საქართველოში გზების ნაწილი ფასიანი გახდება – რომელ ავტომობილებს შეეხება მოსაკრებელი

პოპულარული

საქართველოში გზების ნაწილი ფასიანი გახდება – რომელ ავტომობილებს შეეხება მოსაკრებელი

საქართველოში გზების ნაწილი ფასიანი გახდება. საკითხს საავტომობილო დეპტრამენტი უკვე განიხილავს. უწყების ინფორმაციით, კონკრეტულ ფასსა და თარიღზე საუბარი ამ ეტაპზე ნაადრევია, თუმცა ეს პროცესი ავტობანის დასრულებას შესაძლოა, არ დაელოდოს და ცალკეულ მონაკვეთებზე ეტაპობრივად დაწესდეს გადასახადი.

ვისთვის იქნება გზა ფასიანი, მხოლოდ ტრანზიტული სატვირთო ავტომობილებისთვის თუ ადგილობრივი ტრანსპორტისთვისაც, მსგავს დეტალებზე საავტომობილო გზების დეპარტამენტის ხელმძღვანელი არ საუბრობს, როგორც „ფორტუნასთან“ საუბარში ირაკლი ქარსელაძე ამბობს, ამ და მსგავსი ტიპის დეტალებზე ჯერ კონკრეტული გადაწყვეტილება მიღებული არ არის. მისივე თქმით, გზებზე გადასახადის დაწესებასთან დაკავშირებით, შიდაუწყებრივი სამუშაო შეხვედრა უკვე გიამართა. დეპარტამენტში მსოფლიო ბანკის და ევროპის რეკონსტრუქციის ბანკის ორი კვლევა არსებობს, სადაც განსხვავებული მოსზრებებია ჩამოყალიბებული, არაერთგვაროვანია ევროპის გამოცდილებაც ამ მიმართულებით, სამუშაო პროცესში დონორებთან და ეკონომიკის სამინისტროსთან ერთად, ყველა ამ დეტალის განხილვა მოხდება.

„გზების მოვლა – შენახვის გადასახადის პრაქტიკა მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაშია, მაგრამ ევროპაშიც კი, გზების გაფასიანებასთან დაკავშირებით სხვადასხვაგვარი გამოცდილება არსებობს. გადაწყვეტილების მიღებამდე, ყველა დეტალის გათვალისწინება უნდა მოხდეს: თანმდევი ფაქტორების, საქართველოს რეალობის, უცხოური გამოცდილების, საინტერესო და გასათვალისწინებელია IBRD-ის კვლევაც, ისეთ დეტალებზე როგორიცაა ფასი, რა ტიპის ავტომობილებზე დაწესდება გადასახადი და რომელი მონაკვეთები გახდება ფასიანი, გადაწყვეტილება მიღებუილი არ არის,“ – განმარტავს ირაკლი ქარსელაძე.

 

გზებზე დაწესებული გადასახადი უკვე არსებული ავტობანის მოვლა -შენახვას და ახალი საგზაო ინფრასტრუქტურის განვითარებას მოხმარდება.

 

 

ახალი აეროპორტის, ახალი პორტის მშენებლობის და მუდმივად მზარდი ტურისტული ნაკადის ფონზე, გზებზე მოსაკრებლის დაწესებას ეთანხმება “პარტნიორობა საგზაო უსაფრთხოებისთვის”. ორაგნიზაციის ხელმძღვანელი და სატრანსპორტო სფეროს ექსპერტი გელა კვაშილავა ქვეყნის სატრანზიტო ჰაბად ქცევის შემთხვევაში, საგზაო გადასახადის აუცილებლობაზე საუბრობს.

„გზის გარკვეული მონაკვეთები, რომელსაც განსაკუთრებით ხშირად იყენებენ საერთაშორისო ტრანზიტული მანქანები და დიდი ზომის გადამზიდავი ტრაილერები, იცვითება, ზიანდება და მის მოვლა-შეკეთებაში მილიონობით თანხა იხარჯება. გაფასიანების შემთხვევაში, მოსაკრებლიდან შემოსული თანხები საგზაო ფონდში აკუმულირდება, რომელიც შემდეგ ამ მიმართულებით დაიხარჯება, მოხმარდება გზების რეაბილიტაციას, უსაფრთხოებას, განვითარებას და ამაში სახელმწიფოს დამატებითი რესურსის დახარჯვა ან დონორებისგან სესხის მოზიდვა აღარ დასჭირდება,“ – ამბობს გელა კვაშილავა „ფორტუნასთან“.

 

საერთაშორისო პრაქტიკა

 

 

გზებზე მოსაკრებლის დაწესება ევროპის ქვეყნებში მიღებული პრაქტიკაა, ქვეყნების ნაწილში, მაგ. იტალიაში ავტობანზე გადასახადი არა მარტო სატვირთო, შიდა მსუბუქ ავტომობილებზეც არის დაწესებული.

ევროპის ქვეყნების პრაქტიკა სხვადასხვაგვარია, თუმცა მსგავსი მოსაკრებელი ძირითადად კომერციულ სატვირთო გადამზიდავებზე ან სამგზავრო გადამყვანებზე წესდება. არსებობს პრაქტიკა, როცა გზის გარკვეული მონაკვეთი, შესაბამისი მოთხოვნებით ოპერირებისთვის კერძო კომპანიასაც გადაეცემა.

