„დიდ ქვაბში არ ეტეოდა, პატარაში ლაღად იყო“ –  რა ელის ქართულ ეკონომიკას 2018 წელს?  ინტერვიუ პროფესორ ლადო პაპავასთან

პოპულარული

წარმატების ფორმულა

„დიდ ქვაბში არ ეტეოდა, პატარაში ლაღად იყო“ –  რა ელის ქართულ ეკონომიკას 2018 წელს?  ინტერვიუ პროფესორ ლადო პაპავასთან

ახალი პარლამენტის შეკრებიდან ერთი წელი გავიდა და შესაბამისად უნდა გამოკვეთილიყო, როგორ სრულდება მმართველი პარტიის დაპირებები და რამდენად არის ადეკვატური ქართული რეალობისადმი. როგორი იყო 2017 წელი ეკონომიკური თვალსაზრისით და რა გამოწვევები დგას 2018 წლიდან, ამ საკითხებზე „ფორტუნა“  პროფესორ ლადო პაპავას ესაუბრა.

ლადო პაპავა:   საინტერესო კითხვაა, თანაც ერთდროულად მარტივიც და რთულიც. მარტივია, თუ ქართული ოცნების პარტიული და შესაბამისი სამთავრობო პროგრამით ვიხელმძღვანელებთ, რადგან ეს პარტია დარჩა ხელისუფლების სათავეში და პარტიის თავმჯდომარე კიდევ ერთხელ გახდა პრემიერ-მინისტრი. მათი პროგრამა არის ე.წ. ოთხპუნქტიანი გეგმა, რომელიც, სამწუხაროდ, მხოლოდ ნაღვლიან ღიმილს იწვევს. ეს არის პრივიტივიზმის ზეობა. როგორ შეიძლება, ქვეყანა, რომელსაც აქვს ამბიცია, რომ არის დამოუკიდებელი სახელმწიფო და მან უნდა შექმნას დამოუკიდებელი სახელმწიფოს ეკონომიკა, ჩაატიოს ამის მიღწევის პროგრამა მხოლოდ და მხოლოდ ოთხ პუნქტში. ამას ჰქვია „დიდ ქვაბში არ ეტეოდა, პატარაში ლაღად იყო“.

ამ ოთხპუნქტიანი გეგმის მიხედვით გარკვეული ნაბიჯები გადაიდგა, მაგრამ ეს სჭირდება ქვეყანას? ან მხოლოდ ეს სჭირდება?

  • ეს ნაბიჯები, რაც გადაიდგა, სწორი იყო? იმაზე რომ არაფერი ვთქვათ, საკმარისია თუ არა.

ლადო პაპავა:  მე ეს ნაბიჯები შეცდომად მიმაჩნია და პირველი შეცდომა არის ე.წ. „ესტონური მოდელი“ იმიტომ, რომ დღეს ქვეყანაში ჩამოყალიბებულია სამომხმარებლო ეკონომიკა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ჩვენ იმაზე მეტს  მოვიხმართ, ვიდრე ვაწარმოებთ. ამის საუკეთესო დასტურია ექსპორტ-იმპორტის ბალანსი, სადაც კატასტროფული უარყოფითი სავაჭრო სალდო გვაქვს, როდესაც იმპორტი 3-4-ჯერ აღემატება ექსპორტს. მეორე მხრივ, სამომხმარებლო კალათას თუ ავიღებთ, აქაც ძალიან ცუდი სურათია – მისი სადღაც 70-75%  იმპორტულია. თავისთავად „ესტონური მოდელი“ ზოგადად ცუდი არ არის იმიტომ, რომ ეს ნიშნავს მოგების გადასახადის არგადახდას, თუკი ამ მოგების რეინვესტირება ხდება. მაგრამ ამ შეღავათით არ უნდა სარგებლობდნენ სასტუმროები, ტურისტული კომპანიები, ბანკები და ა.შ. ასეთი შეღავათი მხოლოდ მაღალტექნოლოგიურ წარმოებაზე უნდა ყოფილიყო, რათა სტიმული სწორედ ტექნოლოგიურ განვითარებაზე გაკეთებულიყო და არა, მაგალითად, სასტუმრო ბიზნესზე.

  • ცალკეულ სფეროებზე ასეთი შეღავათის დაწესება რამდენად შეიძლება, არათანაბარ პირობებში არ აღმოჩნდებოდნენ?

 ლადო პაპავა:  არც უნდა იყვნენ თანაბარ პირობებში. როგორ უნდა იყოს სასტუმრო ბიზნესისა და  ტექნოლოგიური განვითარებისთვის პირობები თანაბარი? ჩვენ ტექნოლოგიური განვითარების გარეშე მომავალი არ გვაქვს.  ვიქნებით პრიმიტიული, მომხმარებელი ერი. მთავარი ის კი არ არის, ადამიანი რომელიც სუვენირებით ვაჭრობს, ხელში ფულის ”ბღუჯა” რამდენი აქვს, არამედ მთავარია, იმ ბღუჯადან რამდენი რჩება მას. როცა იმპორტი აღემატება ექსპორტს, ეს იმას ნიშნავს, რომ ბღუჯის დიდი ნაწილი გადის ქვეყნიდან,  რადგანაც ტურისტის სამომხმარებლო კალათაც ხომ იგივეა, რაც ჩვენი. ამიტომ ტურისტის დატოვებული ფულის 25-30% გვრჩება, დანარჩენი ისევ ქვეყნის გარეთ  გაედინება იმპორტის განსახორციელებლად. 

აქედან გამომდინარე, ასეთი შეღავათების მიცემა სასტუმროებისთვის, საფინანსო სექტორისთვის არ არის სწორი. ჩვენ მაღალტექნოლოგიური საწარმოების სტიმულირება გვჭირდება. ამიტომ ამ გეგმის პირველი პუნქტი, რომელიც „ესტონურ მოდელს“ეხება, ქვეყნისთვის სასიკეთო არ არის.

  • ტურიზმის განვითარებას არ უნდა შეეწყოს ხელი? დღეს შემოსავალი რაც არის, აქედან ხომ არის?

ლადო პაპავა:  ტურიზმის თემა ოთხპუნქტიანი გეგმის მესამე პუნქტია და  ესეც შეცდომაა. არ ვარ წინააღმდეგი, რომ საქართველო იყოს ტურისტული ქვეყანა, მაგრამ ის, რომ ქვეყნის განვითარების ორიენტაცია აღებული იყოს მხოლოდ ტურიზმზე – ეს უკვე შეცდომაა. მაგალითად, შვეიცარია, საფრანგეთი, აშშ, თუ დიდი ბრიტანეთი ხომ არის ტურისტული, მაგრამ განა მხოლოდ ტურისტულია? ამ ქვეყნებში არის სერიოზული, მაღალტექნოლოგიური წარმოება. ტურიზმი კარგია, როდესაც ეკონომიკის რეალური სექტორი გაქვს განვითარებული.

რაც შეეხება მეორე პუნქტს, განათლების სისტემას ეხება და აქაც ჩადებულია, რომ ჩვენთან განათლება უნდა იყოს ბაზარზე ორიენტირებული. ჩვენ ბაზარზე დომინანტურ მდგომარეობაში არის ბანკები, სასტუმროები და სხვა ტურისტული ობიექტები. ასე, რომ ქვეყანაში ვინ უნდა მომზადდეს? ჩვენს ბაზარზე თითქმის არ არის მაღალტექნოლოგიური საწარმოები, რომ მოთხოვნა იყოს მისთვის საჭირო კადრებზე.

  • რესურსი არის, რომ განათლება ამაზე იყოს ორიენტირებული?

ლადო პაპავა:  რა  თქმა  უნდა, მაგრამ ამას სახელმწიფოს მხრიდან პოლიტიკური მიდგომის შეცვლა სჭირდება. ამისთვის განათლების სისტემაში რეფორმაა საჭირო. დღეს ერთ სტუდენტზე გათვალისწინებული 2250 ლარი ძალიან ცოტაა. ტექნოლოგიური განვითარება საჭიროებს თანამედროვე ლაბორატორიებს, რაც უნდა საზღვარგარეთ ვიყიდოთ. ლარის გაუფასურებამ კი ყველა უნივერსიტეტი და განსაკუთრებით სახელმწიფო უნივერსიტეტები უმძიმეს მდგომარეობაში ჩააყენა, რადგან მათ სწავლის საფასურის მომატების უფლება არა აქვს. ამ მხრივ ძალიან კურიოზული ვითარებაა, რადგან მშობლისთვის 2250 ლარი გადასახდელად ძალზედ დიდია, ხოლო უნივერსიტეტისთვის მიზერია, რომ ნორმალური განათლება  შესთავაზო სტუდენტს. ამიტომ არის საჭირო, რომ სახელმწიფო უნივერსიტეტების დაფინანსება უშუალოდ მოახდინოს სახელმწიფო ბიუჯეტმა, ამასთან ერთი სტუდენტის დაფინანსება უნდა გაიზარდოს და თანაც დიფერენცირებული უნდა იყოს ფაკულტეტების მიხედვით. მოგეხსენებათ, რომ, მაგალითად, მათემატიკოსის და ექიმის მომზადება მნიშვნელოვნად განსხვავებულ დანახარჯებს საჭიროებს. იმედის მომცემია განათლების და მეცნიერების ახალი მინისტრის, ბ-ნი მიხეილ ჩხენკელის განცხადებები, რომელიც ამ უწყების პირველია ხელმძღვანელია 2003 წლიდან მოყოლებული, რომელმაც გამოთქვა მზაობა, რომ სახელმწიფო უნივერსიტეტები გადაიყვანოს ადეკვატური ოდენობის დაფინანსებაზე სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.

