ინგა მამუჩიშვილი: რა სიმპტომებით ვლინდება ცრუ კრუპი და რა გადაუდებელი დახმარების გაწევაა საჭირო ამ დროს

პოპულარული

ინგა მამუჩიშვილი: რა სიმპტომებით ვლინდება ცრუ კრუპი და რა გადაუდებელი დახმარების გაწევაა საჭირო ამ დროს

გადაცემა „სტუმრად ექიმთან“  სეზონის ყველაზე მწვავე და აქტუალურ სიმპტომებს დაეთმო, როგორიცაა ცხელება, მყეფარე ხველა, ხმაურიანი სუნთქვა, ყურის ტკვილი, მწვავე რინიტი და სხვა. რა სიმპტომებით ვლინდება ცრუ კრუპი პატარებში, რა პირველადი დახმარება უნდა გაეწიოს ამ დროს ბავშვს, რატომ არის ხშირად ხველის მკურნალობის სტანდარტული სქემა უშედეგო და შესაძლებელია თუ არა შემაწუხებელი ხველა ბრონქიალურ ასთმაში გადაიზარდოს – ამ და სხვა საინტრესო თემებზე გადაცემაში სტუმრად ექიმთან „სეუ-კლინიკის“ პედიატრიული დეპარტამენტისა და “მზიურიმედის” პედიატრმა, პროფესორმა ინგა მამუჩიშვილმა ისაუბრა.

დავიწყოთ საუბარი ცრუ კრუპით, რა სიმპტომებით ვლინდება ის?

ძალიან საყურადღებოა კრუპოზული მდგომარეობა. ამ დროს ხდება ხორხის ლორწოვანის შეშუპება და ჩასუნთქვის პროცესის გაძნელება. ეს კი იწვევს ბავშვის შეშინებას და გარკვეულ პანიკურ მდგომარეობას, რადგან უჭირს სუნთქვა. კრუპს ძირითადად ვირუსი იწვევს – ადენოვირუსი, პარაგრიპი…

კრუპი ლარინგოტრაქეიტის ერთ-ერთი ფორმაა, რაც შეიძლება ალერგენმაც გამოიწვიოს. ბავშვი სრულიად მოულოდნელად იღვიძებს ასეთი მდგომარეობით, ისმის მყეფარე ხველა, თუმცა, კრუპი ყვავის ჩხავილს ნიშნავს. ბავშვი ასეთ დროს გადაუდებელ დახმარებას საჭიროებს და პირველ რიგში მას მშობელი უნდა დაეხმაროს. უნდა დატენიანდეს ჰაერი, გააკეთეთ ფიზიოლოგიური ხსნარით ინჰალაცია, გამოაღეთ ფანჯრები. მთავარია ბავშვს არ ეშინოდეს და მშობელი უნდა ეცადოს შეუმსუბუქოს მას მდგომარეობა. აუცილებელია, მშობელმა გამოიძახოს სასწრაფო დახმარების ბრიგადა. არის შემთხვევები, როდესაც ძალიან სწრაფად ხდება ლორწოვანის შეშუპება, ამიტომ პირველი დახმარება დექსამეტაზონია. უნდა გავტეხოთ ამპულა და ბავშვს პირის ღრუში ჩავასხათ, ასე უფრო სწრაფად ხდება პრეპარატის მოქმედება.

თქვენ აღნიშნეთ, რომ ცრუ კრუპის დროს სასურველია ფანჯარა იყოს ღია და ოთახში გრილოდეს. ხომ არ ვუწყობთ ამით ხელს ბავშვის გაციებას?

ოთახში ჰაერის ტემპერატურა უნდა იყოს ზომიერი – 20-22 გრადუსი. ცენტრალური გათბობის პირობებში გამომშრალმა ჰაერმა შესაძლოა ხველის პროვოცირება მოახდინოს, რადგან ხდება ლორწოვანის გამოშრობა და შეშუპება. თუკი არის ვირუსული მდგომარეობა, ამას მშობლები აუცილებლად აღნიშნავენ, რადგან მას სხვა სიმპტომებიც აქვს. რაც შეეხება ალერგიას, აქ შეიძლება იყოს ხველა, ცემინება მაგრამ არა ტემპერატურა.

რა ასაკში ფიქსირდება ცრუ კრუპი ყველაზე ხშირად?

ყველაზე ხშირად ცრუ კრუპი ვითარდება 6 თვიდან სამ წლამდე. სამი წლიდან მცირდება, თუმცა, ხუთი წლის ასაკამდეც შეიძლება დაფიქსირდეს.

კრუპის ერთ-ერთი ნიშანი არის შეცვლილი ხმა, ნიშნავს თუ არა ეს, რომ ყოველთვის ხმის ტემბრის ცვლილებისას ცრუ კრუპთან გვაქვს საქმე?

არა რა თქმა უნდა, შეცვლილი ხმა ყოველთვის ცრუ კრუპს არ ნიშნავს. ცრუ კრუპი არის გაძნელებული ჩასუნთქვა. შეცვლილი ხმა შეიძლება ლარინგიტის დროს დაფიქსირდეს. შეიძლება იყოს ალერგიული გენეზის და ა.შ.

ხშირად გვესმის ტერმინები ბრონქოსპაზმი და ლარინგოსპაზმი, რა ინფორმაციის მომცემია ეს მშოვლისთვის?

როდესაც იწყება ხველა, ის თავიდან ყოველთვის მშრალია და მხოლოდ რამდენიე დღის შემდეგ გადადის პროდუქტიულ ხველაში. ხველის მიზეზი შესაძლოა იყოს ლორწოვანის შეშუპება, ლორწოვანის სანათურში სეკრეტის დაგროვება, მექანიკური ზეწოლა და ა.შ. თუკი საქმე გვაქვს ჩვეულებრივ ბრონქიტთან, რომელიც არ მიმდინარეობს ობსტრუქციით, ის იწყება მშრალი ხველით. ჩვეულებრივ ფიზიოლოგიურ მდგომარეობაში ბავშვს შეიძლება ჰქონდეს 8-10 ხველითი ბიძგი და ეს ნორმაა. არ მიმაჩნია, რომ მწვავე ბრონქიტს სჭირდება მკურნალობა, ის შეიძლება თავისით დაიწყოს და თავისით ჩათავდეს. არ არის საჭირო მედიკამენტი და მკურნალობა. რა თქმა უნდა ექიმმა უნდა მოისმინოს და აკონტროლოს, რადგან შეიძლება განვითარდეს სპაზმი. თუმცა, სპაზმზე უფრო ხშირად ბრონქიალური ობსტრუქცია ვითარდება. სამ წლამდე ასაკამდე არ არის ჩამოყალიბებული ბრონქის კუნთი, რომელიც მას გარშემო აკრავს და ამიტომ ფიქსირდება არა ბრონქოსპაზმი, არამედ ბრონქოობსტრუქცია. ჩასუნქვის გაძნელება ძირითადად ლარინგოტრაქეიტების დროს ხდება, ამოსუნთქვის გაძნელება კი ბრონქის ობსტრუქციისას. ბრონქის ობსტრუქციას იწვევს ლორწოვანის შეშუპება და ის სეკრეტი, რომელიც ლორწოვანის შეშუპების შედეგად ბრონქში გამოიყო. დედები ხშირად ამბობენ, რომ გულ-მკერდიდან ხიხინი ან სტვენა ესმით, ეს არ არის პათოლოგიური მდგომარეობა. მათ ძალიან მოკლე, განიერი ბრონქები აქვთ, გულმკერდის კედელი კი თხელია, ამიტომაც ისმის ყურის დადებითაც. ობსტრუქციის შემთხვევაში კი ბავშვი დახმარებას საჭიროებს. სამ წლამდე არ შეიძლება სხვადასხვა სიროფის გამოყენება, ყველაზე მნიშვნელოვანია ინჰალაციური თერაპია, ვიწყებთ ფიზიოლოგიური ხსნარით და შეიძლება ექიმის დანიშნულებით სხვადასხვა მედიკამენტი დაემატოს.

არის შემთხვევები, როდესაც ფიზიოლოგიური ხსნარით ინჰალაციური თერაპია საკმარისი არ არის. რატომ მძიმდება ზოგიერთ შემთხვევაში ხველა შემაწუხებელი სპაზმით?