რამდენად პოპულარული ნაბიჯი იქნება გზაზე მოსაკრებლის დაწესება – საგზაო სფეროს სპეციალისტს ამაზე ცალსახა პასუხი აქვს –  „იმ შემთხვევაში თუ ამოღებული თანხა ისევ გზის მოვლას, უსაფრთხოებას და განვითარებას მოხმარდება, გზა იქნება კომფორტული, გადახდილი თანხა პროტესტს აღარ გამოიოწვევს“.

ფასიანი გზების პარალელურად ქვეყანაში, ალტერნატიული უფასო გზებიც იქნება, მომხმარებელი კომფორტიდან და საკუთარი მოთხოვნიდან გამომდინარე გააკეთებს არჩევანს.

 

თამუნა გოგუაძე

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => saavtomobilo-gzebis-departamenti
                                    [1] => partnioroba-sagzao-usafrtkhoebistvis
                                    [2] => fortunas-temebi
                                    [3] => fasiani-gzebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 256976
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => saavtomobilo-gzebis-departamenti
                                    [1] => partnioroba-sagzao-usafrtkhoebistvis
                                    [2] => fortunas-temebi
                                    [3] => fasiani-gzebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 256976
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 1307
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => saavtomobilo-gzebis-departamenti
                                    [1] => partnioroba-sagzao-usafrtkhoebistvis
                                    [2] => fortunas-temebi
                                    [3] => fasiani-gzebi
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => saavtomobilo-gzebis-departamenti
                                    [1] => partnioroba-sagzao-usafrtkhoebistvis
                                    [2] => fortunas-temebi
                                    [3] => fasiani-gzebi
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (256976) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (1307,12973,25807,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 303452
                    [post_author] => 8
                    [post_date] => 2018-11-12 12:57:35
                    [post_date_gmt] => 2018-11-12 08:57:35
                    [post_content] => მთავრობის მიერ მიღებული კანონით, 2018 წლის პირველი იანვრიდან, ყველა დასაქმებულს ყოველთვიურად, დაუბეგრავი ხელფასის 2% ჩამოეჭრება, რომელიც მის საპენსიო ანგარიშზე დაგროვდება.

კანონის მიხედვით, სქემაში ჩართვა სავალდებულო იქნება 40 წლამდე პირებისთვის, 40 წლის ზემოთ კი - ნებაყოფლობითი. სისტემაში სავალდებულო წესით ჩაერთვება ყველა დასაქმებული, ხოლო ნებაყოფლობით - ნებისმიერი თვითდასაქმებული.

"ფორტუნა" შეეცადა გაერკვია, რამდენადაა საზოგადოება ინფორმირებული სიახლის შესახებ და რამდენად მისაღებია მათთვის ეს კანონი.

როგორც აღმოჩნდა, უმეტესობამ არც ის იცის, რომ იანვრიდან ხელფასი შეუმცირდება, არც ის იცის, სად წავა ეს ორი პროცენტი, თუმცა მას შემდეგ, რაც ახალი კანონის შესახებ ინფორმაცია გავაცანით, ზოგიერთს ეს მოსწონს, (ძირითადად მათ, ვისთვისაც ჩართვა ნებაყოფილობითია) ზოგი კი ამბობს, რომ კანონის ამოქმედებამდე, აზრი ხალხისთვის უნდა ეკითხათ.

https://www.youtube.com/watch?v=69zGrcP3_Xo

 

 

როგორ გროვდება პენსია

დასაქმებულის საპენსიო ანგარიშზე ყოველთვიურად დაუბეგრავი ხელფასის 6 პროცენტი გროვდება. აქედან 2 პროცენტი დასაქმებულს ხელფასიდან აკლდება, 2 პროცენტს დამსაქმებელი იხდის, დარჩენილი 2 პროცენტს კი - სახელმწიფო. გარდა ამისა, წლების მიხედვით თქვენს დაგროვებულ თანხას, პროცენტი ემატება. თქვენი მიმდინარე ხელფასის მიხედვით, ამ ბმულზე შეგიძლიათ გამოთვალოთ, რამდენის დაგროვებას მოახერხებთ საპენსიო ასაკამდე. აღსანიშნავია, რომ საპენსიო ასაკს მიღწეული პირი, ამ თანხასთან ერთად, ყოველთვიურად მიიღებს სოციალურ პენსიას 180 ლარის ოდენობით. რეალურად, რომ შევხედოთ, პენსიის დაგროვების სისტემა, საკმაოდ კარგი შემოთავაზებაა იმისთვის, რომ უზრუნველი სიბერე გვქონდეს. თუმცა, არსებობს რისკები და მათგან უმთავრესი წარსულის გამოცდილება -  უნდობლობაა.

?! – კითხვები, რისკები …

სავარაუდოდ, დაგროვებული ფული, 20 წლის შემდეგ, ძალას დაკარგავს

რა გარანტია აქვს ხალხს, რომ ფული არ გაქრება?

ლარი - იქნება თუ არა ისევ ეროვნული ვალუტა ლარი და ხომ არ განმეორდება 90-იანების ანაბრის ისტორია?

ვის ანდობთ "სიბერისთვის გადანახულ ფულს"?