  • შეძლებს ბიუჯეტი?

ლადო პაპავა: მთავრობას იმდენი გაუგებარი ხარჯი აქვს, რომ ეს დაფინანსება მათი გაუქმების ან თუნდაც შემცირების გზით უნდა შეძლოს. თუკი ჩვენ გვექნება პრიორიტეტი, რომ  შევქმნათ და განვავითაროთ ინოვაციური ეკონომიკა, ცოდნაზე დაფუძნებული  ეკონომიკა, ამისთვის ბიუჯეტში სათანადო რესურსიც უნდა მოიძებნოს. მე, როგორც საქართველოს ერთ  რიგით მოქალაქეს, მაქვს იმის სურვილი და ამბიცია, რომ ჩემი ქვეყანა ასე განვითარდეს.

2014 წელს ბ-ნმა ღარიბაშვილმა ხელი მოაწერა ქვეყნის „სოციალური და ეკონომიკური განვითარების პროგრამა 2020-ს“, რომელზე მუშაობა ჯერ კიდევ ბიძინა ივანიშვილის პრემიერ-მინისტრობის დროს დაიწყო. მასში წერია, რომ ყოველწლიურად ყველა უწყებამ თავისი სამოქმედო გეგმა უნდა  წარმოადგინოს. ეს არც ერთ უწყებას, სამწუხაროდ, არასდროს გაუკეთებია. ამ პროგრამაში ისიც წერია, რომ ცოდნაზე დაფუძნებული, ინოვაციური ეკონომიკა უნდა შეიქმნასო. ბ-ნი კვირიკაშვილი რომ გახდა პრემიერ-მინისტრი ამ დოკუმენტის გაუქმება ვერ გაბედა, რადგან ეს გეგმა საერთაშორისო საზოგადოებამაც მოიწონა და ადგილობრივმაც. მართალია, გაუქმება ვერ გაბედა, მაგრამ ის არაფორმალურად ჩაანაცვლა ე.წ. ოთხპუნქტიანი  გეგმით, რომელიც ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისადმი გაუბრალოებული მიდგომის ნიმუშია. 

ერთ რამესაც მინდა გავუსვა ხაზი – მეცნიერება საქართველოში, სამწუხაროდ, დაკნინებულ მდგომარეობაშია  და იცით, რატომ? მეცნიერები იმდენად ცოტაა, რომ საარჩევნოდ ანგარიშის გამწევი ძალა არ არის. მაგრამ მათ გარეშე განათლების სისტემას ფეხზე ვერ დავაყენებთ.

და კიდევ, მეოთხე პუნქტია მმართველობის რეფორმა. სულ ცოტა ხნის წინ  რაც გააკეთეს, ვერანაირ კრიტიკას ვერ უძლებს. საერთოდ არ იყო გააზრებული სამინისტროების გაუქმება თუ შეერთება. თავისთავად შემცირება არ შეიძლება, მიზანი იყოს. მთავრობის ოპტიმიზაციას საქართველოში  პრიმიტიულად იგებენ და მხოლოდ ხარჯების შემცირების კონტექსტში მოიაზრებენ. მაგრამ ეს ასე არ არის: ოპტიმიზაცია ზოგი სფეროს და სამინისტროს გაძლიერებას ნიშნავს (მაგალითად,  განათლების და მეცნიერების სამინისტროს სერიოზულ დაფინანსებას), ხოლო ზოგიერთზე გარკვეული ეკონომიის გაკეთებას. თუ სახელმწიფო რაღაც პროგრამებზე გასწევს ეკონომიას, მერე მოსახლეობას ამ საკითხების მოგვარება უფრო ძვირი უჯდება. ამიტომ მთელ საზოგადოებას უნდა ერჩივნოს, რომ სახელმწიფომ გასწიოს ხარჯი, რომელიც უფრო ორგანიზებული იქნება და უფრო ნაკლებიც დაჯდება. ამის თვალსაჩინო მაგალითია გარემოს დაცვა. ამიტომ გარემოს დაცვის სამინისტროს დაშლა იყო უდიდესი შეცდომა, თუ არა დანაშაული, რადგან ისეთ სფეროებს შეუერთეს, სადაც ინტერესთა კონფლიქტია. მაგალითად, რა კავშირი აქვს სოფლის მეურნეობას ქალაქების დაბინძურებასთან? ან თავად სოფლის მეურნეობაც ხომ არის გარემოს დამაბინძურებელი დარგი?

ევრო-ატლანტიკური ინტეგრაციის სფეროში შესაბამისი სახელმწიფო მინისტრის აპარატი საერთაშორისო პიარისთვის იყო შექმნილი და ახლა მისი გაუქმება რას ნიშნავს, აღარ არის პრიორიტეტი? მით უმეტეს, რომ მისი საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან შერწყმა არანაირ ეკონომიკურ შეღავათს არ იძლევა.

ასევე სპორტი და კულტურა სულ სხვადასხვა სფეროა და მათი გაერთიანებაც ახალ პრობლემებს შექმნის სპორტისა და კულტურის შესაბამის ელიტებთან მთავრობის ურთიერთობაში.

  • მთავრობა აცხადებს, რომ ეკონომიკა, ინვესტიციები იზრდება. რამდენად საკმარისია ეს ზრდა?   

ლადო პაპავა: ამაში საამაყო არაფერი არ არის, ჩვენზე  მეტი ზრდა აქვს სომხეთს და ამ დროს ეკონომიკური პირობებით ჩვენზე უკეთეს მდგომარეობაში ნამდვილად არ არის. რაც შეეხება ინვესტიციებს, ჩვენ გვჭირდება ინვესტიციის ზრდა ეკონომიკის რეალურ სექტორში და არა ზოგადად, განსაკუთრებით უძრავი ქონების სექტორში. მნიშვნელობა იმას აქვს, ფული რაში იდება. ყოველთვის არის მნიშვნელოვანი, რომ ფული ჩაიდოს ეკონომიკის  რეალურ სექტორში, რომელიც, სხვა თანაბარ პირობებში, სტაბილურ განვითარებას განაპირობებს.

  • საქართველო მცირე ბაზარია და მიღწევადია, რომ ინვესტიცია ამ მიმართულებით იქნას მოზიდული და მთავრობა ამაზე მუშაობს? 

ლადო პაპავა: კარგი კითხვაა, რადგან  ინვესტორის მცირე ბაზრით დაინტერესება ნამდვილად რთულია, მაგრამ ჩვენ უნდა გავითვალისწინოთ, რომ საქართველო არის დიდი აბრეშუმის გზის, დღევანდელი მოდიფიცირებით კი – ”ერთი სარტყელი, ერთი გზის” ინიციატივის მონაკვეთი. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ საქართველო უკვე სტრატეგიული ქვეყანაა. თუ საქართველოში რაიმე ხარისხიანს ვაწარმოებთ, უკვე სატრანსპორტო დერეფნის გამოყენებით თავისუფლად შეიძლება ამ პროდუქციის სხვადასხვა მიმართულებით ექსპორტირება.

2017 წელს ჩვენი ქვეყნისთვის ყველაზე დიდ მიღწევად სწორედ ახალციხე-ყარსის მიმართულებით რკინიგზის გაყვანა უნდა ჩაითვალოს, რომელმაც პრაქტიკულად დიდი აბრეშუმის გზის სარკინიგზო არტერია გააძლიერა. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანი იყო ჩინეთთან თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების მიღწევას იმიტომ, რომ ასეთი რეჟიმი ჩინეთთან ამ რეგიონში მხოლოდ საქართველოს აქვს და, თუკი იმასაც გავითვალისწინებთ, რომ საქართველოს ასეთი რეჟიმი აქვს ევროკავშირთან, საქართველო შეიძლება, გახდეს სერიოზული ეკონომიკური ჰაბი. რადგანაც ჩინეთს არ შეუძლია თავისუფლად შეიტანოს თავისი პროდუქცია ევროკავშირის ბაზარზე, ამიტომ მისთვის მიზანშეწონილია რომ ჩვენში განახორციელოს ინვესტირება ახალი საწარმოების შესაქმნელად და საქართველოში წარმოებული პროდუქციით შევიდეს ევროპაში. იგივე შეიძლება ითქვას გეოგრაფიულად საწინააღმდეგო მიმართულებაზეც, ანუ ევროკავშირიდან საქართველოში განხორციელებული ინვესტიციებით შექმნილი პროდუქციის ექსპორტზე ჩინეთის ბაზარზე.