ეს დამოკიდებულია ბავშვის ფონურ მდგომარეობაზე. მნიშვნელოვანია ალერგიული ფაქტორები, რამდენად ხშირად მოავადეა ბავშვი და ა. შ. ეს ყველაფერი ხდება ხუთ წლამდე, შემდეგ კი, როგორც წესი, ყველაფერი სწორდება. არიან ბავშვები შედარებით დაქვეითებული იმუნოლოგიური სტატუსით, ან არიან ბავშვები, რომლებიც ვაკუუმში გაზარდეს მშობლებმა, წაიყვანეს ბაღში და ყველა ვირუსი ერთად შეხვდათ, ეს არ არის ცუდი, უნდა იავადოს ბავშვმა, რომ სხვადასხვა გამოწვევების მიმართ მდგრადობა გამოიმუშავოს. თუმცა, სამწუხაროდ საქართველოში, საბავშვო ბაღებში ძალიან ხშირია ავადობა, რადგან მშობლებს დაავადებული ბავშვები მიყავთ და მთელი ჯგუფი ინფიცირდება.

რა როლს თამაშობს მედიკამენტები შემაწუხებელი ხველის მკურნალობაში?

ექიმები ძალიან ბევრ სირთულეს ვაწყდებით ამასთან დაკავშირებით. როგორც ავღნიშნე, მწვავე ბრონქიტი რიგ შემთხვევაში თავისით შეიძლება დასრულდეს, მხოლოდ ფიზოლოგიური ხსნარის ინჰალაციით. იგივე მდგომარეობა შეიძლება სხვა ბავშვს გაურთულდეს და აუცილებელია ექიმთან კონსულტაცია, უნდა გამოვავლინოთ დიაგნოზი და დავნიშნოთ მედიკამენტოზური მკურნალობა. მე ძალიან მაღიზიანებს, როდესაც მედიკამენტებზე კეთდება რეკლამები, რადგან მშობლები დამოუკიდებლად აძლევენ პატარებს და ამძიმებენ მდგომარეობას. მედიკამენტის დანიშვნა უნდა მოხდეს ძალიან გონივრულად. ბოლო პერიოდში, მოდაში შემოვიდა ანტიჰორმონული დამოკიდებულება, ამბობენ, რომ არავითარ შემთხვევაში არ მისცემენ ისეთ პრეპარატს, რომელიც ჰორმონს შეიცავს. ზოგჯერ ასეთ წამალს სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს და არ შეიძლება წინაღმდეგობის გაწევა. არც ერთ ექიმს არ უნდა, რომ ბავშვის მდგომარეობა გაუარესდეს. ერთ შემთხვევაში ფიზიოლოგიური ხსნარი შეიძლება ძალიან კარგი იყოს, მეორე შემთხვევაში კი რთული პრეპარატები გახდეს საჭირო.

ხველის ერთ-ერთ მაპროვოცირებელ ფაქტორად  რინიტი მიიჩნევა. არის თუ არა რეკომენდებული ასეთ დროს გამხსნელი საშუალებების გამოყენება?

რინოობსტრუქცია და რინორეა ბავშვებისთვის დამახასიათებელია, სწრაფად ხდება ლორწოვანის შეშუპება. ბავშვის ცხვირი აუცილებლად უნდა სუნთქავდეს. რინორეამ შეიძლება სერიოზული დისკომფორტი მიაყენოს ბავშვს. დროთა განმავლობაში შესაძლოა, ჰაიმორიტი გამოიწვიოს, სინუსიტმა კი ხველა განაპირობოს, ან ვერ დაიძინოს. რა თქმა უნდა უჟანგბადო გარემო აღაგზნებს ბავშვს. ფიზიოლოგიური ხსნარი არაჩვეულებრივია, თუმცა, ხშირად გვიწევს გამხსნელების გამოყენება. ცხვირი ახლოს არის ტვინთან, ის შოკური ორგანოა, შესაძლოა ჰემატოენცეფალური ბარიერის გავლა მოხდეს და იქაც ის მოვლენები განავითაროს, რაც ცხვირის ღრუში. ამიტომ გამხსნელი საშუალება ექიმთან შეთანხმებით უნდა დაინიშნოს.

გადაცემის წამყვანი ნატა ხარაშვილი და პედიატრი ინგა მამუჩიშვილი

 

რას ნიშნავს ტერმინი ალერგიული ხველა და შესაძლოა თუ არა ის გადაიზარდოს ბრონქიალურ ასთმაში?

ალერგია ალერგოლოგის კომპეტენციაა, თუმცა, პედიატრები ასეთ შემთხვევებს ძალიან ხშირად ვხვდებით. ალერგიული ხველა ვითარდება ბავშვის ჩაძინების მომენტში და გამთენიისას, შეიძლება ახასიათებდეს ამოსუნთქვის გაძნელება. ძირითადად ეს ემართებათ ისეთ ბავშვებს, ვისაც ალერგიული ფონი აქვთ. შეიძლება ალერგიული ხველა იყოს ვირუსინდუცირებული, შესაძლოა, საღამოს რაიმე ალერგიული საკვები მიიღოს და დაეწყოს შეუპოვარი ხველა. დღეს არსებობს ძალიან ბევრი საშუალება, რომ ამ მდგომარეობის ტრანსფორმირება ბრონქულ ასთმაში არ მოხდეს.

ბრონქული ასთმა, ანუ ობსტრუქციული ბრონქიტი, ხველა ამოსუნთქვის გაძნელებით უიმედო მდგომარეობა აღარ არის. საჭიროა ბევრი სხვადასხვა კვლევა და დროულად მკურნალობის დაწყება.

ცხელება ერთ-ერთი ყველაზე საყურადღებო სიმპტომია, რას უნდა მივაქციოთ ყურადღება და როდის უნდა მივმართოთ სპეციალისტს?

ცხელება არის ნიშანი იმისა, რომ ბავშვი არის ავად. ის შეიძლება განპირობებული იყოს ვირუსული ან ბაქტერიული ინფექციებით. დასაწყისში, როგორც წესი, არის ვირუსული ინფექცია, თუ ცხელება გახანგრძლივდა ხუთ დღეზე მეტ ხანს, თუ არ ნელდება და დადებითი დინამიკა არ არის, ხდება მეორადი ბაქტერიული ფლორის გააქტიურება. აუცილებელია ბავშვი მესამე-მეოთხე დღეს მიიიყვანოთ ექიმთან. ცხელება განსაკუთრებით შეუპოვარია პირველი 48 საათის განმავლობაში.

აუცილებელი არ არის ტემპერატურულ რეაქციას ვებრძოლოთ. თუ ბავშვი წუხს დაბალ ტმპერატურაზე, 37.5-ზეც შეგვიძლია დამწევი მივცეთ. თუკი ბავშვს ანამნეზში აქვს კრუნჩხვითი რეაქცია, რასაკვირველია მაღალ ტემპერატურამდე აღარ უნდა დავიცადოთ.

ხშირად დამწევის მიცემიდან ერთ საათში ისევ მაღალია ტემპერატურა. თუ ძალიან მაღალია ტემპერატურა და ბავშვი წუხს, უმჯობესია მედიკამენტი მივცეთ ორმაგი დოზით და არა ხშირ-ხშირად, ანუ უნდა გაზარდოთ ინტერვალი. ეს ახალი რეკომენდაციაა და ძალიან ეფექტური აღმოჩნდა. 48 საათის შემდეგ ტემპერატურა დამწევს მარტივად ემორჩილება და არც ისეთი შემაწუხებელია.

ძალიან გავრცელებულია პატარებში ყურის ტკივილი. რა გამოსავალი არსებობს ამ დროს?

დიაგნოზი დროულად უნდა დაისვას. თუ ოტიტი დაფიქსირდა, ხშირად ვამისამართებთ პაციენტს ოტორინოლარინგოლოგთან. ოტიტი ეს არის შუა ყურის ანთება, რადგან ყური დაკავშირებულია ტვინთან, ბაქტერიული ოტიტისას გვეშინია აღმავალი ინფექციის. თუ ვირუსული ინფექციისას არის ოტიტი, ამ დროს მხოლოდ მედიკამენტის გამოყენება შეგვიძლია. სამ წლამდე ასაკამდე ყური, ცხვირი, ხახა ერთ სიბრტყეში აქვთ განთავსებული, შესაძლოა გადაცემითი პროცესი იყოს ყურში და განვითარდეს ოტიტი, სწორედ ამიტომ, როდესაც პედიატრი სინჯავს ბავშვს, აუცილებლად უნდა გაისინჯოს ყურიც. როდესაც ყურის ტკივილია, ბავშვი ძალიან ტირის და მას არ ამშვიდებს არაფერი გარდა ტკივილგამაყუჩებელისა. ოტიტი ხშირად ერთვის ვირუსულ და ცხვირ–ხახის ინფექციებს.

როგორია თქვენი დაკვირვება – იკლო თუ არა გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინის გაკეთების შემდეგ ვირუსულმა ინფექციებმა?

დღევანდელ მონაცემებზე ვერ ვისაუბრებ, რადგან ახლა მიმდინარებს ვაქცინაცია, თუმცა, გვაქვს წინა წლების მონაცემები. არ უნდა ვიფიქროთ, რომ გრიპის ვაქცინის შემდეგ ბავშვი ავად არ გახდება, აუცილებლად შევხდება ვირუსი, მაგრამ უფრო მსუბუქად. გრიპის ვაქცინა ყოველ წელს სხვადასხვაა, კარგი იქნებოდა ოქტომბრის ბოლომდე დასრულებულიყო ვაქცინაცია, თუმცა 15 ნოემბარამდე ისევ შესაძლებელია აცრა, რომ მანამ, სანამ ვირუსის ახალი ტალღა შემოვა, ბავშვის იმუნურის ისტემა მოემზადოს, რადგან ანტისხეულების გამომუშავებისთვის ორგანიზმს მინიმუმ ორი კვირა სჭირდება.

ინგა მამუჩიშვილი ბავშვების გაკაჟებაზე ზაფხულში – როგორ მოვიქცეთ გაუსაძლისი სიცხის დროს

ვირუსები და მათი პრევენცია – ცნობილი პედიატრი, ინგა მამუჩიშვილი გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან”

ექსკლუზივი /

|

2 ნოემბერი, 2017

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => inga-mamuchishvili
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 183191
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => inga-mamuchishvili
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 183191
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 10720
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => inga-mamuchishvili
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => stumrad-eqimtan
                                    [1] => inga-mamuchishvili
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (183191) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (10720,10730)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 295508
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-10-15 17:48:36
                    [post_date_gmt] => 2018-10-15 13:48:36
                    [post_content] => ცნობილი პედიატრი, ინგა მამუჩიშვილი ბავშვებთან ურთიერთობის წესებს აყალიბებს, რომლებსაც ერთ პოსტად გვთავაზობს. როგორც ექიმი წერს,

„არ დაიზაროთ შვილებთან ურთიერთობა,როგორი დაღლილებიც არ უნდა იყოთ! ბევრი ესაუბრეთ, იკითხეთ, ასწავლეთ დებატის კულტურა, მიეცით საკუთარი აზრის გამოთქმის უფლება და გაანალიზეთ მასთან ერთად! იკითხეთ მისი პროტესტის და გაბრაზების მიზეზი მშვიდად! მოუყევით დადებითი ეპიზოდები თქვენი ცხოვრებიდან, ასწავლეთ ადამიანობა დადებითი მხარეებით, კაცთმოყვარეობა, კომპრომისი!

ხშირად ესაუბრეთ ცხოვრების ჯანსაღ წესზე, ფიზიკური აქტივობის დადებით მხარეზე, ასწავლეთ მადლობის გადახდა და ბოდიშის მოხდა, უფროსებთან ურთიერთობის კულტურა, არ დასცინოთ არავის მათი თანდასწრებით, არ მოატყუოთ, რასაც შეჰპირდებით შეუსრულეთ! ნუ აღიქვამთ ცელქ ბავშვს პათოლოგიურად და ნუ ტვირთავთ შენიშვნებით,ნუ გიკვირთ,კითხეთ თქვენს მშობლებს როგორები იყავით ბავშვობაში, თქვენი ბავშვი, რა თქმა უნდა, თქვენ დაგემსგავსებათ!

დღეს სკოლებში სასწავლო პროცესი ძალიან დამღლელია, ამიტომ ახალ დაბრუნებულებს ნუ დააძალებთ, კვლავ წიგნებს მიუჯდნენ, დაუტოვეთ ბავშვობის უფლება!!! განსაკუთრებით 12 წლამდე შეეცადოთ, რომ ბავშვმა ტვინი შეივსოს პოზიტიური ფაილებით, რადგან ამ პერიოდამდე მშობელი ოქროს სტანდარტია მისთვის, 12 წლის შემდგ ღირებულებების გადაფასება იწყება, უფრო მეტს ფიქრობენ და თქვენი ქცევის და ყოფის კრიტიკასაც იწყებენ!!!

ერთს გთხოვთ, ყველაფერი აკეთეთ ძალადობის გარეშე და გახსოვდეთ, რომ შვილი, რომელიც თქვენი მეშვეობით მოევლინა სამყაროს, თქვენს საკუთრებას არ წარმოადგენს!!! ყველა ბავშვი დაბადებისთანავე პიროვნებაა!!! პატარა ადამიანი!!! მე მიყვარს ეს ადამიანები, მინდა, რომ ჯანმრთელები, ბედნიერები იყვნენ, მიიღონ სასურველი, მაღალი დონის განათლება, იცხოვრონ მოწესრიგებულ, დალაგებულ, უსაფრთხო, ქვეყანაში, სადაც ყოველ ნაბიჯზე დაცული იქნება მათი უფლებები!!! იყვნენ კანონმორჩილნი!!!

სუფთა ეკოლოგია, საკვები კიდევ უფრო ხელს შეუწყობს მათი ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას!!! ამ ყველაფერზე ზრუნვა დაბადებისთანავე იწყება და ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ იმისთვის,ერთად და ცალ-ცალკეც,რომ საღი, გონიერი, ჯანსაღი ფსიქიკის საზოგადოება მივიღოთ!!! მე მხოლოდ ახალგაზრდების, მათი ჯანსაღი მენტალობის იმედი მაქვს და ვეცადოთ, არ მოვსპოთ და არ გავანადგუროთ ჩვენი მზაკვრული გეგმებით! ეს ჩემი მეგობრული რჩევებია, განა მე არ მაქვს შეცდომები დაშვებული, როცა ახალგაზრდა მშობელი ვიყავი??? მაქსიმალურად შეეცადეთ, გაუფრთხილდეთ პატარა ადამიანებს“.

 
                    [post_title] => ინგა მამუჩიშვილი: „დაუტოვეთ შვილებს ბავშვობის უფლება!..“
                    [post_excerpt] => 
                    [post_status] => publish
                    [comment_status] => closed
                    [ping_status] => closed
                    [post_password] => 
                    [post_name] => inga-mamuchishvili-dautovet-shvilebs-bavshvobis-ufleba
                    [to_ping] => 
                    [pinged] => 
                    [post_modified] => 2018-10-15 17:55:33
                    [post_modified_gmt] => 2018-10-15 13:55:33
                    [post_content_filtered] => 
                    [post_parent] => 0
                    [guid] => http://fortuna.ge/?p=295508
                    [menu_order] => 0
                    [post_type] => post
                    [post_mime_type] => 
                    [comment_count] => 0
                    [filter] => raw
                )

            [1] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 294473
                    [post_author] => 23
                    [post_date] => 2018-10-11 17:50:57
                    [post_date_gmt] => 2018-10-11 13:50:57
                    [post_content] => გადაცემის ლაივი LIVE

საზოგადოებაში ფართოდ გავრცელებული მითები გულთან დაკავშირებით და რეალური საფრთხე, რომელიც გულიდან მომდინარეობს. სიმართლეა თუ არა გავრცელებული მითები გულთან დაკავშირებით, რომელია დღეს ყველაზე გავრცელებული გულის პათოლოგიები, ვინ შედის რისკ ჯგუფში და რა გამოსავალი არსებობს ამ დროს - ამ და სხვა საინტრესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ ბოხუას სახელობის კარდიოვასკულარული ცენტრის კარდიოქირურგიული მიმართულების ხელმძღვანელმა ზაზა კაციტაძემ ისაუბრა.