საპენსიო სააგენტო სახელმწიფოსგან დამოუკიდებელი ორგანიზაციაა. დაგროვებული პენსია არის კერძო საკუთრება. მასზე წვდომა არ აქვს არც სასამართლოს, არც ბანკს. არ შეიძლება ამ თანხის ჯარიმის დასაფარად გამოყენება. თანხებს ფასიან ქაღალდებში ეკონომისტები დააბანდებენ. სააგენტო ფულის დაბანდების სამ ვარიანტს შემოგთავაზებთ. აქედან ერთი დაბალრისკიანი, მეორე საშუალო რისკის შემცველი, მესამე კი მაღალ რისკთან დაკავშირებულია. პირველი ხუთი წლის განმავლობაში პენსიის დამგროვებელს მხოლოდ დაბალრისკიანი პორტფელის არჩევა შეეძლება, შემდეგ კი უკვე - სურვილისამებრ. "გირჩის" საპრეზიდენტო კანდიდატი ზურაბ ჯაფარიძე თანხების დაკარგვის საფრთხეზე ამახვილებს ყურადღებას. მისი თქმით, სავალდებულო დაგროვებითი პენსია ხალხის დაყაჩაღების მცდელობაა.
"მთავრობა და ბანკები აყაჩაღებენ დასაქმებულ ადამიანებს, უზრდიან მათ გადასახადებს და თან ამას აკეთებენ თითქოსდა მათ მომავალზე ზრუნვის არგუმენტით. ხელისუფლება დღეს აპირებს, მომავალ წელს ასობით მილიონი ლარი წაართვას საქართველოს მოსახლეობას. არჩევნების პირველ ტურში ფაქტობრივი დამარცხების შემდეგ, "ქართული ოცნება" ხალხს პირდება, რომ ახლა წართმეულ ფულს 20-30 წლის შემდეგ დაუბრუნებს უკან," - აცხადებს ზურა ჯაფარიძე "ფორტუნასთან".

ბიზნესს დამატებითი ხარჯის გაწევა მოუწევს

ეს მოდელი შესაძლოა, პრობლემური აღმოჩნდეს ზოგიერთი მცირე ბიზნესისთვისაც. როგორც "ფორტუნასთან" კომპანიის ხელმძღვანელები ამბობენ, იძულებული ხდებიან, თანამშრომლებს ხელფასები შეუმცირონ და ამ გზით დაფარონ ეს პროცენტი, რადგან დამატებითი ხარჯის გაწევა, მათ კომპანიას არ შეუძლია.
"ჩემი კომპანია არაა ძალიან მომგებიანი, თვის ბოლოს ხან ზარალზე გავდივარ, ხან ნულოვან მოგებაზე, ხან მოგებაზე, ამ შემთხვევაში როგორ უნდა გავზარდო სახელფასო ხარჯი თუნდაც 2%-ით? იძულებული ვხდები, თანამშრომლების ხელფასების შემცირებით მოხდეს ეს ყველაფერი," - განაცხადა "ფორტუნასთან" ერთერთი კომპანიის მფლობელმა, რომელმაც იდენტიფიცირება არ ისურვა.
თუმცა, დიდი კომპანიების უმეტესობისთვის, არც 2% წარმოადგენს პრობლემას და იმასაც ამბობენ, რომ დასაქმებულების მიერ გადასარიცხ 2%-ს კომპანიის ხარჯზე ასახავენ, ანუ ისინი თანმშრომლებს ხელფასებს მცირედით მოუმატებენ, იმისთვის, რომ დასაქმებულის ანგარიშიდან საპენსიო ანგარიშზე თანხის გადარიცხვა მოხდეს და დასაქმებულებს ამ დროისთვის არსებული ანაზღაურება არ დააკლდეთ.
"რა თქმა უნდა, ხარჯი გაიზრდება, თუმცა კანონს მივყვებით ჩვეულებრივად," - განაცხადა "ფორტუნასთან" "გუდვილის" დირექტორმა ირინა ქოსაშვილმა.
კომპანიის საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერი ნატა წერეთელი "ფორტუნასთან" განმარტავს, რომ ვინც სურვილს გამოთქვამს ამ რეფორმაში ჩაერთოს, მას 2% ხელფასიდან ჩამოეჭრება, 2%-ს კი "გუდვილი" გადაურიცხავს.  

როგორ ვთქვათ უარი დაგროვებით საპენსიო სქემაში მონაწილეობაზე

  1. თუ დასაქმებულს, რომელსაც ამ კანონის ამოქმედებამდე შეუსრულდა 40 წელი, არ სურს იყოს მონაწილე, ის უფლებამოსილია საპენსიო სააგენტოს მიერ განსაზღვრული წესის შესაბამისად, წერილობით მიმართოს საპენსიო სააგენტოს და გავიდეს დაგროვებითი საპენსიო სქემიდან ამ სქემაში სავალდებულო წესით, ავტომატურად გაწევრებიდან 5 თვის ვადაში, მაგრამ არაუადრეს გაწევრებიდან 3 თვისა. წინააღმდეგ შემთხვევაში, დასაქმებული რჩება მონაწილედ.
ანუ... 2019 წლის 1 აპრილიდან - 1 ივნისის შუალედში შეგიძლიათ პროგრამის დატოვება. ამისთვის სააგენტოს სახელზე განცხადება უნდა დაწეროთ, უკვე დაგროვებული თანხა კი, უკან დაგიბრუნდებათ თქვენც, დამსაქმებელსაც და სახელმწიფოსაც. თუ ისევ გადაიფიქრეთ, შეგიძლიათ პენსიის დაგროვების პროცესში კვლავ ჩაერთოთ, თუმცა ამის შემდეგ მასზე უარის თქმას ვეღარ შეძლებთ.  