  • ჩვენი კვოტები საკმარისია?

ლადო პაპავა:  ჯერ იმაზე ვილაპარაკოთ, რა გვაქვს ათვისებული. მთავარი პრობლემა ისაა, რომ შექმნილია განცდა იმისა, რომ მთავრობას, სამწუხაროდ, ეს პრობლემები ჯეროვნად არ აქვს გააზრებული…

  • ეს რისი ბრალია, კადრების და პოლიტიკის?

ლადო პაპავა: ცხადია, კადრების პრობლემაცაა. მე, პირადად, ბ-ნი კვირიკაშვილის მიმართ ადამიანურად სიმპათიითაც კი ვარ განწყობილი, რადგან შესახედაობით, მანერებით, რელიგიურობით აშკარად ცუდი კაცი არ უნდა იყოს. მაგრამ ეს კაცი პოლიტიკოსი არ არის და ნუ გგონიათ, რომ მხოლოდ გინებით დაიწყო ამის გამოაშკარავება. ყველაფერი დაიწყო იმით, როდესაც თქვა, რომ ღამის კლუბებში ქართველ კაცებს არ უშვებენო და მერე განმარტება გახდა საჭირო, ამას არ ვგულისხმობდიო; ან როდესაც თქვა, ონლაინსესხები უნდა ავკრძალოთო და მერე განმარტება იყო, რეგულაციებს გულისხმობდაო; ან  იმ ტრაგიკული შემთხვევისას თბილისში დაღუპულ ახალგაზრდებს რომ მიუსამძიმრა და რეგიონში მოკლული დაავიწყდა; ან დეპუტატ შალელაშვილის განცხადებაზე აბსოლუტურად არაადეკვატური რეაგირება  მოახდინა; ან მომღერალ „უცნობთან“ დაკავშირებით  გადადგომაზე გაუგებარი განცხადება გააკეთა. ეს არ არის პოლიტიკოსის ქმედება. პრემიერის პოსტი კი სერიოზული პოლიტიკური თანამდებობაა და, აშკარაა, რომ არ არის ეს მისი საქმე.

როდესაც „ნაციონალური მოძრაობა“ ან „ევროპული საქართველო“ ხელისუფლებას აკრიტიკებს, ფაქტია, რომ რასაც ამბობენ, ყველაფერი თუ არა, უმეტესობა სწორია, მაგრამ მთავარი საკითხია, რამდენად აქვთ  მათ იმის მორალური უფლება, რომ ლანძღონ  „ქართული ოცნების“ მთავრობა მაშინ, როდესაც ეს სისტემა თავად შექმნეს. „ქართულმა ოცნებამ“, უბრალოდ, ეს სისტემა არ შეცვალა და უფრო მეტიც, „ნაციონალებიდან“ აიყვანა კადრები და მთავრობასა და პარლამენტში დაასაქმა.

ხშირად ისმის, რომ ამდენი დრო გავიდა და დავანებოთ ნაცებზე ლაპარაკს თავი. ფაშიზმზე საუბარზე თავის დანებება მაშინაც კი გაჭირდა, როდესაც ნიუმბერგის პროცესი შედგა.  თავად გერმანელებს არ უყვართ ამ პერიოდის გახსენება. მაგრამ რომელიმე ქვეყანაში ფაშისტური მოძრაობა რომ გამოჩნდეს, მხოლოდ იმის გამო უნდა გავჩუმდეთ, რომ ამდენი დრო გავიდა? რომ გავიდა, მერე რა?  მე ვთვლი, რომ „ნაციონალურ მოძრაობას“ და „ევროპულ  საქართველოს“ მორალური უფლება არა  აქვთ აკრიტიკონ მათივე თანაგუნდელებიდან თუ თანამოაზრეებიდან დაკომპლექტებული დღევანდელი მთავრობა, თუნდაც იმიტომ, რომ არ შემდგარა თუნდაც პოლიტიკური ნიუმბერგის პროცესი, რომ ყველაფერს თავისი სახელი დარქმეოდა. ამიტომ  მე პრინციპულად არ ვიზიარებ, რომ, რადგან ხუთი წელი გავიდა, ნაცების მთავრობაზე არ უნდა ვილაპარაკოთ. არა, უნდა ვილაპარაკოთ, რადგან ეს მთავრობა ხომ იმ მთავრობის გაგრძელებაა.  იგივე ბ-ნი კვირიკაშვილი იმ ხელისუფლების დროს რამე დისკომფორტს განიცდიდა და პროტესტს გამოხატავდა? ვიდრე  მისმა უფროსმა არ თქვა, მე ვუპირისპირდები ნაცმოძრაობასო, ისიც და მისი თანაგუნდელებიც მშვიდად და თბილად იყვნენ.

  • როგორ შეაფასებდით თბილისის ახალი მერის, ბ-ნი კალაძის საქმიანობის საწყის პერიოდს?

ლადო პაპავა:  იმედის მომცემია ბ-ნი კალაძის მერობის პირველი დღეები. მისი აქტიურობა და, ამ მოკლე დროში, პირველი პოზიტიური შედეგი სახეზეა: მარტო ის რად ღირს, რომ რუსთაველის გამზირზე როგორც იქნა დაანგრია “ნაცების” ეპოქის შემახსენებელი გაუგებარი დანიშნულების რკინაბეტონის მახინჯი ბოძი მეცნიერებათა აკადემიის შენობის გვერდზე…

  • ლართან დაკავშირებით რა ხდება და  რამდენად მოსალოდნელია, რომ  ლარის გაუფასურება გაგრძელდება?

ლადო პაპავა:  ლართან დაკავშირებითაც არაფერი არ იცვლება. პრაქტიკულად 2009 წლიდან ქვეყანა გადავიდა ფულად-საკრედიტო პოლიტიკაში ინფლაციის თარგეთირებაზე, ანუ ინფლაციის მიზნობრივ მაჩვენებელზე. ეს მოდელი გაკრიტიკებულია მსოფლიოს წამყვანი ეკონომისტების მიერ, მაგრამ ჯერჯერობით მხარდაჭერილია ზოგიერთი ქვეყნის ოფიციოზის და საერთაშორისო  სავალუტო ფონდის მიერ. დღეს ამ ინსტრუმენტს მსოფლიოს 62 ქვეყანა იყენებს, რაც უმრავლესობა არ არის, თუმცა, ამ ამ 62 ქვეყანაში  ბევრი ეკონომიკურად ძლიერი ქვეყანაა.

ძალიან ცნობილმა ამერიკელმა ეკონომისტმა ჯოზეფ სტიგლიცი (ნობელის პრემიის ლაურეატმა ეკონომიკაში) დაწერა ძალიან მარტივი, ყველასთვის ადვილად გასაგები წერილი, სადაც ნათქვამია, რომ ქვეყნებში, რომელიც ჩამოკიდებულია იმპორტზე, ინფლაციის თარგეთირება ვერ მუშაობს იმიტომ, რომ თუ გაუფასურდა შენი ვალუტა, იმპორტი გიძვირდება. ანუ, პრაქტიკულად, ინფლაციის იმპორტი ხდება და ცენტრალურ ბანკს რა ინსტრუმენტები აქვს, ამას წინ რომ აღუდგეს? თუ ფულის მასას შეამცირებს, რომ ინფლაცია არ გაიზარდოს, ამით ეკონომიკას დაახრჩობს. ამიტომ ინფლაციის თარგეთირება ვერ მუშაობს იმპორტზე დამოკიდებულ ქვეყნებში. აი, პასუხიც. ჩვენ კი ჯიუტად ვართ ჩამოკიდებული ინფლაციის თარგეთირებაზე.

  • რატომ, რა სარგებელს გვაძლევს?

ლადო პაპავა:   ჩვენი ეროვნული ბანკი საერთაშორისო სავალუტო ფონდიდან დადებით შეფასებას იმსახურებს იმიტომ, რომ ის არის ამ ინფლაციის თარგეთირების მიმდევარი. ეროვნული ბანკის ხელმძღვანელობაში კი შემოქმდებითად მოაზროვნე თამამი ადამიანები, სამწუხაროდ, ვერ მოიძებნა. იქ უფრო ათოსანი მოწაფეები არიან, რომლებიც გაკვეთილს კარგად აბარებენ სავალუტო ფონდს და მისგან შექებასაც იმსახურებენ.

აქციზი რომ გაიზარდა 2017 წლის დასაწყისში და ამის გამო მთელი რიგი პროდუქცია რომ გაძვირდა, ხომ აისახა ინფლაციაში, რა მექანიზმი აქვს ეროვნულ ბანკს ეს რომ შეაჩეროს?  არაფერი, და მაშინ როგორ არის ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის უმთავრესი ინსტრუმენტი ინფლაციის თარგეთირება? არანაირად.

