„ბრილიანტის მწვანე“ არა, დაბანა კი - მაია ჩხაიძე გვირჩევს, როგორ მოვუაროთ ბავშვებს ჩუტყვავილას დროს

გადაცემის ლაივი LIVE

რატომ მომრავლდა ვირუსული ინფექციები ზაფხულში, რა უნდა ვიცოდეთ ინფექციურ დაავადებაზე, როგორ უნდა დავიცვათ თავი ვირუსებისგან, რამდენად მარტივად გადამდებია ჩუტყვავილა და რა შემთხვევაში რთულდება ის – ამ და სხვა საინტერესო კითხვებს ნატა ხარაშვილის გადაცემაში „სტუმრად ექიმთან“ „ციციშვილის ბავშვთა ახალი კლინიკის” სამედიცინო დირექტორი, პროფესორი მაია ჩხაიძე პასუხობს.

ქალბატონო მაია, როგორც წესი, ზაფხულის პერიოდში ნაკლებია ვირუსული ინფექციები, მაგრამ წელს ვირუსული ინფექციების შემოტევა გვაქვს. რა შეიძლება იყოს ამის მიზეზი?

სამწუხაროდ, ეს რეალობაა, რესპირატორული ვირუსების სეზონურობა ძალიან შეიცვალა. ჩვენ ვიცით, რომ რესპირატორული ვირუსების პიკი ზამთრის და შემოდგომის პერიოდში არის ხოლმე, ადრეულ გაზაფხულამდე. თუმცა, ივლისის თვეს და ზაფხულს მთლად მოდუნების პერიოდს ვერ დავარქმევ, რადგან ამ პერიოდში განსაკუთრებით აქტიურდება არა რესპირატორული ვირუსები, არამედ ვირუსული და ბაქტერიული ინფექციები, რომლებიც დიარეით და ღებინებით მიმდინარეობს და შესაბამისად ეს უფრო პრივალირებს ხოლმე ამ პერიოდში, მაგრამ რამდენიმე მიზეზს ჩამოვთვლი იმისა, თუ რამ გამოიწვია ზაფხულში რესპირატორული ვირუსული ინფექციების პერიოდების გახანგრძლივება.

ჩვენ ვირუსებისგან გვიცავდა ნიღბები, დაკეტილი იყო ბაღები, სკოლები, არ იყო ახლო კონტაქტი როგორც მოზრდილებს, ისე ბავშვებს შორის. სწორედ ამიტომ, ზამთრის პერიოდში გრიპის მხოლოდ ერთეული შემთხვევები დაფიქსირდა. ნიღბების მოხსნამ, შეზღუდვებისგან განთავისუფლებამ, სკოლებისა და ბაღების გახსნამ განაპირობა ვირუსული ინფექციების ზრდა. ხშირად არ ხდება დახურული სივრცეების განიავება, ბავშვებიც მჭიდროდ კონტაქტობენ ხოლმე ერთმანეთთან, ამას ემატება ისიც, რომ შეიძლება მშობელმა კატარული მოვლენების და ცხელების მქონე ბავშვი სახლში არ დატოვოს და ბაღში გაუშვას. ასეთმა ბავშვმა კი ბაღში ძალიან ბევრი ბავშვი შეიძლება დააავადოს ვირუსული რესპირატორული ინფექციით, რადგან ვიცით, რომ ძალიან ადვილად ხდება მისი გავრცელება. გამოყოფილი სეკრეტი იბნევა ჰაერში ან ხვდება საგნებზე და ამგვარად ხდება ბავშვების დაინფიცირება.

