას დაეთმო.

ესტონეთის შედეგები ასევე აჩვენებს, რომ ქვეყნის საგანმანათლებლო სისტემა საერთაშორისო მასშტაბით მაღალ პოზიციებს ინარჩუნებს, მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო ათწლეულში კითხვის შედეგები იქაც შემცირდა. ქვეყნის განათლების სამინისტრო აღნიშნავს, რომ ესტონეთი ევროპაში კვლავ ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი სისტემის მქონე ქვეყანაა.
PISA-ს ახალი მონაცემები ამავდროულად მიუთითებს, რომ მაღალი აკადემიური შედეგები მხოლოდ ცოდნის მოცულობას არ უკავშირდება. OECD-ის შეფასებით, მოსწავლეები უკეთეს შედეგებს აჩვენებენ მაშინ, როდესაც სკოლაში თავს დაცულად გრძნობენ, აქვთ სასწავლო პროცესში ჩართულობის განცდა და კარგი ურთიერთობა აქვთ მასწავლებლებთან.