  • რა უნდა გაკეთდეს და მაშინ რა შედეგი იქნებოდა?

ლადო პაპავა: რეალურად უნდა გადაიხედოს ეს მექანიზმი. აქაც პრიმიტიული მიდგომაა. კერძოდ, ფულად-საკრედიტო პოლიტიკის მიზანი არ შეიძლება იყოს მხოლოდ ერთი მაჩვენებელი – ინფლაცია. რეალური ვითარება ბევრად უფრო რთულია და იმპორტზე ჩამოკიდებული ქვეყნისთვის გაცვლით კურსს არანაკლები მნიშვნელობა აქვს. ამიტომ ინფლაციის თარგეთირების მექანიზმი შესაცვლელია.

ახლა ისიც ისმის, რომ კურსის დასაჭერად რეზერვების დახარჯვით არაფერი გამოვა. კი, ბატონო, მაგრამ კურსი კი არ უნდა დაიჭირო, როდესაც ეკონომიკის რეალური სექტორი განუვითარებელია და ამიტომ ლარი გვიუფასურდება. მაგრამ ეს პროცესი უნდა იყოს კონტროლირებად რეჟიმში, უნდა მართო. და ეს რეზერვები რისთვის გვინდა? მხოლოდ იმისთვის, რომ გვიხაროდეს, რომ გვაქვს? რეზერვების გააზრებული, მიზნობრივი დახარჯვით ლარის გაუფასურებას ხელი არ უნდა შეეშალოს, მაგრამ უნდა გამოირიცხოს ნახტომისებური, არაპროგნოზირებადი გაუფასურება. დღეს კაცმა არ იცის, თუ ხვალ რა მოუვა ლარს. ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი კი, სავარაუდოდ, კვლავ გამოვა და ტრადიციულად გვეტყვის, მე კომენტარს არ გავაკეთებო…

  • ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, 2018 წელს ყველაზე მთავარი გამოწვევა თუ პრობლემა რა იქნება?    

ლადო პაპავა:  2018 წელს ერთ-ერთი ყველაზე დიდი საფრთხე არის კრიპტოვალუტა, რომლითაც საქართველოში დიდი გატაცებაა. კიდევ კარგი, ბოლო პერიოდში ეროვნულმა ბანკმა გააკეთა განცხადება და ყველას, ვინც ამ ბიზნესით არის დაკავებული, სიფრთხილისკენ მოუწოდა. მე შემიძლია, ერთი რამ გითხრათ – მსოფლიოს ყველა ცნობილი ეკონომისტი მიიჩნევს, რომ ეს არის საფინანსო პირამიდა და ეს საპნის ბუშტი გასკდება. ამიტომ ეს საფრთხე ძალიან რეალურია. ახლა ძნელია იმის თქმა, ზუსტად 2018 წელს მოხდება თუ 2019 წელს, მაგრამ ძალიან ახლოს ვართ, რომ ეს 2018 წელს მოხდეს. ამიტომ ვაფრთხილებ ჩვენ მოსახლეობას, რომ თავი დაანებონ კრიპტოვალუტებით გატაცებას და, თუ აქვთ, დროზე მოიცილონ  თავიდან, რომ, სულ ცოტა, ნაკლებად იზარალონ.

 

 

რუსა მაჩაიძე 

 

ახალი ამბები / ბიზნესი /

|

5 იანვარი, 2018

|
WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => ekonomika
                                    [1] => interviu
                                    [2] => finansebi
                                    [3] => lado-papava
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 202505
                )

        )

    [query_vars] => Array
        (
            [post_type] => post
            [post_status] => publish
            [posts_per_page] => 3
            [orderby] => ASC
            [tax_query] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [field] => slug
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => ekonomika
                                    [1] => interviu
                                    [2] => finansebi
                                    [3] => lado-papava
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                        )

                )

            [post__not_in] => Array
                (
                    [0] => 202505
                )

            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [category_name] => 
            [tag] => 
            [cat] => 
            [tag_id] => 144
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => post_tag
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => ekonomika
                                    [1] => interviu
                                    [2] => finansebi
                                    [3] => lado-papava
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => mob1n_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [post_tag] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => ekonomika
                                    [1] => interviu
                                    [2] => finansebi
                                    [3] => lado-papava
                                    [4] => fortunas-temebi
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => mob1n_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  mob1n_posts.ID FROM mob1n_posts  LEFT JOIN mob1n_term_relationships ON (mob1n_posts.ID = mob1n_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND mob1n_posts.ID NOT IN (202505) AND ( 
  mob1n_term_relationships.term_taxonomy_id IN (2367,646,144,4802,16375)
) AND mob1n_posts.post_type = 'post' AND ((mob1n_posts.post_status = 'publish')) GROUP BY mob1n_posts.ID ORDER BY mob1n_posts.post_date DESC LIMIT 0, 3
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 264207
                    [post_author] => 22
                    [post_date] => 2018-07-20 12:30:42
                    [post_date_gmt] => 2018-07-20 08:30:42
                    [post_content] => ევროპული და ამერიკული მანქანების სასაფლაო - ასეთ შეფასებას აძლევენ ავტოდილერები საქართველოს საავტომობილო იმპორტის სფეროში არსებულ ვითარებას. 20 წელს გადაშორებული ავტომობილების სიმრავლემ და ჯართად გაყიდული კატალიზატორების პრობლემამ გასულ კვირას თბილსიის მერის ყურადღება მიიქცია. ინფორმაცია საქართველოში ძველი ავტომობილების იმპორტის შეზღუდვაზე კახა კალაძემ თბილისის მთავრობის სხდომაზე გააჟღერა.

"სრული კატასტროფაა, რაც თბილისში ხდება. დაახლოებით 500 ათასზე მეტი ავტომანქანა გადაადგილდება დედაქალაქში. ყოველწლიურად 7 პროცენტით იზრდება უცხოეთიდან შემოყვანილი ავტომანქანების მაჩვენებელი და მათი 98% ძველია. პირველი, რაც ტექნიკურ ინსპექტირებასთან ერთად უნდა გაკეთდეს, აუცილებლად უნდა ჩაიკეტოს ძველი ავტომანქანების შემოყვანა. ამან შეიძლება გარკვეული უკმაყოფილება გამოიწვიოს, მაგრამ ჩვენ ეს ნაბიჯი უნდა გადავდგათ. საქმე ეხება თითოეული ჩვენგანის, ჩვენი შვილების ჯანმრთელობას," - აღნიშნა დედაქალაქის მერმა.

 