გარდა ამისა, ზამთარში ძალიან გავრცელდა და დომინანტური იყო კორონა ვირუსის ომიკრონ შტამი, რომელიც ძალიან გადამდები და კონტაგიოზური იყო. მისი კონტაგიოზობა წითელასა და ჩუტყვავილას შორის იყო. უამრავი ადამიანი იყო დაავადებული ომიკრონით, მათ შორის ბავშვებიც. ბავშვები ომიკრონით დაავადებულთა 20%-ს შეადგენდნენ. ვირუსების სეზონმა გადმოინაცვლა უფრო მოგვიანებით, ზაფხულისკენ, რადგან როგორც ბავშვებში, ისე დიდებში პოსტკოვიდური პერიოდისთვის დამახასიათებელია იმუნოდეფიციტური მდგომარეობა, ანუ ორგანიზმი ადვილად ითვისებს და იღებს ყველანაირ ვირუსულ ინფექციას და ადვილად ავადდება. ამჟამად რამდენიმე ტიპის რესპირატორული ვირუსი ცირკულირებს. სხვათა შორის, გრიპის ვირუსის შემთხვევებიც იყო, 300-ზე მეტი შემთხვევა დაფიქსირდა საქართველოში. განსაკუთრებით გავრცელებული იყო A ტიპის გრიპის ვირუსი. შემთხვევები ბევრი იყო, მიუხედავად იმისა, რომ გრიპზე ძალიან ბევრი ბავშვიც და მოზრდილიც აცრილი იყო, თუმცა აღსანიშნავია, რომ მათში ვირუსი მსუბუქად მიმდინარეობდა.

ახლა გავრცელებულია ადევნოვირუსი, რინოვირუსი და როტავირუსი, რომლითაც უფრო მეტად ჩვილი ბავშვები ავადობენ და რომელიც უფრო მძიმედ მიმდინარეობს. ძალიან გავრცელებულია რესპირატორულ-სინციტიური ვირუსით განპირობებული ბრონქიოლიტიც, რა პრობლემითაც ძალიან ბევრი მოგვმართავს და რომელიც წლამდე ასაკის, ჩვილ ბავშვებში უფრო მძიმედ მიმდინარეობს და უკვე თითქმის სამი თვეა, აღნიშნული პრობლემის მქონე 20-25 პაციენტი მუდმივად არის კლინიკაში, მათ შორის ნაწილი რეანიმაციაში. არის ნაწლავური ინფექციებიც, როგორც ბაქტერიული, ისე ვირუსული, მაგრამ მათი ხვედრითი წილი გაცილებით ნაკლებია, უფრო რესპირატორული ვირუსული ინფექციები პრივალირებს.

 რა ჩვენებებისას ხვდება ბავშვი საავადმყოფოში და რა დროს შეიძლება გახდეს საჭირო რეანიმაციაში გადაყვანა?

არსებობს განგაშის ნიშნები, რომლებიც ყველა მშობელმა უნდა იცოდეს. ჩემი გამოცდილებით, მშობლების შფოთვას ყველაზე მეტად იწვევს ცხელება, რომელიც უმართავია და არ ემორჩილება ანტიპირეტულ, სიცხის დამწევ საშუალებებს, თუმცა თუ ჩავუღრმავდებით თვითონ ცხელების მიზეზს, ცხელება ეს არის ორგანიზმის ფიზიოლოგიური რეაქცია გარკვეულ ინფექციაზე, ვირუსზე, პარაზიტზე, ბაქტერიაზე. ჩვენი თვითმიზანი ცხელებასთან ბრძოლა და მისი დამარცხება არ უნდა იყოს, ამ დროს მთავარია ცხელების გამომწვევი მიზეზი გავიგოთ. ასეთ დროს მნიშვნელოვანია, სატელეფონო კომუნიკაცია მაინც გვქონდეს ექიმთან, ან უბრალოდ პედიატრს მაინც ვანახოთ ბავშვი, რათა ცხელების მიზეზი დავადგინოთ. რა თქმა უნდა, მხოლოდ ცხელება ჰოსპიტალიზაციის ჩვენებას არ წარმოადგენს, მაგრამ თუ უმართავი, შეუპოვარი ცხელებაა, მაშინ უკვე მიმართავენ კლინიკას. ასეთ დროს, გასათვალისწინებელია ბავშვის ასაკიც.

საყურადღებოა, თუ ბავშვი ცხელების დროს არ ემორჩილება სიცხის დამწევ საშუალებებს, აქვს პირღებინება, ვერ იღებს სითხეებს, არის დეჰიდრატაცია. ცხელების დროს ბავშვი ოფლიანობის, ქოშინის და კანიდან აორთქლების გამო ძალიან ბევრ სითხეს და ელექტროლიტებს კარგავს. წლამდე ასაკის ბავშვების და განსაკუთრებით ჩვილების ქსოვილები ბევრად უფრო მეტ წყალს შეიცავს, ვიდრე მოზრდილების ქსოვილები და უჯრედები, ამიტომ მათთან გაუწყლოება ძალიან სწრაფად შეიძლება მოხდეს. თუ ბავშვს აქვს შეუპოვარი ცხელება, რომელიც ბინაზე ვერ იმართება, თუ ბავშვი ადინამიური გახდა, არ იღებს საკვებს და სითხეებს, აქვს შეუპოვარი ღებინება, მაშინ ასეთი ბავშვის ჰოსპიტალიზაცია აუცილებელია.