ბატონო ზაზა, შესაძლოა თუ არა ფეხების შესიება, გულის აჩქარება, ჰაერის უკმარისობა,  გულის შეკუმშვის შეგრძნება და მსგავსი  სიმპტომები საერთოდ არ მიუთითებდეს გულის დაავადებებზე? 

რა თქმა უნდა არ არის გამორიცხული, რომ ჩამოთვლილი სიმპტომები საერთოდ არ იყოს გულთან კავშირში. ფეხების შესიება შესაძლოა, ვენური უკმარისობის მიზეზით მოხდეს. გულის ცემის აჩქარება და გულის ცემის შეგრძნება შესაძლოა, ელექტროლიტური დისბალანსით იყოს გამოწვეული, მით უმეტეს ახლა გავრცელებული დიეტების ფონზე. სუნთქვის უკმარისობა, თავისუფლად შეიძლება იყოს დაკავშირებული თამბაქოს მოხმარებასთან, ფილტვის დაავადებებთან ან საყლაპავის თიაქართან. თუმცა, არ არის გამორიცხული, რომ ყველა ეს სიმპტომი სწორედ  გულთან იყოს დაკავშირებული.   ნებისმიერი ჩივილის დროს აუცილებელია ჩატარდეს დიფერენცირებული დიაგნოსტიკა. ვთქვათ, თუ პაციენტი მივიდა ექიმთან, გაესინჯა კარდიოლოგს და აღმოჩნდა, რომ ეს გული არ არის, ეს არ უნდა იყოს თვითდამშვიდების საფუძველი, რადგან ყოველთვის უნდა მოინახოს მიზეზი.

https://www.youtube.com/watch?v=c4hv_OLguUM

მართალია თუ არა, რომ ტკივილი მარცხენა ხელის არეში და ძლიერი ტკივილი კუჭის არეში, შესაძლოა გულის შეტევაზე მიანიშნებდეს?

თუ პაციენტი არის რისკის ჯგუფში, მაგალითად შაქრიანი დიაბეტით, ჰიპერტონული დაავადებებით, შეიძლება ეს ყველაფერი გულთან იყოს კავშირში. სწორედ ამიტომ არის საჭირო კომპლექსური გამოკვლევის ჩატარება.

რაც შეეხება, ხელის და მუცლის ტკივილს, რა თქმა უნდა ასეთ დროს ერთ-ერთი რასაც ფიქრობ ადამიანი, არის გული. განსაკუთრებით ახალგაზრდებში, როდესაც მიდის უკანა კედლის იშემია, იქ შეიძლება იყოს კუჭის არეში ტკივილი გამოხატული, მაგრამ ხანდახან არც ეს არის გული, იმიტომ რომ,  მაგალითად ხელის ტკივილი ახასიათებს ძალიან ხშირად ოსტეოქონდროზს კისრის არეში. მუცლის არეში ტკივილი შესაძლოა, გასტრიტის ან საყლაპავის თიაქარის მიზეზით იყოს გამოწვეული. მინდა აღვნიშნო, რომ ადამიანს როგორც კი ეტყვიან, რომ ეს გული არ არის, არ უნდა დამშვიდდეს და გააგრძელოს სიმპტომების მიზეზის ძიება.
ჩვენ უნდა ვისწავლოთ ექიმთან სიარული, იგივე პროფილაქტიკური მედიცინა, რომელიც ძალიან ბევრ გართულებას აგვაშორებს თავიდან.
ნერვული სისტემის პათოლოგიები და პრობლემები, მაგალითად თავბრუსხვევა, სისუსტე, წნევის ცვალებადობა, ძლიერი შიშები - ხშირად როდესაც მსგავსი სიმპტომები გვაწუხებს, გარშემომყოფები ამ ყველაფერს ნერვულ აშლილობას უკავშირებენ , რეალურად კი მსგავსი სიმპტომები შესაძლოა გულთან იყოს კავშირში. როგორ შეიძლება  გავარჩიოთ ეს პრობლემები ერთმანეთისგან ? როდესაც მდგომარეობა არის ძალიან რთული, გადაუდებელი სამედიცინო დახმარება, სასწრაფო უნდა გამოვიძახოთ. თავბრუსხვევები და თავის ტკივილი შესაძლოა რიტმის დარღვევასთან ან მაღალ არტერიულ წნევასთან იყოს დაკავშირებული. დიაგნოზს სვამს პროფესიონალი და არა მეზობელი, რომლის აზრითაც თქვენ ნევროზი გჭირთ, ამიტომ არის აუცილებელი მიმართოთ ექიმს. თავბრუსხვევა, ყურებში შუილი, შესაძლოა განპირობებული იყოს აორტის სარქვლის სტენოზით ან რითმის დარღვევით. ამიტომაც აუცილებელია კომპლექსური გამოკვლევის ჩატარება. მე მყოლია პაციენტი, როდესაც თავბრუსხვევა გამოწვეული ყოფილა ნევროლოგიური დარღვევებით, მაგრამ თანდართული იყო გულის პათოლოგიაც, ანუ ერთი მეორეს არ გამორიცხავს. რაც შეეხება განსხვავებას, ეს გულია თუ არ არის გული, იმ პერიოდში, როგორც კი აღმოცენდება სიმპტომები, უმჯობესია მიმართოთ ექიმს. თუ არ არის კრიტიკული სიტუაცია მაშინ ჯობია  დავგეგმოთ ექიმთან ვიზიტი. გამოკვლევა იწყება მარტივად ელექტრო–კარდიოგრაფიული კვლევით და შეიძლება მაგნიტურ–რეზონანსული ტომოგრაფია გახდეს საჭირო, ასევე კარდიოსკოპიული ეხოსკოპია და ა.შ.  რა როლს თამაშობს გულის დაავადებებში გენეტიკური ფაქტორი და ცხოვრების წესი? რა თქმა უნდა გენეტიკური ფაქტორი ერთ-ერთი გადამწყეტია. ყველაზე ხშირი დაავადება  არის კორონარული პათოლოგია, იგივე ინფარქტი, სტენოკარდია, როდესაც პაციენტს ვამზადებთ ჩარევისთვის და სტენდირებისთვის. არსებობს სტატისტიკა, რას უკავია პირველი ადგილი ამ დაავადებების გამომწვევ რისკებში, რომლის მიხედვითაც გენეტიკური ფაქტორი მხოლოდ მეოთხე ან მეხუთეა. დანარჩენი არის ცხოვრების წესი, როდესაც ადამიანს აქვს ჭარბი წონა, იღებს ქოლესტერინით მდიდარ საკვებს, არ მიდის ექიმთან, არ არეგულირებს მაღალ არტერიულ წნევას, არ იღებს მედიკამენტებს. ზოგადად ქართული სენია, რომ თუ წამალი დალიე, ესე იგი მთელი ცხოვრების მანძილზე უძლური იქნები. გენეტიკური წინასწარ განწყობა ძალიან მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით ახალგაზრდებში, იმიტომ, რომ გენეტიკური ფაქტორი არის ჩვენი ორგანიზმის ჯაჭვი, ცხოვრების წესით კი ამ ჯაჭვს ვქაჩავთ. რაც უფრო ცუდი ცხოვრების წესი გვაქვს, მით უფრო მეტად ვქაჩავთ და წყდება იქ, სადაც სუსტი რგოლია. თუ ისე ვიცხოვრებთ, რომ ხისტად და უხეშად არ დავქაჩავთ მას, შესაძლოა, გენეტიკური ფაქტორი არც გამომჟღავნდეს და არანაირი დაზიანება არ დაფიქსირდეს. ძალიან ხშირად გვყოლია  პაციენტი, როდესაც მშობლებს არაფერი არ სჭირთ, მაგრამ შვილს ახალგაზრდა ასაკში საკმაოდ ცუდი ფორმის ინფარქტი და კორონარული პათოლოგია  დაუფიქსირდა, საჭირო გახდა ოპერაცია.  აღმოჩნდა, რომ შვილი სვამს, სიგარეტს ეწევა, არ მისდევს ცხოვრების ნორმალურ წესს. მამა კი სვამს ზომიერად, არ ეწევა, ჯანსაღი ცხოვრების წესით ცხოვრობს, იღებს მედიკამენტებს. შესაბამისად, მას არ გამოუმჟღავნდა, შვილს კი გამოუმჟღავნდა. ყოფით ცხოვრებაში ვხვდებით ადამიანებს, რომლებიც ჯანსაღი ცხოვრების წესით ცხოვრობენ და მოულოდნელად აღმოაჩნდებათ სერიოზული პრობლემა, მათ შორის გულზე, მეორე მხრივ კი ვხვდებით ადამიანებს, რომლებიც ძალიან ბევრს ეწვიან, მაგრამ ფანტასტიკურად ცხოვრობენ დიდხანს და ბედნიერად. ხომ არ არის თამბაქოს მავნებლობის შესახებ აგიტაცია ზედმეტად უტრირებული ექიმების მხრიდან? სტატისტიკურად ითვლება, რომ მოწევისთვის თავის დანებების შემდეგ, 5-6 წელი ადამიანი მაინც ითვლება მწეველად. ფილტვებს და გულ-სისხლძარღვთა სისტემას ყველაზე მეტად „ურტყამს” თამბაქოს მოხმარება.  გვყოლია პაციენტები, ვისაც ცხოვრებაში არ მოუწევია, არსებობენ ადამიანები, ვინც ეწევა და არაფერი არ სჭირთ, მაგრამ ეს გენეტიკური ფაქტორით არის განპირობებული. პირდაპირ გეტყვით, რომ მოწევა ძალიან ცუდად მოქმედებს სისხლძარღვებზე.  რომელია დღეს ყველაზე გავრცელებული გულის პათოლოგიები, ვინ შედის რისკ ჯგუფში და რა გამოსავალი არსებობს ამ დროს? ყველაზე გავრცელებული დაავადება როგორც ჩვენთან, ასევე მთელს მსოფლიოში არის კორონარული არტერიების დაავადება,  რომელიც განპირობებულია არასწორი ცხოვრების წესით. პირველი რისკ ფაქტორებია, შაქრიანი დიაბეტი, მაღალი არტერიული წნევა, თამბაქოსა და სასმელის ჭარბი მოხმარება. საქართველოს თუ გადავხედავთ, სტატისტიკურად გავრცელებულია სარქვლოვანი პათოლოგიები, რომლებიც განპირობებულია როგორც რევმატული დაავადებებით, ასევე ასაკობრივი ცვლილებებით, რომლებიც აორტის სარქვლის სტენოზით გამოიხატება. ბოლო პერიოდში ჩვენთან განსაკუთრებით გაახალგაზრდავებულია აორტის ანევრიზმები და აღმავალი აორტის დისექციები. უახლოეს პერიოდში 29, 39, 38 წლის ადამიანებში  მოგვიწია ოპერაციის გაკეთება,  რაც ძალიან ახალგაზრდა ასაკია. ეს არის ყველაზე საშინელი დიაგნოზი, რომელსაც ყველაზე მაღალ პროცენტში  ახასიათებს გართულებები. დაავადება კი განპირობებულია იმით, რომ ადამიანი არ სვამს წამლებს, დადის ექიმთან, მაგრამ არ იღებს მედიკამენტებს, როდესაც ვეკითხებით რატომ არ სვამს წამალს? პასუხია მივეჩვიე. შემდეგ კი პაციენტი მოყავთ უკვე გამსკდარი აორტით  და ეს ძალიან მაღალი რისკის ოპერაციაა. თუ გულის გადანერგვის ოპერაციის გართულებების რისკი 6 % - ია, ამ ოპერაციის – 20 %. ამოსავალი წერტილი და უმთავრესი არის ის, რომ ადამიანმა მიიღოს მედიკამენტი, მიხედოს თავის თავს და თუ ამას გააკეთებს, არ დავჭირდებით არც კარდიოქირურგები და არც სხვა დარგის სპეციალისტები. ჭარბი წნევა იწვევს ინსულტებს, ნორმაა 120, მაგრამ არსებობს გამოკვლევა, რომლის მიხედვითაც, თუ ადამიანი მუდმივად 130 წნევას ატარებს, რისკი იმისა, რომ  ინსულტი დაემართოს 