ევრო 4 თუ ევრო 5

  1990 წელს, ევროპაში მიღებული საავტომობილო კლასიფიკაციის მიხედვით, სტანდარტი ევრო 1 შეესაბამება 1993 წლამდე გამოშვებულ ავტომობილებს, ევრო 2 - 1996 წლამდე წარმოებულს, ევრო 3 - 2000 წლამდე მანქანებს, ევრო 4 - 2005 წლამდე წარმოებულს, ევრო 5 კი, 2010 წლამდე გამოშვებულს. ევროპის ქვეყნებში დღეისთვის ევრო 5 სტანდარტი მოქმედებს, ( უკრაინაში 2016 წლის იანვრიდან ამოქმედდა) ევრო 4 სტანდარტი მიიღეს ორი წლის წინ მეზობელ აზერბაიჯანში. საქართველოში, დღემდე არცერთი სტანდარტი არ არის დაწესებული ოფიცილურად. ევრო 4 თუ ევრო 5 ? - რომელი კატეგორიის შემოღებას გულისხმობ მერის ინიციტივა, ამ დრომდე არ კონკრეტდება.     ავტოდილერი ალექსანდრე ჯავახიშვილი ევრო 4-ის დაწესების საფუძველს ვერ ხედვას, რადგან მისი თქმით, მას შემდეგ, რაც 2000-დან 2005 წლამდე გამოშვებული ავტომობილების აქციზის გადასახადი მკვეთრად გაიზარდა, ქვეყანაში ევრო 3 და ევრო 4 სტანდარტი ავტომატურად დაწესდა და შემომყვანები 2005 წლამდე მანქანებს თითქმის აღარ ყიდულობენ.
„2005 წლამდე გამოშვებული ავტომობილის აქციზის გადასახადი თითქმის იმდენივეა, რაც ავტომანქანის ღირებულება, შემოყვანის შემთხვევაში, ადგილზე არსებულ ძველ მანქანებს ფასით კონკურენციას ვეღარ უწევს, ევრო 4-ის გამო ვეღარც აზერბაიჯანში გადის  და აღარ იყიდება. ბოლო სამი წელია 2005 წელს ქვემოთ მანქანა აღარ შემომიყვანია, ის ძველი მანქანები, რაც დღეს საქართველოში დადის, აქციზის გაზრდამდე შემოყვანილებია,“ - ამბობს „ფორტუნასთან“ ალექსანდრე ჯავახიშვილი.
ძველი, მეორადი ავტომობილების იმპორტის შეზღუდვის ძირითადი საფუძველი მისი არაეკოლოგიურობაა. ამორტიზებული, გაუმართავი ავტომობილებით ბაზრის გაჯერებამ გარემოზე მნიშვნელოვნად იმოქმედა. ორგანიზაცია "საქართველოს ალიანსი უსაფრთხო გზებისთვის" ხელმძღვანელის ეკა ლალიაშვილის ინფორმაციით, საერთაშორისო მონაცემებით, ჰაერის დაბინძურების 71 პროცენტი ავტომანქანების ემისიებზე მოდის, მავნე გამონაფრქვევი კი, როგორც წესი, ძველ ავტომობილებს ახასიათებთ.
„საქართველოს ავტოპარკის 91% 10 წელს გადაცილებული ავტომანქანებია, რომლის გამონაფრქვევიც საზიანოა ადამინის ჯანმრთელობისთვის. სტატისტიკის მიხედვით, ჩვენთან მხოლოდ 3 პროცენტია 6 წლამდე ავტომობილი, მთლიანი ავტოპარკის 48 პროცენტი კი, 20 წელს გადაცილებულია. თუ ქვეყანას უნდა ავტოპარკის განახლება და გვსურს არა თუ 10 წელს გადაცილებული ავტომობილები, არამედ უფრო ჯანსაღი ავტოპარკი გვყავდეს, შესაბამისი ასაკობრივი რეგულაციები უნდა დაწესდეს,“ - ამბობს ეკა ლალიაშვილი „ფორტუნასთან“.
ავტოდილერები და საავტომობილო სფეროს სპეციალისტები, ძველი მანქანების შემოყვანის შეზღუდვის პარალელურად, ჰიბრიდული და ახალი ავტომობილების იმპორტის წახალისების აუცილებლობაზე საუბრობენ. მაგალითად, 2011 წელს გამოშვებული 1.5 ძრავიანი ჰიბრიდის აქციზის გადასახადი 1200 ლარს შედაგენს. მაღალია 5 წლამდე ავტომობილებზე გადასახადიც. სააქციზო მოსაკრებლის დაწევის პარალელურად, ქვეყანაში ჰიბრიდი და ელექტრო ავტომობილებისთვის შესაბამისი ინფრასტრუქტურაც არ არის მზად. შედარებით მაღალი ფასის მიუხედავად, ხშირად ელექტროავტომობილის ყიდვაზე არასაკმარისი ინფრასტრუქტურის გამოც ამბობენ მყიდველები უარს.  

მანქანების სასაფლაო - სპეცილიტები მანქანების უტილიზაციის აუცილებლობაზე საუბრობენ

    იმ ფაქტიდან გამომდინარე, რომ საქართველოს ავტოპარკის 48% 20 წელს გადაშორებული ავტომობილებია, იმპორტის შეზღუდვის და ტექინსპექტირების მიუხედავად, ავტოპარკიდან მათ ამოღებას წლები დასჭირდება. სპეცილაისტების მოსაზრებით, ძველი ავტომობილების ამოღების პროცესს უტილიზაციის პროგრამა დააჩქარებს. იმ შემთხვევაში თუ მფლობელი ჯართად ქცეული მანქანის ჩაბარებისას, სხვადსხვა ტიპის წახალისებას მიიღებს, ძველ ავტომობილთან გამომშვიდობება შედარებით მარტივი და უმტკივნეულო იქნება. უკრაინის მსგავსად, საქართველოში ევრო 5 სტანდარტის დაწესების შემთხვევაში, ქვეყანაში 2010 წლამდე ავტომობილების შემოყვანა იქნება შეზღუდული, ახალი ავტომობილების ფასი კი ბინებრივია, ძველთან შედარებით მაღალია ავტომობილის ბრენდის, კლასის თუ ძრავის შესაბამისად. როგორც სატრანსპორტო სფეროში მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციაში აცხადებენ, რეფორმა მტკივნეული რომ არ იყოს, საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებაა აუცილებელი. ჯანსაღი, ეკოლოგიურად სუფთა გარემო არის, როგორც სახელმწიფოს, ასევე ყველა მოქალაქის არჩევანი და ამ პროცესში თითოეულმა მოქალაქემ უნდა გაიაზროს, რა ზიანს აყენებს ძველი ავტომობილი მათ ჯანმრთელობას.   თამუნა გოგუაძე   [post_title] => ევრო 4 თუ ევრო 5 - როდიდან აღარ იქნება საქართველო მანქანების სასაფლაო [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => evro-4-tu-evro-5-rodidan-aghar-iqneba-saqartvelo-manqanebis-sasaflao [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-07-20 12:30:42 [post_modified_gmt] => 2018-07-20 08:30:42 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=264207 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 264980 [post_author] => 25 [post_date] => 2018-07-19 15:02:53 [post_date_gmt] => 2018-07-19 11:02:53 [post_content] => ოჯახური ძალადობის 2804 ფაქტი ექვს თვეში -  შსს სამინისტრომ 2018 წლის 1 იანვრიდან 1 ივლისამდე პერიოდში ოჯახური დანაშაულის სტატისტიკა გამოაქვეყნა და თავადაც აღიარა, რომ მიმართვიანობა საგრძნობლად გაზრდილია. ქვეყანაში ოჯახური ძალადობის წინააღმდეგ ბრძოლას ძალოვანი უწყება ორი ძირითადი მიმართულებით გეგმვას - პრევენცია და სანქციების გამკაცრება. ოჯახური ძალადობის პრევენციის მიზნით საქართველოს მასშტაბით პირველი სექტემბრიდან  რისკის შეფასების და მონიტორინგის მექანიზმი დაინერგება. შს მინისტრის მოადგილის ნათია მეზვრიშვილის ინფორმაციით, ახალი სისტემა ადრეულ ეტაპზე ძალადობის პრევენციის, განმეორების საფრთხეების წინასწარ განჭვრეტის და განმეორებითი ძალადობის მინიმუმამდე დაყვანის შესაძლებლობას იძლევა. სისტემის ფარგლებში, მიმდინარე წლის ბოლომდე ელექტრონული სამაჯურები დაინერგება, რომლითაც მაღალი რისკის მატარებელი მოძალადეების ქცევის კონტროლი განხორციელდება.   რაც შეეხება საკანონმდებლო სანქციების მიმართულებას, ოჯახური ძალადობის წინააღმდეგ შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ ინიცირებული საკანონმდებლო ცვლილებება ამჟამად პარლამენტში განიხილება. კანონპროექტის მიხედვით:  
  • მკაცრდება სასჯელი ოჯახში ძალადობაზე, დღეს არსებული სასჯელის ნაცვლად, რაც 1 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს, დანაშაულის ჩამდენი პირი 2 წლამდე პატიმრობით დაისჯება;
 
  • გენდერული ნიშნით დანაშაულის ჩადენა დამამძიმებელი გარემოება ხდება;
 
  • მკაცრდება სასჯელი ოჯახური დანაშაულის განმეორებით ჩადენისათვის. წარსულში ოჯახური დანაშაულისთვის ნასამართლევი პირის მიერ დანაშაულის განმეორებით ჩადენა შეფასდება, როგორც არაერთგზის ჩადენილი ოჯახური დანაშაული და მოძალადე პირველ შემთხვევაზე გაცილებით მკაცრად დაისჯება;
 
  • შემაკავებელი და დამცავი ორდერის პირობების დარღვევისთვის გათვალისწინებულია პირდაპირ სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა. დღეს მოქმედი კანონით, ორდერის პირობების დარღვევის პირველ შემთხვევაზე ადმინისტრაციული, ხოლო მეორეზე – სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობაა გათვალისწინებული.
  გასული 6 თვის მანძილზე, ოჯახური დანაშაულის შემთხვევები პოლიციის რიგებშიც არა ერთხელ დაფიქსირდა. ოჯახური ძალადობის ჩადენის გამო, პოლიციის 6 თანამშრომლის წინააღმდეგ დაიწყო დისციპლინური დევნა, 3 მათგანი დათხოვნილი იქნა შინაგან საქმეთა სამინისტროს რიგებიდან. სამინისტროს შიგნით ძალადობის პრევენციისა და განმეორების რისკების თავიდან ასაცილებლად, მინისტრის ბრძანებით, შემაკავებელი და დამცავი ორდერის გამოცემისთანავე, პოლიციის თანამშრომელს სამსახურებრივი იარაღი ჩამოერთმევა.  