კლინიკაში დაწვრილებით გამოიკვლევენ მიზეზს, დასვამენ დიაგნოზს და გადაწყვეტენ, როგორ უმკურნალონ. მე თვითმკურნალობის მომხრე ისედაც არ ვარ, რადგან ძალიან ბევრმა მშობელმა არ იცის, თუ როგორ უნდა უმკურნალოს ბავშვს სწორად, ექიმი მშობელიც კი იბნევა თავის შვილთან. უმჯობესია, ყოველთვის მიმართოთ ექიმს. თუ ბავშვი 0-დან 3 თვემდე ასაკის არის და რაღაც პრობლემით მიმართავს კლინიკას, მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის რეკომენდაციით, ეს ბავშვი აუცილებლად უნდა იყოს ჰოსპიტალიზებული, უნდა გაირკვეს კონკრეტული ჩივილების გამომწვევი მიზეზი.

საჭიროა თუ არა კვლევების ჩატარება მაშინ, როცა ბავშვთან გამოხატულია ვირუსისთვის დამახასიათებელი სიმპტომატიკა, მაგრამ სიტუაცია მართვადია და ბავშვი სახლში იმყოფება? ასეთ დროს, გარკვეული ინფორმაციის მიღების მიზნით, მშობლები ხშირად უკეთებენ ბავშვებს მინიმუმ სისხლის საერთო ანალიზს ან რენტგენს,

რენტგენზე გატარება ნამდვილად არ არის მინიმუმი, ეს არის საკმაოდ სერიოზული კვლევა,  რომელიც უსაფუძვლოდ არ უნდა გაკეთდეს, რადგან  მას აქვს საკმაოდ დიდი და არასასიამოვნო დასხივება ისევე, როგორც კომპიუტერულ ტომოგრაფიას.  აუცილებლად ექიმმა უნდა გადაწყვიტოს ის, თუ რა კვლევები უნდა ჩაუტარდეს ბავშვს და არა მშობელმა. რა საკვირველია, ცხელების პირველივე დღეს კვლევები საჭირო არ არის, მაგრამ თუ სიმპტომები კიდევ უფრო ღრმავდება და გრძელდება ხველა, რესპირატორული დისტრესი, ცხელება, თუ ბავშვი არ იღებს საკვებს და სითხეებს, მაშინ ასეთ შემთხვევაში, რა თქმა უნდა, საჭიროა გარკვეული კვლევების ჩატარება, საჭიროა თუნდაც სისხლის საერთო ანალიზის გაკეთება და C-რეაქციული ცილის რაოდენობრივი განსაზღვრა. რენტგენის გაკეთებას თავისი ჩვენებები აქვს, მარტო ხველის გამო არ კეთდება. შეიძლება საჭირო გახდეს შარდის ანალიზის გაკეთებაც, რადგან  თუ ცხელება არის შეუპოვარი და არის შემცივნებით, განსაკუთრებით პატარა ბავშვებში, შესაძლებელია, საშარდე გზების ინფექციას ჰქონდეს ადგილი. გეზი და მიმართულება მშობელს ექიმმა უნდა მისცეს, მშობელმა თავისი ინიციატივით არ უნდა დაიწყოს არც მკურნალობა და არც კვლევების ჩატარება. გადაუდებელი დახმარების განყოფილება ყველა კლინიკას აქვს და შეგიძლიათ მათ მიმართოთ. დამერწმუნეთ, თუ არ არის საჭირო ჰოსპიტალიზაცია, ტყუილად არავის დააწვენენ. თუ ვერ ახერხებთ პაციენტის ექიმთან მიყვანას, ამ ყველაფრის გავლა სატელეფონო კონსულტაციითაც შეიძლება.

 

ხშირია ანტიბიოტიკების არამიზნობრივი და თვითნებური გამოყენება. ჩვენ ხშირად გვსმენია ფრაზა „გახანგრძლივებული ავადმყოფობის დროს მივეცი ანტიბიოტიკი და სიმპტომებმა დაუწყო უკუსვლა“, თუმცა ასეთ დროს, ის პარამეტრები, რომელიც როგორც წესი ანტიბიოტიკის დანიშვნის საფუძველს წარმოადგენს, კვლევებში შეიძლება სულაც არ იყოს შეცვლილი,

ამას უბრალოდ პლაცებო ეფექტი ჰქვია. ანტიბიოტიკის ტყუილად მიცემა ძალიან დიდი პრობლემაა მთელ მსოფლიოში და მათ შორის, საქართველოშიც. ანტიბიოტიკის დანიშვნას თავისი ძალიან მკაცრი კრიტერიუმები აქვს. სისხლის საერთო ანალიზში უნდა იყოს ლეიკოციტოზი, თუ ლეიკოციტოზი არ არის, მაშინ ნეიტროფილოზი, ანუ ფორმულის გადახრა. ეს მიგვანიშნებს იმაზე, რომ ბაქტერიულ ინფექციაზე უნდა ვიფიქროთ. უნდა იყოს ანთების მარკერების მატებაც. თუ სერიოზულ ბაქტერიულ ინფექციაზე ვფიქრობთ, მაშინ ძალიან აქტიურად კეთდება პროკალციტონინიც. უხშირესი გამომწვევი მიზეზი, რასაც პირველ რიგში ვეძებთ ხოლმე არის სასუნთქი სისტემა და საშარდე გზები. შეიძლება იყოს ფარინგიტი და ტონზილიტი. თუ ბავშვს აღენიშნება დიარეა, მაშინ უნდა განვსაზღვროთ, ბაქტერიულია თუ არა. თუ ზემოთ აღნიშნული პარამეტრები მომატებულია, მაშინ უნდა დავნიშნოთ ანტიბიოტიკი, თუ არ არის, მაშინ ანტიბიოტიკის დანიშვნა აბსოლუტურად არასწორია. მხოლოდ გახანგრძლივებული ცხელება ანტიბიოტიკის დანიშვნის ჩვენებას არ წარმოადგენს, ანტიბიოტიკი სიცხის დამწევი პრეპარატი არ არის. ტყუილად მიცემული ანტიბიოტიკი აზიანებს მთელი ორგანიზმის იმუნურ სისტემას, დაწყებული კუჭ-ნაწლავის ტრაქტიდან, აზიანებს ყველა ორგანოს. უნდა გავითვალისწინოთ ისიც, რომ თუ ვირუსი ბაქტერიული ინფექციით არ გართულდა, მაშინ უბრალოდ ვირუსის დროს ანტიბიოტიკის დანიშვნა პირდაპირ უკუჩვენებაა. მშობლების ორი კატეგორია არსებობს, ერთი საჭიროების შემთხვევაშიც უარზეა და ეწინააღმდეგება ანტიბიოტიკის დანიშვნას, მეორე კი ცხელების დაწყებისთანავე ანტიბიოტიკის დანიშვნას ითხოვს და იმაშიც არ ვარ დარწმუნებული, რომ ანტიბიოტიკს ჩუმად არ აძლევენ ბავშვს. სამწუხაროდ, ექიმებიც ხშირად სცოდავენ, თუნდაც კოვიდის დროს ძალიან ხშირად აბსოლუტურად არამიზნობრივად ინიშნებოდა ანტიბიოტიკები. ანტიბიოტიკი კოვიდის და ზოგადად ვირუსის დროს არ ინიშნება და არც არანაირი ეფექტი აქვს.

როგორ შეიძლება გავიკაჟოთ ორგანიზმი, რომ მომზადებულები შევხვდეთ შემოდგომას, როცა კიდევ უფრო მეტად მოგვაწვება სხვადასხვა ვირუსები?

გაკაჟება არ მოიცავს მაინც და მაინც ზღვაზე წასვლას და ცივ წყალში ბანაობას. ზაფხულის პერიოდი ყველაზე კარგია იმისთვის, რომ ჩვენმა ორგანიზმმა ულტრაიისფერი სხივების მოქმედებით წარმოქმნას D ვიტამინი, თუმცა D ვიტამინს წლის ყველა დროს უნდა იღებდეს ყველა ადამიანი, ბავშვიც და დიდიც, ოღონდ სხვადასხვა დოზირებით, რადგან როგორც წესი, ვერავინ იღებს D ვიტამინის იმ რაოდენობას, რაც საჭიროა ორგანიზმის ცხოველმყოფელობისთვის, იმუნიტეტისთვის და ძვლოვანი სისტემის ჩამოყალიბებისთვის. 2 კვირის ასაკიდან, ნებისმიერ ასაკში საჭიროა D ვიტამინის მიღება, განსაკუთრებით, თუ ძუძუთი კვებაზეა ბავშვი, რადგან თუ ფორმულაზეა ბავშვი, ის ფორმულა გამდიდრებულია D ვიტამინით და მათთან შეიძლება უფრო ნაკლები რაოდენობის D ვიტამინის დამატება დაგვჭირდეს, ვიდრე ძუძუზე მყოფი ბავშვის შემთხვევაში. D ვიტამინი თვითონ დედასაც ესაჭიროება, როგორც ორსულობის, ისე მშობიარობის შემდგომ პერიოდში, ოღონდ სისხლში უნდა განისაზღვროს მოზრდილებშიც და ბავშვებშიც რამდენია ორგანიზმში D ვიტამინის დონე, რომ ამის მიხედვით მივცეთ საჭირო დოზა. საჭიროა წელიწადში 2-ჯერ მაინც განისაზღვროს ორგანიზმში D ვიტამინის დონე. 15 წუთიდან 30 წუთამდე მზის ინსოლაცია აბსოლუტურად საკმარისია იმისათვის, რომ წარმოიქმნას D ვიტამინის ის რაოდენობა, რაც ბავშვისთვის საჭიროა და ზაფხული სწორად ამისთვის უნდა გამოვიყენოთ. ჰაერის შეცვლა აუცილებელია, რადგან თბილისში, დიდ ქალაქებში დაბინძურებულია ჰაერი ტყვიისა და სხვა მინარევებისაგან. შესაბამისად, ძალიან კარგია თუ ბავშვს დასასვენებლად წაიყვანთ, თუნდაც ზღვაზე, ოღონდ ამ შემთხვევაში ფრთხილად უნდა იყოთ, უნდა დაიცვათ ჰიგიენური ნორმები. თვეების, წლამდე ასაკის ბავშვის ქალაქიდან ძალიან მოშორებით წაყვანა სასურველი არ არის, რომ საჭიროების შემთხვევაში არ შეიქმნას გარკვეული ლოგისტიკის პრობლემები. ჩვილის და ახალშობილის შემთხვევაში ძალიან მკვეთრი კლიმატური ცვლილებებიც არ არის სასურველი, რადგან ბავშვს თავისი მიკროკლიმატი აქვს იმ სახლში და იმ პირობებში სადაც ცხოვრობს და არ ღირს ამ მიკროკლიმატის ძალიან დარღვევა. სუფთა ჰაერი, ჟანგბადით მდიდარი გარემო და სიმწვანეში ყოფნა, რა თქმა უნდა, ყველასთვის გამაკაჟებელია.

რამდენად მარტივად გადამდებია ჩუტყვავილა და რატომ მომრავლდა მისი შემთხვევები?

ზოგადად, ჩუტყვავილა ბავშვთა ინფექციების ჯგუფს მიეკუთვნება. ბოლო დროს, ნამდვილად გახშირდა შემთხვევების რაოდენობა. ზოგადად ბავშვთა ინფექციები ბავშვთა ასაკში ემართებათ, თუმცა არ არის გამორიცხული, რომ დიდ ასაკშიც შეხვდეს ადამიანს, თუ მას ბავშვობაში არ აქვს მოხდილი და არ აქვს მყარი იმუნიტეტი. ჩუტყვავილა არ არის გამონაკლისი და სხვა ბავშვთა ინფექციებიდან რაიმე განსაკუთრებული გართულებით არ გამოირჩევა. გართულება თითქმის ყველა ინფექციას ახასიათებს, მათ შორის, წითურას, ყბაყურას, ძალიან სერიოზული გართულებები ახასიათებს წითელას. ჩუტყვავილა ვარიცელა ზოსტერის, ანუ ჰერპესების ჯგუფის ვირუსია. ფაქტობრივად ჰერპესის ჯგუფია და რასაც ჰქვია ჰერპესული ენცეფალიტები ის საკმაოდ მძიმედ მიმდინარეობს. ჰერპესული ენცეფალიტები არა მხოლოდ ჩუტყვავილის პერიოდში, არამედ ისედაც შეიძლება დაემართოს ბავშვსაც და მოზარდსაც. ჰერპესული ენცეფალიტების დროს ძალიან მნიშვნელოვანია დიაგნოზის დროულად დასმა და  მკურნალობის დროულად დაწყება. ჩუტყვავილას დროს, როგორც წესი, ძალიან მაღალია გადამდებლობა, წითელას შემდეგ მეორე ადგილზე დგას.

ჩუტყვავილას გადამდებლობის ინდექსი დაახლოებით 12-ია, ანუ ერთ ინფიცირებულ ადამიანს ძალიან სწრაფად შეუძლია, რომ 12 ადამიანი დააავადოს. გადადება ხდება როგორც ჰაერწვეთოვანი გზით, ისე გამონაყარში, ბუშტუკებში არსებული შიგთავსის მოხვედრით. მისი ინკუბაციური პერიოდი საშუალოდ 14-21 დღეა. გამონაყარის დაწყებამდე რამდენიმე დღით ადრე ადამიანი უკვე გადამდებია. გადამდებლობა წყდება, როდესაც ბოლო გამონაყარიდან ფუფხები გამოჩნდება, ამის შემდეგ დაახლოებით 5 დღე მაინც არ არის სასურველი სხვა ადამიანებთან კონტაქტი. არ საჭიროებს განსაკუთრებულ მკურნალობას.

გართულებები ახასიათებთ იმუნოკომპრომეტირებულ ან თანმხლები დაავადებების მქონე ბავშვებს. ერთ-ერთი ყველაზე ცუდი გართულება ენცეფალიტია. ძალიან ხშირად ვითარდება რბილი ქსოვილების ინფექცია, რადგან თვითონ ბუშტის შიგთავსში იჭრება ინფექცია და ინფიცირდება. ხშირად გამიგია, რომ მშობელს ჩუტყვავილას დროს ბავშვის არ დაბანას ურჩევენ, მაგრამ პირიქით, ბავშვი უნდა დაიბანოს ბაქტერიოციდული დასაბანი საშუალებებით და შემდეგ მას უნდა წაუსვათ ალკოჰოლის შემცველი ბეტადინის ხსნარი. „ბრილიანტის მწვანე“ ამოღებულია ხმარებიდან, რადგან აბსოლუტურად შლის სურათს და მწვანე შეფერილობაში შეუძლებელია გამონაყარის მდგომარეობის დანახვა. ასეთ დროს აუცილებელია, რომ ბავშვი სითხეებით დავტვირთოთ.

აღსანიშნავია, რომ მოზრდილ ადამიანებში ბავშვთა ინფექციები მძიმედ მიმდინარეობს. ასეთ შემთხვევაში ექიმმა შეიძლება ჰერპესის საწინააღმდეგო დასალევი პრეპარატების დანიშვნა გადაწყვიტოს. თუ ენცეფალიტი დადასტურდება, აუცილებელია ინტრავენური ჰერპესის საწინააღმდეგო მკურნალობის ჩატარება, რომელიც 2 კვირიან კურსს გულისხმობს. შეიძლება იყოს ქავილი და ამის შესამცირებლად ანტიჰისტამინურ ან სხვა პრეპარატებს ვნიშნავთ. მოვლა სჭირდება პირის ღრუსაც. მოზრდილმა ადამიანმა საკვების მიღების შემდეგ აუცილებლად უნდა გამოივლოს შესაბამისი ხსნარი, რომ საჭმლის ნარჩენებისგან არ მოხდეს პირის ღრუს დაბინძურება და დაინფიცირება. ინფექციის დროს ადამიანი აუცილებლად უნდა იყოს იზოლირებული, რომ სხვა ადამიანებსაც არ გადასდოს.

რომელი თანმხლები დაავადებების დროს შეიძლება, რომ ჩუტყვავილა გართულდეს?

ჩუტყვავილა შეიძლება გართულდეს იმ შემთხვევაში, თუ ბავშვს აქვს ქრონიკული დაავადება და თვეების და წლების განმავლობაში იღებს ჰორმონს, თუ აქვს გულის თანდაყოლილი მანკი, ცისტური ფიბროზი, ფილტვის ქრონიკული დაავადებები.

რამდენად საშიშია მაღალი ცხელება ჩუტყვავილას დროს?

საერთოდ, მაღალი ცხელება, რა საკვირველია, კარგი არ არის. არ არსებობს კონკრეტული ციფრი, თუ რა დროს უნდა მივცეთ ბავშვს სიცხის დამწევი საშუალება. ბავშვს პრეპარატი უნდა მივცეთ მაშინ, როცა აქვს დისკომფორტი, არის მივარდნილი, ვერ სვამს სითხეებს და თავს კარგად არ გრძნობს. სიცხის დამწევი, რა თქმა უნდა, 37 გრადუსზე არ უნდა მივცეთ. მთავარია, ცხელების მართვის პროცესში ორგანიზმი სითხეებით დავტვირთოთ. არ უნდა ვცვალოთ სიცხის დამწევი საშუალებები, ეს არასწორი მიდგომაა. უნდა ვიხმაროთ ის პრეპარატი, რომელიც უკვე ვიცით, რომ უხდება და შველის ბავშვს. ძალიან მკაცრად უნდა დავიცვათ ინტერვალი წამლებს შორის. არ აქვს მნიშვნელობა პრეპარატს სითხის სახით მისცემთ ბავშვს თუ სანთლის, სიცხის დამწევი საშუალების გამოყენება დღეში მაქსიმუმ 4-ჯერ შეიძლება. სამწუხაროდ, ჩვენს ეროვნულ კალენდარში ჩუტყვავილას ვაქცინა არ ზის, თუმცა ვიმედოვნებ, ოდესმე ჩვენთანაც იქნება. ევროპის ბევრ ქვეყანაში ორჯერადი ვაქცინაციაა ნაჩვენები. პირველი ვაქცინა 12-დან 18 თვემდე ასაკში კეთდება, შემდეგი 4-6 წლის ასაკში. ეს ვაქცინა დაახლოებით 90%-ით გვიცავს. ვიცით, რომ კონკრეტული ინფექციის გადადებისგან 100%-ით არცერთი ვაქცინა არ გვიცავს, მაგრამ გვიცავს გართულებებისგან.

თუ ადამიანს აქვს აღნიშნული ვაქცინის გაკეთების შესაძლებლობა, რამდენად ურჩევდით და რამდენად გასცემდით ამის რეკომენდაციას?

თუ არის შესაძლებლობა, რა თქმა უნდა, ცუდი არ იქნება თუ გაიკეთებს. აღსანიშნავია, რომ საქართველოში ძალიან დიდი ბუმი ატყდა ჩუტყვავილას ვაქცინაზე, რადგან ეს ვაქცინა მაიმუნის ყვავილთან დააკავშირეს და ეგონათ, რომ ამ დაავადებისგანაც დაიცავდა მათ.

როგორ უნდა დავიცვათ თავი და როგორ უნდა დავიცვათ ბავშვები ვირუსული ინფექციებისგან?

ჩაკეტვა და სრული იზოლაცია ამ ეტაპზე საჭირო არ არის. ჩაკეტილობამ ძალიან ბევრ ბავშვს  ფსიქოლოგიური, წონის და ენდოკრინული პრობლემები შეუქმნა. ახლა არის გარკვეული რესპირატორული ვირუსები, მაგრამ ეს არ არის ომიკრონის დელტა შტამი, რომელმაც გარკვეულწილად სიკვდილიანობაც კი გამოიწვია ბავშვებში. 4-დან 8 წლამდე ასაკის ჯანმრთელმა ბავშვმა შეიძლება წელიწადში 10-ჯერაც კი იავადოს, ეს მისი ორგანიზმისთვის და იმუნიტეტისთვის გარკვეული ვარჯიშია. თუ იცით, რომ ვინმეს აქვს ვირუსი, მოერიდეთ და თუ თავად გაქვთ ვირუსი, მაშინ თავად მოერიდეთ სხვებს და დაიცავით იზოლაცია. ვირუსებისგან თავდასაცავად უნდა ვიხმაროთ ნიღაბი და უნდა დავიცვათ ჰიგიენური პირობები. ვირუსების ასეთი გავრცელება სწორედ აღნიშნული შეზღუდვების და რეკომენდაციების უგულებელყოფამ გამოიწვია.