გამონაკლისები: იმ შემთხვევაში თუ…

  • თუ დაგროვებით საპენსიო სისტემაში ჩართული პირი გარდაიცვალა, მის მიერ დაგროვილ თანხას მისი მემკვიდრე აიღებს.
  • თუ ადამიანი კარგავს შრომის უნარს, თანხის სრულად გატანა შეუძლია.
  • თანხის სრულად გატანა შესაძლებელია, თუ პირი საქართველოს მოქალაქეობაზე უარს ამბობს და სამუდამოდ უცხო ქვეყნის მოქალაქე ხდება.
  • იმ შემთხვევაში, თუ თქვენი ხელფასი ან/და (შემოსავალი) წელიწადში 24 ათას ლარს გადააჭარბებს, სახელმწიფო მხოლოდ 1 პროცენტს გაიღებს, ხოლო თუ 60 ათას ლარზე მეტია, სახელმწიფო თავის წილს საერთოდ აღარ იხდის.
"დაგროვებითი პენსიის შესახებ" კანონი სრულად შეგიძლიათ იხილოთ ლინკზე.

თამთა უთურგაშვილი

[post_title] => იანვრიდან ხელფასიდან დამატებით სულ მცირე 2% ჩამოგეჭრებათ - "მთავრობა და ბანკები აყაჩაღებენ დასაქმებულებს" [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ianvridan-khelfasidan-damatebit-sul-mcire-2-chamogechrebat-mtavroba-da-bankebi-ayachagheben-dasaqmebulebs [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-11-12 12:57:35 [post_modified_gmt] => 2018-11-12 08:57:35 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=303452 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 303860 [post_author] => 22 [post_date] => 2018-11-08 15:32:07 [post_date_gmt] => 2018-11-08 11:32:07 [post_content] => შევიწყალებ მიხეილ სააკაშვილსაც, მერაბიშვილსაც, ახალაიასაც,- ეს განცხადება გაერთიანებული ოპოზიციის პრეზიდენტობის კანდიდატს, გრიგოლ ვაშაძეს ეკუთვნის. მას შემდეგ რაც საზოგადოების და პოლიტიკური სპექტრის ნაწილში ამ დაპირებამ უარყოფითი რეაქცია გამოიწვია, მიხეილ სააკაშვილმა განაცხადა, რომ "არ აპირებს, ვინმეს ეხვეწოს შეწყალებისთვის." დაახლოებით იმავე შინაარსის განცხადებები გაავრცელეს ციხიდან მისმა თანაგუნდელებმა ბაჩო ახალაიამ და ვანო მერაბიშვილმა. მათ თქვეს, რომ შეწყალება არ სჭირდებათ. ამის მიუხედავად, გრიგოლ ვაშაძემ შეწყალებასთან დაკავშირებით საკუთარი გეგმები კიდევ ერთხელ დაადასტურა „დოიჩე ველესთან“. ინტერვიუ 6 ნოემბერს გამოქვეყნდა, ამ დროს უკვე მიხეილ სააკაშვილს და მის თანაგუნდელებს განცხადებები გავრცელებული აქვთ, სადაც ამბობენ, რომ შეწყალება არ სჭირდებათ, თუმცა, ვაშაძე "დოიჩე ველესთან" კვლავ იმეორებს, რომ შეიწყალებს მიხეილ სააკაშვილს და "ყველა პოლიტპატიმარს."    

შეძლებს თუ არა გრიგოლ ვაშაძე გაპრეზიდენტების შემთხვევაში სააკაშვილის, ახალაიას და მერაბიშვილის შეწყალებას

"ფორტუნა" დაინტერესდა, რამდენად არის პრეზიდენტი უფლებამოსილი მიიღოს გადაწყვეტილება ერთპიროვნულად, შეწყალების კომისიის რეკომენდაციის გარეშე, ან უარყოფითი რეკომენდაციის მიუხედავად, ან შეუძლია თუ არა ის პიროვნებაც შეიწყალოს, რომელსაც შეწყალების თხოვნით არ მიუმართავს. ამ კითხვებზე "ფორტუნას" საია-ს იურისტმა რევაზ აჭარაძემ უპასუხა. აღმოჩნდა რომ ყველა კითხვაზე პასუხი დადებითია. "არსებობს ბრძანებულება, რომელშიც მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილი ამბობს, რომ პრეზიდენტს ნებისმიერი პიროვნების შეწყალება ნებისმიერი წესის დაუცველად შეუძლია. შექმნილია სპეციალური კომისია, რომელიც იხილავს შეწყალების საკითხს. თუმცა, ნებისმიერ ეტაპზე, როცა პიროვნება მიმართავს კომისიას შეწყალებაზე, პრეზიდენტს შეუძლია დაჩქარებულად შეიწყალოს იმ შემთხვევაშიც, თუ თავად კომისიას უარყოფითი დასკვნა ექნება. ამ ნორმის მიხედვით, მას ასევე შეუძლია ის პიროვნებაც შეიწყალოს, ვინც შეწყალების თაობაზე კომისიას არ მიმართა," - ამბობს საია-ს იურისტი.  

დააკავებენ თუ არა მიხეილ სააკაშვილს შეწყალების შემდეგ, დაბრუნების შემთხვევაში

მსჯავრდებულის შეწყალება პრეზიდენტის კონსტიტუციური უფლებაა. მსჯავრდებულად პირი მას შემდეგ ითვლება, რაც მასზე მინიმუმ პირველი ინსტანციის სასამართლო გამოიტანეს გადაწყვეტილებას. თუმცა, მიხეილ სააკაშვილის შემთხვევაში, გასათვალსიწინებელია, რომ მასზე ორი საქმე ჯერ კიდევ წარმოებაში და გადაწყვეტილება პირველი ინსტანციის სასამართლოსაც არ მიუღია. ყოფილ პრეზიდენტს განაჩენი ორ საქმეში აქვს გამოტანილი, ესენია ვალერი გელბახიანის ცემისა და სანდრო გირგვლიანის საქმეები, ტელეკომპანია "იმედში" შეჭრისა და 7 ნოემბრის, ასევე "პიჯაკების საქმეზე" ჯერჯერობით სასამართლო განხილვები მიმდინაროებს და მათზე ექსპრეზიდენტი ჯერ მსჯავრდებული არაა. ამიტომ გრიგოლ ვაშაძე გაპრეზიდენტების შემთხვევაში, დასრულებულ ორ საქმეზე იქნება უფლებამოსილი ყოფილი პრეზიდენტი შეიწყალოს. "პრეზიდენტს შეუძლია პირი იმ საქმეზე გაათავისუფლოს სასჯელისგან, რომელზეც უკვე მსჯავრდებულია, ხოლო სხვა საქმეზე არ ეხსნება პასუხისმგებლობა, გაგრძელდება იმ საქმეებზე წარმოება, დევნა. "საია" არ არის ჩართული მის საქმეებში, თუმცა, როგორც მახსოვს აღკვეთის ღონისძიების სახით მიმდინარე საქმეზე აქვს პატიმრობა შეფარდებული, მისი ჩამოსვლის შემთხვევაში, დაკავება მოხდება ამ საქმესთან დაკავშირებით და არა იმ საქმესთან დაკავშირებით, რომელშიც მსჯავრდებულია და შეიწყალეს. თუ არ აქვს აღკვეთის ღონისძიებად შეფარდებული პატიმრობა, ვერ მოახერხებს საგამოძიებო ორგანო დაკავებას. მაშინ საგამოძიებო ორგანომ უნდა მიმართოს სასამართლოს, რადგან ახალი გარემოება არსებობს, მაგალითად ის, რომ პიროვნება საქართველოში დაბრუნდა და მოითხოვოს რომელიმე აღკვეთის ღონისძიება, ვთქვათ, პატიმრობა და უკვე მოსამართლე იმსჯელებს შემდგომ ამ საკითხზე,"- აცხადებს რევაზ აჭარიძე. "პიჯაკების საქმეზე" მიხეილ სააკაშვილს აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა არ აქვს შეფარდებული, თუმცა ტელეკომპანია "იმედისა" და "7 ნოემბრის საქმეზე" სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტებას ედავებიან და აღკვეთის ღონისძიების სახით პატიმრობა აქვს შეფარდებული. ასე რომ, თუკი მას ვაშაძე დასრულებულ საქმეებზე შეიწყალებს და საქართველოში ჩამოვა, ამ საქმესთან დაკავშირებით მიხეილ სააკაშვილს მაინც დააკავებენ.  

თაკო ივანიაძე

[post_title] => შეძლებს თუ არა მიხეილ სააკაშვილი საქართველოში დაბრუნებას ვაშაძის გაპრეზიდენტების შემთხვევაში [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => shedzlebs-tu-ara-mikheil-saakashvili-saqartveloshi-dabrunebas-vashadzis-gaprezidentebis-shemtkhvevashi [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-11-08 15:32:07 [post_modified_gmt] => 2018-11-08 11:32:07 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=303860 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 303837 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-11-08 10:48:12 [post_date_gmt] => 2018-11-08 06:48:12 [post_content] => ზამთრის მოახლოებასთან ერთად აზიური ფაროსანა ძილის ფაზაში შედის, ეს კი იმას ნიშნავს, რომ მავნებელი მწერი თავშესაფრად თბილ ადგილებს ეძებს და თავს შენობებს აფარებს. მავნებელი სახლებისკენ გადაადგილებას შემოდგომაზე იწყებს, მაშინ, როდესაც დღის და ღამის საშუალო ტემპერატურა 15-17 გრადუსია. ფაროსანა ძვრება ნაპრალებში, სხვენზე, კარადებში, საწოლებში; ასევე ბაღებსა და ტყეში ჩამოცვენილი ფოთლების სქელი ფენის ქვეშ. აბაშის მუნიციპალიტეტის, სოფელ ქოლობნის ერთ-ერთი მკვიდრი ირმა გელაშვილი „ფორტუნასთან“ საუბრისას აცხადებს, რომ ფაროსანა სოფელში წელსაც დიდი რაოდენობით იყო. მისი თქმით, შეწამვლითი სამუშაოები სოფელში თვეში ერთხელ ტარდებოდა, რასაც დიდი შედეგი არ ჰქონია. „სოფლის მაცხოვრებლები თავადაც წამლავდნენ და ანადგურებდნენ მავნებელს, მაგრამ შედეგით ზოგი კმაყოფილია, ზოგი კი არა,“ - ამბობს ქოლობნის მკვიდრი. მანვე აღნიშნა, რომ წელს არანაირი მოსავალი არ ყოფილა და მწერებმა თხილის, სიმინდის და ხილის განადგურება შეძლეს. მცენარეთა დაცვის სპეციალისტები კი, ცალსახად აღნიშნავენ, რომ მავნებელთან ბრძოლის პროცესში მნიშვნელოვანია მოსახლეობის ჩართულობა და ფაროსანას მექანიკური განადგურება. სურსათის ეროვნული სააგენტოს რეკომენდაციით, ფერმერები უნდა გაეცნონ ინფორმაციას, იმ მასალას, რომელიც სპეციალურად ურიგდებათ და ვიდეორგოლებს, სადაც კარგად ჩანს თუ რა უნდა გააკეთოს თითოეულმა მოქალაქემ იმისთვის, რომ თავიდან აიცილოს მავნებლის გავრცელება. სურსათის ეროვნულ სააგენტოში ამბობენ, რომ ფერმერების მხრიდან, საჭიროების შემთხვევაში, სპეციალისტებთან რეკომენდაციის შედეგად უნდა მოხდეს ქიმიური პრეპარატების შერჩევა, სპეციალიზებულ მაღაზიებში შეძენა და შემდეგ შეწამვლა. აღსანიშნავია ისიც, რომ თითოეულ ფერმერს ურიგდება ბეჭდური საინფორმაციო ბროშურა, საიდანაც მათ შეუძლიათ ინფორმაციის წაკითხვა მავნებლის განადგურების შესახებ.   [video width="1280" height="720" mp4="http://fortuna.ge/wp-content/uploads/2018/11/10000000_2206521936270608_711766788157173006_n.mp4"][/video]    