10%-ით მაღალია. ეს იმ ადამიანებთან შედარებით, ვინც 110-120-ს ატარებს. ბოლო პერიოდში, საქართველოში საკმაოდ დიდი გამოცდილება დაგროვდა გულის ქირურგიაში, ჩვენი რეგიონი ბევრ ქვეყანასთან შედარებით საქართველო ბევრად წინ არის. მათ შორის რუსეთზე წინ, რაღაც პერიოდი სომხეთი იყო უფრო წარმატებული, მაგრამ ამ დროისთვის ჩვენ ბევრად წინ ვართ. როდესაც ვაკეთებთ ოპერაციას, პაციენტს ვუხსნით, რომ ჩვენ ვშველით შედეგს, მიზეზს შველის მხოლოდ და მხოლოდ მედიკამენტები და ცხოვრების წესის შეცვლა. როდესაც 3-4 წლის შემდეგ პაციენტი გიბრუნდება და კატასტროფულ მდგომარეობაშია, იწყებ მიზეზების ძიებას, ირკვევა, რომ ეს პაციენტი მას შემდეგ ექიმთან არ ყოფილა და მედიკამენტები არ დაულევია. ხშირად ქართველი პაციენტი ამბობს, რომ ოპერაცია გაიკეთა იმისთვის, რომ არ სვას წამლები. ამ მიმართულებით ბოლო პერიოდში მცირედით, უკეთესობისკენ ძვრები შეინიშნება. ბატონო ზაზა, რას გულისხმობს ისეთი გავრცელებული ტერმინი, როგორიცაა  „გულის უკმარისობა“? გულის უკმარისობაა, როდესაც გულის კუნთს აღარ შესწევს ძალა, გადატუმბოს იმ რაოდენობის სისხლი, რაც საჭიროა ორგანიზმის ცხოველმყოფელობისთვის. ძალიან ხშირად გულის უკმარისობაში აღნიშნავენ, რომ სუნთქვა უჭირთ ან ფეხები შეუშუპდათ. 80%-ში ეს გულის პრობლემებით არის გამოწვეული, მაგრამ შესაძლოა, სულაც არ იყოს გულის ბრალი. გულის უკმარისობის რამდენიმე გამომწვევი მიზეზი არსებობს. ერთია გადატანილი მიოკარდიუმის ინფარქტები, რომელიც გულის ისეთ დაზიანებას იწვევს, რომ აღარ შესწევს მას სისხლის გადატუმბვის ძალა. მეორე ეს არის სხვადასხვა დაავადებებისგან განპირობებული, როგორც წესი არის შექცევადი, იგივე სეფსისი, იგივე სხვა დაავადებები, რომლის დროსაც ინფექცია ვარდება და გულის უკმარისობა ვითარდება.  როგორც კი აღმოიფხვრება პრობლემა, გულის უკმარისობაც ქრება. არსებობს სარქვლოვანი პათოლოგიის შემდგომი გულის უკმარისობები, რომელიც შეიძლება იყოს განპირობებული რევმატიზმით. ასევე შეიძლება აღმოცენდეს უეცრად, ტრამვის შემდეგ, ზურგზე დაცემის ან ზურგში ჩარტყმის შედეგად. არსებობს გენეტიკური გულის უკმარისობა, როგორიც არის დერატაციული კარდიომიოპათიები, ჰიპერტროფირებული კარდიომიოპათიები, რომლებიც არსებობს და ადამიანი უკვე გულის გადანერგვის კანდიდატია. ეს ყველაფერი, გამოკვლევის, მკურნალობის და განსჯის საგანია. ჩხვლეტის შეგრძნება გულის არეში, რამ შეიძლება ეს შეგრძნება გამოიწვიოს? ჩხვლეტის მიზეზი ხშირ შემთხვევაში გულია, მაგრამ შეიძლება იყოს კისრის მალების ოსტეოქონდროზით განპირობებული. ასევე შეიძლება იყოს განპირობებული ლოკალური გაციებით ან ნეკნთაშუა ნევრალგიით. ნებისმიერი ამ ჩივილის შემთხვევაში, როდესაც პაციენტი ჩვენთან მოდის, ვუკეთებთ გამოკვლევას და ვნახულობთ, რამდენად გადის რისკის ჯგუფში. თუ წნევა და ქოლესტერინი არ აქვს მაღალი,  კუმშვადობის მოშლა არ არის,  განდევნის ფრაქცია არ არის დავარდნილი,  ვუკეთებთ დატვირთვის ტესტს და შედეგმა თუ არ გვანახა ცვლილება, კეთდება დასკვნა, რომ გული არ არის ჩხვლეტის შეგრძნების მიზეზი და ვუშვებთ სხვა სპეციალისთან. ყოფილა შემთხვევა, როდესაც მიუმართია სხვადასხვა სპეციალისტისთვის, მათ გამორიცხეს თავიანთი პროფილი, მოხვდა ჩვენთან პაციენტი და აღმოჩნდა, რომ ეს გულია. თითოეული ამ სიმპტომის აღმოცენებისას, უნდა მოხდეს პაციენტის რეაგირება, პირველი ეტაპი არის ოჯახის ექიმი,   შემდეგ ხდება იმის დადგენა რომელი მიმართულებით წავიდნენ. რომელია ის ძირითადი კვლევები, რომლებიც  ყველაზე გავრცელებული პათოლოგიების ამოსაცნობად გვჭირდება, რა დროს არის მათი ჩატარება აუცილებელი და საჭიროა თუარა პროფილაქტიკის მიზნით ეს გამოკვლევები? თუ ჩივილები არ არის გარკვეულ ასაკამდე, გამოკვლევების ჩატარება აუცილებელი არ არის. მაგალითად 40 წლამდე ქალბატონებში, თუ ის არ არის ძალიან აქტიური მწეველი და არ აქვს დიაბეტი,  გამოკვლევის ჩატარება არ არის საჭირო. გარკვეულ ასაკს რომ გადავცილდებით, ქალბატონებში 45-50 წლის შემდეგ,  მამაკაცებში, 40-45 წლის შემდეგ, უნდა ჩავიტაროთ გარკვეული კვლევები, კარდიოგრამა, ექოსკოპია და ქოლესტერინის კონტროლი წელიწადში ერთხელ ან ორჯერ. არ არის აუცილებელი გავიქცეთ და კორონოგრაფია გავიკეთოთ, ეს არის კვლევა რომელიც 100 % გვიჩვენებს კორონარული ანატომიების დაზიანებას. ნებისმიერ ჩარევას აქვს თავისი გართულება, ჩვენ როდესაც პაციენტს ვთავაზობთ გარკვეულ კვლევას, უნდა ვიყოთ დარწმუნებული, რომ ის კვლევა გაცილებით ნაკლებ ზიანს მიაყენებს მას, ვიდრე არ გამოკვლევის დროს აღმოცენებული დაავადება. გადაცემის აუდიოჩანაწერი [audio mp3="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/10/ekimi-10-okt.mp3"][/audio]   [post_title] => რაზე მიუთიებს ტკივილი და დისკოფორტი გულის არეში - ზაზა კაციტაძე გულის დაავადებების შესახებ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => raze-miutiebs-tkivili-da-diskoforti-gulis-areshi-zaza-kacitadze-gulis-daavadebebis-shesakheb [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-12 11:31:53 [post_modified_gmt] => 2018-10-12 07:31:53 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=294473 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 291868 [post_author] => 23 [post_date] => 2018-10-04 17:11:53 [post_date_gmt] => 2018-10-04 13:11:53 [post_content] => რა ასაკიდან იწყება მზადება სქესობრივი ცხოვრებისთვის. რა რისკის ქვეშ აყენებს ქალბატონის ჯანმრთელობას გვიან დაწყებული სქესობრივი ცხოვრება. რის მიხედვით განისაზღვრება საუკეთესო ასაკი ორსულობისთვის. რატომ არის საგანგაშო ჭარბი წონა ქალის რეპროდუქციულ ჯანმრთელობისთვის და რა პროდუქტებზე უნდა ვთქვათ სამუდამოდ უარი – ამ და სხვა საინტერესო თემებზე გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ გინეკოლოგმა, მედიცინის დოქტორმა, პროფესორმა, საქართველოს კოლპოსკოპიის ფედერაციის პრეზიდენტმა, მადონა ჯუღელმა ისაუბრა. ქალბატონი მადონა დღეს სამედიცინო კორპორაციის „ევექსი“ ქსელში საშვილოსნოს ყელის დაავადებათა პრევენციისა და მკურნალობის მიმართულების უფროსია. ქალბატონო მადონა, რა ასაკიდან იწყება მზადება სქესობრივი ცხოვრებისთვის და რას გულისხმობს ეს? ეს თემა ძალიან სენსიტიურია და როდესაც ჩვენ ვლაპარაკობთ განათლებაზე, ვგულისხმობთ რომ სქესობრივი განათლება და რეპროდუქციული ჯანმრთელობის  სწავლება უნდა იყოს  სკოლებში, უნივერსიტეტებში. ქალი უნდა იყოს მომზადებული ფსიქოლოგიურად და ფიზიკურად, არა მხოლოდ ანატომიური და ბიოლოგიური სტრუქტურებით,  ის ყველანაირად უნდა იყოს მზად სქესობრივი ცხოვრების დასაწყებად. რაც შეეხება ადრეულ სქესობრივ ცხოვრებას, თუ ჩვენ ვსაუბრობთ ევროპულ მასშტაბებზე, ეს თემა შორს წაგვიყვანს, არ მინდა ამ თემას ჩავუღრმავდე, რადგან არსებობს დადებითი და უარყოფით მხარეები ამ მიმართულებით. ჩვენ უნდა ვისაუბროთ ჩვენს მოზარდებზე, ისინი აუცილებლად უნდა იყვნენ ინფორმირებულნი, რა არის სქესობრივი აღზრდა, რას გულისხმობს ურთიერთკავშირები, როგორ უნდა დაიცვან თავი საშიში, სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებებისგან, ძალადობისგან და ა.შ მათ უნდა იცოდნენ, რა ასაკში უნდა დაიწყონ სქესობრივი ურთიერთობები, რომ სრულად იყოს გამართლებული, როგორც ფსიქოლოგიურად ასევე ფიზიკურადაც.  მე არ ვქადაგებ, რომ აუცილებლად ქორწინების შემდეგ უნდა დავიწყოთ სქესობრივი ცხოვრება – უბრალოდ ნაადრევი სქესობრივი ცხოვრება ზიანის მომტანია, როგორც გოგონასთვის, ასევე ბიჭისთვის. ამ პერიოდში დაწყებულმა სქესობრივმა აქტმა შესაძლებელია საკმაოდ სერიოზული ფსიქოლოგიური და ჰორმონული დისფუნქცია გამოიწვიოს. როდესაც ჩვენ ვსაუბრობთ  საშო/საშვილოსნოს ყელის ეპითელიუმზე, მიკროფლორაზე, რაც წარმოადგენს ბარიერული სისტემას, იცავს და ებრძვის ინფექციას მობილიზირებული იმუნური პასუხით  -  ეს ჯერ ჩამოყალიბებულიც  არ არის 13-14 წლის ან თუნდაც 16 წლის გოგონებთან. თუ ამ დროს იწყება სქესობრივი ცხოვრება, უკვე 24-25 წლის ასაკში საქმე გვაქვს კიბოს წინარე დაავადებებთან, სტრესის ფონზეც განვითარებულ ჰორმონულ დარღვევებთან. როგორც რეპროდუქტოლოგმა უნდა ვახსენო უშვილო წყვილები, მათი რაოდენობა ბოლო წლებში სტატისტიკური მონაცემებით მკვეთრად გაიზარდა. სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებები მაგ. გონორეა, ქლამიდია  იწვევს მცირე მენჯის ანთებით დაავადებას და შემდგომ კი პათოლოგიებს, როგორიცაა ტუბოპერიტონეალური უშვილობა, ქრონიკული მენჯის ტკივილი.... რაც შეეხება ფსიქოლოგიურ აღქმას, ქალი უნდა იყოს ჩამოყალიბებული, თუნდაც პარტნიორის არჩევაში. ფსიქოლოგიური, ემოციური და ანატომიური  სტრუქტურების მზაობის ერთობლიობა არის ის ფაქტორი, რომელზეც დაყრდნობით შესაძლებელია სქესობრივი ცხოვრების დაწყება. გვიანი დაწყებული სქესობრივი ცხოვრების შესახებ მინდა გკითხოთ, რა როლს თამაშობს ეს ქალის რეპროდუქტიულ ჯანმრთელობაზე? 40 წლის შემდეგ მკვეთრად მცირდება ჩასახვის ალბათობა, რჩება მხოლოდ 17%. ეს არის სტატისტიკა, რომელსაც ხშირად მოვიშველიებ ხოლმე სწორედ მაშინ, როდესაც ქალბატონები გვიან მომმართავენ და გვიან იწყებენ შვილოსნობაზე ფიქრს. თუ გვინდა, რომ გვყავდეს შვილი, ადრე უნდა დავიწყოთ ამაზე ზრუნვა.  რაც შეეხება ფსიქოემოციურ ფონს, როდესაც ქალს არ ჰყავს მეუღლე, შვილი და არ აქვს თანმხლები დადებითი ემოციები, ის ხდება გაღიზიანებული, ჩნდება სხვა პრობლემები, სოციალურ გარემოშიც ექმნება პრობლემები და ეს ძალიან შემაწუხებელია. რეპროდუქციულ ჯანმრთელობაზე უნდა ვიფიქროთ ადრეული პერიოდიდან და ასევე მნიშვნელოვანია ჩვენი ფსიქოლოგიურ-ემოციური სტატუსი, რომლისთვისაც გვჭირდება, რომ გვერდში გვყავდეს საყვარელი მამაკაცი. სამედიცინო კუთხით, რომელია საუკეთესო ასაკი ორსულობისთვის? 20-25 წელი, სქესობრივი ცხოვრების დაწყებისთვის და შვილოსნობაზე ფიქრისთვის ფანტასტიკური ასაკია. არ ვამბობ, რომ 40 წლის შემდეგ ქალმა ამაზე არ უნდა იფიქროს, უნდა იფიქროს იქამდე, სანამ ქალს შეუძლია რეპროდუქციული პოტენციალის რეალიზება. ოპტიმალური ასაკი, როდესაც ჩვენს საკვერცხეებში გვაქვს ის რეზერვი, რითაც ჩვენს მომავალს არ დავაყენებთ რისკის ქვეშ, არის ახალგაზრდა ასაკი. ქრომოსომული პათოლოგიები, რაც 40 წლის შემდეგ გვხვდება, ბევრად ნაკლებია 40 წლამდე. რომელია ყველაზე ეფექტური საშუალება უსაფრთხო სქესობრივი კავშირისთვის? სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებებისგან თავიდან აცილების ყველაზე ეფექტური პრეზერვატივია. სხვა მეთოდები, თუნდაც სპირალი არ იცავს დაავადების გადადებისგან. თუმცა,  შესაძლოა პრეზერვატივის მთლიანობის დარღვევა, ასეთ დროს ხშირად ვსაუბრობთ ორმაგ დაცვაზე. სპერმიციდი და პრეზერვატივი ერთდროულად, ასეთ დროს უფრო დაცულები ვართ, როგორც დაავადებებისგან, ასევე არასასურველი ორსულობისგან. სპირალი, უსაფრთხოა თუ არა ის? სპირალი არის ორნაირი - არაჰორმონული და ჰორმონული. საშვილოსნოს შიდა კონტრაცეპტივი, რომელიც ქალს სხვადასხვა მექანიზმით არასასურველი ორსულობისაგან იცავს​. ჩვენ აუცილებად უნდა გავაფრთხილოთ პაციენტი ამ მეთოდის არჩევისას, რომ არ უნდა ჰქონდეს არანამკურნალები  კიბოსწინარე პათოლოგია საშვილოსნოს ყელზე, არ უნდა ჰყავდეს მრავალი სქესობრივი პარტნიორი, რადგან ამ დროს რისკი იმისა, რომ განვითარდეს აღმავალი ინფექცია და მწვავე ანთებითი პროცესი ძალიან დიდია. მისი პარტნიორიც განკურნებული უნდა იყოს ყველა სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებისგან. ჰორმონული "სპირალი" გამოიყენება სამკურნალო მიზნითაც (ჭარმბი მენზესი , ადენიმიოზი, ჰიპერპლაზიური პროცესის პრევენცია და ა.შ.) რატომ არის ცუდი ჭარბი წონა ქალის რეპროდუქციულ სისტემისთვის? მე გავიზარდე იმ სკოლის კედლებში, სადაც მოღვაწეობა ედუარდ ვაინბერგი, თენგიზ ბოლქვაძე, არჩილ ხომასურიძე. ვმუშაობდი ჩემს მასწავლებელთან ბესარიონ ტყეშელაშვილთან, სადაც დიაგნოსტიკა-მკურნალობა იყო და არის მიზეზშედეგობრივი კავშირების აღქმა და შეფასება ენდოკრინულ-გინეკოლოგიური  ხედვით. სწორედ ამიტომ ჩვენ ამ პრობლემას კომპლექსურად ვსწვალობდით და საფუძვლიანად ვიკვლევდით. როდესაც ქალი იმატებდა წონაში და განსაკუთრებით მუცელზე, ანუ ჰქონდა ვისცერალური გაცხიმოვნება, საკვერცხეების პოლიკისტოზი - ჩვენ ვიკვლევდით რა იყო მიზეზი, რატომ იყო ოვულაცია დათრგუნული, რატომ იყო მენსტრუალური ციკლი დარღვეული, რატომ ჰქონდა ქალბატონს თმიანობა გამოხატული. ​დღევანდელ რეალობაში ამ კითხვებზე პასუხები არსებობს. მაგალითად, თუ გვაქვს ჭარბი წონა, ეს ხშირ შემთხვევაში ინსულინორეზისტენტობასთან, პრედიაბეტურ ფაქტორებთან, მეტაბოლურ დაღვევებთან არის დაკავშირებული. აქვე დგება პრობლემა, რომელსაც ჰქვია ოვულაციის დარღვევა, როდესაც კვერცხუჯრედი არ მწიფდება და მენსტრუაციაც დარღვეულია. ხშირია ორსულობის პრობლემა, უშვილობა ამავდროულად. ასევე გაცხიმოვნების შემდგომი ეტაპი არის გულსისხლძარღვთა პათოლოგია, სხვა სომატური გართულებები. პოლიფერაციული პროცესები, როგორიცაა ენდომეტრიუმის ჰიპერპლაზია, პოლიპები, ასევე მიომა, ეს ყველაფერი არის მეტაბოლურ სინდრომთან დაკავშირებული. ჩნდებოდა კითხვა, იყო თუ არა გაცხიმოვნება პირველადი ამ პრობლემაში, თუ ინსულინორეზისტენტულობა იყო მთავარი. ეს ერთმანეთს თან სდევს, ისევე როგორც ქათამი-კვერცხი ან პირიქით. ასე რომ ქალბატონებო, ყურადღება მივაქციოთ წონას, ცხოვრების წესს, ფიზიკურ ზომიერ აქტივობას და რა თქმა უნდა, ძილს. კვება უნდა იყოს სამ საათში ერთხელ, სრულფასოვანი, ცილოვან ნახშირწყლოვანი, თუ ჩვენ ამ ყველაფერს სწორად გავაკეთებთ,  თავიდან ავიცილებთ ისეთ პრობლემებს, როგორიც არის უშვილობა, ციკლის დარღვევა, თმიანობა და ა.შ. რა პროდუქტებზე უნდა თქვას ქალმა უარი სამუდამოდ? მარტივი ნახშირწყლები, როგორიც არის შაქარი, რაფინირებული თეთრი ფქვილის ნაწარმი. ეს არ ნიშნავს, რომ სამუდამოდ დავივიწყოთ და შოკოლადი ან ნამცხვარი არ ვჭამოთ, სტრესად ვაქციოთ ჩვენი ცხოვრება, არავითარ შემთხვევაში, ჩვენი ცხოვრება არის სიყვარული, ჯანმრთელობა, კარგად ყოფნა, მაგრამ ყოველდღიურ რეჟიმში არ უნდა მივიღოთ ცომეული, ტკბილეული.  უმეტესად უნდა მივირთვათ  ბოსტნეული, ცილოვანი საკვები, სეზონური ხილი. უჯრედის დიფერენციაცია, ზრდა არის დაპროგრამირებული უჯრედის სიკვდილით (აპაპტოზი), ეს ბიოლოგიური საათი და კანონზომიერებაა, თუმცა ზემოაღნიშნული პროცესის დარღვევას მივყავართ იმ შედეგებამდე, რასაც რეპროდუქციული და სომატური ჯანმრთელობის ნგრევა ჰქვია! რაში გვიშლის ხელს ისეთი ენდოკრინოლოგიური პრობლემებისგან, როგორიცაა ფარისებრი და დიაბეტი გინეკოლოგიური თვალსაზრისით? დიაბეტი უკვე დეკომპენსირებული მეტაბოლური სინდრომია, მაგრამ მანამდე არის წინა პერიოდი მეტაბოლური პარამეტრების დარღვევის ერთობლიობა. მეტაბოლურ სინდრომში მხოლოდ ფარისებრი არ არის ჩართული, ამაში არის ნივთიერებათა ცვლის სხვადასხვა პარამეტრები, მათ შორის ჰიპერინსულინემია. ძალიან ხშირად ვსაუბრობ კვანძოვანი ჩიყვის პროცესზე, ეს ჰაერიდან არ მოდის ქალბატონებო და ბატონებო, ეს არის შედეგი ჩვენი ყოფის, როდესაც ნივთიერებათა ცვლა მიდის ენერგეტიკულ მინუსში, მაშინ ფარისებრი ჯირკვალი ყოველთვის ცდილობს, რომ დაეხმაროს ნივთიერებათა ცვლას და შედეგად ჩნდება კვანძი. ეს არის ერთი დიდი ჯაჭვი და თუ სადმე ეს ჯაჭვი დაირღვა, ერთვება ისეთი კომპენსატორული მექანიზმი, როგორიც არის ფარისებრის პათოლოგია. ფარისებრი გვეხმარება, რომ ჩვენი მეტაბოლიზმი აღდგეს, მაგრამ ამ მოხმარებაში თვითონ ზიანდება და ამ დაზიანებებს ავტოიმუნური პროცესები სდევს თან.  მკურნალობის შემდეგ, დადებითი შედეგი დგება მხოლოდ მაშინ, როდესაც მთლიანობაში ავაწყობთ ამ სისტემას. ეს ხდება ჩვენი, რეპროდუქტოლოგების და პაციენტის დიდი ძალისხმევით. თუ ჩვენ ვებრძვით მხოლოდ ცალმხრივად პრობლემას, ხელოვნურად ვზრდით დოზებს წამლის, ეს სწორი არ არის.
პაციენტი არის ინდივიდი, პერსონალიზირებული მედიცინის რესპოდენტი, პაციენტთან უნდა ვიმუშაოთ კონსილიუმის რეჟიმში. სწორი გზა, მომზადებული სწორი ინფორმაცია და ჩვენი დახმარება, როგორც ენდოკრინოლოგ-გინეკოლოგების, ასევე ცალკე სხვა სპეციალისტების ერთობლივი მუშაობა ჯანმრთელობის და კარგი შედეგების აუცილებელი პირობაა.
[post_title] => რა ასაკია საუკეთესო ქალისთვის სქესობრივი ცხოვრების დასაწყებად და შვილის გასაჩენად - მადონა ჯუღელის რეკომენდაციები [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ra-asakia-sauketeso-qalistvis-sqesobrivi-ckhovrebis-dasawyebad-da-shvilis-gasachenad-madona-jughelis-rekomendaciebi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-05 10:30:08 [post_modified_gmt] => 2018-10-05 06:30:08 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=291868 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 295508 [post_author] => 23 [post_date] => 2018-10-15 17:48:36 [post_date_gmt] => 2018-10-15 13:48:36 [post_content] => ცნობილი პედიატრი, ინგა მამუჩიშვილი ბავშვებთან ურთიერთობის წესებს აყალიბებს, რომლებსაც ერთ პოსტად გვთავაზობს. როგორც ექიმი წერს, „არ დაიზაროთ შვილებთან ურთიერთობა,როგორი დაღლილებიც არ უნდა იყოთ! ბევრი ესაუბრეთ, იკითხეთ, ასწავლეთ დებატის კულტურა, მიეცით საკუთარი აზრის გამოთქმის უფლება და გაანალიზეთ მასთან ერთად! იკითხეთ მისი პროტესტის და გაბრაზების მიზეზი მშვიდად! მოუყევით დადებითი ეპიზოდები თქვენი ცხოვრებიდან, ასწავლეთ ადამიანობა დადებითი მხარეებით, კაცთმოყვარეობა, კომპრომისი! ხშირად ესაუბრეთ ცხოვრების ჯანსაღ წესზე, ფიზიკური აქტივობის დადებით მხარეზე, ასწავლეთ მადლობის გადახდა და ბოდიშის მოხდა, უფროსებთან ურთიერთობის კულტურა, არ დასცინოთ არავის მათი თანდასწრებით, არ მოატყუოთ, რასაც შეჰპირდებით შეუსრულეთ! ნუ აღიქვამთ ცელქ ბავშვს პათოლოგიურად და ნუ ტვირთავთ შენიშვნებით,ნუ გიკვირთ,კითხეთ თქვენს მშობლებს როგორები იყავით ბავშვობაში, თქვენი ბავშვი, რა თქმა უნდა, თქვენ დაგემსგავსებათ! დღეს სკოლებში სასწავლო პროცესი ძალიან დამღლელია, ამიტომ ახალ დაბრუნებულებს ნუ დააძალებთ, კვლავ წიგნებს მიუჯდნენ, დაუტოვეთ ბავშვობის უფლება!!! განსაკუთრებით 12 წლამდე შეეცადოთ, რომ ბავშვმა ტვინი შეივსოს პოზიტიური ფაილებით, რადგან ამ პერიოდამდე მშობელი ოქროს სტანდარტია მისთვის, 12 წლის შემდგ ღირებულებების გადაფასება იწყება, უფრო მეტს ფიქრობენ და თქვენი ქცევის და ყოფის კრიტიკასაც იწყებენ!!! ერთს გთხოვთ, ყველაფერი აკეთეთ ძალადობის გარეშე და გახსოვდეთ, რომ შვილი, რომელიც თქვენი მეშვეობით მოევლინა სამყაროს, თქვენს საკუთრებას არ წარმოადგენს!!! ყველა ბავშვი დაბადებისთანავე პიროვნებაა!!! პატარა ადამიანი!!! მე მიყვარს ეს ადამიანები, მინდა, რომ ჯანმრთელები, ბედნიერები იყვნენ, მიიღონ სასურველი, მაღალი დონის განათლება, იცხოვრონ მოწესრიგებულ, დალაგებულ, უსაფრთხო, ქვეყანაში, სადაც ყოველ ნაბიჯზე დაცული იქნება მათი უფლებები!!! იყვნენ კანონმორჩილნი!!! სუფთა ეკოლოგია, საკვები კიდევ უფრო ხელს შეუწყობს მათი ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებას!!! ამ ყველაფერზე ზრუნვა დაბადებისთანავე იწყება და ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ იმისთვის,ერთად და ცალ-ცალკეც,რომ საღი, გონიერი, ჯანსაღი ფსიქიკის საზოგადოება მივიღოთ!!! მე მხოლოდ ახალგაზრდების, მათი ჯანსაღი მენტალობის იმედი მაქვს და ვეცადოთ, არ მოვსპოთ და არ გავანადგუროთ ჩვენი მზაკვრული გეგმებით! ეს ჩემი მეგობრული რჩევებია, განა მე არ მაქვს შეცდომები დაშვებული, როცა ახალგაზრდა მშობელი ვიყავი??? მაქსიმალურად შეეცადეთ, გაუფრთხილდეთ პატარა ადამიანებს“.   [post_title] => ინგა მამუჩიშვილი: „დაუტოვეთ შვილებს ბავშვობის უფლება!..“ [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => inga-mamuchishvili-dautovet-shvilebs-bavshvobis-ufleba [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-10-15 17:55:33 [post_modified_gmt] => 2018-10-15 13:55:33 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=295508 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 97 [max_num_pages] => 33 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 33294132b07166a84585d278d3c9adad [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები