ადამიანის სიცოცხლის ხანგრძლივობა იზრდება, თუმცა დამატებული წლები ყოველთვის ჯანმრთელ ცხოვრებას არ ნიშნავს. ახალი გლობალური კვლევის მიხედვით, ადამიანები სულ უფრო მეტ დროს ატარებენ ქრონიკული დაავადებებითა და ჯანმრთელობის პრობლემებით.
კვლევა, რომელიც ჟურნალ The Lancet Public Health-ში გამოქვეყნდა, 204 ქვეყნისა და ტერიტორიის მონაცემებს აანალიზებს და აჩვენებს, რომ ბოლო ათწლეულებში სიცოცხლის ხანგრძლივობის ზრდამ ჯანმრთელი ცხოვრების წლების ზრდას გადააჭარბა. შედეგად, გაფართოვდა ე.წ. „ავადმყოფობის პერიოდი“ – წლების რაოდენობა, რომელსაც ადამიანი ჯანმრთელობის გაუარესებულ მდგომარეობაში ატარებს.
მეცნიერების მონაცემებით, 1990 წლიდან 2023 წლამდე მსოფლიოში სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა მნიშვნელოვნად გაიზარდა, თუმცა ჯანმრთელობის პრობლემებით გატარებული წლების წილიც მეტია. 2023 წელს ადამიანებმა ცხოვრების დაახლოებით 14,5% ჯანმრთელობის გაუარესებულ მდგომარეობაში გაატარეს, მაშინ როცა 1990 წელს ეს მაჩვენებელი 13,6% იყო.
მკვლევრების თქმით, თანამედროვე მედიცინამ, ვაქცინაციამ და დაავადებების მკურნალობის გაუმჯობესებამ ადამიანებს სიცოცხლე გაუხანგრძლივა, მაგრამ ახლა მთავარი გამოწვევა არა მხოლოდ უფრო დიდხანს ცხოვრება, არამედ უფრო ჯანმრთელად დაბერებაა.
ჯანმრთელობის პრობლემებში, რაც ყველაზე დიდ გავლენას ახდენს ადამიანების ცხოვრების ხარისხზე, განსაკუთრებით გამოიკვეთა კუნთებისა და სახსრების დაავადებები, ფსიქიკური ჯანმრთელობის დარღვევები, სმენის პრობლემები, დაცემით გამოწვეული ტრავმები და სხვა ქრონიკული მდგომარეობები.
კვლევის ავტორები აცხადებენ, რომ ჯანდაცვის სისტემებმა ყურადღება უნდა გაამახვილონ არა მხოლოდ სიცოცხლის გახანგრძლივებაზე, არამედ დაავადებების პრევენციაზე, ჯანსაღი ცხოვრების წესის ხელშეწყობასა და ისეთი პირობების შექმნაზე, რომლებიც ადამიანებს ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში ჯანმრთელად ცხოვრების საშუალებას მისცემს.