გახშირდა ძალადობა თუ გახშირდა გამოძახება - რას ამბობს სტატისტიკა

      გახშირდა ძალადობა თუ გახშირდა გამოძახების რაოდენობა - შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გამოქვეყნებული სტატისტიკა ამაზე ცალსახა პასუხს არ იძლევა. ოჯახური ძალადობის თემაზე მომუშავე არასამთავრობო სექტორის მოსაზრებით, დაზუსტებული პასუხისთვის სახელმწიფოს შესაბამისი კვლევები უნდა ეწარმოებინა, რაც არ მომხდარა. ორგანიზაცია „პარტნიორობა ადამიანის უფლებებისთვის“ ხელმძღვანელის ანა არგანაშვილის თქმით, მართალია შსს-ს მონაცემები კონკრეტულ პასუხს ვერ იძლევა, რა ვითარებაა ოჯახურ ძალადობასთან დაკავშირებით, თუმცა ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ორგანიზაციების მიერ ჩატარებული კვლევები, სადაც ძალადობის გახშირების ტენდენცია ფიქსირდება.  
„ჩვენთვის ხელმისაწვდომია სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ ჩატარებული სოციალური კვლევები, მაგალითად: გაეროს მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით, სექსუალური ძალადოიბის მაჩვენებლები არის უფრო მაღალი, ვიდრე წინა წელს, ეს ნიშნავს, რომ ძალადობის გარკვეული დინამიკა გვაქვს,“ - ამბობს ანა არგანაშვილი.
ოჯახური ძალადობის წინააღმდეგ, საკანონმდებლო პაკეტის შემუშავებამდე, შს სამინისტროს არასამთავრობო სექტორთანაც ჰქონდა კონსულტაციები. თუმცა, როგორც ანა არგანაშვილი ამბობს, დასაბუთება, რა გახდა ცლილებების მიზეზი ან რატომ უნდა მოხდეს სანქციების გამკაცრება წარმოდგენილი სახით, არც პროკურატურას და არც შს სამინისტროს არ წარუდგენია. შესაბამისად, რა იქნება ცვლილიების შედეგი და რეალურად მოხდენს თუ არა გავლენას ოჯახური ძალადობის შემცირებაზე, უცნობია.
„ყველა ვთანხმდებით, რომ სანქციები უნდა იყოს მკაცრი, მარამ რამდენად უნდა ახლდეს ამას შესაბამისი საფუძველი, ყველა ცვლილებას დასაბუთება სჭირდება. მაგალითად, რატომ გაიზარდა ერთი წლით ან არა სხვა ვადით სასჯელი, ერთადერთი გზა გავიგოთ, რამდენად ადეკვატურია ცვლილება, არის დაველოდოთ შედეგებს და ვნახოთ მისი ეფექტურობა, თუმცა გასათვალისწინებელია, რომ ასეთი ცვლილებები ადამიანის ბედს წყვეტს,“ - ამბობს ანა არგანაშვილი „ფორტუნასთან“.
  შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ პარლამენტისთვის წარდგენილი კანონპროექტი ამ ეტაპზე განხილვის სტადიაშია. ინიცირებული ცვლილებების საბოლოო ვერსიად ჩამოყალიბება და დამტკიცება საშემოდგომო სესიაზე მოხდება. კანონპროექტის მიღებამდე, შემოდგომიდან  დანაშაულის პრევენციის მიზნით, მართლწესრიგის ოფიცრის ახალი ინსტიტუტიც ამოქმედდება. როგორც „ფორტუნასთან“ შსს-ს ანალიტიკური დეპარტამენტის ხელმძღვანელის მოადგილემ  მიხეილ დაუშვილმა განმარტა, მართლწესრიგის ოფიცრის ფუნქციებს შორის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმარეთულება ოჯახური ძალადობის პრევენცია და ოჯახურ ძალადობაზე ეფექტური რეაგირება იქნება. მართლწესრიგის ოფიცრები ოჯახებს თავადაც გაეცნობიან და მათი გამოძახების შესაძლებლობაც იქნება. მართლწესრიგის ოფიცრები ოჯახური დანაშაულის ამოცნობისა და რეაგირების კუთხით, სპეციალურ ტრენინგებსაც გაივლიან. სისტემა საცდელ ეტაპზე თბილისში ამოქმედდება.     თამუნა გოგუაძე [post_title] => ელექტრონული სამაჯურები და გაზრდილი სასჯელი - ოჯახურ ძალადობაზე სანქციები მკაცრდება [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => eleqtronuli-samajurebi-da-gazrdili-sasjeli-ojakhur-dzaladobaze-sanqciebi-mkacrdeba [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-07-19 15:02:53 [post_modified_gmt] => 2018-07-19 11:02:53 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=264980 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 267256 [post_author] => 21 [post_date] => 2018-07-19 10:51:25 [post_date_gmt] => 2018-07-19 06:51:25 [post_content] => ყოფილი მინისტრები - ზურაბ ალავიძე და დიმიტრი ქუმსიშვილი პროკურატურაში გამოიკითხნენ. საქმე დიდი ოდენობით საბიუჯეტო თანხების მითვისებასა და გაფლანგვას ეხება. კულუარულად საუბრობენ იმაზეც, რომ შესაძლოა, ყოფილი პრემიერმინისტრი, გიორგი კვირიკაშვილიც დაკითხონ. არასამთავრობო ორგანიზაციები რამდენიმე თვეა, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, ასევე რეგიონული განვითარების და ინფრასტრუქტურის სამინისტროში შესაძლო დარღვევებსა და კორუფციულ სქემებზე საუბრობენ. მთავარ პროკურატურაში ადასტურებენ, რომ გამოძიების ფარგლებში ქუმსიშვილი და ალავიძე დაკითხეს. უწყებაში განმარტავენ, რომ მთავარი პროკურატურის საგამოძიებო ნაწილში მიმდინარეობს გამოძიება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს, ასევე, რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ცალკეულ მოხელეთა მიერ სამსახურებრივი უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენებისა და დიდი ოდენობით საბიუჯეტო თანხების მართლსაწინააღმდეგო მითვისება-გაფლანგვის ფაქტებზე. თავად დიმიტრი ქუმსიშვილი აცხადებს, რომ პროკურატურაში გამოკითხვაზე დაახლოებით 20 დღის წინ იმყოფებოდა.
„პროკურატურაში გახლდით 20 დღის წინ. ეს იყო გამოკითხვის ფორმატი. მათ სურდათ, ჩემი აზრი დამეფიქსირებინა რამდენიმე საკითხთან დაკავშირებით. მათ შორის იყო ისეთი საკითხი, რომელიც ჩემი მინისტრობის დროს ჩვენვე გადავაგზავნეთ პროკურატურაში. აქედან გამომდინარე, ყველა იმ მოსაზრებაზე, რაც მე მქონდა, გავეცი ამომწურავი პასუხი,“ - განაცხადა ქუმსიშვილმა.
მედიაში ვრცელდება ინფორმაცია, რომ ყოფილ ვიცე პრემიერს, დიმიტრი ქუმსიშვილს ქვეყნიდან გაუსვლელობის ხელწერილი დააწერინეს. ქუმსიშვილი ამ ინფორმაციას უარყოფს და ამბობს, რომ აღნიშნული სიმართლეს არ შეესაბამება.
„გუშინ ჩამოვფრინდი საზღვარგარეთიდან. შესაბამისად, არანაირი ხელწერილი არ მაქვს დადებული,“ - განაცხადა ქუმსიშვილმა.
ინფრასტრუქტურის ყოფილი მინისტრი, ზურაბ ალავიძე კი, გავრცელებული ცნობით, აეროპორტიდან უკან დააბრუნეს და საზღვარზე არ გაუშვეს. რაც შეეხება ინფრასტრუქტურის სამინისტროს იმ პროექტებს, რასთან დაკავშირებითაც კითხვები გაჩნდა, უწყების ამჟამინდელი მინისტრი, მაია ცქიტიშვილი ამბობს, რომ მას „გამოძიება არ ჩაუტარებია და არც პროექტების და მიღებული გადაწყვეტილებების შესწავლა დაუწყია“.
„ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ახალი გუნდი ვმუშაობთ, პირველ რიგში იმაზე, რომ ყველა ის პროექტი, რომელიც დაწყებულია, სწრაფად, წარმატებულად და ხარისხიანად დავასრულოთ,“ - განაცხადა მაია ცქიტიშვილმა.
ცქიტიშვილის თქმით, არ იცის, როდის იყვნენ ალავიძე და ქუმსიშვილი პროკურატურაში დაბარებული და აღნიშნული ინფორმაცია მედიით შეიტყო.
„სამწუხაროდ, მე არ ვიცი, როდის იყო დაბარებული და ჟურნალისტებთან ერთად ვნახე კომენტარები, რაც გაკეთდა. კითხვების დასმის უფლება და საშუალება ნებისმიერ საგამოძიებო ორგანოს აქვს. შესაბამისად, ეს იქნება პოლიტიკოსი, რიგითი მოქალაქე, პოლიტიკური თანამდებობის პირი, თუ რიგითი საჯარო მოხელე, ყველა ვალდებული ვართ, კანონის მიხედვით გავცეთ ამ კითხვებს პასუხი,“ - განაცხადა ცქიტიშვილმა.
პროკურატურის მიერ ქუმსიშვილი-ალავიძის გამოკითხვას საპარლამენტო უმრავლესობის წარმომადგენლები აფასებენ. პარლამენტის თავმჯდომარის, ირაკლი კობახიძის განცხადებით, „სამართალდამცავ ორგანოებს თუ აქვთ კითხვები, ეს კითხვები უნდა დაისვას“.
„საკითხთან დაკავშირებით იგივე ინფორმაცია მაქვს, რაც თქვენ გაქვთ. ეს სამართალდამცავი ორგანოების პრეროგატივაა. მათ თუ კითხვები აქვთ, ეს კითხვები უნდა დაისვას და კითხვებზე პასუხები იქნება. შესაბამისად, იმ პროცესებს უნდა დაველოდოთ, რომელიც სამართალდამცავ ორგანოებში განვითარდება,“ - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.
კობახიძის თქმით, ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ნებისმიერი ტენდერი, რომელიც ინფრასტრუქტურის თუ ნებისმიერ სხვა სამინისტროში ხორციელდება, განსაკუთრებით მსხვილი ტენდერები, უნდა იყოს მაქსიმალურად გამჭვირვალედ განხორციელებული. უმრავლესობის დეპუტატი დიმიტრი ცქიტიშვილიც დარწმუნებულია, რომ ყოფილ მინისტრებს კითხვებზე შესაბამისი პასუხები ექნებათ.
„დარწმუნებული ვარ, რომ მათ ექნებათ შესაბამისი პასუხები ამ შეკითხვებზე. რაც შეეხება ინფრასტრუქტურის სამინისტროს, ვფიქრობ, მისი სპეციფიკიდან გამომდინარე, მუდმივად დაკვირვების ქვეშ უნდა იყოს, რომ არც მაღალ და არც ქვედა დონეებზე კორუფციული საფრთხე არ გაჩნდეს,“ - განაცხადა ცქიტიშვილმა.
ანალიტიკოსი გია ხუხაშვილი „ფორტუნასთან“ ამბობს, ჯერჯერობით მოვლენათა განვითარებას უნდა დაველოდოთ და მანამდე, უდანაშაულობის პრეზუმპცია უნდა დავიცვათ. რაც შეეხება პოლიტიკურ პასუხისმგებლობას, ხუხაშვილის თქმით, ეს ის შემთხვევაა, როცა სრული პასუხისმგებლობა ყოფილ პრემიერს, გიორგი კვირიკაშვილს ეკისრება.
„თუ ჩვენ პოლიტიკურ პასუხისმგებლობაზე ვსაუბრობთ, თავისთავად კითხვების არსებობა უკვე პოლიტიკური პასუხისმგებლობის ელემენტის შემცველია. სხვა საკითხია, როგორ განვითარდება ეს ყველაფერი და პოლიტიკური პასუხისმგებლობა გადაიზრდება თუ არა სისხლის სამართლებრივ პასუხისმგებლობაში, რადგან ეს ორი სხვადასხვა დონის პასუხისმგებლობაა. ის, რომ ბუნდოვანია რაღაც, ბუნებრივია, უკვე ცუდია, ნებისმიერი სახელმწიფო მოღვაწისთვის. რეპუტაციული დანაკარგი უკვე სახეზე გვაქვს, დანარჩენს ალბათ სამომავლოდ ვიხილავთ. კვირიკაშვილის პრემიერმინისტრობის პერიოდში ხდებოდა თუ რამე ხდებოდა. თუ ამ ფაქტების შესახებ კვირიკაშვილმა არაფერი იცოდა, ცუდია, თუ იცოდა - ესეც ცუდია, ანუ ორივე შემთხვევაში ის არის პასუხისმგებელი. არც ეს არ არის ის შემთხვევა, როცა არცოდნა არცოდვის ტოლფასია, პრემიერმინისტრი იმის პრემიერმინისტრია, რომ მინიმუმ საკუთარი მინისტრები მაინც აკონტროლოს, რას და რატომ აკეთებენ,“ - განაცახადა „ფორტუნასთან“ გია ხუხაშვილმა.
ანალიტიკოს ვახტანგ ძაბირაძის თქმით, გიორგი კვირიკაშვილის მხრიდან პოლიტიკური პასუხისმგებლობა უკვე აღებულია და ეს ყველაზე ნათლად ყოფილი პრემიერის პოსტის დატოვების შემდეგ გამოიკვეთა, რაც, ძაბირაძის აზრით, უკავშირდება როგორც აღნიშნულ - დიდი ოდენობით თანხების გაფლანგვის, ასევე სხვა მრავალ საკითხს. ძაბირაძე განმარტავს, რომ თუკი პოლიტიკური პასუხისმგებლობის საკითხი დადგება იქ, სადაც სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა უნდა დადგეს, ეს ქვეყნის შიგნით ნეგატიურ პროცესებს გამოიწვევს.
"გიორგი კვირიკაშვილის პოლიტიკური პასუხისმგებლობა ისედაც დამდგარია, რადგან თანამდებობა დატოვა და გადადგა და ახლა თუ კიდევ საუბარია პასუხისმგებლობაზე, უნდა დადგეს სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობის საკითხი. კვირიკაშვილი გადადგა - ეს ნიშნავს, რომ მან პოლიტიკური პასუხისმგებლობა არა მარტო ამ საკითხზე, არამედ ზოგადად აიღო იმ პროცესებზე, რაც მისი პრემიერობის დროს ხდებოდა ქვეყანაში. რადგან დღის წესრიგში ეს საკითხი დადგა, რადგან ქუმსიშვილიც და ალავიძეც პროკურატურაში დაიბარეს და რაღაც კითხვები გაჩნდა, ამ კითხვებზე პასუხი გამოძიებამ უნდა გასცეს. ეს პასუხი კი საჯარო უნდა იყოს, რომ მისაღები და გასაგები იყოს საზოგადოებისთვის. თუ აქ იკვეთება სისხლის სამართლის დანაშაული, პასუხი უნდა აგოს ყველამ. ეს არის ყველაზე რეალური რამ. "ქართული ოცნება" რას გააკეთებს და როგორ პოლიტიკურ გადაწყვეტილებას მიიღებენ, არ ვიცი, თუმცა თუ წავალთ იმ გზით, რომ ისევ პოლიტიკური გადაწყვეტილება იქნება მიღებული და არა სამართლებრივი, ეს იქნება ძალიან ცუდი, პირველ რიგში, სწორედ "ქართული ოცნებისთვის" და ზოგადად, ქვეყნისთვის იმიტომ, რომ არ შეიძლება პოლიტიკური გადაწყვეტილება მიიღო იქ, სადაც არის სამართლებრივი გადაწყვეტილება მისაღები," - განაცხადა "ფორტუნასთან" ვახტანგ ძაბირაძემ.
"ქართული ოცნების" უკვე ყოფილი წევრი, დავით ჭიჭინაძე ამბობს, რომ თუ ვინმე ხალხის ფულის მოპარვაშია ეჭვმიტანილი, რა თქმა უნდა, პასუხი უნდა აგოს. ჭიჭინაძის თქმით, მმართველმა გუნდმა საზოგადოებას უკვე ნათლად აჩვენა, რომ ის ხალხის ფულის მითვისებას არავის აპატიებს და ამაში გასაკვირი არაფერია.
"თუ კვირიკაშვილის დაკითხვაც გახდა აუცილებელი, რა თქმა უნდა, ისიც უნდა დაიკითხოს. გამოძიების შეკითხვებზე პასუხი უნდა იქნეს გაცემული. ხალხის ფულის მოპარვა არავის უნდა შერჩეს. არ აქვს მნიშვნელობა, ვინ არის - ქურდი ქურდია და ხალხს არ აინტერესებს, ვის რა თანამდებობა ეკავა. თუმცა, სწორად არც ის მიმაჩნია, რომ წასულ კაცზე მოხდეს ხელების შეწმენდა," - ამბობს დავით ჭიჭინაძე.
ცნობისთვის, გუშინ "ქართული ოცნება - დემოკრატიული საქართველოს“ სამდივნომ პარტიიდან დავით ჭიჭინაძის გარიცხვის გადაწყვეტილება მიიღო, რასაც როგორც მმართველი გუნდის, ასევე ოპოზიციური პარტიების მხრიდან არაერთგვაროვანი შეფასებები მოჰყვა. ანალიტიკოსები ჭიჭინაძის "ქართული ოცნებიდან" გარიცხვას მმართველი პარტიის მიმართ მის კრიტიკულ განცხადებებს უკავშირებენ.

თათია კაკიაშვილი

    [post_title] => დიდი ოდენობით საბიუჯეტო თანხების გაფლანგვა - მოუწევს თუ არა კვირიკაშვილს პასუხისმგებლობის აღება [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => didi-odenobit-sabiujeto-tankhebis-gaflangva-mouwevs-tu-ara-kvirikashvils-pasukhismgeblobis-agheba [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-07-19 10:51:25 [post_modified_gmt] => 2018-07-19 06:51:25 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=267256 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 3 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 264207 [post_author] => 22 [post_date] => 2018-07-20 12:30:42 [post_date_gmt] => 2018-07-20 08:30:42 [post_content] => ევროპული და ამერიკული მანქანების სასაფლაო - ასეთ შეფასებას აძლევენ ავტოდილერები საქართველოს საავტომობილო იმპორტის სფეროში არსებულ ვითარებას. 20 წელს გადაშორებული ავტომობილების სიმრავლემ და ჯართად გაყიდული კატალიზატორების პრობლემამ გასულ კვირას თბილსიის მერის ყურადღება მიიქცია. ინფორმაცია საქართველოში ძველი ავტომობილების იმპორტის შეზღუდვაზე კახა კალაძემ თბილისის მთავრობის სხდომაზე გააჟღერა. "სრული კატასტროფაა, რაც თბილისში ხდება. დაახლოებით 500 ათასზე მეტი ავტომანქანა გადაადგილდება დედაქალაქში. ყოველწლიურად 7 პროცენტით იზრდება უცხოეთიდან შემოყვანილი ავტომანქანების მაჩვენებელი და მათი 98% ძველია. პირველი, რაც ტექნიკურ ინსპექტირებასთან ერთად უნდა გაკეთდეს, აუცილებლად უნდა ჩაიკეტოს ძველი ავტომანქანების შემოყვანა. ამან შეიძლება გარკვეული უკმაყოფილება გამოიწვიოს, მაგრამ ჩვენ ეს ნაბიჯი უნდა გადავდგათ. საქმე ეხება თითოეული ჩვენგანის, ჩვენი შვილების ჯანმრთელობას," - აღნიშნა დედაქალაქის მერმა.  

ევრო 4 თუ ევრო 5

  1990 წელს, ევროპაში მიღებული საავტომობილო კლასიფიკაციის მიხედვით, სტანდარტი ევრო 1 შეესაბამება 1993 წლამდე გამოშვებულ ავტომობილებს, ევრო 2 - 1996 წლამდე წარმოებულს, ევრო 3 - 2000 წლამდე მანქანებს, ევრო 4 - 2005 წლამდე წარმოებულს, ევრო 5 კი, 2010 წლამდე გამოშვებულს. ევროპის ქვეყნებში დღეისთვის ევრო 5 სტანდარტი მოქმედებს, ( უკრაინაში 2016 წლის იანვრიდან ამოქმედდა) ევრო 4 სტანდარტი მიიღეს ორი წლის წინ მეზობელ აზერბაიჯანში. საქართველოში, დღემდე არცერთი სტანდარტი არ არის დაწესებული ოფიცილურად. ევრო 4 თუ ევრო 5 ? - რომელი კატეგორიის შემოღებას გულისხმობ მერის ინიციტივა, ამ დრომდე არ კონკრეტდება.     ავტოდილერი ალექსანდრე ჯავახიშვილი ევრო 4-ის დაწესების საფუძველს ვერ ხედვას, რადგან მისი თქმით, მას შემდეგ, რაც 2000-დან 2005 წლამდე გამოშვებული ავტომობილების აქციზის გადასახადი მკვეთრად გაიზარდა, ქვეყანაში ევრო 3 და ევრო 4 სტანდარტი ავტომატურად დაწესდა და შემომყვანები 2005 წლამდე მანქანებს თითქმის აღარ ყიდულობენ.
„2005 წლამდე გამოშვებული ავტომობილის აქციზის გადასახადი თითქმის იმდენივეა, რაც ავტომანქანის ღირებულება, შემოყვანის შემთხვევაში, ადგილზე არსებულ ძველ მანქანებს ფასით კონკურენციას ვეღარ უწევს, ევრო 4-ის გამო ვეღარც აზერბაიჯანში გადის  და აღარ იყიდება. ბოლო სამი წელია 2005 წელს ქვემოთ მანქანა აღარ შემომიყვანია, ის ძველი მანქანები, რაც დღეს საქართველოში დადის, აქციზის გაზრდამდე შემოყვანილებია,“ - ამბობს „ფორტუნასთან“ ალექსანდრე ჯავახიშვილი.
ძველი, მეორადი ავტომობილების იმპორტის შეზღუდვის ძირითადი საფუძველი მისი არაეკოლოგიურობაა. ამორტიზებული, გაუმართავი ავტომობილებით ბაზრის გაჯერებამ გარემოზე მნიშვნელოვნად იმოქმედა. ორგანიზაცია "საქართველოს ალიანსი უსაფრთხო გზებისთვის" ხელმძღვანელის ეკა ლალიაშვილის ინფორმაციით, საერთაშორისო მონაცემებით, ჰაერის დაბინძურების 71 პროცენტი ავტომანქანების ემისიებზე მოდის, მავნე გამონაფრქვევი კი, როგორც წესი, ძველ ავტომობილებს ახასიათებთ.
„საქართველოს ავტოპარკის 91% 10 წელს გადაცილებული ავტომანქანებია, რომლის გამონაფრქვევიც საზიანოა ადამინის ჯანმრთელობისთვის. სტატისტიკის მიხედვით, ჩვენთან მხოლოდ 3 პროცენტია 6 წლამდე ავტომობილი, მთლიანი ავტოპარკის 48 პროცენტი კი, 20 წელს გადაცილებულია. თუ ქვეყანას უნდა ავტოპარკის განახლება და გვსურს არა თუ 10 წელს გადაცილებული ავტომობილები, არამედ უფრო ჯანსაღი ავტოპარკი გვყავდეს, შესაბამისი ასაკობრივი რეგულაციები უნდა დაწესდეს,“ - ამბობს ეკა ლალიაშვილი „ფორტუნასთან“.
ავტოდილერები და საავტომობილო სფეროს სპეციალისტები, ძველი მანქანების შემოყვანის შეზღუდვის პარალელურად, ჰიბრიდული და ახალი ავტომობილების იმპორტის წახალისების აუცილებლობაზე საუბრობენ. მაგალითად, 2011 წელს გამოშვებული 1.5 ძრავიანი ჰიბრიდის აქციზის გადასახადი 1200 ლარს შედაგენს. მაღალია 5 წლამდე ავტომობილებზე გადასახადიც. სააქციზო მოსაკრებლის დაწევის პარალელურად, ქვეყანაში ჰიბრიდი და ელექტრო ავტომობილებისთვის შესაბამისი ინფრასტრუქტურაც არ არის მზად. შედარებით მაღალი ფასის მიუხედავად, ხშირად ელექტროავტომობილის ყიდვაზე არასაკმარისი ინფრასტრუქტურის გამოც ამბობენ მყიდველები უარს.  

მანქანების სასაფლაო - სპეცილიტები მანქანების უტილიზაციის აუცილებლობაზე საუბრობენ

    იმ ფაქტიდან გამომდინარე, რომ საქართველოს ავტოპარკის 48% 20 წელს გადაშორებული ავტომობილებია, იმპორტის შეზღუდვის და ტექინსპექტირების მიუხედავად, ავტოპარკიდან მათ ამოღებას წლები დასჭირდება. სპეცილაისტების მოსაზრებით, ძველი ავტომობილების ამოღების პროცესს უტილიზაციის პროგრამა დააჩქარებს. იმ შემთხვევაში თუ მფლობელი ჯართად ქცეული მანქანის ჩაბარებისას, სხვადსხვა ტიპის წახალისებას მიიღებს, ძველ ავტომობილთან გამომშვიდობება შედარებით მარტივი და უმტკივნეულო იქნება. უკრაინის მსგავსად, საქართველოში ევრო 5 სტანდარტის დაწესების შემთხვევაში, ქვეყანაში 2010 წლამდე ავტომობილების შემოყვანა იქნება შეზღუდული, ახალი ავტომობილების ფასი კი ბინებრივია, ძველთან შედარებით მაღალია ავტომობილის ბრენდის, კლასის თუ ძრავის შესაბამისად. როგორც სატრანსპორტო სფეროში მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციაში აცხადებენ, რეფორმა მტკივნეული რომ არ იყოს, საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებაა აუცილებელი. ჯანსაღი, ეკოლოგიურად სუფთა გარემო არის, როგორც სახელმწიფოს, ასევე ყველა მოქალაქის არჩევანი და ამ პროცესში თითოეულმა მოქალაქემ უნდა გაიაზროს, რა ზიანს აყენებს ძველი ავტომობილი მათ ჯანმრთელობას.   თამუნა გოგუაძე   [post_title] => ევრო 4 თუ ევრო 5 - როდიდან აღარ იქნება საქართველო მანქანების სასაფლაო [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => closed [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => evro-4-tu-evro-5-rodidan-aghar-iqneba-saqartvelo-manqanebis-sasaflao [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2018-07-20 12:30:42 [post_modified_gmt] => 2018-07-20 08:30:42 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => http://fortuna.ge/?p=264207 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 579 [max_num_pages] => 193 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => [is_tag] => 1 [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 09707b624196f04086e4ed1ca4aec09b [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

მსგავსი სიახლეები