რჩევები, როგორ უნდა გაანადგურო ფაროსანა სახლის პირობებში

  - პირველი რაც შეიძლება გამოვიყენოთ ეს არის მარტივი ფორმის მუყაოს ყუთი, რომელიც უნდა მოვათავსოთ საცხოვრებელი სახლის ახლოს, მშრალ და მზიან ადგილას. ამ გზით შესაძლებელია მოვიზიდოთ მავნებელი, რადგან ზამთრის პერიოდიში, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, ისინი თბილ თავშესაფარს ეძებენ. ყუთში მოხვედრილი ბევრი ფაროსანას ერთად განადგურება უფრო მარტივია. - არსებობს კიდევ ერთი მეთოდი - „მოიზიდე და გაანადგურე“. ქიმიური ნივთიერებით გაჟღენთილი ბადე ან ქსოვილი თავსდება საცხოვრებლის პერიმეტრზე, სადაც მავნებლის მოზიდვის მიზნით, მაგრდება ნათურა ან ფერომონი. ბადესთან კონტაქტის შედეგად კი, მავნებელი კვდება. - ფაროსნებთან ბრძოლის დროს ასევე შეგვიძლია გამოვიყენოთ მტვერსასრუტი და მავნებლები ისე გავანადგუროთ. - ასევე სახლის პირობებში, ტაშტში ჩაასხით საპნიანი წყალი და დაანათეთ ზემოდან სანათი, რადგან ფაროსანას შუქზე მოიზიდავთ და საპნიან წყალში, ტაშტში მოხვედრილი მავნებელი კვდება. სახლის პირობებში, აზიურ ფაროსანასთან საბრძოლველად ხაფანგის დამზადება საკუთარი ხელით შეგიძლიათ. ბოთლს ჩამოაჭერით 1/3, ქვედა ნაწილის ნახევარი შავი წებოვანი ლენტით უნდა დაიფაროს, რაც სინათლეს დაახშობს, შიგნით კი უნდა მოთავსდეს ნათურა, რომელიც იზიდავს მავნებელს, რასაც ზემოდან უნდა დაადოთ ბოთლის უკვე ჩამოჭრილი მეორე ნაწილი, თავდაყირა და ისიც შავი წებოვანი ლენტით დაამაგრეთ. ვინაიდან მავნე მწერი ფრენის გარდა, დაცოცავს კიდეც, მომზადებულ ბოთლს გარედანაც ოთხ ზოლად დაამატეთ ორმაგი ლენტი, რადგან ბოთლი არ სრიალებდეს და ფაროსანა მასზე ადვილად აცოცდეს. ბოთლში მოხვედრილი მავნებელი უკან ამოსვლას ვეღარ მოახერხებს.   [gallery royalslider="1" ids="303843,303844,303845,303846,303847"]    

წელს უკეთ, ვიდრე შარშან

  სურსათის ეროვნულ სააგენტოში აცხადებენ, რომ აზიურ ფაროსანასთან ბრძოლა წინა წლებთან შედარებით, წელს უფრო მასშტაბური იყო და სახელმწიფოს მიერ,  მავნებლის გასანადგურებლად ბევრი ღონისძიება ჩატარდა. დასავლეთ საქართველოში-სამეგრელოს, გურიის, იმერეთის რეგიონებსა და აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, თერმული ნისლის ტექნოლოგიითა და ცივი შესხურებით, 780 ათასამდე ჰექტარი ფართობი დამუშავდა. ასევე ტყის პერიმეტრებზე დამონტაჟდა „მოიზიდე და განადგურე“ სადგურები, რის შედეგადაც შემცირდა მავნებლის გავრცელება ტყის მასივებიდან სასოფლო-სამეურნეო კულტურებზე. შეგახსენებთ, რომ აზიური ფაროსანა საქართველოში პირველად 2015 წელს გამოჩნდა და 2016 წლის სეზონზე თხილის მოსავლის მნიშვნელოვანი ზარალი გამოიწვია.   [gallery royalslider="1" ids="303848,303849,303850"]     [post_title] => როგორ ვებრძოლოთ აზიურ ფაროსანას ზამთარში [ფოტო, ვიდეო] [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => rogor-vebrdzolot-aziur-farosanas-zamtarshi-foto-video [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-11-08 11:44:22 [post_modified_gmt] => 2018-11-08 07:44:22 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=303837 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 303452 [post_author] => 8 [post_date] => 2018-11-12 12:57:35 [post_date_gmt] => 2018-11-12 08:57:35 [post_content] => მთავრობის მიერ მიღებული კანონით, 2018 წლის პირველი იანვრიდან, ყველა დასაქმებულს ყოველთვიურად, დაუბეგრავი ხელფასის 2% ჩამოეჭრება, რომელიც მის საპენსიო ანგარიშზე დაგროვდება. კანონის მიხედვით, სქემაში ჩართვა სავალდებულო იქნება 40 წლამდე პირებისთვის, 40 წლის ზემოთ კი - ნებაყოფლობითი. სისტემაში სავალდებულო წესით ჩაერთვება ყველა დასაქმებული, ხოლო ნებაყოფლობით - ნებისმიერი თვითდასაქმებული. "ფორტუნა" შეეცადა გაერკვია, რამდენადაა საზოგადოება ინფორმირებული სიახლის შესახებ და რამდენად მისაღებია მათთვის ეს კანონი. როგორც აღმოჩნდა, უმეტესობამ არც ის იცის, რომ იანვრიდან ხელფასი შეუმცირდება, არც ის იცის, სად წავა ეს ორი პროცენტი, თუმცა მას შემდეგ, რაც ახალი კანონის შესახებ ინფორმაცია გავაცანით, ზოგიერთს ეს მოსწონს, (ძირითადად მათ, ვისთვისაც ჩართვა ნებაყოფილობითია) ზოგი კი ამბობს, რომ კანონის ამოქმედებამდე, აზრი ხალხისთვის უნდა ეკითხათ. https://www.youtube.com/watch?v=69zGrcP3_Xo    

როგორ გროვდება პენსია

დასაქმებულის საპენსიო ანგარიშზე ყოველთვიურად დაუბეგრავი ხელფასის 6 პროცენტი გროვდება. აქედან 2 პროცენტი დასაქმებულს ხელფასიდან აკლდება, 2 პროცენტს დამსაქმებელი იხდის, დარჩენილი 2 პროცენტს კი - სახელმწიფო. გარდა ამისა, წლების მიხედვით თქვენს დაგროვებულ თანხას, პროცენტი ემატება. თქვენი მიმდინარე ხელფასის მიხედვით, ამ ბმულზე შეგიძლიათ გამოთვალოთ, რამდენის დაგროვებას მოახერხებთ საპენსიო ასაკამდე. აღსანიშნავია, რომ საპენსიო ასაკს მიღწეული პირი, ამ თანხასთან ერთად, ყოველთვიურად მიიღებს სოციალურ პენსიას 180 ლარის ოდენობით. რეალურად, რომ შევხედოთ, პენსიის დაგროვების სისტემა, საკმაოდ კარგი შემოთავაზებაა იმისთვის, რომ უზრუნველი სიბერე გვქონდეს. თუმცა, არსებობს რისკები და მათგან უმთავრესი წარსულის გამოცდილება -  უნდობლობაა.

?! – კითხვები, რისკები …

სავარაუდოდ, დაგროვებული ფული, 20 წლის შემდეგ, ძალას დაკარგავს

რა გარანტია აქვს ხალხს, რომ ფული არ გაქრება?

ლარი - იქნება თუ არა ისევ ეროვნული ვალუტა ლარი და ხომ არ განმეორდება 90-იანების ანაბრის ისტორია?

ვის ანდობთ "სიბერისთვის გადანახულ ფულს"?

საპენსიო სააგენტო სახელმწიფოსგან დამოუკიდებელი ორგანიზაციაა. დაგროვებული პენსია არის კერძო საკუთრება. მასზე წვდომა არ აქვს არც სასამართლოს, არც ბანკს. არ შეიძლება ამ თანხის ჯარიმის დასაფარად გამოყენება. თანხებს ფასიან ქაღალდებში ეკონომისტები დააბანდებენ. სააგენტო ფულის დაბანდების სამ ვარიანტს შემოგთავაზებთ. აქედან ერთი დაბალრისკიანი, მეორე საშუალო რისკის შემცველი, მესამე კი მაღალ რისკთან დაკავშირებულია. პირველი ხუთი წლის განმავლობაში პენსიის დამგროვებელს მხოლოდ დაბალრისკიანი პორტფელის არჩევა შეეძლება, შემდეგ კი უკვე - სურვილისამებრ. "გირჩის" საპრეზიდენტო კანდიდატი ზურაბ ჯაფარიძე თანხების დაკარგვის საფრთხეზე ამახვილებს ყურადღებას. მისი თქმით, სავალდებულო დაგროვებითი პენსია ხალხის დაყაჩაღების მცდელობაა.
"მთავრობა და ბანკები აყაჩაღებენ დასაქმებულ ადამიანებს, უზრდიან მათ გადასახადებს და თან ამას აკეთებენ თითქოსდა მათ მომავალზე ზრუნვის არგუმენტით. ხელისუფლება დღეს აპირებს, მომავალ წელს ასობით მილიონი ლარი წაართვას საქართველოს მოსახლეობას. არჩევნების პირველ ტურში ფაქტობრივი დამარცხების შემდეგ, "ქართული ოცნება" ხალხს პირდება, რომ ახლა წართმეულ ფულს 20-30 წლის შემდეგ დაუბრუნებს უკან," - აცხადებს ზურა ჯაფარიძე "ფორტუნასთან".

ბიზნესს დამატებითი ხარჯის გაწევა მოუწევს

ეს მოდელი შესაძლოა, პრობლემური აღმოჩნდეს ზოგიერთი მცირე ბიზნესისთვისაც. როგორც "ფორტუნასთან" კომპანიის ხელმძღვანელები ამბობენ, იძულებული ხდებიან, თანამშრომლებს ხელფასები შეუმცირონ და ამ გზით დაფარონ ეს პროცენტი, რადგან დამატებითი ხარჯის გაწევა, მათ კომპანიას არ შეუძლია.
"ჩემი კომპანია არაა ძალიან მომგებიანი, თვის ბოლოს ხან ზარალზე გავდივარ, ხან ნულოვან მოგებაზე, ხან მოგებაზე, ამ შემთხვევაში როგორ უნდა გავზარდო სახელფასო ხარჯი თუნდაც 2%-ით? იძულებული ვხდები, თანამშრომლების ხელფასების შემცირებით მოხდეს ეს ყველაფერი," - განაცხადა "ფორტუნასთან" ერთერთი კომპანიის მფლობელმა, რომელმაც იდენტიფიცირება არ ისურვა.
თუმცა, დიდი კომპანიების უმეტესობისთვის, არც 2% წარმოადგენს პრობლემას და იმასაც ამბობენ, რომ დასაქმებულების მიერ გადასარიცხ 2%-ს კომპანიის ხარჯზე ასახავენ, ანუ ისინი თანმშრომლებს ხელფასებს მცირედით მოუმატებენ, იმისთვის, რომ დასაქმებულის ანგარიშიდან საპენსიო ანგარიშზე თანხის გადარიცხვა მოხდეს და დასაქმებულებს ამ დროისთვის არსებული ანაზღაურება არ დააკლდეთ.
"რა თქმა უნდა, ხარჯი გაიზრდება, თუმცა კანონს მივყვებით ჩვეულებრივად," - განაცხადა "ფორტუნასთან" "გუდვილის" დირექტორმა ირინა ქოსაშვილმა.
კომპანიის საზოგადოებასთან ურთიერთობის მენეჯერი ნატა წერეთელი "ფორტუნასთან" განმარტავს, რომ ვინც სურვილს გამოთქვამს ამ რეფორმაში ჩაერთოს, მას 2% ხელფასიდან ჩამოეჭრება, 2%-ს კი "გუდვილი" გადაურიცხავს.  

როგორ ვთქვათ უარი დაგროვებით საპენსიო სქემაში მონაწილეობაზე

  1. თუ დასაქმებულს, რომელსაც ამ კანონის ამოქმედებამდე შეუსრულდა 40 წელი, არ სურს იყოს მონაწილე, ის უფლებამოსილია საპენსიო სააგენტოს მიერ განსაზღვრული წესის შესაბამისად, წერილობით მიმართოს საპენსიო სააგენტოს და გავიდეს დაგროვებითი საპენსიო სქემიდან ამ სქემაში სავალდებულო წესით, ავტომატურად გაწევრებიდან 5 თვის ვადაში, მაგრამ არაუადრეს გაწევრებიდან 3 თვისა. წინააღმდეგ შემთხვევაში, დასაქმებული რჩება მონაწილედ.
ანუ... 2019 წლის 1 აპრილიდან - 1 ივნისის შუალედში შეგიძლიათ პროგრამის დატოვება. ამისთვის სააგენტოს სახელზე განცხადება უნდა დაწეროთ, უკვე დაგროვებული თანხა კი, უკან დაგიბრუნდებათ თქვენც, დამსაქმებელსაც და სახელმწიფოსაც. თუ ისევ გადაიფიქრეთ, შეგიძლიათ პენსიის დაგროვების პროცესში კვლავ ჩაერთოთ, თუმცა ამის შემდეგ მასზე უარის თქმას ვეღარ შეძლებთ.  

გამონაკლისები: იმ შემთხვევაში თუ…

  • თუ დაგროვებით საპენსიო სისტემაში ჩართული პირი გარდაიცვალა, მის მიერ დაგროვილ თანხას მისი მემკვიდრე აიღებს.
  • თუ ადამიანი კარგავს შრომის უნარს, თანხის სრულად გატანა შეუძლია.
  • თანხის სრულად გატანა შესაძლებელია, თუ პირი საქართველოს მოქალაქეობაზე უარს ამბობს და სამუდამოდ უცხო ქვეყნის მოქალაქე ხდება.
  • იმ შემთხვევაში, თუ თქვენი ხელფასი ან/და (შემოსავალი) წელიწადში 24 ათას ლარს გადააჭარბებს, სახელმწიფო მხოლოდ 1 პროცენტს გაიღებს, ხოლო თუ 60 ათას ლარზე მეტია, სახელმწიფო თავის წილს საერთოდ აღარ იხდის.
"დაგროვებითი პენსიის შესახებ" კანონი სრულად შეგიძლიათ იხილოთ ლინკზე.

თამთა უთურგაშვილი

[post_title] => იანვრიდან ხელფასიდან დამატებით სულ მცირე 2% ჩამოგეჭრებათ - "მთავრობა და ბანკები აყაჩაღებენ დასაქმებულებს" [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => ianvridan-khelfasidan-damatebit-sul-mcire-2-chamogechrebat-mtavroba-da-bankebi-ayachagheben-dasaqmebulebs [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-11-12 12:57:35 [post_modified_gmt] => 2018-11-12 08:57:35 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=303452 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 866 [max_num_pages] => 289 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 036a9f399524a514ee00d82d45e1b2e3 [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები